৪. সমথসুত্তং
৫৪. ‘‘নো চে, ভিক্খৰে, ভিক্খু পরচিত্তপরিযাযকুসলো হোতি, অথ ‘সচিত্তপরিযাযকুসলো ভৰিস্সামী’তি – এৰঞ্হি ৰো, ভিক্খৰে, সিক্খিতব্বং.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু সচিত্তপরিযাযকুসলো হোতি? সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, ইত্থী ৰা পুরিসো ৰা দহরো যুৰা মণ্ডনকজাতিকো আদাসে ৰা পরিসুদ্ধে পরিযোদাতে অচ্ছে ৰা উদপত্তে সকং মুখনিমিত্তং পচ্চৰেক্খমানো সচে তত্থ পস্সতি রজং ৰা অঙ্গণং ৰা, তস্সেৰ রজস্স ৰা অঙ্গণস্স ৰা পহানায ৰাযমতি. নো চে তত্থ পস্সতি রজং ৰা অঙ্গণং ৰা, তেনেৰত্তমনো হোতি পরিপুণ্ণসঙ্কপ্পো – ‘লাভা ৰত মে, পরিসুদ্ধং ৰত মে’তি. এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো পচ্চৰেক্খণা বহুকারা হোতি কুসলেসু ধম্মেসু – ‘লাভী নু খোম্হি অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্স, ন নু খোম্হি লাভী অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্স, লাভী নু খোম্হি অধিপঞ্ঞাধম্মৰিপস্সনায, ন নু খোম্হি লাভী অধিপঞ্ঞাধম্মৰিপস্সনাযা’তি.
‘‘সচে, ভিক্খৰে, ভিক্খু পচ্চৰেক্খমানো এৰং জানাতি – ‘লাভীম্হি অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্স, ন লাভী অধিপঞ্ঞাধম্মৰিপস্সনাযা’তি, তেন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনা অজ্ঝত্তং চেতোসমথে পতিট্ঠায অধিপঞ্ঞাধম্মৰিপস্সনায যোগো করণীযো. সো অপরেন সমযেন লাভী চেৰ হোতি অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্স লাভী চ অধিপঞ্ঞাধম্মৰিপস্সনায.
‘‘সচে পন, ভিক্খৰে, ভিক্খু পচ্চৰেক্খমানো এৰং জানাতি – ‘লাভীম্হি অধিপঞ্ঞাধম্মৰিপস্সনায, ন লাভী অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্সা’তি, তেন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনা অধিপঞ্ঞাধম্মৰিপস্সনায পতিট্ঠায অজ্ঝত্তং চেতোসমথে যোগো করণীযো. সো অপরেন সমযেন লাভী চেৰ হোতি অধিপঞ্ঞাধম্মৰিপস্সনায লাভী চ অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্স.
‘‘সচে, পন, ভিক্খৰে, ভিক্খু পচ্চৰেক্খমানো এৰং জানাতি – ‘ন লাভী অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্স, ন লাভী অধিপঞ্ঞাধম্মৰিপস্সনাযা’তি, তেন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনা তেসংযেৰ কুসলানং ধম্মানং পটিলাভায অধিমত্তো ছন্দো চ ৰাযামো চ উস্সাহো চ উস্সোল়্হী চ অপ্পটিৰানী চ সতি চ সম্পজঞ্ঞঞ্চ করণীযং. সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, আদিত্তচেলো ৰা আদিত্তসীসো ৰা. তস্সেৰ চেলস্স ৰা সীসস্স ৰা নিব্বাপনায অধিমত্তং ছন্দঞ্চ ৰাযামঞ্চ উস্সাহঞ্চ উস্সোল়্হিঞ্চ অপ্পটিৰানিঞ্চ সতিঞ্চ সম্পজঞ্ঞঞ্চ করেয্য. এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, তেন ভিক্খুনা তেসংযেৰ কুসলানং ধম্মানং পটিলাভায অধিমত্তো ছন্দো চ ৰাযামো চ উস্সাহো চ উস্সোল়্হী চ অপ্পটিৰানী চ সতি চ সম্পজঞ্ঞঞ্চ করণীযং. সো অপরেন সমযেন লাভী চেৰ হোতি অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্স লাভী চ অধিপঞ্ঞাধম্মৰিপস্সনায.
‘‘সচে পন, ভিক্খৰে, ভিক্খু পচ্চৰেক্খমানো এৰং জানাতি – ‘লাভীম্হি অজ্ঝত্তং চেতোসমথস্স, লাভী অধিপঞ্ঞাধম্মৰিপস্সনাযা’তি, তেন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনা তেসুযেৰ কুসলেসু ধম্মেসু পতিট্ঠায উত্তরি আসৰানং খযায যোগো করণীযো.
‘‘চীৰরম্পাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি অসেৰিতব্বম্পি. পিণ্ডপাতম্পাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি অসেৰিতব্বম্পি. সেনাসনম্পাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি অসেৰিতব্বম্পি. গামনিগমম্পাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি অসেৰিতব্বম্পি. জনপদপদেসম্পাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি অসেৰিতব্বম্পি. পুগ্গলম্পাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি অসেৰিতব্বম্পি.
‘‘‘চীৰরম্পাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি অসেৰিতব্বম্পী’তি, ইতি খো পনেতং ৰুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? তত্থ যং জঞ্ঞা চীৰরং – ‘ইদং খো মে চীৰরং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তী’তি, এৰরূপং চীৰরং ন সেৰিতব্বং. তত্থ যং জঞ্ঞা চীৰরং – ‘ইদং খো মে চীৰরং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তী’তি, এৰরূপং চীৰরং সেৰিতব্বং. ‘চীৰরম্পাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি অসেৰিতব্বম্পী’তি, ইতি যং তং ৰুত্তং, ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
‘‘‘পিণ্ডপাতম্পাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি অসেৰিতব্বম্পী’তি, ইতি খো পনেতং ৰুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? তত্থ যং জঞ্ঞা পিণ্ডপাতং – ‘ইমং খো মে পিণ্ডপাতং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তী’তি, এৰরূপো পিণ্ডপাতো ন সেৰিতব্বো. তত্থ যং জঞ্ঞা পিণ্ডপাতং – ‘ইমং খো মে পিণ্ডপাতং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তী’তি, এৰরূপো পিণ্ডপাতো সেৰিতব্বো. ‘পিণ্ডপাতম্পাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি অসেৰিতব্বম্পী’তি, ইতি যং তং ৰুত্তং, ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
‘‘‘সেনাসনম্পাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি অসেৰিতব্বম্পী’তি, ইতি খো পনেতং ৰুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? তত্থ যং জঞ্ঞা সেনাসনং – ‘ইদং খো মে সেনাসনং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তী’তি, এৰরূপং সেনাসনং ন সেৰিতব্বং. তত্থ যং জঞ্ঞা সেনাসনং – ‘ইদং খো মে সেনাসনং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তী’তি, এৰরূপং সেনাসনং সেৰিতব্বং. ‘সেনাসনম্পাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি অসেৰিতব্বম্পী’তি, ইতি যং তং ৰুত্তং, ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
‘‘‘গামনিগমম্পাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি অসেৰিতব্বম্পী’তি, ইতি খো পনেতং ৰুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? তত্থ যং জঞ্ঞা গামনিগমং – ‘ইমং খো মে গামনিগমং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তী’তি, এৰরূপো গামনিগমো ন সেৰিতব্বো. তত্থ যং জঞ্ঞা গামনিগমং – ‘ইমং খো মে গামনিগমং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তী’তি, এৰরূপো গামনিগমো সেৰিতব্বো. ‘গামনিগমম্পাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি অসেৰিতব্বম্পী’তি, ইতি যং তং ৰুত্তং, ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
‘‘‘জনপদপদেসম্পাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি অসেৰিতব্বম্পী’তি, ইতি খো পনেতং ৰুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? তত্থ যং জঞ্ঞা জনপদপদেসং – ‘ইমং খো মে জনপদপদেসং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তী’তি, এৰরূপো জনপদপদেসো ন সেৰিতব্বো. তত্থ যং জঞ্ঞা জনপদপদেসং – ‘ইমং খো মে জনপদপদেসং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তী’তি, এৰরূপো জনপদপদেসো সেৰিতব্বো. ‘জনপদপদেসম্পাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি অসেৰিতব্বম্পী’তি, ইতি যং তং ৰুত্তং, ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্তং.
‘‘‘পুগ্গলম্পাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি অসেৰিতব্বম্পী’তি, ইতি খো পনেতং ৰুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৰুত্তং? তত্থ যং জঞ্ঞা পুগ্গলং – ‘ইমং খো মে পুগ্গলং সেৰতো অকুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তি, কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তী’তি, এৰরূপো পুগ্গলো ন সেৰিতব্বো. তত্থ যং জঞ্ঞা পুগ্গলং – ‘ইমং খো মে পুগ্গলং সেৰতো অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি, কুসলা ধম্মা অভিৰড্ঢন্তী’তি, এৰরূপো পুগ্গলো সেৰিতব্বো. ‘পুগ্গলম্পাহং, ভিক্খৰে, দুৰিধেন ৰদামি – সেৰিতব্বম্পি অসেৰিতব্বম্পী’তি, ইতি যং তং ৰুত্তং, ইদমেতং পটিচ্চ ৰুত্ত’’ন্তি. চতুত্থং.