৫. ৰজিরূপমসুত্তং
২৫. ‘‘তযোমে, ভিক্খৰে, পুগ্গলা সন্তো সংৰিজ্জমানা লোকস্মিং. কতমে তযো? অরুকূপমচিত্তো পুগ্গলো, ৰিজ্জূপমচিত্তো পুগ্গলো, ৰজিরূপমচিত্তো পুগ্গলো. কতমো চ, ভিক্খৰে, অরুকূপমচিত্তো পুগ্গলো? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো পুগ্গলো কোধনো হোতি উপাযাসবহুলো অপ্পম্পি ৰুত্তো সমানো অভিসজ্জতি কুপ্পতি ব্যাপজ্জতি পতিত্থীযতি কোপঞ্চ দোসঞ্চ অপ্পচ্চযঞ্চ পাতুকরোতি. সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, দুট্ঠারুকো [দুট্ঠারুকা (সী.)] কট্ঠেন ৰা কঠলায [কথলায (স্যা. কং. ক.), কঠলেন-কথলেন (অট্ঠকথা)] ৰা ঘট্টিতো [ঘট্টিতা (সী.)] ভিয্যোসোমত্তায আসৰং দেতি [অস্সৰনোতি (সী.)]; এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, ইধেকচ্চো পুগ্গলো কোধনো হোতি উপাযাসবহুলো অপ্পম্পি ৰুত্তো সমানো অভিসজ্জতি কুপ্পতি ব্যাপজ্জতি পতিত্থীযতি কোপঞ্চ দোসঞ্চ অপ্পচ্চযঞ্চ পাতুকরোতি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, অরুকূপমচিত্তো পুগ্গলো.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, ৰিজ্জূপমচিত্তো পুগ্গলো? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো পুগ্গলো ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি, ‘অযং দুক্খসমুদযো’তি যথাভূতং পজানাতি, ‘অযং দুক্খনিরোধো’তি যথাভূতং পজানাতি, ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং পজানাতি. সেয্যথাপি ভিক্খৰে, চক্খুমা পুরিসো রত্তন্ধকারতিমিসাযং ৰিজ্জন্তরিকায রূপানি পস্সেয্য; এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, ইধেকচ্চো পুগ্গলো ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি…পে… ‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং পজানাতি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, ৰিজ্জূপমচিত্তো পুগ্গলো.
‘‘কতমো চ, ভিক্খৰে, ৰজিরূপমচিত্তো পুগ্গলো? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো পুগ্গলো আসৰানং খযা অনাসৰং চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, ৰজিরস্স নত্থি কিঞ্চি অভেজ্জং মণি ৰা পাসাণো ৰা; এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, ইধেকচ্চো পুগ্গলো আসৰানং খযা…পে… উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, ৰজিরূপমচিত্তো পুগ্গলো. ‘ইমে খো, ভিক্খৰে, তযো পুগ্গলা সন্তো সংৰিজ্জমানা লোকস্মি’’’ন্তি [পু. প. ১০২]. পঞ্চমং.