১. ৰজ্জসুত্তং

১. এৰং মে সুতং – একং সমযং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তত্র খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৰো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৰতো পচ্চস্সোসুং. ভগৰা এতদৰোচ –

‘‘দ্ৰেমানি, ভিক্খৰে, ৰজ্জানি. কতমানি দ্ৰে? দিট্ঠধম্মিকঞ্চ ৰজ্জং সম্পরাযিকঞ্চ ৰজ্জং. কতমঞ্চ, ভিক্খৰে, দিট্ঠধম্মিকং ৰজ্জং? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো পস্সতি চোরং আগুচারিং রাজানো গহেত্ৰা ৰিৰিধা কম্মকারণা [ৰিৰিধানি কম্মকরণানি (ক.)] কারেন্তে; কসাহিপি তাল়েন্তে, ৰেত্তেহিপি তাল়েন্তে, অদ্ধদণ্ডকেহিপি তাল়েন্তে, হত্থম্পি ছিন্দন্তে, পাদম্পি ছিন্দন্তে, হত্থপাদম্পি ছিন্দন্তে, কণ্ণম্পি ছিন্দন্তে, নাসম্পি ছিন্দন্তে, কণ্ণনাসম্পি ছিন্দন্তে, বিলঙ্গথালিকম্পি করোন্তে, সঙ্খমুণ্ডিকম্পি করোন্তে, রাহুমুখম্পি করোন্তে, জোতিমালিকম্পি করোন্তে, হত্থপজ্জোতিকম্পি করোন্তে, এরকৰত্তিকম্পি করোন্তে, চীরকৰাসিকম্পি করোন্তে, এণেয্যকম্পি করোন্তে, বল়িসমংসিকম্পি করোন্তে, কহাপণিকম্পি করোন্তে, খারাপতচ্ছিকম্পি [খারাপটিচ্ছকম্পি (স্যা. কং. ক.)] করোন্তে, পলিঘপরিৰত্তিকম্পি করোন্তে, পলালপীঠকম্পি [পলালপিট্ঠিকম্পি (সী.)] করোন্তে, তত্তেনপি তেলেন ওসিঞ্চন্তে, সুনখেহিপি খাদাপেন্তে, জীৰন্তম্পি সূলে উত্তাসেন্তে, অসিনাপি সীসং ছিন্দন্তে.

‘‘তস্স এৰং হোতি – ‘যথারূপানং খো পাপকানং কম্মানং হেতু চোরং আগুচারিং রাজানো গহেত্ৰা ৰিৰিধা কম্মকারণা কারেন্তি; কসাহিপি তাল়েন্তি, ৰেত্তেহিপি তাল়েন্তি, অদ্ধদণ্ডকেহিপি তাল়েন্তি, হত্থম্পি ছিন্দন্তি, পাদম্পি ছিন্দন্তি, হত্থপাদম্পি ছিন্দন্তি, কণ্ণম্পি ছিন্দন্তি, নাসম্পি ছিন্দন্তি, কণ্ণনাসম্পি ছিন্দন্তি, বিলঙ্গথালিকম্পি করোন্তি, সঙ্খমুণ্ডিকম্পি করোন্তি, রাহুমুখম্পি করোন্তি, জোতিমালিকম্পি করোন্তি, হত্থপজ্জোতিকম্পি করোন্তি, এরকৰত্তিকম্পি করোন্তি, চীরকৰাসিকম্পি করোন্তি, এণেয্যকম্পি করোন্তি, বল়িসমংসিকম্পি করোন্তি, কহাপণিকম্পি করোন্তি, খারাপতচ্ছিকম্পি করোন্তি, পলিঘপরিৰত্তিকম্পি করোন্তি, পলালপীঠকম্পি করোন্তি, তত্তেনপি তেলেন ওসিঞ্চন্তি, সুনখেহিপি খাদাপেন্তি, জীৰন্তম্পি সূলে উত্তাসেন্তি, অসিনাপি সীসং ছিন্দন্তি. অহঞ্চেৰ [অহঞ্চে (?)] খো পন এৰরূপং পাপকম্মং করেয্যং, মম্পি রাজানো গহেত্ৰা এৰরূপা ৰিৰিধা কম্মকারণা কারেয্যুং; কসাহিপি তাল়েয্যুং…পে… অসিনাপি সীসং ছিন্দেয্যু’ন্তি. সো দিট্ঠধম্মিকস্স ৰজ্জস্স ভীতো ন পরেসং পাভতং ৰিলুম্পন্তো চরতি. ইদং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, দিট্ঠধম্মিকং ৰজ্জং.

‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৰে, সম্পরাযিকং ৰজ্জং? ইধ, ভিক্খৰে, একচ্চো ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘কাযদুচ্চরিতস্স খো পন পাপকো দুক্খো ৰিপাকো অভিসম্পরাযং, ৰচীদুচ্চরিতস্স পাপকো দুক্খো ৰিপাকো অভিসম্পরাযং, মনোদুচ্চরিতস্স পাপকো দুক্খো ৰিপাকো অভিসম্পরাযং. অহঞ্চেৰ খো পন কাযেন দুচ্চরিতং চরেয্যং, ৰাচায দুচ্চরিতং চরেয্যং, মনসা দুচ্চরিতং চরেয্যং. কিঞ্চ তং যাহং ন কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জেয্য’ন্তি. সো সম্পরাযিকস্স ৰজ্জস্স ভীতো কাযদুচ্চরিতং পহায কাযসুচরিতং ভাৰেতি, ৰচীদুচ্চরিতং পহায ৰচীসুচরিতং ভাৰেতি, মনোদুচ্চরিতং পহায মনোসুচরিতং ভাৰেতি, সুদ্ধং অত্তানং পরিহরতি. ইদং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, সম্পরাযিকং ৰজ্জং. ‘‘ইমানি খো, ভিক্খৰে, দ্ৰে ৰজ্জানি. তস্মাতিহ, ভিক্খৰে, এৰং সিক্খিতব্বং – ‘দিট্ঠধম্মিকস্স ৰজ্জস্স ভাযিস্সাম, সম্পরাযিকস্স ৰজ্জস্স ভাযিস্সাম, ৰজ্জভীরুনো ভৰিস্সাম ৰজ্জভযদস্সাৰিনো’তি. এৰঞ্হি ৰো, ভিক্খৰে, সিক্খিতব্বং. ৰজ্জভীরুনো, ভিক্খৰে, ৰজ্জভযদস্সাৰিনো এতং পাটিকঙ্খং যং পরিমুচ্চিস্সতি সব্বৰজ্জেহী’’তি. পঠমং.