১০. অধিকৰণৱূপসমৱগ্গো
৪৫৭. ‘‘কতিহি নু খো, ভন্তে, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু নালং অধিকৰণং ৱূপসমেতু’’ন্তি? ‘‘পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু নালং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. কতমেহি পঞ্চহি? আপত্তিং ন জানাতি, আপত্তিসমুট্ঠানং ন জানাতি, আপত্তিযা পযোগং ন জানাতি, আপত্তিযা ৱূপসমং ন জানাতি, আপত্তিযা ন ৱিনিচ্ছযকুসলো হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু নালং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অলং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. কতমেহি পঞ্চহি? আপত্তিং জানাতি, আপত্তিসমুট্ঠানং জানাতি, আপত্তিযা পযোগং জানাতি, আপত্তিযা ৱূপসমং জানাতি, আপত্তিযা ৱিনিচ্ছযকুসলো হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অলং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু নালং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. কতমেহি পঞ্চহি? অধিকৰণং ন জানাতি, অধিকৰণসমুট্ঠানং ন জানাতি, অধিকৰণস্স পযোগং ন জানাতি, অধিকৰণস্স ৱূপসমং ন জানাতি, অধিকৰণস্স ন ৱিনিচ্ছযকুসলো হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু নালং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং.
‘‘পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অলং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. কতমেহি পঞ্চহি? অধিকৰণং জানাতি, অধিকৰণসমুট্ঠানং জানাতি, অধিকৰণস্স পযোগং জানাতি, অধিকৰণস্স ৱূপসমং জানাতি, অধিকৰণস্স ৱিনিচ্ছযকুসলো হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অলং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু নালং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. কতমেহি পঞ্চহি? ছন্দাগতিং গচ্ছতি, দোসাগতিং গচ্ছতি, মোহাগতিং গচ্ছতি, ভযাগতিং গচ্ছতি, অলজ্জী চ হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু নালং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অলং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. কতমেহি পঞ্চহি? ন ছন্দাগতিং গচ্ছতি, ন দোসাগতিং গচ্ছতি, ন মোহাগতিং গচ্ছতি, ন ভযাগতিং গচ্ছতি, লজ্জী চ হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অলং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু নালং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. কতমেহি পঞ্চহি? ছন্দাগতিং গচ্ছতি, দোসাগতিং গচ্ছতি, মোহাগতিং গচ্ছতি, ভযাগতিং গচ্ছতি, অপ্পস্সুতো চ হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু নালং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অলং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. কতমেহি পঞ্চহি? ন ছন্দাগতিং গচ্ছতি, ন দোসাগতিং গচ্ছতি, ন মোহাগতিং গচ্ছতি, ন ভযাগতিং গচ্ছতি, বহুস্সুতো চ হোতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অলং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু নালং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. কতমেহি পঞ্চহি? ৱত্থুং ন জানাতি, নিদানং ন জানাতি, পঞ্ঞত্তিং ন জানাতি, পদপচ্চাভট্ঠং ন জানাতি, অনুসন্ধিৱচনপথং ন জানাতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু নালং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অলং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. কতমেহি পঞ্চহি? ৱত্থুং জানাতি, নিদানং জানাতি, পঞ্ঞত্তিং জানাতি, পদপচ্চাভট্ঠং জানাতি, অনুসন্ধিৱচনপথং জানাতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অলং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু নালং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. কতমেহি পঞ্চহি? ছন্দাগতিং গচ্ছতি, দোসাগতিং গচ্ছতি, মোহাগতিং গচ্ছতি, ভযাগতিং গচ্ছতি, অকুসলো চ হোতি ৱিনযে – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু নালং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অলং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. কতমেহি পঞ্চহি? ন ছন্দাগতিং গচ্ছতি, ন দোসাগতিং গচ্ছতি, ন মোহাগতিং গচ্ছতি, ন ভযাগতিং গচ্ছতি, কুসলো চ হোতি ৱিনযে – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অলং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু নালং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. কতমেহি পঞ্চহি? ছন্দাগতিং গচ্ছতি, দোসাগতিং গচ্ছতি, মোহাগতিং গচ্ছতি, ভযাগতিং গচ্ছতি, পুগ্গলগৰু হোতি নো সঙ্ঘগৰু – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু নালং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অলং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. কতমেহি পঞ্চহি? ন ছন্দাগতিং গচ্ছতি, ন দোসাগতিং গচ্ছতি, ন মোহাগতিং গচ্ছতি, ন ভযাগতিং গচ্ছতি, সঙ্ঘগৰু হোতি নো পুগ্গলগৰু – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অলং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং.
‘‘অপৰেহিপি, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু নালং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. কতমেহি পঞ্চহি? ছন্দাগতিং গচ্ছতি, দোসাগতিং গচ্ছতি, মোহাগতিং গচ্ছতি, ভযাগতিং গচ্ছতি, আমিসগৰু হোতি নো সদ্ধম্মগৰু – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু নালং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অলং অধিকৰণং ৱূপসমেতুং. কতমেহি পঞ্চহি? ন ছন্দাগতিং গচ্ছতি, ন দোসাগতিং গচ্ছতি, ন মোহাগতিং গচ্ছতি, ন ভযাগতিং গচ্ছতি, সদ্ধম্মগৰু হোতি নো আমিসগৰু – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অলং অধিকৰণং ৱূপসমেতু’’ন্তি.
৪৫৮. ‘‘কতিহি নু খো, ভন্তে, আকাৰেহি সঙ্ঘো ভিজ্জতী’’তি? ‘‘পঞ্চহুপালি, আকাৰেহি সঙ্ঘো ভিজ্জতি. কতমেহি পঞ্চহি? কম্মেন, উদ্দেসেন, ৱোহৰন্তো, অনুস্সাৱনেন, সলাকগ্গাহেন – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহাকাৰেহি সঙ্ঘো ভিজ্জতী’’তি.
‘‘সঙ্ঘৰাজি সঙ্ঘৰাজীতি, ভন্তে, ৱুচ্চতি. কিত্তাৱতা নু খো, ভন্তে, সঙ্ঘৰাজি হোতি নো চ সঙ্ঘভেদো? কিত্তাৱতা চ পন সঙ্ঘৰাজি চেৱ হোতি সঙ্ঘভেদো চা’’তি? ‘‘পঞ্ঞত্তেতং, উপালি, মযা আগন্তুকানং ভিক্খূনং আগন্তুকৱত্তং. এৱং সুপঞ্ঞত্তে খো, উপালি, মযা সিক্খাপদে আগন্তুকা ভিক্খূ আগন্তুকৱত্তে ন ৱত্তন্তি. এৱম্পি খো, উপালি, সঙ্ঘৰাজি হোতি নো চ সঙ্ঘভেদো. পঞ্ঞত্তেতং, উপালি, মযা আৱাসিকানং ভিক্খূনং আৱাসিকৱত্তং. এৱং সুপঞ্ঞত্তে খো, উপালি, মযা সিক্খাপদে আৱাসিকা ভিক্খূ আৱাসিকৱত্তে ন ৱত্তন্তি. এৱম্পি খো, উপালি, সঙ্ঘৰাজি হোতি নো চ সঙ্ঘভেদো. পঞ্ঞত্তেতং উপালি মযা ভিক্খূনং ভত্তগ্গে ভত্তগ্গৱত্তং – যথাৱুড্ঢং যথাৰত্তং যথাপতিৰূপং অগ্গাসনং অগ্গোদকং অগ্গপিণ্ডং. এৱং সুপঞ্ঞত্তে খো, উপালি, মযা সিক্খাপদে নৱা ভিক্খূ ভত্তগ্গে থেৰানং ভিক্খূনং আসনং পটিবাহন্তি. এৱম্পি খো, উপালি, সঙ্ঘৰাজি হোতি নো চ সঙ্ঘভেদো. পঞ্ঞত্তেতং, উপালি, মযা ভিক্খূনং সেনাসনে সেনাসনৱত্তং – যথাৱুড্ঢং যথাৰত্তং যথাপতিৰূপং. এৱং সুপঞ্ঞত্তে খো, উপালি, মযা সিক্খাপদে নৱা ভিক্খূ থেৰানং ভিক্খূনং সেনাসনং পটিবাহন্তি. এৱম্পি খো, উপালি, সঙ্ঘৰাজি হোতি নো চ সঙ্ঘভেদো. পঞ্ঞত্তেতং, উপালি, মযা ভিক্খূনং অন্তোসীমায একং উপোসথং একং পৱাৰণং একং সঙ্ঘকম্মং একং কম্মাকম্মং. এৱং সুপঞ্ঞত্তে খো, উপালি, মযা সিক্খাপদে তত্থেৱ অন্তোসীমায আৱেনিভাৱং [আৱেণিভাৱং (সী. স্যা.)] কৰিত্ৱা গণং বন্ধিত্ৱা আৱেনিং [আৱেণি (সী. স্যা.)] উপোসথং কৰোন্তি আৱেনিং পৱাৰণং কৰোন্তি আৱেনিং সঙ্ঘকম্মং কৰোন্তি আৱেনিং কম্মাকম্মানি কৰোন্তি. এৱং খো, উপালি, সঙ্ঘৰাজি চেৱ হোতি সঙ্ঘভেদো চা’’তি.
অধিকৰণৱূপসমৱগ্গো নিট্ঠিতো দসমো.
তস্সুদ্দানং –
আপত্তিং অধিকৰণং, ছন্দা অপ্পস্সুতেন চ;
ৱত্থুঞ্চ অকুসলো চ, পুগ্গলো আমিসেন চ;
ভিজ্জতি সঙ্ঘৰাজি চ, সঙ্ঘভেদো তথেৱ চাতি.