৪. চতুক্কৱাৰো
৩২৪. অত্থাপত্তি সকৱাচায আপজ্জতি, পৰৱাচায ৱুট্ঠাতি; অত্থাপত্তি পৰৱাচায আপজ্জতি, সকৱাচায ৱুট্ঠাতি; অত্থাপত্তি সকৱাচায আপজ্জতি, সকৱাচায ৱুট্ঠাতি; অত্থাপত্তি পৰৱাচায আপজ্জতি, পৰৱাচায ৱুট্ঠাতি. অত্থাপত্তি কাযেন আপজ্জতি, ৱাচায ৱুট্ঠাতি; অত্থাপত্তি ৱাচায আপজ্জতি, কাযেন ৱুট্ঠাতি; অত্থাপত্তি কাযেন আপজ্জতি, কাযেন ৱুট্ঠাতি; অত্থাপত্তি ৱাচায আপজ্জতি, ৱাচায ৱুট্ঠাতি. অত্থাপত্তি পসুত্তো আপজ্জতি, পটিবুদ্ধো ৱুট্ঠাতি; অত্থাপত্তি পটিবুদ্ধো আপজ্জতি, পসুত্তো ৱুট্ঠাতি; অত্থাপত্তি পসুত্তো আপজ্জতি, পসুত্তো ৱুট্ঠাতি; অত্থাপত্তি পটিবুদ্ধো আপজ্জতি, পটিবুদ্ধো ৱুট্ঠাতি. অত্থাপত্তি অচিত্তকো আপজ্জতি, সচিত্তকো ৱুট্ঠাতি; অত্থাপত্তি সচিত্তকো আপজ্জতি, অচিত্তকো ৱুট্ঠাতি; অত্থাপত্তি অচিত্তকো আপজ্জতি, অচিত্তকো ৱুট্ঠাতি; অত্থাপত্তি সচিত্তকো আপজ্জতি, সচিত্তকো ৱুট্ঠাতি. অত্থাপত্তি আপজ্জন্তো দেসেতি; দেসেন্তো আপজ্জতি; অত্থাপত্তি আপজ্জন্তো ৱুট্ঠাতি; ৱুট্ঠহন্তো আপজ্জতি. অত্থাপত্তি কম্মেন আপজ্জতি, অকম্মেন ৱুট্ঠাতি; অত্থাপত্তি অকম্মেন আপজ্জতি, কম্মেন ৱুট্ঠাতি; অত্থাপত্তি কম্মেন আপজ্জতি, কম্মেন ৱুট্ঠাতি; অত্থাপত্তি অকম্মেন আপজ্জতি, অকম্মেন ৱুট্ঠাতি.
[অ. নি. ৪.২৫০; দী. নি. ৩.৩১৩; ৱিভ. ৯৩৯] চত্তাৰো অনৰিযৱোহাৰা – অদিট্ঠে দিট্ঠৱাদিতা, অস্সুতে সুতৱাদিতা, অমুতে মুতৱাদিতা, অৱিঞ্ঞাতে ৱিঞ্ঞাতৱাদিতা. চত্তাৰো অৰিযৱোহাৰা – অদিট্ঠে অদিট্ঠৱাদিতা, অস্সুতে অস্সুতৱাদিতা, অমুতে অমুতৱাদিতা, অৱিঞ্ঞাতে অৱিঞ্ঞাতৱাদিতা. অপৰেপি চত্তাৰো অনৰিযৱোহাৰা – দিট্ঠে অদিট্ঠৱাদিতা, সুতে অস্সুতৱাদিতা, মুতে অমুতৱাদিতা, ৱিঞ্ঞাতে অৱিঞ্ঞাতৱাদিতা. চত্তাৰো অৰিযৱোহাৰা – দিট্ঠে দিট্ঠৱাদিতা, সুতে সুতৱাদিতা, মুতে মুতৱাদিতা, ৱিঞ্ঞাতে ৱিঞ্ঞাতৱাদিতা.
চত্তাৰো পাৰাজিকা ভিক্খূনং ভিক্খুনীহি সাধাৰণা; চত্তাৰো পাৰাজিকা ভিক্খুনীনং ভিক্খূহি অসাধাৰণা. চত্তাৰো পৰিক্খাৰা – অত্থি পৰিক্খাৰো ৰক্খিতব্বো গোপেতব্বো মমাযিতব্বো পৰিভুঞ্জিতব্বো; অত্থি পৰিক্খাৰো ৰক্খিতব্বো গোপেতব্বো মমাযিতব্বো, ন পৰিভুঞ্জিতব্বো; অত্থি পৰিক্খাৰো ৰক্খিতব্বো গোপেতব্বো, ন মমাযিতব্বো ন পৰিভুঞ্জিতব্বো; অত্থি পৰিক্খাৰো ন ৰক্খিতব্বো ন গোপেতব্বো, ন মমাযিতব্বো ন পৰিভুঞ্জিতব্বো. অত্থাপত্তি সম্মুখা আপজ্জতি, পৰম্মুখা ৱুট্ঠাতি; অত্থাপত্তি পৰম্মুখা আপজ্জতি, সম্মুখা ৱুট্ঠাতি; অত্থাপত্তি সম্মুখা আপজ্জতি, সম্মুখা ৱুট্ঠাতি; অত্থাপত্তি পৰম্মুখা আপজ্জতি, পৰম্মুখা ৱুট্ঠাতি. অত্থাপত্তি অজানন্তো আপজ্জতি, জানন্তো ৱুট্ঠাতি; অত্থাপত্তি জানন্তো আপজ্জতি, অজানন্তো ৱুট্ঠাতি; অত্থাপত্তি অজানন্তো আপজ্জতি, অজানন্তো ৱুট্ঠাতি; অত্থাপত্তি জানন্তো আপজ্জতি, জানন্তো ৱুট্ঠাতি.
চতূহাকাৰেহি আপত্তিং আপজ্জতি – কাযেন আপজ্জতি, ৱাচায আপজ্জতি, কাযেন ৱাচায আপজ্জতি, কম্মৱাচায আপজ্জতি. অপৰেহিপি চতূহাকাৰেহি আপত্তিং আপজ্জতি – সঙ্ঘমজ্ঝে, গণমজ্ঝে, পুগ্গলস্স সন্তিকে, লিঙ্গপাতুভাৱেন. চতূহাকাৰেহি আপত্তিযা ৱুট্ঠাতি – কাযেন ৱুট্ঠাতি, ৱাচায ৱুট্ঠাতি, কাযেন ৱাচায ৱুট্ঠাতি, কম্মৱাচায ৱুট্ঠাতি. অপৰেহিপি চতূহাকাৰেহি আপত্তিযা ৱুট্ঠাতি – সঙ্ঘমজ্ঝে, গণমজ্ঝে, পুগ্গলস্স সন্তিকে, লিঙ্গপাতুভাৱেন. সহ পটিলাভেন পুৰিমং জহতি, পচ্ছিমে পতিট্ঠাতি, ৱিঞ্ঞত্তিযো পটিপ্পস্সম্ভন্তি, পণ্ণত্তিযো নিৰুজ্ঝন্তি. সহ পটিলাভেন পচ্ছিমং জহতি, পুৰিমে পতিট্ঠাতি, ৱিঞ্ঞত্তিযো পটিপ্পস্সম্ভন্তি, পণ্ণত্তিযো নিৰুজ্ঝন্তি. চতস্সো চোদনা – সীলৱিপত্তিযা চোদেতি, আচাৰৱিপত্তিযা চোদেতি, দিট্ঠিৱিপত্তিযা চোদেতি, আজীৱৱিপত্তিযা চোদেতি. চত্তাৰো পৰিৱাসা – পটিচ্ছন্নপৰিৱাসো, অপ্পটিচ্ছন্নপৰিৱাসো, সুদ্ধন্তপৰিৱাসো, সমোধানপৰিৱাসো. চত্তাৰো মানত্তা – পটিচ্ছন্নমানত্তং, অপ্পটিচ্ছন্নমানত্তং, পক্খমানত্তং, সমোধানমানত্তং. চত্তাৰো মানত্তচাৰিকস্স ভিক্খুনো ৰত্তিচ্ছেদা – সহৱাসো, ৱিপ্পৱাসো, অনাৰোচনা, ঊনে গণে চৰতি. চত্তাৰো সামুক্কংসা. চত্তাৰো পটিগ্গহিতপৰিভোগা – যাৱকালিকং, যামকালিকং, সত্তাহকালিকং, যাৱজীৱিকং. চত্তাৰি মহাৱিকটানি – গূথো, মুত্তং, ছাৰিকা, মত্তিকা. চত্তাৰি কম্মানি – অপলোকনকম্মং, ঞত্তিকম্মং, ঞত্তিদুতিযকম্মং, ঞত্তিচতুত্থকম্মং. অপৰানিপি চত্তাৰি কম্মানি – অধম্মেন ৱগ্গকম্মং, অধম্মেন সমগ্গকম্মং, ধম্মেন ৱগ্গকম্মং, ধম্মেন সমগ্গকম্মং. চতস্সো ৱিপত্তিযো – সীলৱিপত্তি, আচাৰৱিপত্তি, দিট্ঠিৱিপত্তি, আজীৱৱিপত্তি. চত্তাৰি অধিকৰণানি – ৱিৱাদাধিকৰণং, অনুৱাদাধিকৰণং, আপত্তাধিকৰণং, কিচ্চাধিকৰণং. [অ. নি. ৪.২১১] চত্তাৰো পৰিসদূসনা – ভিক্খু দুস্সীলো পাপধম্মো পৰিসদূসনো, ভিক্খুনী দুস্সীলা পাপধম্মা পৰিসদূসনা, উপাসকো দুস্সীলো পাপধম্মো পৰিসদূসনো, উপাসিকা দুস্সীলা পাপধম্মা পৰিসদূসনা. চত্তাৰো পৰিসসোভনা [পৰিসসোভণা (স্যা. ক.)] – ভিক্খু সীলৱা কল্যাণধম্মো পৰিসসোভনো, ভিক্খুনী সীলৱতী কল্যাণধম্মা পৰিসসোভনা, উপাসকো সীলৱা কল্যাণধম্মো পৰিসসোভনো, উপাসিকা সীলৱতী কল্যাণধম্মা পৰিসসোভনা.
অত্থাপত্তি আগন্তুকো আপজ্জতি, নো আৱাসিকো; অত্থাপত্তি আৱাসিকো আপজ্জতি, নো আগন্তুকো; অত্থাপত্তি আগন্তুকো চেৱ আপজ্জতি আৱাসিকো চ অত্থাপত্তি নেৱ আগন্তুকো আপজ্জতি, নো আৱাসিকো. অত্থাপত্তি গমিকো আপজ্জতি, নো আৱাসিকো; অত্থাপত্তি আৱাসিকো আপজ্জতি, নো গমিকো; অত্থাপত্তি গমিকো চেৱ আপজ্জতি আৱাসিকো চ; অত্থাপত্তি নেৱ গমিকো আপজ্জতি নো আৱাসিকো. অত্থি ৱত্থুনানত্ততা নো আপত্তিনানত্ততা, অত্থি আপত্তিনানত্ততা নো ৱত্থুনানত্ততা, অত্থি ৱত্থুনানত্ততা চেৱ আপত্তিনানত্ততা চ, অত্থি নেৱ ৱত্থুনানত্ততা নো আপত্তিনানত্ততা. অত্থি ৱত্থুসভাগতা নো আপত্তিসভাগতা, অত্থি আপত্তিসভাগতা নো ৱত্থুসভাগতা, অত্থি ৱত্থুসভাগতা চেৱ আপত্তিসভাগতা চ অত্থি নেৱ ৱত্থুসভাগতা নো আপত্তিসভাগতা. অত্থাপত্তি উপজ্ঝাযো আপজ্জতি নো সদ্ধিৱিহাৰিকো, অত্থাপত্তি সদ্ধিৱিহাৰিকো আপজ্জতি নো উপজ্ঝাযো, অত্থাপত্তি উপজ্ঝাযো চেৱ আপজ্জতি সদ্ধিৱিহাৰিকো চ, অত্থাপত্তি নেৱ উপজ্ঝাযো আপজ্জতি নো সদ্ধিৱিহাৰিকো. অত্থাপত্তি আচৰিযো আপজ্জতি নো অন্তেৱাসিকো, অত্থাপত্তি অন্তেৱাসিকো আপজ্জতি নো আচৰিযো, অত্থাপত্তি আচৰিযো চেৱ আপজ্জতি অন্তেৱাসিকো চ, অত্থাপত্তি নেৱ আচৰিযো আপজ্জতি নো অন্তেৱাসিকো. চত্তাৰো পচ্চযা অনাপত্তি ৱস্সচ্ছেদস্স – সঙ্ঘো ৱা ভিন্নো হোতি, সঙ্ঘং ৱা ভিন্দিতুকামা হোন্তি, জীৱিতন্তৰাযো ৱা হোতি, ব্ৰহ্মচৰিযন্তৰাযো ৱা হোতি. চত্তাৰি ৱচীদুচ্চৰিতানি – মুসাৱাদো, পিসুণা ৱাচা, ফৰুসা ৱাচা, সম্ফপ্পলাপো. চত্তাৰি ৱচীসুচৰিতানি – সচ্চৱাচা, অপিসুণা ৱাচা, সণ্হা ৱাচা, মন্তা ভাসা. অত্থি আদিযন্তো গৰুকং আপত্তিং আপজ্জতি, পযোজেন্তো লহুকং; অত্থি আদিযন্তো লহুকং আপত্তিং আপজ্জতি, পযোজেন্তো গৰুকং, অত্থি আদিযন্তোপি পযোজেন্তোপি গৰুকং আপত্তিং আপজ্জতি; অত্থি আদিযন্তোপি পযোজেন্তোপি লহুকং আপত্তিং আপজ্জতি.
অত্থি পুগ্গলো অভিৱাদনাৰহো, নো পচ্চুট্ঠানাৰহো; অত্থি পুগ্গলো পচ্চুট্ঠানাৰহো, নো অভিৱাদনাৰহো; অত্থি পুগ্গলো অভিৱাদনাৰহো চেৱ পচ্চুট্ঠানাৰহো চ; অত্থি পুগ্গলো নেৱ অভিৱাদনাৰহো নো পচ্চুট্ঠানাৰহো. অত্থি পুগ্গলো আসনাৰহো, নো অভিৱাদনাৰহো; অত্থি পুগ্গলো অভিৱাদনাৰহো, নো আসনাৰহো; অত্থি পুগ্গলো আসনাৰহো চেৱ অভিৱাদনাৰহো চ; অত্থি পুগ্গলো নেৱ আসনাৰহো নো অভিৱাদনাৰহো. অত্থাপত্তি কালে আপজ্জতি, নো ৱিকালে; অত্থাপত্তি ৱিকালে আপজ্জতি, নো কালে; অত্থাপত্তি কালে চেৱ আপজ্জতি ৱিকালে চ; অত্থাপত্তি নেৱ কালে আপজ্জতি নো ৱিকালে. অত্থি পটিগ্গহিতং কালে কপ্পতি, নো ৱিকালে; অত্থি পটিগ্গহিতং ৱিকালে কপ্পতি, নো কালে; অত্থি পটিগ্গহিতং কালে চেৱ কপ্পতি ৱিকালে চ; অত্থি পটিগ্গহিতং নেৱ কালে কপ্পতি নো ৱিকালে. অত্থাপত্তি পচ্চন্তিমেসু জনপদেসু আপজ্জতি, নো মজ্ঝিমেসু; অত্থাপত্তি মজ্ঝিমেসু জনপদেসু আপজ্জতি, নো পচ্চন্তিমেসু; অত্থাপত্তি পচ্চন্তিমেসু চেৱ জনপদেসু আপজ্জতি মজ্ঝিমেসু চ; অত্থাপত্তি নেৱ পচ্চন্তিমেসু জনপদেসু আপজ্জতি নো মজ্ঝিমেসু. অত্থি পচ্চন্তিমেসু জনপদেসু কপ্পতি, নো মজ্ঝিমেসু; অত্থি মজ্ঝিমেসু জনপদেসু কপ্পতি, নো পচ্চন্তিমেসু; অত্থি পচ্চন্তিমেসু চেৱ জনপদেসু কপ্পতি মজ্ঝিমেসু চ; অত্থি নেৱ পচ্চন্তিমেসু জনপদেসু কপ্পতি নো মজ্ঝিমেসু. অত্থাপত্তি অন্তো আপজ্জতি, নো বহি; অত্থাপত্তি বহি আপজ্জতি, নো অন্তো; অত্থাপত্তি অন্তো চেৱ আপজ্জতি বহি চ; অত্থাপত্তি নেৱ অন্তো আপজ্জতি নো বহি. অত্থাপত্তি অন্তোসীমায আপজ্জতি, নো বহিসীমায; অত্থাপত্তি বহিসীমায আপজ্জতি, নো অন্তোসীমায; অত্থাপত্তি অন্তোসীমায চেৱ আপজ্জতি বহিসীমায চ; অত্থাপত্তি নেৱ অন্তোসীমায আপজ্জতি নো বহিসীমায. অত্থাপত্তি গামে আপজ্জতি, নো অৰঞ্ঞে; অত্থাপত্তি অৰঞ্ঞে আপজ্জতি, নো গামে; অত্থাপত্তি গামে চেৱ আপজ্জতি অৰঞ্ঞে চ; অত্থাপত্তি নেৱ গামে আপজ্জতি নো অৰঞ্ঞে.
চতস্সো চোদনা – ৱত্থুসন্দস্সনা, আপত্তিসন্দস্সনা, সংৱাসপটিক্খেপো, সামীচিপটিক্খেপো. চত্তাৰো পুব্বকিচ্চা. চত্তাৰো পত্তকল্লা. চত্তাৰি অনঞ্ঞপাচিত্তিযানি. চতস্সো ভিক্খুসম্মুতিযো. [অ. নি. ৪.১৭; ৱিভ. ৯৩৯; দী. নি. ৩.৩১১] চত্তাৰি অগতিগমনানি – ছন্দাগতিং গচ্ছতি, দোসাগতিং গচ্ছতি, মোহাগতিং গচ্ছতি, ভযাগতিং গচ্ছতি. চত্তাৰি নাগতিগমনানি – ন ছন্দাগতিং গচ্ছতি, ন দোসাগতিং গচ্ছতি, ন মোহাগতিং গচ্ছতি, ন ভযাগতিং গচ্ছতি. চতূহঙ্গেহি সমন্নাগতো অলজ্জী ভিক্খু সঙ্ঘং ভিন্দতি – ছন্দাগতিং গচ্ছন্তো, দোসাগতিং গচ্ছন্তো, মোহাগতিং গচ্ছন্তো, ভযাগতিং গচ্ছন্তো. চতূহঙ্গেহি সমন্নাগতো পেসলো ভিক্খু ভিন্নং সঙ্ঘং সমগ্গং কৰোতি – ন ছন্দাগতিং গচ্ছন্তো, ন দোসাগতিং গচ্ছন্তো, ন মোহাগতিং গচ্ছন্তো, ন ভযাগতিং গচ্ছন্তো. চতূহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো ৱিনযো ন পুচ্ছিতব্বো – ছন্দাগতিং গচ্ছতি, দোসাগতিং গচ্ছতি, মোহাগতিং গচ্ছতি, ভযাগতিং গচ্ছতি. চতূহঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা ৱিনযো ন পুচ্ছিতব্বো – ছন্দাগতিং গচ্ছতি, দোসাগতিং গচ্ছতি, মোহাগতিং গচ্ছতি, ভযাগতিং গচ্ছতি. চতূহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো ৱিনযো ন ৱিস্সজ্জেতব্বো – ছন্দাগতিং গচ্ছতি, দোসাগতিং গচ্ছতি, মোহাগতিং গচ্ছতি, ভযাগতিং গচ্ছতি. চতূহঙ্গেহি সমন্নাগতেন ভিক্খুনা ৱিনযো ন ৱিস্সজ্জেতব্বো – ছন্দাগতিং গচ্ছতি, দোসাগতিং গচ্ছতি, মোহাগতিং গচ্ছতি, ভযাগতিং গচ্ছতি. চতূহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো অনুযোগো ন দাতব্বো – ছন্দাগতিং গচ্ছতি, দোসাগতিং গচ্ছতি, মোহাগতিং গচ্ছতি, ভযাগতিং গচ্ছতি. চতূহঙ্গেহি সমন্নাগতে ভিক্খুনা সদ্ধিং ৱিনযো ন সাকচ্ছিতব্বো – ছন্দাগতিং গচ্ছতি, দোসাগতিং গচ্ছতি, মোহাগতিং গচ্ছতি, ভযাগতিং গচ্ছতি. অত্থাপত্তি গিলানো আপজ্জতি, নো অগিলানো; অত্থাপত্তি অগিলানো আপজ্জতি, নো গিলানো; অত্থাপত্তি গিলানো চেৱ আপজ্জতি অগিলানো চ; অত্থাপত্তি নেৱ গিলানো আপজ্জতি নো অগিলানো. চত্তাৰি অধম্মিকানি পাতিমোক্খট্ঠপনানি. চত্তাৰি ধম্মিকানি পাতিমোক্খট্ঠপনানি.
চতুক্কং নিট্ঠিতং.
তস্সুদ্দানং –
সকৱাচায কাযেন, পসুত্তো চ অচিত্তকো;
আপজ্জন্তো চ কম্মেন, ৱোহাৰা চতুৰো তথা.
ভিক্খূনং ভিক্খুনীনঞ্চ, পৰিক্খাৰো চ সম্মুখা;
অজানকাযে মজ্ঝে চ, ৱুট্ঠাতি দুৱিধা তথা.
পটিলাভেন চোদনা, পৰিৱাসা চ ৱুচ্চতি;
মানত্তচাৰিকা চাপি, সামুক্কংসা পটিগ্গহি.
মহাৱিকটকম্মানি, পুন কম্মে ৱিপত্তিযো;
অধিকৰণা দুস্সীলা চ, সোভনাগন্তুকেন চ.
গমিকো ৱত্থুনানত্তা, সভাগুপজ্ঝাযেন চ;
আচৰিযো পচ্চযা ৱা, দুচ্চৰিতং সুচৰিতং.
আদিযন্তো পুগ্গলো চ, অৰহো আসনেন চ;
কালে চ কপ্পতি চেৱ, পচ্চন্তিমেসু কপ্পতি.
অন্তো অন্তো চ সীমায, গামে চ চোদনায চ;
পুব্বকিচ্চং পত্তকল্লং, অনঞ্ঞা সম্মুতিযো চ.
অগতি নাগতি চেৱ, অলজ্জী পেসলেন চ;
পুচ্ছিতব্বা দুৱে চেৱ, ৱিস্সজ্জেয্যা তথা দুৱে;
অনুযোগো চ সাকচ্ছা, গিলানো ঠপনেন চাতি.