৩. লোকসুত্তং

২৩. ‘‘লোকো, ভিক্খৰে, তথাগতেন অভিসম্বুদ্ধো. লোকস্মা তথাগতো ৰিসংযুত্তো. লোকসমুদযো, ভিক্খৰে, তথাগতেন অভিসম্বুদ্ধো. লোকসমুদযো তথাগতস্স পহীনো. লোকনিরোধো, ভিক্খৰে, তথাগতেন অভিসম্বুদ্ধো. লোকনিরোধো তথাগতস্স সচ্ছিকতো. লোকনিরোধগামিনী পটিপদা, ভিক্খৰে, তথাগতেন অভিসম্বুদ্ধা. লোকনিরোধগামিনী পটিপদা তথাগতস্স ভাৰিতা.

‘‘যং, ভিক্খৰে, সদেৰকস্স লোকস্স সমারকস্স সব্রহ্মকস্স সস্সমণব্রাহ্মণিযা পজায সদেৰমনুস্সায দিট্ঠং সুতং মুতং ৰিঞ্ঞাতং পত্তং পরিযেসিতং অনুৰিচরিতং মনসা, সব্বং তং তথাগতেন অভিসম্বুদ্ধং. তস্মা ‘তথাগতো’তি ৰুচ্চতি.

‘‘যঞ্চ, ভিক্খৰে, রত্তিং তথাগতো অনুত্তরং সম্মাসম্বোধিং অভিসম্বুজ্ঝতি যঞ্চ রত্তিং অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা পরিনিব্বাযতি, যং এতস্মিং অন্তরে ভাসতি লপতি নিদ্দিসতি সব্বং তং তথেৰ হোতি, নো অঞ্ঞথা. তস্মা ‘তথাগতো’তি ৰুচ্চতি.

‘‘যথাৰাদী, ভিক্খৰে, তথাগতো তথাকারী, যথাকারী তথাৰাদী. ইতি যথাৰাদী তথাকারী, যথাকারী তথাৰাদী. তস্মা ‘তথাগতো’তি ৰুচ্চতি.

‘‘সদেৰকে, ভিক্খৰে, লোকে সমারকে সব্রহ্মকে সস্সমণব্রাহ্মণিযা পজায সদেৰমনুস্সায তথাগতো অভিভূ অনভিভূতো অঞ্ঞদত্থু দসো ৰসৰত্তী. তস্মা ‘তথাগতো’তি ৰুচ্চতি’’.

‘‘সব্বং লোকং অভিঞ্ঞায, সব্বং লোকে যথাতথং;

সব্বং লোকং [সব্বলোক (সী. স্যা. কং. পী.)] ৰিসংযুত্তো, সব্বলোকে অনূপযো.

‘‘স ৰে সব্বাভিভূ ধীরো, সব্বগন্থপ্পমোচনো;

ফুট্ঠ’স্স পরমা সন্তি, নিব্বানং অকুতোভযং.

‘‘এস খীণাসৰো বুদ্ধো, অনীঘো ছিন্নসংসযো;

সব্বকম্মক্খযং পত্তো, ৰিমুত্তো উপধিসঙ্খযে.

‘‘এস সো ভগৰা বুদ্ধো, এস সীহো অনুত্তরো;

সদেৰকস্স লোকস্স, ব্রহ্মচক্কং পৰত্তযী.

‘‘ইতি দেৰা মনুস্সা চ, যে বুদ্ধং সরণং গতা;

সঙ্গম্ম তং নমস্সন্তি, মহন্তং ৰীতসারদং.

‘‘দন্তো দমযতং সেট্ঠো, সন্তো সমযতং ইসি;

মুত্তো মোচযতং অগ্গো, তিণ্ণো তারযতং ৰরো.

‘‘ইতি হেতং নমস্সন্তি, মহন্তং ৰীতসারদং;

সদেৰকস্মিং লোকস্মিং, নত্থি তে [নত্থি তে (সী. স্যা. কং. পী.)] পটিপুগ্গলো’’তি. ততিযং;