৫. রোহিতস্সসুত্তং
৪৫. একং সমযং ভগৰা [সং. নি. ১.১০৭] সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. অথ খো রোহিতস্সো দেৰপুত্তো অভিক্কন্তায রত্তিযা অভিক্কন্তৰণ্ণো কেৰলকপ্পং জেতৰনং ওভাসেত্ৰা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো রোহিতস্সো দেৰপুত্তো ভগৰন্তং এতদৰোচ –
‘‘যত্থ নু খো, ভন্তে, ন জাযতি ন জীযতি ন মীযতি ন চৰতি ন উপপজ্জতি, সক্কা নু খো সো, ভন্তে, গমনেন লোকস্স অন্তো ঞাতুং ৰা দট্ঠুং ৰা পাপুণিতুং ৰা’’তি? ‘‘যত্থ খো, আৰুসো, ন জাযতি ন জীযতি ন মীযতি ন চৰতি ন উপপজ্জতি, নাহং তং গমনেন লোকস্স অন্তং ঞাতেয্যং দট্ঠেয্যং পত্তেয্যন্তি ৰদামী’’তি.
‘‘অচ্ছরিযং, ভন্তে, অব্ভুতং, ভন্তে! যাৰ সুভাসিতমিদং, ভন্তে, ভগৰতা – ‘যত্থ খো, আৰুসো, ন জাযতি ন জীযতি ন মীযতি ন চৰতি ন উপপজ্জতি, নাহং তং গমনেন লোকস্স অন্তং ঞাতেয্যং দট্ঠেয্যং পত্তেয্যন্তি ৰদামী’’’তি.
‘‘ভূতপুব্বাহং, ভন্তে, রোহিতস্সো নাম ইসি অহোসিং ভোজপুত্তো ইদ্ধিমা ৰেহাসঙ্গমো. তস্স ময্হং, ভন্তে, এৰরূপো জৰো অহোসি, সেয্যথাপি নাম দল়্হধম্মা [দল়্হধম্মো, অ. নি. ৯.৩৮; ম. নি. ১.১৬১ (সব্বত্থ) টীকা চ মোগ্গল্লানব্যাকরণং চ ওলোকেতব্বং] ধনুগ্গহো সিক্খিতো কতহত্থো কতূপাসনো লহুকেন অসনেন অপ্পকসিরেন তিরিযং তালচ্ছাযং অতিপাতেয্য. তস্স ময্হং, ভন্তে, এৰরূপো পদৰীতিহারো অহোসি, সেয্যথাপি নাম পুরত্থিমা সমুদ্দা পচ্ছিমো সমুদ্দো. তস্স ময্হং, ভন্তে, এৰরূপেন জৰেন সমন্নাগতস্স এৰরূপেন চ পদৰীতিহারেন এৰরূপং ইচ্ছাগতং উপ্পজ্জি – ‘অহং গমনেন লোকস্স অন্তং পাপুণিস্সামী’তি. সো খো অহং, ভন্তে, অঞ্ঞত্রেৰ অসিতপীতখাযিতসাযিতা অঞ্ঞত্র উচ্চারপস্সাৰকম্মা অঞ্ঞত্র নিদ্দাকিলমথপটিৰিনোদনা ৰস্সসতাযুকো ৰস্সসতজীৰী ৰস্সসতং গন্ত্ৰা অপ্পত্ৰাৰ লোকস্স অন্তং অন্তরাযেৰ কালঙ্কতো.
‘‘অচ্ছরিযং, ভন্তে, অব্ভুতং, ভন্তে! যাৰ সুভাসিতমিদং, ভন্তে, ভগৰতা – ‘যত্থ খো, আৰুসো, ন জাযতি ন জীযতি ন মীযতি ন চৰতি ন উপপজ্জতি, নাহং তং গমনেন লোকস্স অন্তং ঞাতেয্যং দট্ঠেয্যং পত্তেয্যন্তি ৰদামী’’’তি.
‘‘‘যত্থ খো, আৰুসো, ন জাযতি ন জীযতি ন মীযতি ন চৰতি ন উপপজ্জতি, নাহং তং গমনেন লোকস্স অন্তং ঞাতেয্যং দট্ঠেয্যং পত্তেয্য’ন্তি ৰদামি. ন চাহং, আৰুসো, অপ্পত্ৰাৰ লোকস্স অন্তং দুক্খস্স অন্তকিরিযং ৰদামি. অপি চাহং, আৰুসো, ইমস্মিংযেৰ ব্যামমত্তে কল়েৰরে [কল়েবরে (সী. পী.)] সসঞ্ঞিম্হি সমনকে লোকঞ্চ পঞ্ঞাপেমি লোকসমুদযঞ্চ লোকনিরোধঞ্চ লোকনিরোধগামিনিঞ্চ পটিপদ’’ন্তি.
‘‘গমনেন ন পত্তব্বো, লোকস্সন্তো কুদাচনং;
ন চ অপ্পত্ৰা লোকন্তং, দুক্খা অত্থি পমোচনং.
‘‘তস্মা হৰে লোকৰিদূ সুমেধো,
লোকন্তগূ ৰুসিতব্রহ্মচরিযো;
লোকস্স অন্তং সমিতাৰি ঞত্ৰা,
নাসীসতী [নাসিংসতী (সী.)] লোকমিমং পরঞ্চা’’তি. পঞ্চমং;