১. পত্তসিক্খাপদং

৫৯৮. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ বহূ পত্তে সন্নিচযং কৰোন্তি. মনুস্সা ৱিহাৰচাৰিকং আহিণ্ডন্তা পস্সিত্ৱা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সমণা সক্যপুত্তিযা বহূ পত্তে সন্নিচযং কৰিস্সন্তি, পত্তৱাণিজ্জং ৱা সমণা সক্যপুত্তিযা কৰিস্সন্তি আমত্তিকাপণং ৱা পসাৰেস্সন্তী’’তি! অস্সোসুং খো ভিক্খূ তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৱিপাচেন্তানং. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ অতিৰেকপত্তং ধাৰেস্সন্তী’’তি! অথ খো তে ভিক্খূ ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ অনেকপৰিযাযেন ৱিগৰহিত্ৱা ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… ‘‘সচ্চং কিৰ তুম্হে, ভিক্খৱে, অতিৰেকপত্তং ধাৰেথা’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুৰিসা, অতিৰেকপত্তং ধাৰেস্সথ! নেতং, মোঘপুৰিসা, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায …পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৫৯৯. ‘‘যো পন ভিক্খু অতিৰেকপত্তং ধাৰেয্য, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিয’’ন্তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

৬০০. তেন খো পন সমযেন আযস্মতো আনন্দস্স অতিৰেকপত্তো উপ্পন্নো হোতি. আযস্মা চ আনন্দো তং পত্তং আযস্মতো সাৰিপুত্তস্স দাতুকামো হোতি. আযস্মা চ সাৰিপুত্তো সাকেতে ৱিহৰতি. অথ খো আযস্মতো আনন্দস্স এতদহোসি – ‘‘ভগৱতা সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং – ‘ন অতিৰেকপত্তো ধাৰেতব্বো’তি. অযঞ্চ মে অতিৰেকপত্তো উপ্পন্নো. অহঞ্চিমং পত্তং আযস্মতো সাৰিপুত্তস্স দাতুকামো. আযস্মা চ সাৰিপুত্তো সাকেতে ৱিহৰতি. কথং নু খো মযা পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসি. ‘‘কীৱচিৰং পনানন্দ, সাৰিপুত্তো আগচ্ছিস্সতী’’তি? ‘‘নৱমং ৱা, ভগৱা, দিৱসং দসমং ৱা’’তি. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, দসাহপৰমং অতিৰেকপত্তং ধাৰেতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৬০১. ‘‘দসাহপৰমং অতিৰেকপত্তো ধাৰেতব্বো. তং অতিক্কামযতো নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিয’’ন্তি.

৬০২. দসাহপৰমন্তি দসাহপৰমতা ধাৰেতব্বো.

অতিৰেকপত্তো নাম অনধিট্ঠিতো অৱিকপ্পিতো.

পত্তো নাম দ্ৱে পত্তা অযোপত্তো মত্তিকাপত্তোতি.

তযো পত্তস্স ৱণ্ণা উক্কট্ঠো পত্তো মজ্ঝিমো পত্তো ওমকো পত্তো. উক্কট্ঠো নাম পত্তো অড্ঢাড়্হকোদনং গণ্হাতি চতুভাগং খাদনং তদুপিযং ব্যঞ্জনং. মজ্ঝিমো নাম পত্তো নাড়িকোদনং গণ্হাতি চতুভাগং খাদনং তদুপিযং ব্যঞ্জনং. ওমকো নাম পত্তো পত্থোদনং গণ্হাতি চতুভাগং খাদনং তদুপিযং ব্যঞ্জনং. ততো উক্কট্ঠো অপত্তো, ওমকো অপত্তো.

তং অতিক্কামযতো নিস্সগ্গিযো হোতীতি একাদসে অৰুণুগ্গমনে নিস্সগ্গিযো হোতি. নিস্সজ্জিতব্বো সঙ্ঘস্স ৱা গণস্স ৱা পুগ্গলস্স ৱা. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, নিস্সজ্জিতব্বো. তেন ভিক্খুনা সঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৱা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা ৱুড্ঢানং ভিক্খূনং পাদে ৱন্দিত্ৱা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৱা এৱমস্স ৱচনীযো – ‘‘অযং মে, ভন্তে, পত্তো দসাহাতিক্কন্তো নিস্সগ্গিযো. ইমাহং সঙ্ঘস্স নিস্সজ্জামী’’তি. নিস্সজ্জিত্ৱা আপত্তি দেসেতব্বা. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন আপত্তি পটিগ্গহেতব্বা, নিস্সট্ঠপত্তো দাতব্বো.

৬০৩. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং পত্তো ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো নিস্সগ্গিযো সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠো. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইমং পত্তং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো দদেয্যা’’তি.

৬০৪. তেন ভিক্খুনা সম্বহুলে ভিক্খূ উপসঙ্কমিত্ৱা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা ৱুড্ঢানং ভিক্খূনং পাদে ৱন্দিত্ৱা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৱা এৱমস্সু ৱচনীযা – ‘‘অযং মে, ভন্তে, পত্তো দসাহাতিক্কন্তো নিস্সগ্গিযো. ইমাহং আযস্মন্তানং নিস্সজ্জামী’’তি. নিস্সজ্জিত্ৱা আপত্তি দেসেতব্বা. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন আপত্তি পটিগ্গহেতব্বা, নিস্সট্ঠপত্তো দাতব্বো.

৬০৫. ‘‘সুণন্তু মে আযস্মন্তা. অযং পত্তো ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো নিস্সগ্গিযো আযস্মন্তানং নিস্সট্ঠো. যদাযস্মন্তানং পত্তকল্লং, আযস্মন্তা ইমং পত্তং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো দদেয্যু’’ন্তি.

৬০৬. তেন ভিক্খুনা একং ভিক্খুং উপসঙ্কমিত্ৱা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৱা এৱমস্স ৱচনীযো – ‘‘অযং মে, আৱুসো, পত্তো দসাহাতিক্কন্তো নিস্সগ্গিযো. ইমাহং আযস্মতো নিস্সজ্জামী’’তি. নিস্সজ্জিত্ৱা আপত্তি দেসেতব্বা. তেন ভিক্খুনা আপত্তি পটিগ্গহেতব্বা, নিস্সট্ঠপত্তো দাতব্বো – ‘‘ইমং পত্তং আযস্মতো দম্মী’’তি.

৬০৭. দসাহাতিক্কন্তে অতিক্কন্তসঞ্ঞী, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. দসাহাতিক্কন্তে ৱেমতিকো, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. দসাহাতিক্কন্তে অনতিক্কন্তসঞ্ঞী, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. অনধিট্ঠিতে অধিট্ঠিতসঞ্ঞী, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. অৱিকপ্পিতে ৱিকপ্পিতসঞ্ঞী, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. অৱিস্সজ্জিতে ৱিস্সজ্জিতসঞ্ঞী, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. অনট্ঠে নট্ঠসঞ্ঞী নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. অৱিনট্ঠে ৱিনট্ঠসঞ্ঞী, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. অভিন্নে ভিন্নসঞ্ঞী, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. অৱিলুত্তে ৱিলুত্তসঞ্ঞী, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং.

নিস্সগ্গিযং পত্তং অনিস্সজ্জিত্ৱা পৰিভুঞ্জতি, আপত্তি দুক্কটস্স. দসাহানতিক্কন্তে অতিক্কন্তসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. দসাহানতিক্কন্তে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. দসাহানতিক্কন্তে অনতিক্কন্তসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

৬০৮. অনাপত্তি অন্তোদসাহং অধিট্ঠেতি, ৱিকপ্পেতি, ৱিস্সজ্জেতি, নস্সতি, ৱিনস্সতি, ভিজ্জতি, অচ্ছিন্দিত্ৱা গণ্হন্তি, ৱিস্সাসং গণ্হন্তি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ নিস্সট্ঠপত্তং ন দেন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৱে, নিস্সট্ঠপত্তো ন দাতব্বো. যো ন দদেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.

পত্তসিক্খাপদং নিট্ঠিতং পঠমং.