২. দুতিযৰগ্গো
২৯৮. ‘‘নাহং, ভিক্খৰে, অঞ্ঞং একধম্মম্পি সমনুপস্সামি যেন অনুপ্পন্না ৰা অকুসলা ধম্মা উপ্পজ্জন্তি উপ্পন্না ৰা অকুসলা ধম্মা ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায সংৰত্তন্তি যথযিদং, ভিক্খৰে, মিচ্ছাদিট্ঠি. মিচ্ছাদিট্ঠিকস্স, ভিক্খৰে, অনুপ্পন্না চেৰ অকুসলা ধম্মা উপ্পজ্জন্তি উপ্পন্না চ অকুসলা ধম্মা ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায সংৰত্তন্তী’’তি.
২৯৯. ‘‘নাহং, ভিক্খৰে, অঞ্ঞং একধম্মম্পি সমনুপস্সামি যেন অনুপ্পন্না ৰা কুসলা ধম্মা উপ্পজ্জন্তি উপ্পন্না ৰা কুসলা ধম্মা ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায সংৰত্তন্তি যথযিদং, ভিক্খৰে, সম্মাদিট্ঠি. সম্মাদিট্ঠিকস্স, ভিক্খৰে, অনুপ্পন্না চেৰ কুসলা ধম্মা উপ্পজ্জন্তি উপ্পন্না চ কুসলা ধম্মা ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায সংৰত্তন্তী’’তি.
৩০০. ‘‘নাহং, ভিক্খৰে, অঞ্ঞং একধম্মম্পি সমনুপস্সামি যেন অনুপ্পন্না ৰা কুসলা ধম্মা নুপ্পজ্জন্তি উপ্পন্না ৰা কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি যথযিদং, ভিক্খৰে, মিচ্ছাদিট্ঠি. মিচ্ছাদিট্ঠিকস্স, ভিক্খৰে, অনুপ্পন্না চেৰ কুসলা ধম্মা নুপ্পজ্জন্তি উপ্পন্না চ কুসলা ধম্মা পরিহাযন্তী’’তি.
৩০১. ‘‘নাহং, ভিক্খৰে, অঞ্ঞং একধম্মম্পি সমনুপস্সামি যেন অনুপ্পন্না ৰা অকুসলা ধম্মা নুপ্পজ্জন্তি উপ্পন্না ৰা অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তি যথযিদং, ভিক্খৰে, সম্মাদিট্ঠি. সম্মাদিট্ঠিকস্স, ভিক্খৰে, অনুপ্পন্না চেৰ অকুসলা ধম্মা নুপ্পজ্জন্তি উপ্পন্না চ অকুসলা ধম্মা পরিহাযন্তী’’তি.
৩০২. ‘‘নাহং, ভিক্খৰে, অঞ্ঞং একধম্মম্পি সমনুপস্সামি যেন অনুপ্পন্না ৰা মিচ্ছাদিট্ঠি উপ্পজ্জতি উপ্পন্না ৰা মিচ্ছাদিট্ঠি পৰড্ঢতি যথযিদং, ভিক্খৰে, অযোনিসোমনসিকারো. অযোনিসো, ভিক্খৰে, মনসি করোতো অনুপ্পন্না চেৰ মিচ্ছাদিট্ঠি উপ্পজ্জতি উপ্পন্না চ মিচ্ছাদিট্ঠি পৰড্ঢতী’’তি.
৩০৩. ‘‘নাহং, ভিক্খৰে, অঞ্ঞং একধম্মম্পি সমনুপস্সামি যেন অনুপ্পন্না ৰা সম্মাদিট্ঠি উপ্পজ্জতি উপ্পন্না ৰা সম্মাদিট্ঠি পৰড্ঢতি যথযিদং, ভিক্খৰে, যোনিসোমনসিকারো. যোনিসো, ভিক্খৰে, মনসি করোতো অনুপ্পন্না চেৰ সম্মাদিট্ঠি উপ্পজ্জতি উপ্পন্না চ সম্মাদিট্ঠি পৰড্ঢতী’’তি.
৩০৪. ‘‘নাহং, ভিক্খৰে, অঞ্ঞং একধম্মম্পি সমনুপস্সামি যেন [যেনেৰং (সী. স্যা. কং. পী.)] সত্তা কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জন্তি যথযিদং, ভিক্খৰে, মিচ্ছাদিট্ঠি. মিচ্ছাদিট্ঠিযা, ভিক্খৰে, সমন্নাগতা সত্তা কাযস্স ভেদা পরং মরণা অপাযং দুগ্গতিং ৰিনিপাতং নিরযং উপপজ্জন্তী’’তি.
৩০৫. ‘‘নাহং, ভিক্খৰে, অঞ্ঞং একধম্মম্পি সমনুপস্সামি যেন সত্তা কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জন্তি যথযিদং, ভিক্খৰে, সম্মাদিট্ঠি. সম্মাদিট্ঠিযা, ভিক্খৰে, সমন্নাগতা সত্তা কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জন্তী’’তি.
৩০৬. ‘‘মিচ্ছাদিট্ঠিকস্স, ভিক্খৰে, পুরিসপুগ্গলস্স যঞ্চেৰ কাযকম্মং যথাদিট্ঠি সমত্তং সমাদিন্নং যঞ্চ ৰচীকম্মং…পে… যঞ্চ মনোকম্মং যথাদিট্ঠি সমত্তং সমাদিন্নং যা চ চেতনা যা চ পত্থনা যো চ পণিধি যে চ সঙ্খারা সব্বে তে ধম্মা অনিট্ঠায অকন্তায অমনাপায অহিতায দুক্খায সংৰত্তন্তি. তং কিস্স হেতু? দিট্ঠি হিস্স [দিট্ঠি হি (সী. স্যা. কং. পী.)], ভিক্খৰে, পাপিকা. সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, নিম্ববীজং ৰা কোসাতকিবীজং ৰা তিত্তকলাবুবীজং ৰা অল্লায পথৰিযা [পঠৰিযা (সী. স্যা. কং. পী.)] নিক্খিত্তং যঞ্চেৰ পথৰিরসং উপাদিযতি যঞ্চ আপোরসং উপাদিযতি সব্বং তং তিত্তকত্তায কটুকত্তায অসাতত্তায সংৰত্ততি. তং কিস্স হেতু? বীজং হিস্স [ৰীজং (সী. স্যা. কং. পী.)], ভিক্খৰে, পাপকং. এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, মিচ্ছাদিট্ঠিকস্স পুরিসপুগ্গলস্স যঞ্চেৰ কাযকম্মং যথাদিট্ঠি সমত্তং সমাদিন্নং যঞ্চ ৰচীকম্মং…পে… যঞ্চ মনোকম্মং যথাদিট্ঠি সমত্তং সমাদিন্নং যা চ চেতনা যা চ পত্থনা যো চ পণিধি যে চ সঙ্খারা সব্বে তে ধম্মা অনিট্ঠায অকন্তায অমনাপায অহিতায দুক্খায সংৰত্তন্তি. তং কিস্স হেতু? দিট্ঠি হিস্স, ভিক্খৰে, পাপিকা’’তি.
৩০৭. ‘‘সম্মাদিট্ঠিকস্স, ভিক্খৰে, পুরিসপুগ্গলস্স যঞ্চেৰ কাযকম্মং যথাদিট্ঠি সমত্তং সমাদিন্নং যঞ্চ ৰচীকম্মং…পে… যঞ্চ মনোকম্মং যথাদিট্ঠি সমত্তং সমাদিন্নং যা চ চেতনা যা চ পত্থনা যো চ পণিধি যে চ সঙ্খারা সব্বে তে ধম্মা ইট্ঠায কন্তায মনাপায হিতায সুখায সংৰত্তন্তি. তং কিস্স হেতু? দিট্ঠি হিস্স, ভিক্খৰে, ভদ্দিকা. সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, উচ্ছুবীজং ৰা সালিবীজং ৰা মুদ্দিকাবীজং ৰা অল্লায পথৰিযা নিক্খিত্তং যঞ্চেৰ পথৰিরসং উপাদিযতি যঞ্চ আপোরসং উপাদিযতি সব্বং তং মধুরত্তায সাতত্তায অসেচনকত্তায সংৰত্ততি. তং কিস্স হেতু? বীজং হিস্স, ভিক্খৰে, ভদ্দকং. এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, সম্মাদিট্ঠিকস্স পুরিসপুগ্গলস্স যঞ্চেৰ কাযকম্মং যথাদিট্ঠি সমত্তং সমাদিন্নং যঞ্চ ৰচীকম্মং…পে… যঞ্চ মনোকম্মং যথাদিট্ঠি সমত্তং সমাদিন্নং যা চ চেতনা যা চ পত্থনা যো চ পণিধি যে চ সঙ্খারা সব্বে তে ধম্মা ইট্ঠায কন্তায মনাপায হিতায সুখায সংৰত্তন্তি. তং কিস্স হেতু? দিট্ঠি হিস্স, ভিক্খৰে, ভদ্দিকা’’তি.
ৰগ্গো দুতিযো.