১. সীহনাদসুত্তং

২১. ‘‘সীহো, ভিক্খৰে, মিগরাজা সাযন্হসমযং আসযা নিক্খমতি. আসযা নিক্খমিত্ৰা ৰিজম্ভতি. ৰিজম্ভিত্ৰা সমন্তা চতুদ্দিসং [চতুদ্দিসা (স্যা. ক.) অ. নি. ৬.৬৪] অনুৰিলোকেতি. সমন্তা চতুদ্দিসং [চতুদ্দিসা (স্যা. ক.) অ. নি. ৬.৬৪] অনুৰিলোকেত্ৰা তিক্খত্তুং সীহনাদং নদতি. তিক্খত্তুং সীহনাদং নদিত্ৰা গোচরায পক্কমতি. তং কিস্স হেতু? ‘মাহং খুদ্দকে পাণে ৰিসমগতে সঙ্ঘাতং আপাদেসি’ন্তি!

‘‘‘সীহো’তি, খো ভিক্খৰে, তথাগতস্সেতং অধিৰচনং অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স. যং খো, ভিক্খৰে, তথাগতো পরিসায ধম্মং দেসেতি, ইদমস্স হোতি সীহনাদস্মিং.

[ম. নি. ১.১৪৮; ৰিভ. ৭৬০; পটি. ম. ২.৪৪] ‘‘দসযিমানি, ভিক্খৰে, তথাগতস্স তথাগতবলানি, যেহি বলেহি সমন্নাগতো তথাগতো আসভং ঠানং পটিজানাতি, পরিসাসু সীহনাদং নদতি, ব্রহ্মচক্কং পৰত্তেতি. কতমানি দস? ইধ, ভিক্খৰে, তথাগতো ঠানঞ্চ ঠানতো অট্ঠানঞ্চ অট্ঠানতো যথাভূতং পজানাতি. যম্পি, ভিক্খৰে, তথাগতো ঠানঞ্চ ঠানতো অট্ঠানঞ্চ অট্ঠানতো যথাভূতং পজানাতি, ইদম্পি, ভিক্খৰে, তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি, যং বলং আগম্ম তথাগতো আসভং ঠানং পটিজানাতি, পরিসাসু সীহনাদং নদতি, ব্রহ্মচক্কং পৰত্তেতি.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, তথাগতো অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নানং কম্মসমাদানানং ঠানসো হেতুসো ৰিপাকং যথাভূতং পজানাতি. যম্পি, ভিক্খৰে, তথাগতো অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নানং কম্মসমাদানানং ঠানসো হেতুসো ৰিপাকং যথাভূতং পজানাতি, ইদম্পি, ভিক্খৰে, তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি, যং বলং আগম্ম তথাগতো আসভং ঠানং পটিজানাতি, পরিসাসু সীহনাদং নদতি, ব্রহ্মচক্কং পৰত্তেতি.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, তথাগতো সব্বত্থগামিনিং পটিপদং যথাভূতং পজানাতি. যম্পি, ভিক্খৰে, তথাগতো সব্বত্থগামিনিং পটিপদং যথাভূতং পজানাতি, ইদম্পি, ভিক্খৰে, তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি, যং বলং আগম্ম তথাগতো আসভং ঠানং পটিজানাতি, পরিসাসু সীহনাদং নদতি, ব্রহ্মচক্কং পৰত্তেতি.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, তথাগতো অনেকধাতুং নানাধাতুং লোকং [অনেকধাতুনানাধাতুলোকং (সী. ক.)] যথাভূতং পজানাতি. যম্পি, ভিক্খৰে, তথাগতো অনেকধাতুং নানাধাতুং লোকং যথাভূতং পজানাতি, ইদম্পি, ভিক্খৰে, তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি…পে… ব্রহ্মচক্কং পৰত্তেতি.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, তথাগতো সত্তানং নানাধিমুত্তিকতং যথাভূতং পজানাতি. যম্পি, ভিক্খৰে, তথাগতো সত্তানং নানাধিমুত্তিকতং যথাভূতং পজানাতি, ইদম্পি, ভিক্খৰে, তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি…পে… ব্রহ্মচক্কং পৰত্তেতি.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, তথাগতো পরসত্তানং পরপুগ্গলানং ইন্দ্রিযপরোপরিযত্তং যথাভূতং পজানাতি. যম্পি, ভিক্খৰে, তথাগতো পরসত্তানং পরপুগ্গলানং ইন্দ্রিযপরোপরিযত্তং যথাভূতং পজানাতি, ইদম্পি, ভিক্খৰে, তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি…পে… ব্রহ্মচক্কং পৰত্তেতি.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, তথাগতো ঝানৰিমোক্খসমাধিসমাপত্তীনং সংকিলেসং ৰোদানং ৰুট্ঠানং যথাভূতং পজানাতি. যম্পি…পে… পজানাতি, ইদম্পি, ভিক্খৰে, তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি…পে… ব্রহ্মচক্কং পৰত্তেতি.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, তথাগতো অনেকৰিহিতং পুব্বেনিৰাসং অনুস্সরতি, সেয্যথিদং – একম্পি জাতিং দ্ৰেপি জাতিযো তিস্সোপি জাতিযো চতস্সোপি জাতিযো পঞ্চপি জাতিযো দসপি জাতিযো ৰীসম্পি জাতিযো তিংসম্পি জাতিযো চত্তালীসম্পি জাতিযো পঞ্ঞাসম্পি জাতিযো জাতিসতম্পি জাতিসহস্সম্পি জাতিসতসহস্সম্পি অনেকেপি সংৰট্টকপ্পে অনেকেপি ৰিৰট্টকপ্পে অনেকেপি সংৰট্টৰিৰট্টকপ্পে, ‘অমুত্রাসিং এৰংনামো এৰংগোত্তো এৰংৰণ্ণো এৰমাহারো এৰংসুখদুক্খপ্পটিসংৰেদী এৰমাযুপরিযন্তো, সো ততো চুতো অমুত্র উদপাদিং; তত্রাপাসিং এৰংনামো এৰংগোত্তো এৰংৰণ্ণো এৰমাহারো এৰংসুখদুক্খপ্পটিসংৰেদী এৰমাযুপরিযন্তো, সো ততো চুতো ইধূপপন্নো’তি, ইতি সাকারং সউদ্দেসং অনেকৰিহিতং পুব্বেনিৰাসং অনুস্সরতি. যম্পি ভিক্খৰে, তথাগতো অনেকৰিহিতং পুব্বেনিৰাসং অনুস্সরতি, সেয্যথিদং – একম্পি জাতিং দ্ৰেপি জাতিযো…পে… ইতি সাকারং সউদ্দেসং অনেকৰিহিতং পুব্বেনিৰাসং অনুস্সরতি, ইদম্পি, ভিক্খৰে, তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি, যং বলং আগম্ম তথাগতো আসভং ঠানং পটিজানাতি, পরিসাসু সীহনাদং নদতি, ব্রহ্মচক্কং পৰত্তেতি.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, তথাগতো দিব্বেন চক্খুনা ৰিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সত্তে পস্সতি চৰমানে উপপজ্জমানে হীনে পণীতে সুৰণ্ণে দুব্বণ্ণে, সুগতে দুগ্গতে যথাকম্মূপগে সত্তে পজানাতি – ‘ইমে ৰত ভোন্তো সত্তা কাযদুচ্চরিতেন সমন্নাগতা ৰচীদুচ্চরিতেন সমন্নাগতা মনোদুচ্চরিতেন সমন্নাগতা অরিযানং উপৰাদকা মিচ্ছাদিট্ঠিকা মিচ্ছাদিট্ঠিকম্মসমাদানা, তে কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপন্না; ইমে ৰা পন ভোন্তো সত্তা কাযসুচরিতেন সমন্নাগতা ৰচীসুচরিতেন সমন্নাগতা মনোসুচরিতেন সমন্নাগতা অরিযানং অনুপৰাদকা সম্মাদিট্ঠিকা সম্মাদিট্ঠিকম্মসমাদানা, তে কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপন্না’তি. ইতি দিব্বেন চক্খুনা ৰিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সত্তে পস্সতি চৰমানে উপপজ্জমানে হীনে পণীতে সুৰণ্ণে দুব্বণ্ণে, সুগতে দুগ্গতে যথাকম্মূপগে সত্তে পজানাতি. যম্পি, ভিক্খৰে, তথাগতো দিব্বেন চক্খুনা ৰিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন…পে… যথাকম্মূপগে সত্তে পজানাতি, ইদম্পি, ভিক্খৰে, তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি, যং বলং আগম্ম তথাগতো আসভং ঠানং পটিজানাতি, পরিসাসু সীহনাদং নদতি, ব্রহ্মচক্কং পৰত্তেতি.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, তথাগতো আসৰানং খযা অনাসৰং চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. যম্পি, ভিক্খৰে, তথাগতো আসৰানং খযা অনাসৰং চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরতি, ইদম্পি, ভিক্খৰে, তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি, যং বলং আগম্ম তথাগতো আসভং ঠানং পটিজানাতি, পরিসাসু সীহনাদং নদতি, ব্রহ্মচক্কং পৰত্তেতি.

‘‘ইমানি খো, ভিক্খৰে, দস তথাগতস্স তথাগতবলানি, যেহি বলেহি সমন্নাগতো তথাগতো আসভং ঠানং পটিজানাতি, পরিসাসু সীহনাদং নদতি, ব্রহ্মচক্কং পৰত্তেতী’’তি. পঠমং.