৩. মহানামসক্কসুত্তং
৭৪. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সক্কেসু ৰিহরতি কপিলৰত্থুস্মিং নিগ্রোধারামে. তেন খো পন সমযেন ভগৰা গিলানাৰুট্ঠিতো [গিলানৰুট্ঠিতো (সদ্দনীতি)] হোতি অচিরৰুট্ঠিতো গেলঞ্ঞা. অথ খো মহানামো সক্কো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো মহানামো সক্কো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘দীঘরত্তাহং, ভন্তে, ভগৰতা এৰং ধম্মং দেসিতং আজানামি – ‘সমাহিতস্স ঞাণং, নো অসমাহিতস্সা’তি. সমাধি নু খো, ভন্তে, পুব্বে, পচ্ছা ঞাণং; উদাহু ঞাণং পুব্বে, পচ্ছা সমাধী’’তি? অথ খো আযস্মতো আনন্দস্স এতদহোসি – ‘‘ভগৰা খো গিলানৰুট্ঠিতো অচিরৰুট্ঠিতো গেলঞ্ঞা. অযঞ্চ মহানামো সক্কো ভগৰন্তং অতিগম্ভীরং পঞ্হং পুচ্ছতি. যংনূনাহং মহানামং সক্কং একমন্তং অপনেত্ৰা ধম্মং দেসেয্য’’ন্তি.
অথ খো আযস্মা আনন্দো মহানামং সক্কং বাহাযং গহেত্ৰা একমন্তং অপনেত্ৰা মহানামং সক্কং এতদৰোচ – ‘‘সেখম্পি খো, মহানাম, সীলং ৰুত্তং ভগৰতা, অসেখম্পি সীলং ৰুত্তং ভগৰতা; সেখোপি সমাধি ৰুত্তো ভগৰতা, অসেখোপি সমাধি ৰুত্তো ভগৰতা; সেখাপি পঞ্ঞা ৰুত্তা ভগৰতা, অসেখাপি পঞ্ঞা ৰুত্তা ভগৰতা. কতমঞ্চ, মহানাম, সেখং সীলং? ইধ, মহানাম, ভিক্খু সীলৰা হোতি পাতিমোক্খসংৰরসংৰুতো ৰিহরতি…পে… সমাদায সিক্খতি সিক্খাপদেসু. ইদং ৰুচ্চতি, মহানাম, সেখং সীলং’’.
‘‘কতমো চ, মহানাম, সেখো সমাধি? ইধ, মহানাম, ভিক্খু ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি…পে… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. অযং ৰুচ্চতি, মহানাম, সেখো সমাধি.
‘‘কতমা চ, মহানাম, সেখা পঞ্ঞা? ইধ, মহানাম, ভিক্খু ইদং দুক্খন্তি যথাভূতং পজানাতি…পে… অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদাতি যথাভূতং পজানাতি. অযং ৰুচ্চতি, মহানাম, সেখা পঞ্ঞা.
‘‘স খো সো, মহানাম, অরিযসাৰকো এৰং সীলসম্পন্নো এৰং সমাধিসম্পন্নো এৰং পঞ্ঞাসম্পন্নো আসৰানং খযা অনাসৰং চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. এৰং খো, মহানাম, সেখম্পি সীলং ৰুত্তং ভগৰতা, অসেখম্পি সীলং ৰুত্তং ভগৰতা; সেখোপি সমাধি ৰুত্তো ভগৰতা, অসেখোপি সমাধি ৰুত্তো ভগৰতা; সেখাপি পঞ্ঞা ৰুত্তা ভগৰতা, অসেখাপি পঞ্ঞা ৰুত্তা ভগৰতা’’তি. ততিযং.