৪. চেতোখিলসুত্তং

১৪. ‘‘যস্স কস্সচি, ভিক্খৰে, ভিক্খুস্স ৰা ভিক্খুনিযা ৰা পঞ্চ চেতোখিলা অপ্পহীনা পঞ্চ চেতসোৰিনিবন্ধা অসমুচ্ছিন্না, তস্স যা রত্তি ৰা দিৰসো ৰা আগচ্ছতি হানিযেৰ পাটিকঙ্খা কুসলেসু ধম্মেসু নো ৰুদ্ধি.

‘‘কতমস্স পঞ্চ চেতোখিলা অপ্পহীনা হোন্তি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু সত্থরি কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতি নাধিমুচ্চতি ন সম্পসীদতি. যো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু সত্থরি কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতি নাধিমুচ্চতি ন সম্পসীদতি, তস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায. যস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায, এৰমস্সাযং পঠমো চেতোখিলো অপ্পহীনো হোতি.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, ভিক্খু ধম্মে কঙ্খতি…পে… সঙ্ঘে কঙ্খতি… সিক্খায কঙ্খতি… সব্রহ্মচারীসু কুপিতো হোতি অনত্তমনো আহতচিত্তো খিলজাতো. যো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু সব্রহ্মচারীসু কুপিতো হোতি অনত্তমনো আহতচিত্তো খিলজাতো, তস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায. যস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায, এৰমস্সাযং পঞ্চমো চেতোখিলো অপ্পহীনো হোতি. ইমস্স পঞ্চ চেতোখিলা অপ্পহীনা হোন্তি.

‘‘কতমস্স পঞ্চ চেতসোৰিনিবন্ধা অসমুচ্ছিন্না হোন্তি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু কামেসু অৰীতরাগো হোতি অৰিগতচ্ছন্দো অৰিগতপেমো অৰিগতপিপাসো অৰিগতপরিল়াহো অৰিগততণ্হো. যো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু কামেসু অৰীতরাগো হোতি অৰিগতচ্ছন্দো অৰিগতপেমো অৰিগতপিপাসো অৰিগতপরিল়াহো অৰিগততণ্হো, তস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায. যস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায, এৰমস্সাযং পঠমো চেতসোৰিনিবন্ধো অসমুচ্ছিন্নো হোতি.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, ভিক্খু কাযে অৰীতরাগো হোতি…পে… রূপে অৰীতরাগো হোতি…পে… যাৰদত্থং উদরাৰদেহকং ভুঞ্জিত্ৰা সেয্যসুখং পস্সসুখং মিদ্ধসুখং অনুযুত্তো ৰিহরতি… অঞ্ঞতরং দেৰনিকাযং পণিধায ব্রহ্মচরিযং চরতি – ‘ইমিনাহং সীলেন ৰা ৰতেন ৰা তপেন ৰা ব্রহ্মচরিযেন ৰা দেৰো ৰা ভৰিস্সামি দেৰঞ্ঞতরো ৰা’তি. যো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু অঞ্ঞতরং দেৰনিকাযং পণিধায ব্রহ্মচরিযং চরতি – ‘ইমিনাহং সীলেন ৰা ৰতেন ৰা তপেন ৰা ব্রহ্মচরিযেন ৰা দেৰো ৰা ভৰিস্সামি দেৰঞ্ঞতরো ৰা’তি, তস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায. যস্স চিত্তং ন নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায, এৰমস্সাযং পঞ্চমো চেতসোৰিনিবন্ধো অসমুচ্ছিন্নো হোতি. ইমস্স পঞ্চ চেতসোৰিনিবন্ধা অসমুচ্ছিন্না হোন্তি.

‘‘যস্স কস্সচি, ভিক্খৰে, ভিক্খুস্স ৰা ভিক্খুনিযা ৰা ইমে পঞ্চ চেতোখিলা অপ্পহীনা ইমে পঞ্চ চেতসোৰিনিবন্ধা অসমুচ্ছিন্না, তস্স যা রত্তি ৰা দিৰসো ৰা আগচ্ছতি হানিযেৰ পাটিকঙ্খা কুসলেসু ধম্মেসু নো ৰুদ্ধি.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, কাল়পক্খে চন্দস্স যা রত্তি ৰা দিৰসো ৰা আগচ্ছতি, হাযতেৰ ৰণ্ণেন হাযতি মণ্ডলেন হাযতি আভায হাযতি আরোহপরিণাহেন; এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, যস্স কস্সচি ভিক্খুস্স ৰা ভিক্খুনিযা ৰা ইমে পঞ্চ চেতোখিলা অপ্পহীনা ইমে পঞ্চ চেতসোৰিনিবন্ধা অসমুচ্ছিন্না, তস্স যা রত্তি ৰা দিৰসো ৰা আগচ্ছতি হানিযেৰ পাটিকঙ্খা কুসলেসু ধম্মেসু নো ৰুদ্ধি.

‘‘যস্স কস্সচি, ভিক্খৰে, ভিক্খুস্স ৰা ভিক্খুনিযা ৰা পঞ্চ চেতোখিলা পহীনা পঞ্চ চেতসোৰিনিবন্ধা সুসমুচ্ছিন্না, তস্স যা রত্তি ৰা দিৰসো ৰা আগচ্ছতি ৰুদ্ধিযেৰ পাটিকঙ্খা কুসলেসু ধম্মেসু নো পরিহানি.

‘‘কতমস্স পঞ্চ চেতোখিলা পহীনা হোন্তি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু সত্থরি ন কঙ্খতি ন ৰিচিকিচ্ছতি, অধিমুচ্চতি সম্পসীদতি. যো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু সত্থরি ন কঙ্খতি ন ৰিচিকিচ্ছতি অধিমুচ্চতি সম্পসীদতি, তস্স চিত্তং নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায. যস্স চিত্তং নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায, এৰমস্সাযং পঠমো চেতোখিলো পহীনো হোতি.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, ভিক্খু ধম্মে ন কঙ্খতি…পে… সঙ্ঘে ন কঙ্খতি… সিক্খায ন কঙ্খতি … সব্রহ্মচারীসু ন কুপিতো হোতি অত্তমনো ন আহতচিত্তো ন খিলজাতো. যো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু সব্রহ্মচারীসু ন কুপিতো হোতি অত্তমনো ন আহতচিত্তো ন খিলজাতো, তস্স চিত্তং নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায. যস্স চিত্তং নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায, এৰমস্সাযং পঞ্চমো চেতোখিলো পহীনো হোতি. ইমস্স পঞ্চ চেতোখিলা পহীনা হোন্তি.

‘‘কতমস্স পঞ্চ চেতসোৰিনিবন্ধা সুসমুচ্ছিন্না হোন্তি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু কামেসু ৰীতরাগো হোতি ৰিগতচ্ছন্দো ৰিগতপেমো ৰিগতপিপাসো ৰিগতপরিল়াহো ৰিগততণ্হো. যো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু কামেসু ৰীতরাগো হোতি ৰিগতচ্ছন্দো ৰিগতপেমো ৰিগতপিপাসো ৰিগতপরিল়াহো ৰিগততণ্হো, তস্স চিত্তং নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায. যস্স চিত্তং নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায, এৰমস্সাযং পঠমো চেতসোৰিনিবন্ধো সুসমুচ্ছিন্নো হোতি.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, ভিক্খু কাযে ৰীতরাগো হোতি…পে… রূপে ৰীতরাগো হোতি …পে… ন যাৰদত্থং উদরাৰদেহকং ভুঞ্জিত্ৰা সেয্যসুখং পস্সসুখং মিদ্ধসুখং অনুযুত্তো ৰিহরতি, ন অঞ্ঞতরং দেৰনিকাযং পণিধায ব্রহ্মচরিযং চরতি – ‘ইমিনাহং সীলেন ৰা ৰতেন ৰা তপেন ৰা ব্রহ্মচরিযেন ৰা দেৰো ৰা ভৰিস্সামি দেৰঞ্ঞতরো ৰা’তি. যো সো, ভিক্খৰে, ভিক্খু ন অঞ্ঞতরং দেৰনিকাযং পণিধায…পে… দেৰঞ্ঞতরো ৰাতি, তস্স চিত্তং নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায. যস্স চিত্তং নমতি আতপ্পায অনুযোগায সাতচ্চায পধানায, এৰমস্সাযং পঞ্চমো চেতসোৰিনিবন্ধো সুসমুচ্ছিন্নো হোতি. ইমস্স পঞ্চ চেতসোৰিনিবন্ধা সুসমুচ্ছিন্না হোন্তি.

‘‘যস্স কস্সচি, ভিক্খৰে, ভিক্খুস্স ৰা ভিক্খুনিযা ৰা ইমে পঞ্চ চেতোখিলা পহীনা ইমে পঞ্চ চেতসোৰিনিবন্ধা সুসমুচ্ছিন্না, তস্স যা রত্তি ৰা দিৰসো ৰা আগচ্ছতি ৰুদ্ধিযেৰ পাটিকঙ্খা কুসলেসু ধম্মেসু নো পরিহানি.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, জুণ্হপক্খে চন্দস্স যা রত্তি ৰা দিৰসো ৰা আগচ্ছতি, ৰড্ঢতেৰ ৰণ্ণেন ৰড্ঢতি মণ্ডলেন ৰড্ঢতি আভায ৰড্ঢতি আরোহপরিণাহেন; এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, যস্স কস্সচি ভিক্খুস্স ৰা ভিক্খুনিযা ৰা ইমে পঞ্চ চেতোখিলা পহীনা ইমে পঞ্চ চেতসোৰিনিবন্ধা সুসমুচ্ছিন্না, তস্স যা রত্তি ৰা দিৰসো ৰা আগচ্ছতি ৰুদ্ধিযেৰ পাটিকঙ্খা কুসলেসু ধম্মেসু নো পরিহানী’’তি. চতুত্থং.