৫. দুতিযখমসুত্তং
১৬৫. ‘‘চতস্সো ইমা, ভিক্খৰে, পটিপদা. কতমা চতস্সো? অক্খমা পটিপদা, খমা পটিপদা, দমা পটিপদা, সমা পটিপদা.
‘‘কতমা চ, ভিক্খৰে, অক্খমা পটিপদা? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো অক্খমো হোতি সীতস্স উণ্হস্স জিঘচ্ছায পিপাসায, ডংসমকসৰাতাতপসরীসপসম্ফস্সানং দুরুত্তানং দুরাগতানং ৰচনপথানং উপ্পন্নানং সারীরিকানং ৰেদনানং দুক্খানং তিব্বানং খরানং কটুকানং অসাতানং অমনাপানং পাণহরানং অনধিৰাসকজাতিকো হোতি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, অক্খমা পটিপদা.
‘‘কতমা চ, ভিক্খৰে, খমা পটিপদা? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো খমো হোতি সীতস্স উণ্হস্স জিঘচ্ছায পিপাসায, ডংসমকসৰাতাতপসরীসপসম্ফস্সানং দুরুত্তানং দুরাগতানং ৰচনপথানং উপ্পন্নানং সারীরিকানং ৰেদনানং দুক্খানং তিব্বানং খরানং কটুকানং অসাতানং অমনাপানং পাণহরানং অধিৰাসকজাতিকো হোতি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, খমা পটিপদা.
‘‘কতমা চ, ভিক্খৰে, দমা পটিপদা? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু চক্খুনা রূপং দিস্ৰা ন নিমিত্তগ্গাহী হোতি…পে… সোতেন সদ্দং সুত্ৰা… ঘানেন গন্ধং ঘাযিত্ৰা… জিৰ্হায রসং সাযিত্ৰা… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসিত্ৰা… মনসা ধম্মং ৰিঞ্ঞায ন নিমিত্তগ্গাহী হোতি নানুব্যঞ্জনগ্গাহী; যত্ৰাধিকরণমেনং মনিন্দ্রিযং অসংৰুতং ৰিহরন্তং অভিজ্ঝাদোমনস্সা পাপকা অকুসলা ধম্মা অন্ৰাস্সৰেয্যুং, তস্স সংৰরায পটিপজ্জতি; রক্খতি মনিন্দ্রিযং; মনিন্দ্রিযে সংৰরং আপজ্জতি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, দমা পটিপদা.
‘‘কতমা চ, ভিক্খৰে, সমা পটিপদা? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু উপ্পন্নং কামৰিতক্কং নাধিৰাসেতি পজহতি ৰিনোদেতি সমেতি ব্যন্তীকরোতি অনভাৰং গমেতি, উপ্পন্নং ব্যাপাদৰিতক্কং…পে… উপ্পন্নং ৰিহিংসাৰিতক্কং… উপ্পন্নুপ্পন্নে পাপকে অকুসলে ধম্মে নাধিৰাসেতি পজহতি ৰিনোদেতি সমেতি ব্যন্তীকরোতি অনভাৰং গমেতি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, সমা পটিপদা. ইমা খো, ভিক্খৰে, চতস্সো পটিপদা’’তি. পঞ্চমং.