৯. উব্বাহিকৱগ্গো
৪৫৫. ‘‘কতিহি নু খো, ভন্তে, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায ন সম্মন্নিতব্বো’’তি? ‘‘পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায ন সম্মন্নিতব্বো. কতমেহি পঞ্চহি? ন অত্থকুসলো হোতি, ন ধম্মকুসলো হোতি, ন নিৰুত্তিকুসলো হোতি, ন ব্যঞ্জনকুসলো হোতি, ন পুব্বাপৰকুসলো হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায ন সম্মন্নিতব্বো. পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায সম্মন্নিতব্বো. কতমেহি পঞ্চহি? অত্থকুসলো হোতি, ধম্মকুসলো হোতি, নিৰুত্তিকুসলো হোতি, ব্যঞ্জনকুসলো হোতি, পুব্বাপৰকুসলো হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায সম্মন্নিতব্বো.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায ন সম্মন্নিতব্বো. কতমেহি পঞ্চহি? কোধনো হোতি কোধাভিভূতো, মক্খী হোতি মক্খাভিভূতো, পড়াসী হোতি পড়াসাভিভূতো, ইস্সুকী হোতি ইস্সাভিভূতো, সন্দিট্ঠিপৰামাসী হোতি আধানগ্গাহী দুপ্পটিনিস্সগ্গী – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায ন সম্মন্নিতব্বো. পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায সম্মন্নিতব্বো. কতমেহি পঞ্চহি? ন কোধনো হোতি ন কোধাভিভূতো, ন মক্খী হোতি ন মক্খাভিভূতো, ন পড়াসী হোতি ন পড়াসাভিভূতো, ন ইস্সুকী হোতি ন ইস্সাভিভূতো, অসন্দিট্ঠিপৰামাসী হোতি অনাধানগ্গাহী সুপ্পটিনিস্সগ্গী – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায সম্মন্নিতব্বো.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায ন সম্মন্নিতব্বো. কতমেহি পঞ্চহি? কুপ্পতি, ব্যাপজ্জতি, পতিট্ঠিযতি, কোপং জনেতি, অখমো হোতি অপদক্খিণগ্গাহী অনুসাসনিং – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায ন সম্মন্নিতব্বো. পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায সম্মন্নিতব্বো. কতমেহি পঞ্চহি? ন কুপ্পতি, ন ব্যাপজ্জতি, ন পতিট্ঠিযতি, ন কোপং জনেতি, খমো হোতি পদক্খিণগ্গাহী অনুসাসনিং – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায সম্মন্নিতব্বো.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায ন সম্মন্নিতব্বো. কতমেহি পঞ্চহি? পসাৰেতা হোতি নো সাৰেতা, অনোকাসকম্মং কাৰেত্ৱা পৱত্তা হোতি, ন যথাধম্মে যথাৱিনযে যথাপত্তিযা চোদেতা হোতি, ন যথাধম্মে যথাৱিনযে যথাপত্তিযা কাৰেতা হোতি, ন যথাদিট্ঠিযা ব্যাকতা হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায ন সম্মন্নিতব্বো. পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায সম্মন্নিতব্বো. কতমেহি পঞ্চহি? সাৰেতা হোতি নো পসাৰেতা, ওকাসকম্মং কাৰেত্ৱা পৱত্তা হোতি, যথাধম্মং যথাৱিনযে যথাপত্তিযা চোদেতা হোতি, যথাধম্মে যথাৱিনযে যথাপত্তিযা কাৰেতা হোতি, যথাদিট্ঠিযা ব্যাকতা হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায সম্মন্নিতব্বো.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায ন সম্মন্নিতব্বো. কতমেহি পঞ্চহি? ছন্দাগতিং গচ্ছতি, দোসাগতিং গচ্ছতি, মোহাগতিং গচ্ছতি, ভযাগতিং গচ্ছতি, অলজ্জী চ হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায ন সম্মন্নিতব্বো. পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায সম্মন্নিতব্বো. কতমেহি পঞ্চহি? ন ছন্দাগতিং গচ্ছতি, ন দোসাগতিং গচ্ছতি, ন মোহাগতিং গচ্ছতি, ন ভযাগতিং গচ্ছতি, লজ্জী চ হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায সম্মন্নিতব্বো.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায ন সম্মন্নিতব্বো. কতমেহি পঞ্চহি? ছন্দাগতিং গচ্ছতি, দোসাগতিং গচ্ছতি, মোহাগতিং গচ্ছতি, ভযাগতিং গচ্ছতি, অকুসলো চ হোতি ৱিনযে – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায ন সম্মন্নিতব্বো. পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায সম্মন্নিতব্বো. কতমেহি পঞ্চহি? ন ছন্দাগতিং গচ্ছতি, ন দোসাগতিং গচ্ছতি, ন মোহাগতিং গচ্ছতি, ন ভযাগতিং গচ্ছতি, কুসলো চ হোতি ৱিনযে – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায সম্মন্নিতব্বো’’তি.
৪৫৬. ‘‘কতিহি নু খো, ভন্তে, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু বালোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতী’’তি? ‘‘পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু বালোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতি. কতমেহি পঞ্চহি? সুত্তং ন জানাতি, সুত্তানুলোমং ন জানাতি, ৱিনযং ন জানাতি, ৱিনযানুলোমং ন জানাতি, ন চ ঠানঠানকুসলো হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু বালোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতি. পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু পণ্ডিতোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতি. কতমেহি পঞ্চহি? সুত্তং জানাতি, সুত্তানুলোমং জানাতি, ৱিনযং জানাতি, ৱিনযানুলোমং জানাতি, ঠানাঠানকুসলো চ হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু পণ্ডিতোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতি.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু বালোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতি. কতমেহি পঞ্চহি? ধম্মং ন জানাতি, ধম্মানুলোমং জানাতি, ৱিনযং ন জানাতি, ৱিনযানুলোমং ন জানাতি, ন চ পুব্বাপৰকুসলো হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু বালোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতি. পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু পণ্ডিতোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতি. কতমেহি পঞ্চহি? ধম্মং জানাতি, ধম্মানুলোমং জানাতি, ৱিনযং জানাতি, ৱিনযানুলোমং জানাতি, পুব্বাপৰকুসলো চ হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু পণ্ডিতোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতি.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু বালোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতি. কতমেহি পঞ্চহি? ৱত্থুং ন জানাতি, নিদানং ন জানাতি, পঞ্ঞত্তিং ন জানাতি, পদপচ্চাভট্ঠং ন জানাতি, অনুসন্ধিৱচনপথং ন জানাতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু বালোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতি. পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু পণ্ডিতোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতি. কতমেহি পঞ্চহি? ৱত্থুং জানাতি, নিদানং জানাতি, পঞ্ঞত্তিং জানাতি, পদপচ্চাভট্ঠং জানাতি, অনুসন্ধিৱচনপথং জানাতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু পণ্ডিতোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতি.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু বালোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতি. কতমেহি পঞ্চহি? আপত্তিং ন জানাতি, আপত্তিসমুট্ঠানং ন জানাতি, আপত্তিযা পযোগং ন জানাতি, আপত্তিযা ৱূপসমং ন জানাতি, আপত্তিযা ন ৱিনিচ্ছযকুসলো হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু বালোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতি. পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু পণ্ডিতোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতি. কতমেহি পঞ্চহি? আপত্তিং জানাতি, আপত্তিসমুট্ঠানং জানাতি, আপত্তিযা পযোগং জানাতি, আপত্তিযা ৱূপসমং জানাতি, আপত্তিযা ৱিনিচ্ছযকুসলো হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু পণ্ডিতোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতি.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু বালোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতি. কতমেহি পঞ্চহি? অধিকৰণং ন জানাতি, অধিকৰণসমুট্ঠানং ন জানাতি, অধিকৰণস্স পযোগং ন জানাতি, অধিকৰণস্স ৱূপসমং ন জানাতি, অধিকৰণস্স ন ৱিনিচ্ছযকুসলো হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু বালোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতি. পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু পণ্ডিতোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতি. কতমেহি পঞ্চহি? অধিকৰণং জানাতি, অধিকৰণসমুট্ঠানং জানাতি, অধিকৰণস্স পযোগং জানাতি, অধিকৰণস্স ৱূপসমং জানাতি, অধিকৰণস্স ৱিনিচ্ছযকুসলো হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু পণ্ডিতোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতী’’তি.
উব্বাহিকৱগ্গো নিট্ঠিতো নৱমো.
তস্সুদ্দানং –
ন অত্থকুসলো চেৱ, কোধনো কুপ্পতী চ যো;
পসাৰেতা ছন্দাগতিং, অকুসলো তথেৱ চ.
সুত্তং ধম্মঞ্চ ৱত্থুঞ্চ, আপত্তি অধিকৰণং;
দ্ৱে দ্ৱে পকাসিতা সব্বে, কণ্হসুক্কং ৱিজানথাতি.