৮. গূথভাণীসুত্তং
২৮. ‘‘তযোমে, ভিক্খৰে, পুগ্গলা সন্তো সংৰিজ্জমানা লোকস্মিং. কতমে তযো? গূথভাণী, পুপ্ফভাণী, মধুভাণী. কতমো চ, ভিক্খৰে, পুগ্গলো গূথভাণী? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো পুগ্গলো সভগ্গতো ৰা পরিসগ্গতো ৰা [সভাগতো ৰা পরিসাগতো ৰা (স্যা. কং.)] ঞাতিমজ্ঝগতো ৰা পূগমজ্ঝগতো ৰা রাজকুলমজ্ঝগতো ৰা অভিনীতো সক্খিপুট্ঠো – ‘এহম্ভো পুরিস, যং জানাসি তং ৰদেহী’তি. সো অজানং ৰা আহ ‘জানামী’তি, জানং ৰা আহ ‘ন জানামী’তি, অপস্সং ৰা আহ ‘পস্সামী’তি, পস্সং ৰা আহ ‘ন পস্সামী’তি [ম. নি. ১.৪৪০; পু. প. ৯১]; ইতি অত্তহেতু ৰা পরহেতু ৰা আমিসকিঞ্চিক্খহেতু ৰা সম্পজানমুসা ভাসিতা হোতি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, পুগ্গলো গূথভাণী.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, পুগ্গলো পুপ্ফভাণী? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো পুগ্গলো সভগ্গতো ৰা পরিসগ্গতো ৰা ঞাতিমজ্ঝগতো ৰা পূগমজ্ঝগতো ৰা রাজকুলমজ্ঝগতো ৰা অভিনীতো সক্খিপুট্ঠো – ‘এহম্ভো পুরিস, যং পজানাসি তং ৰদেহী’তি, সো অজানং ৰা আহ ‘ন জানামী’তি, জানং ৰা আহ ‘জানামী’তি, অপস্সং ৰা আহ ‘ন পস্সামী’তি, পস্সং ৰা আহ ‘পস্সামী’তি; ইতি অত্তহেতু ৰা পরহেতু ৰা আমিসকিঞ্চিক্খহেতু ৰা ন সম্পজানমুসা ভাসিতা হোতি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, পুগ্গলো পুপ্ফভাণী.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, পুগ্গলো মধুভাণী? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো পুগ্গলো ফরুসং ৰাচং পহায ফরুসায ৰাচায পটিৰিরতো হোতি; যা সা ৰাচা নেলা কণ্ণসুখা পেমনীযা হদযঙ্গমা পোরী বহুজনকন্তা বহুজনমনাপা তথারূপিং ৰাচং ভাসিতা হোতি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, পুগ্গলো মধুভাণী. ইমে খো, ভিক্খৰে, তযো পুগ্গলা সন্তো সংৰিজ্জমানা লোকস্মি’’ন্তি. অট্ঠমং.