৮. দুট্ঠদোসসিক্খাপদং

৩৮০. [ইদং ৱত্থু চূড়ৱ. ১৮৯] তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন খো পন সমযেন আযস্মতা দব্বেন মল্লপুত্তেন জাতিযা সত্তৱস্সেন অৰহত্তং সচ্ছিকতং হোতি. যং কিঞ্চি [যঞ্চ কিঞ্চি (সী. ক.)] সাৱকেন পত্তব্বং সব্বং তেন অনুপ্পত্তং হোতি. নত্থি চস্স কিঞ্চি উত্তৰি কৰণীযং, কতস্স ৱা পতিচযো. অথ খো আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স ৰহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি – ‘‘মযা খো জাতিযা সত্তৱস্সেন অৰহত্তং সচ্ছিকতং. যং কিঞ্চি সাৱকেন পত্তব্বং সব্বং মযা অনুপ্পত্তং. নত্থি চ মে কিঞ্চি উত্তৰি কৰণীযং, কতস্স ৱা পতিচযো. কিন্নু খো অহং সঙ্ঘস্স ৱেয্যাৱচ্চং কৰেয্য’’ন্তি?

অথ খো আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স এতদহোসি – ‘‘যংনূনাহং সঙ্ঘস্স সেনাসনঞ্চ পঞ্ঞপেয্যং ভত্তানি চ উদ্দিসেয্য’’ন্তি. অথ খো আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৱুট্ঠিতো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘ইধ ময্হং, ভন্তে, ৰহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি মযা খো জাতিযা সত্তৱস্সেন অৰহত্তং সচ্ছিকতং, যং কিঞ্চি সাৱকেন পত্তব্বং, সব্বং মযা অনুপত্তং, নত্থি চ মে কিঞ্চি উত্তৰি কৰণীযং, কতস্স ৱা পতিচযো, কিং নু খো অহং সঙ্ঘস্স ৱেয্যাৱচ্চং কৰেয্য’’ন্তি. তস্স ময্হং ভন্তে, এতদহোসি যংনূনাহং ‘‘সঙ্ঘস্স সেনাসনঞ্চ পঞ্ঞপেয্যং ভত্তানি চ উদ্দিসেয্যন্তি. ইচ্ছামহং, ভন্তে, সঙ্ঘস্স সেনাসনঞ্চ পঞ্ঞপেতুং ভত্তানি চ উদ্দিসিতু’’ন্তি. ‘‘সাধু সাধু, দব্ব. তেন হি ত্ৱং, দব্ব, সঙ্ঘস্স সেনাসনঞ্চ পঞ্ঞপেহি ভত্তানি চ উদ্দিসা’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো ভগৱতো পচ্চস্সোসি. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, সঙ্ঘো দব্বং মল্লপুত্তং সেনাসনপঞ্ঞাপকঞ্চ ভত্তুদ্দেসকঞ্চ সম্মন্নতু. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, সম্মন্নিতব্বো. পঠমং দব্বো মল্লপুত্তো যাচিতব্বো. যাচিত্ৱা ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –

৩৮১. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং সঙ্ঘো আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং সেনাসনপঞ্ঞাপকঞ্চ ভত্তুদ্দেসকঞ্চ সম্মন্নেয্য. এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. সঙ্ঘো আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং সেনাসনপঞ্ঞাপকঞ্চ ভত্তুদ্দেসকঞ্চ সম্মন্নতি. যস্সাযস্মতো খমতি আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স সেনাসনপঞ্ঞাপকস্স চ ভত্তুদ্দেসকস্স চ সম্মুতি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘সম্মতো সঙ্ঘেন আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো সেনাসনপঞ্ঞাপকো চ ভত্তুদ্দেসকো চ. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.

৩৮২. সম্মতো চ পনাযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো সভাগানং ভিক্খূনং একজ্ঝং সেনাসনং পঞ্ঞপেতি. যে তে ভিক্খূ সুত্তন্তিকা তেসং একজ্ঝং সেনাসনং পঞ্ঞপেতি – ‘‘তে অঞ্ঞমঞ্ঞং সুত্তন্তং সঙ্গাযিস্সন্তী’’তি. যে তে ভিক্খূ ৱিনযধৰা তেসং একজ্ঝং সেনাসনং পঞ্ঞপেতি – ‘‘তে অঞ্ঞমঞ্ঞং ৱিনযং ৱিনিচ্ছিনিস্সন্তী’’তি [ৱিনিচ্ছিস্সন্তীতি (ক.)]. যে তে ভিক্খূ ধম্মকথিকা তেসং একজ্ঝং সেনাসনং পঞ্ঞপেতি – ‘‘তে অঞ্ঞমঞ্ঞং ধম্মং সাকচ্ছিস্সন্তী’’তি. যে তে ভিক্খূ ঝাযিনো তেসং একজ্ঝং সেনাসনং পঞ্ঞপেতি – ‘‘তে অঞ্ঞমঞ্ঞং ন ব্যাবাধিস্সন্তী’’তি [ন ব্যাবাহিস্সন্তীতি (ক.)]. যে তে ভিক্খূ তিৰচ্ছানকথিকা কাযদড়্হিবহুলা [কাযদড্ঢিবহুলা (সী.)] ৱিহৰন্তি তেসম্পি একজ্ঝং সেনাসনং পঞ্ঞপেতি – ‘‘ইমাযপিমে আযস্মন্তো ৰতিযা অচ্ছিস্সন্তী’’তি. যেপি তে ভিক্খূ ৱিকালে আগচ্ছন্তি তেসম্পি তেজোধাতুং সমাপজ্জিত্ৱা তেনেৱ আলোকেন সেনাসনং পঞ্ঞপেতি. অপিসু ভিক্খূ সঞ্চিচ্চ ৱিকালে আগচ্ছন্তি – ‘‘মযং আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স ইদ্ধিপাটিহাৰিযং পস্সিস্সামা’’তি.

তে আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদন্তি – ‘‘অম্হাকং, আৱুসো দব্ব, সেনাসনং পঞ্ঞপেহী’’তি. তে আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো এৱং ৱদেতি – ‘‘কত্থাযস্মন্তা ইচ্ছন্তি, কত্থ পঞ্ঞপেমী’’তি? তে সঞ্চিচ্চ দূৰে অপদিসন্তি – ‘‘অম্হাকং, আৱুসো দব্ব, গিজ্ঝকূটে পব্বতে সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৱুসো, চোৰপপাতে সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৱুসো, ইসিগিলিপস্সে কাড়সিলাযং সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৱুসো, ৱেভাৰপস্সে সত্তপণ্ণিগুহাযং সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৱুসো, সীতৱনে সপ্পসোণ্ডিকপব্ভাৰে সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৱুসো, গোতমককন্দৰাযং সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৱুসো, তিন্দুককন্দৰাযং সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৱুসো, তপোদকন্দৰাযং সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৱুসো, তপোদাৰামে সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৱুসো, জীৱকম্বৱনে সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৱুসো, মদ্দকুচ্ছিস্মিং মিগদাযে সেনাসনং পঞ্ঞপেহী’’তি.

তেসং আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো তেজোধাতুং সমাপজ্জিত্ৱা অঙ্গুলিযা জলমানায পুৰতো পুৰতো গচ্ছতি. তেপি তেনেৱ আলোকেন আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো গচ্ছন্তি. তেসং আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো এৱং সেনাসনং পঞ্ঞপেতি – ‘‘অযং মঞ্চো, ইদং পীঠং, অযং ভিসি, ইদং বিম্বোহনং, ইদং ৱচ্চট্ঠানং, ইদং পস্সাৱট্ঠানং, ইদং পানীযং, ইদং পৰিভোজনীযং, অযং কত্তৰদণ্ডো, ইদং সঙ্ঘস্স কতিকসণ্ঠানং, ইমং কালং পৱিসিতব্বং, ইমং কালং নিক্খমিতব্ব’’ন্তি. তেসং আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো এৱং সেনাসনং পঞ্ঞপেত্ৱা পুনদেৱ ৱেড়ুৱনং পচ্চাগচ্ছতি.

৩৮৩. তেন খো পন সমযেন মেত্তিযভূমজকা [ভুম্মজকা (সী. স্যা.)] ভিক্খূ নৱকা চেৱ হোন্তি অপ্পপুঞ্ঞা চ. যানি সঙ্ঘস্স লামকানি সেনাসনানি তানি তেসং পাপুণন্তি লামকানি চ ভত্তানি. তেন খো পন সমযেন ৰাজগহে মনুস্সা ইচ্ছন্তি থেৰানং ভিক্খূনং অভিসঙ্খাৰিকং পিণ্ডপাতং দাতুং সপ্পিম্পি তেলম্পি উত্তৰিভঙ্গম্পি. মেত্তিযভূমজকানং পন ভিক্খূনং পাকতিকং দেন্তি যথাৰন্ধং কণাজকং বিলঙ্গদুতিযং. তে পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপ্পটিক্কন্তা থেৰে ভিক্খূ পুচ্ছন্তি – ‘‘তুম্হাকং, আৱুসো, ভত্তগ্গে কিং অহোসি? তুম্হাকং, আৱুসো, ভত্তগ্গে কিং অহোসী’’তি? একচ্চে থেৰা এৱং ৱদন্তি – ‘‘অম্হাকং, আৱুসো, সপ্পি অহোসি তেলং অহোসি উত্তৰিভঙ্গং অহোসী’’তি. মেত্তিযভূমজকা পন ভিক্খূ এৱং ৱদন্তি – ‘‘অম্হাকং, আৱুসো, ন কিঞ্চি অহোসি, পাকতিকং যথাৰন্ধং কণাজকং বিলঙ্গদুতিয’’ন্তি.

তেন খো পন সমযেন কল্যাণভত্তিকো গহপতি সঙ্ঘস্স চতুক্কভত্তং দেতি নিচ্চভত্তং. সো ভত্তগ্গে সপুত্তদাৰো উপতিট্ঠিত্ৱা পৰিৱিসতি. অঞ্ঞে ওদনেন পুচ্ছন্তি, অঞ্ঞে সূপেন পুচ্ছন্তি, অঞ্ঞে তেলেন পুচ্ছন্তি, অঞ্ঞে উত্তৰিভঙ্গেন পুচ্ছন্তি. তেন খো পন সমযেন কল্যাণভত্তিকস্স গহপতিনো ভত্তং স্ৱাতনায মেত্তিযভূমজকানং ভিক্খূনং উদ্দিট্ঠং হোতি. অথ খো কল্যাণভত্তিকো গহপতি আৰামং অগমাসি কেনচিদেৱ কৰণীযেন. সো যেনাযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো কল্যাণভত্তিকং গহপতিং আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসি সমাদপেসি সমুত্তেজেসি সম্পহংসেসি. অথ খো কল্যাণভত্তিকো গহপতি আযস্মতা দব্বেন মল্লপুত্তেন ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতো সমাদপিতো সমুত্তেজিতো সম্পহংসিতো আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘কস্স, ভন্তে, অম্হাকং ঘৰে স্ৱাতনায ভত্তং উদ্দিট্ঠ’’ন্তি? ‘‘মেত্তিযভূমজকানং খো, গহপতি, ভিক্খূনং তুম্হাকং ঘৰে স্ৱাতনায ভত্তং উদ্দিট্ঠ’’ন্তি. অথ খো কল্যাণভত্তিকো গহপতি অনত্তমনো অহোসি – ‘‘কথঞ্হি নাম পাপভিক্খূ অম্হাকং ঘৰে ভুঞ্জিস্সন্তী’’তি! ঘৰং গন্ত্ৱা দাসিং আণাপেসি – ‘‘যে, জে, স্ৱে ভত্তিকা আগচ্ছন্তি তে কোট্ঠকে আসনং পঞ্ঞপেত্ৱা কণাজকেন বিলঙ্গদুতিযেন পৰিৱিসা’’তি. ‘‘এৱং অয্যা’’তি খো সা দাসী কল্যাণভত্তিকস্স গহপতিনো পচ্চস্সোসি.

অথ খো মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ – ‘‘হিয্যো খো, আৱুসো, অম্হাকং কল্যাণভত্তিকস্স গহপতিনো ঘৰে ভত্তং উদ্দিট্ঠং, স্ৱে অম্হে কল্যাণভত্তিকো গহপতি সপুত্তদাৰো উপতিট্ঠিত্ৱা পৰিৱিসিস্সতি; অঞ্ঞে ওদনেন পুচ্ছিস্সন্তি, অঞ্ঞে সূপেন পুচ্ছিস্সন্তি, অঞ্ঞে তেলেন পুচ্ছিস্সন্তি, অঞ্ঞে উত্তৰিভঙ্গেন পুচ্ছিস্সন্তী’’তি. তে তেনেৱ সোমনস্সেন ন চিত্তৰূপং ৰত্তিযা সুপিংসু. অথ খো মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰং আদায যেন কল্যাণভত্তিকস্স গহপতিনো নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমিংসু. অদ্দসা খো সা দাসী মেত্তিযভূমজকে ভিক্খূ দূৰতোৱ আগচ্ছন্তে. দিস্ৱান কোট্ঠকে আসনং পঞ্ঞপেত্ৱা মেত্তিযভূমজকে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘নিসীদথ, ভন্তে’’তি. অথ খো মেত্তিযভূমজকানং ভিক্খূনং এতদহোসি – ‘‘নিস্সংসযং খো ন তাৱ ভত্তং সিদ্ধং ভৱিস্সতি! যথা [যাৱ (সী.)] মযং কোট্ঠকে নিসীদেয্যামা’’তি [নিসীদাপীযেয্যামাতি (সী.), নিসীদাপীযামাতি (স্যা.)]. অথ খো সা দাসী কণাজকেন বিলঙ্গদুতিযেন উপগচ্ছি – ‘‘ভুঞ্জথ, ভন্তে’’তি. ‘‘মযং খো, ভগিনি, নিচ্চভত্তিকা’’তি. ‘‘জানামি অয্যা নিচ্চভত্তিকাত্থ. অপিচাহং হিয্যোৱ গহপতিনা আণত্তা – ‘যে, জে, স্ৱে ভত্তিকা আগচ্ছন্তি তে কোট্ঠকে আসনং পঞ্ঞপেত্ৱা কণাজকেন বিলঙ্গদুতিযেন পৰিৱিসা’তি. ভুঞ্জথ, ভন্তে’’তি. অথ খো মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ – ‘‘হিয্যো খো, আৱুসো, কল্যাণভত্তিকো গহপতি আৰামং অগমাসি দব্বস্স মল্লপুত্তস্স সন্তিকে. নিস্সংসযং খো মযং দব্বেন মল্লপুত্তেন গহপতিনো অন্তৰে [সন্তিকে (স্যা. কং. ক.)] পৰিভিন্না’’তি. তে তেনেৱ দোমনস্সেন ন চিত্তৰূপং ভুঞ্জিংসু. অথ খো মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপ্পটিক্কন্তা আৰামং গন্ত্ৱা পত্তচীৱৰং পটিসামেত্ৱা বহাৰামকোট্ঠকে সঙ্ঘাটিপল্লত্থিকায নিসীদিংসু তুণ্হীভূতা মঙ্কুভূতা পত্তক্খন্ধা অধোমুখা পজ্ঝাযন্তা অপ্পটিভানা.

অথ খো মেত্তিযা ভিক্খুনী যেন মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা মেত্তিযভূমজকে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘ৱন্দামি, অয্যা’’তি. এৱং ৱুত্তে মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ নালপিংসু. দুতিযম্পি খো…পে… ততিযম্পি খো মেত্তিযা ভিক্খুনী মেত্তিযভূমজকে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘ৱন্দামি, অয্যা’’তি. ততিযম্পি খো মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ নালপিংসু. ‘‘ক্যাহং অয্যানং অপৰজ্ঝামি? কিস্স মং অয্যা নালপন্তী’’তি? ‘‘তথা হি পন ত্ৱং, ভগিনি, অম্হে দব্বেন মল্লপুত্তেন ৱিহেঠীযমানে অজ্ঝুপেক্খসী’’তি? ‘‘ক্যাহং, অয্যা, কৰোমী’’তি? ‘‘সচে খো ত্ৱং, ভগিনি, ইচ্ছেয্যাসি অজ্জেৱ ভগৱা দব্বং মল্লপুত্তং নাসাপেয্যা’’তি. ‘‘ক্যাহং, অয্যা, কৰোমি, কিং মযা সক্কা কাতু’’ন্তি? ‘‘এহি ত্ৱং, ভগিনি, যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কম; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং এৱং ৱদেহি – ‘ইদং, ভন্তে, নচ্ছন্নং নপ্পতিৰূপং. যাযং, ভন্তে, দিসা অভযা অনীতিকা অনুপদ্দৱা সাযং দিসা সভযা সঈতিকা সউপদ্দৱা. যতো নিৱাতং ততো সৱাতং [পৱাতং (সী. স্যা.)]. উদকং মঞ্ঞে আদিত্তং. অয্যেনম্হি দব্বেন মল্লপুত্তেন দূসিতা’’’তি. ‘‘এৱং, অয্যা’’তি খো মেত্তিযা ভিক্খুনী মেত্তিযভূমজকানং ভিক্খূনং পটিস্সুত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতা খো মেত্তিযা ভিক্খুনী ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘ইদং, ভন্তে, নচ্ছন্নং নপ্পতিৰূপং. যাযং, ভন্তে, দিসা অভযা অনীতিকা অনুপদ্দৱা সাযং দিসা সভযা সঈতিকা সউপদ্দৱা. যতো নিৱাতং ততো সৱাতং. উদকং মঞ্ঞে আদিত্তং! অয্যেনম্হি দব্বেন মল্লপুত্তেন দূসিতা’’তি.

৩৮৪. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৱা আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং পটিপুচ্ছি – ‘‘সৰসি ত্ৱং, দব্ব, এৱৰূপং কত্তা যথাযং ভিক্খুনী আহা’’তি? ‘‘যথা মং, ভন্তে, ভগৱা জানাতী’’তি. দুতিযম্পি খো ভগৱা…পে… ততিযম্পি খো ভগৱা আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘সৰসি ত্ৱং, দব্ব, এৱৰূপং কত্তা যথাযং ভিক্খুনী আহা’’তি? ‘‘যথা মং, ভন্তে, ভগৱা জানাতী’’তি. ‘‘ন খো, দব্ব, দব্বা এৱং নিব্বেঠেন্তি. সচে তযা কতং কতন্তি ৱদেহি, সচে তযা অকতং অকতন্তি ৱদেহী’’তি. ‘‘যতো অহং, ভন্তে, জাতো নাভিজানামি সুপিনন্তেনপি মেথুনং ধম্মং পটিসেৱিতা, পগেৱ জাগৰো’’তি! অথ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, মেত্তিযং ভিক্খুনিং নাসেথ. ইমে চ ভিক্খূ অনুযুঞ্জথা’’তি. ইদং ৱত্ৱা ভগৱা উট্ঠাযাসনা ৱিহাৰং পাৱিসি.

অথ খো তে ভিক্খূ মেত্তিযং ভিক্খুনিং নাসেসুং. অথ খো মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ তে ভিক্খূ এতদৱোচুং – ‘‘মাৱুসো, মেত্তিযং ভিক্খুনিং নাসেথ. ন সা কিঞ্চি অপৰজ্ঝতি. অম্হেহি সা উস্সাহিতা কুপিতেহি অনত্তমনেহি চাৱনাধিপ্পাযেহী’’তি. ‘‘কিং পন তুম্হে, আৱুসো, আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং অমূলকেন পাৰাজিকেন ধম্মেন অনুদ্ধংসেথা’’তি? ‘‘এৱমাৱুসো’’তি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং অমূলকেন পাৰাজিকেন ধম্মেন অনুদ্ধংসেস্সন্তী’’তি! অথ খো তে ভিক্খূ মেত্তিযভূমজকে ভিক্খূ অনেকপৰিযাযেন ৱিগৰহিত্ৱা ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… ‘‘সচ্চং কিৰ তুম্হে, ভিক্খৱে, দব্বং মল্লপুত্তং অমূলকেন পাৰাজিকেন ধম্মেন অনুদ্ধংসেথা’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… ‘‘কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুৰিসা, দব্বং মল্লপুত্তং অমূলকেন পাৰাজিকেন ধম্মেন অনুদ্ধংসেস্সথ! নেতং, মোঘপুৰিসা, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৩৮৫. যো পন ভিক্খু ভিক্খুং দুট্ঠো দোসো অপ্পতীতো অমূলকেন পাৰাজিকেন ধম্মেন অনুদ্ধংসেয্য – ‘অপ্পেৱ নাম নং ইমম্হা ব্ৰহ্মচৰিযা চাৱেয্য’ন্তি, ততো অপৰেন সমযেন সমনুগ্গাহীযমানো ৱা অসমনুগ্গাহীযমানো ৱা অমূলকঞ্চেৱ তং অধিকৰণং হোতি ভিক্খু চ দোসং পতিট্ঠাতি, সঙ্ঘাদিসেসো’’তি.

৩৮৬. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

ভিক্খুন্তি অঞ্ঞং ভিক্খুং.

দুট্ঠো দোসোতি কুপিতো অনত্তমনো অনভিৰদ্ধো আহতচিত্তো খিলজাতো.

অপ্পতীতোতি তেন চ কোপেন তেন চ দোসেন তায চ অনত্তমনতায তায চ অনভিৰদ্ধিযা অপ্পতীতো হোতি.

অমূলকং নাম অদিট্ঠং অসুতং অপৰিসঙ্কিতং.

পাৰাজিকেন ধম্মেনাতি চতুন্নং অঞ্ঞতৰেন.

অনুদ্ধংসেয্যাতি চোদেতি ৱা চোদাপেতি ৱা.

অপ্পেৱ নাম নং ইমম্হা ব্ৰহ্মচৰিযা চাৱেয্যন্তি ভিক্খুভাৱা চাৱেয্যং, সমণধম্মা চাৱেয্যং, সীলক্খন্ধা চাৱেয্যং, তপোগুণা চাৱেয্যং.

ততো অপৰেন সমযেনাতি যস্মিং খণে অনুদ্ধংসিতো হোতি তং খণং তং লযং তং মুহুত্তং ৱীতিৱত্তে.

সমনুগ্গাহীযমানোতি যেন ৱত্থুনা অনুদ্ধংসিতো হোতি তস্মিং ৱত্থুস্মিং সমনুগ্গাহীযমানো.

অসমনুগ্গাহীযমানোতি ন কেনচি ৱুচ্চমানো.

অধিকৰণং নাম চত্তাৰি অধিকৰণানি – ৱিৱাদাধিকৰণং, অনুৱাদাধিকৰণং, আপত্তাধিকৰণং, কিচ্চাধিকৰণং.

ভিক্খু চ দোসং পতিট্ঠাতীতি তুচ্ছকং মযা ভণিতং, মুসা মযা ভণিতং, অভূতং মযা ভণিতং, অজানন্তেন মযা ভণিতং.

সঙ্ঘাদিসেসোতি…পে… তেনপি ৱুচ্চতি সঙ্ঘাদিসেসোতি.

৩৮৭. অদিট্ঠস্স হোতি পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপজ্জন্তো. তঞ্চে চোদেতি – ‘‘দিট্ঠো মযা, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি, অস্সমণোসি, অসক্যপুত্তিযোসি, নত্থি তযা সদ্ধিং উপোসথো ৱা পৱাৰণা ৱা সঙ্ঘকম্মং ৱা’’তি, আপত্তি ৱাচায, ৱাচায সঙ্ঘাদিসেসস্স.

অসুতস্স হোতি – ‘‘পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নো’’তি. তঞ্চে চোদেতি – ‘‘সুতো মযা, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি, অস্সমণোসি, অসক্যপুত্তিযোসি, নত্থি তযা সদ্ধিং উপোসথো ৱা পৱাৰণা ৱা সঙ্ঘকম্মং ৱা’’তি, আপত্তি ৱাচায, ৱাচায সঙ্ঘাদিসেসস্স.

অপৰিসঙ্কিতস্স হোতি – ‘‘পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নো’’তি. তঞ্চে চোদেতি – ‘‘পৰিসঙ্কিতো মযা, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি, অস্সমণোসি, অসক্যপুত্তিযোসি, নত্থি তযা সদ্ধিং উপোসথো ৱা পৱাৰণা ৱা সঙ্ঘকম্মং ৱা’’তি, আপত্তি ৱাচায, ৱাচায সঙ্ঘাদিসেসস্স.

অদিট্ঠস্স হোতি পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপজ্জন্তো. তঞ্চে চোদেতি – ‘‘দিট্ঠো মযা সুতো চ, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি, অস্সমণোসি’’…পে… আপত্তি ৱাচায, ৱাচায সঙ্ঘাদিসেসস্স.

অদিট্ঠস্স হোতি পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপজ্জন্তো. তঞ্চে চোদেতি – ‘‘দিট্ঠো মযা পৰিসঙ্কিতো চ, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি, অস্সমণোসি’’…পে… আপত্তি ৱাচায, ৱাচায সঙ্ঘাদিসেসস্স.

অদিট্ঠস্স হোতি পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপজ্জন্তো. তঞ্চে চোদেতি – ‘‘দিট্ঠো মযা সুতো চ পৰিসঙ্কিতো চ, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি, অস্সমণোসি’’…পে… আপত্তি ৱাচায, ৱাচায সঙ্ঘাদিসেসস্স.

অসুতস্স হোতি – ‘‘পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নো’’তি. তঞ্চে চোদেতি – ‘‘সুতো মযা পৰিসঙ্কিতো চ…পে… সুতো মযা দিট্ঠো চ…পে… সুতো মযা পৰিসঙ্কিতো চ দিট্ঠো চ, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি, অস্সমণোসি’’…পে… আপত্তি ৱাচায, ৱাচায সঙ্ঘাদিসেসস্স.

অপৰিসঙ্কিতস্স হোতি – ‘‘পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নো’’তি. তঞ্চে চোদেতি – ‘‘পৰিসঙ্কিতো মযা দিট্ঠো চ…পে… পৰিসঙ্কিতো মযা সুতো চ…পে… পৰিসঙ্কিতো মযা দিট্ঠো চ সুতো চ, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি, অস্সমণোসি’’…পে… আপত্তি ৱাচায, ৱাচায সঙ্ঘাদিসেসস্স.

দিট্ঠস্স হোতি পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপজ্জন্তো. তঞ্চে চোদেতি – ‘‘সুতো মযা পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি, অস্সমণোসি’’…পে… আপত্তি ৱাচায, ৱাচায সঙ্ঘাদিসেসস্স.

দিট্ঠস্স হোতি পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপজ্জন্তো. তঞ্চে চোদেতি – ‘‘পৰিসঙ্কিতো মযা, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি’’…পে… ‘‘সুতো মযা পৰিসঙ্কিতো চ, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি, অস্সমণোসি’’…পে… আপত্তি ৱাচায, ৱাচায সঙ্ঘাদিসেসস্স.

সুতস্স হোতি – ‘‘পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নো’’তি. তঞ্চে চোদেতি – ‘‘পৰিসঙ্কিতো মযা, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি…পে… দিট্ঠো মযা, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি…পে… পৰিসঙ্কিতো মযা দিট্ঠো চ, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি, অস্সমণোসি’’…পে… আপত্তি ৱাচায, ৱাচায সঙ্ঘাদিসেসস্স.

পৰিসঙ্কিতস্স হোতি – ‘‘পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নো’’তি. তঞ্চে চোদেতি – ‘‘দিট্ঠো মযা, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি…পে… সুতো মযা, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি…পে… দিট্ঠো মযা সুতো চ, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি, অস্সমণোসি, অসক্যপুত্তিযোসি’’…পে… আপত্তি ৱাচায, ৱাচায সঙ্ঘাদিসেসস্স.

দিট্ঠস্স হোতি পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপজ্জন্তো. দিট্ঠে ৱেমতিকো দিট্ঠং নো কপ্পেতি দিট্ঠং নস্সৰতি দিট্ঠং পমুট্ঠো হোতি…পে… সুতে ৱেমতিকো সুতং নো কপ্পেতি সুতং নস্সৰতি সুতং পমুট্ঠো হোতি…পে… পৰিসঙ্কিতে ৱেমতিকো পৰিসঙ্কিতং নো কপ্পেতি পৰিসঙ্কিতং নস্সৰতি পৰিসঙ্কিতং পমুট্ঠো হোতি. তঞ্চে চোদেতি – ‘‘পৰিসঙ্কিতো মযা দিট্ঠো চ…পে… পৰিসঙ্কিতো মযা সুতো চ…পে… পৰিসঙ্কিতো মযা দিট্ঠো চ সুতো চ, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি, অস্সমণোসি, অসক্যপুত্তিযোসি, নত্থি তযা সদ্ধিং উপোসথো ৱা পৱাৰণা ৱা সঙ্ঘকম্মং ৱা’’তি, আপত্তি ৱাচায, ৱাচায সঙ্ঘাদিসেসস্স.

৩৮৮. অদিট্ঠস্স হোতি পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপজ্জন্তো. তঞ্চে চোদাপেতি – ‘‘দিট্ঠোসি, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি, অস্সমণোসি, অসক্যপুত্তিযোসি, নত্থি তযা সদ্ধিং উপোসথো ৱা পৱাৰণা ৱা সঙ্ঘকম্মং ৱা’’তি, আপত্তি ৱাচায, ৱাচায সঙ্ঘাদিসেসস্স.

অসুতস্স হোতি – ‘‘পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নো’’তি…পে… অপৰিসঙ্কিতস্স হোতি – ‘‘পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নো’’তি. তঞ্চে চোদাপেতি – ‘‘পৰিসঙ্কিতোসি, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি’’…পে… আপত্তি ৱাচায, ৱাচায সঙ্ঘাদিসেসস্স.

অদিট্ঠস্স হোতি পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপজ্জন্তো. তঞ্চে চোদাপেতি – ‘‘দিট্ঠোসি সুতোসি…পে… দিট্ঠোসি পৰিসঙ্কিতোসি…পে… দিট্ঠোসি সুতোসি পৰিসঙ্কিতোসি, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি’’…পে… অসুতস্স হোতি – ‘‘পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নো’’তি…পে… অপৰিসঙ্কিতস্স হোতি – ‘‘পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নো’’তি. তঞ্চে চোদাপেতি – ‘‘পৰিসঙ্কিতোসি, দিট্ঠোসি…পে… পৰিসঙ্কিতোসি, সুতোসি…পে… পৰিসঙ্কিতোসি, দিট্ঠোসি, সুতোসি, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি, অস্সমণোসি’’…পে… আপত্তি ৱাচায, ৱাচায সঙ্ঘাদিসেসস্স.

দিট্ঠস্স হোতি পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপজ্জন্তো. তঞ্চে চোদাপেতি – ‘‘সুতোসি’’…পে… তঞ্চে চোদাপেতি – ‘‘পৰিসঙ্কিতোসি’’…পে… তঞ্চে চোদাপেতি – ‘‘সুতোসি, পৰিসঙ্কিতোসি, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি, অস্সমণোসি’’…পে… আপত্তি ৱাচায, ৱাচায সঙ্ঘাদিসেসস্স.

সুতস্স হোতি – ‘‘পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নো’’তি…পে… পৰিসঙ্কিতস্স হোতি – ‘‘পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নো’’তি. তঞ্চে ‘‘দিট্ঠোসি’’…পে… তঞ্চে চোদাপেতি – ‘‘সুতোসি’’…পে… তঞ্চে চোদাপেতি – ‘‘দিট্ঠোসি, সুতোসি, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি, অস্সমণোসি’’…পে… আপত্তি ৱাচায, ৱাচায সঙ্ঘাদিসেসস্স.

দিট্ঠস্স হোতি পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপজ্জন্তো. দিট্ঠে ৱেমতিকো দিট্ঠং নো কপ্পেতি দিট্ঠং নস্সৰতি দিট্ঠং পমুট্ঠো হোতি…পে… সুতে ৱেমতিকো সুতং নো কপ্পেতি সুতং নস্সৰতি সুতং পমুট্ঠো হোতি…পে… পৰিসঙ্কিতে ৱেমতিকো পৰিসঙ্কিতং নো কপ্পেতি পৰিসঙ্কিতং নস্সৰতি পৰিসঙ্কিতং পমুট্ঠো হোতি. তঞ্চে চোদাপেতি – ‘‘পৰিসঙ্কিতোসি, দিট্ঠোসি’’…পে… পৰিসঙ্কিতং পমুট্ঠো হোতি, তঞ্চে চোদাপেতি – ‘‘পৰিসঙ্কিতোসি সুতোসি’’…পে… পৰিসঙ্কিতং পমুট্ঠো হোতি, তঞ্চে চোদাপেতি – ‘‘পৰিসঙ্কিতোসি, দিট্ঠোসি, সুতোসি, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসি, অস্সমণোসি, অসক্যপুত্তিযোসি, নত্থি তযা সদ্ধিং উপোসথো ৱা পৱাৰণা ৱা সঙ্ঘকম্মং ৱা’’তি, আপত্তি ৱাচায, ৱাচায সঙ্ঘাদিসেসস্স.

৩৮৯. অসুদ্ধে সুদ্ধদিট্ঠি, সুদ্ধে অসুদ্ধদিট্ঠি, অসুদ্ধে অসুদ্ধদিট্ঠি, সুদ্ধে সুদ্ধদিট্ঠি.

অসুদ্ধো হোতি পুগ্গলো অঞ্ঞতৰং পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নো. তঞ্চে সুদ্ধদিট্ঠি সমানো অনোকাসং কাৰাপেত্ৱা চাৱনাধিপ্পাযো ৱদেতি, আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসেন দুক্কটস্স.

অসুদ্ধো হোতি পুগ্গলো অঞ্ঞতৰং পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নো. তঞ্চে সুদ্ধদিট্ঠি সমানো ওকাসং কাৰাপেত্ৱা চাৱনাধিপ্পাযো ৱদেতি, আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স.

অসুদ্ধো হোতি পুগ্গলো অঞ্ঞতৰং পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নো. তঞ্চে সুদ্ধদিট্ঠি সমানো অনোকাসং কাৰাপেত্ৱা অক্কোসাধিপ্পাযো ৱদেতি, আপত্তি ওমসৱাদেন দুক্কটস্স.

অসুদ্ধো হোতি পুগ্গলো অঞ্ঞতৰং পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নো. তঞ্চে সুদ্ধদিট্ঠি সমানো ওকাসং কাৰাপেত্ৱা অক্কোসাধিপ্পাযো ৱদেতি, আপত্তি ওমসৱাদস্স.

সুদ্ধো হোতি পুগ্গলো অঞ্ঞতৰং পাৰাজিকং ধম্মং অনজ্ঝাপন্নো. তঞ্চে অসুদ্ধদিট্ঠি সমানো অনোকাসং কাৰাপেত্ৱা চাৱনাধিপ্পাযো ৱদেতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

সুদ্ধো হোতি পুগ্গলো অঞ্ঞতৰং পাৰাজিকং ধম্মং অনজ্ঝাপন্নো. তঞ্চে অসুদ্ধদিট্ঠি সমানো ওকাসং কাৰাপেত্ৱা চাৱনাধিপ্পাযো ৱদেতি, অনাপত্তি.

সুদ্ধো হোতি পুগ্গলো অঞ্ঞতৰং পাৰাজিকং ধম্মং অনজ্ঝাপন্নো. তঞ্চে অসুদ্ধদিট্ঠি সমানো অনোকাসং কাৰাপেত্ৱা অক্কোসাধিপ্পাযো ৱদেতি, আপত্তি ওমসৱাদেন দুক্কটস্স.

সুদ্ধো হোতি পুগ্গলো অঞ্ঞতৰং পাৰাজিকং ধম্মং অনজ্ঝাপন্নো. তঞ্চে অসুদ্ধদিট্ঠি সমানো ওকাসং কাৰাপেত্ৱা অক্কোসাধিপ্পাযো ৱদেতি, আপত্তি ওমসৱাদস্স.

অসুদ্ধো হোতি পুগ্গলো অঞ্ঞতৰং পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নো. তঞ্চে অসুদ্ধদিট্ঠি সমানো অনোকাসং কাৰাপেত্ৱা চাৱনাধিপ্পাযো ৱদেতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

অসুদ্ধো হোতি পুগ্গলো অঞ্ঞতৰং পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নো. তঞ্চে অসুদ্ধদিট্ঠি সমানো ওকাসং কাৰাপেত্ৱা চাৱনাধিপ্পাযো ৱদেতি, অনাপত্তি.

অসুদ্ধো হোতি পুগ্গলো অঞ্ঞতৰং পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নো. তঞ্চে অসুদ্ধদিট্ঠি সমানো অনোকাসং কাৰাপেত্ৱা অক্কোসাধিপ্পাযো ৱদেতি, আপত্তি ওমসৱাদেন দুক্কটস্স.

অসুদ্ধো হোতি পুগ্গলো অঞ্ঞতৰং পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নো. তঞ্চে অসুদ্ধদিট্ঠি সমানো ওকাসং কাৰাপেত্ৱা অক্কোসাধিপ্পাযো ৱদেতি, আপত্তি ওমসৱাদস্স.

সুদ্ধো হোতি পুগ্গলো অঞ্ঞতৰং পাৰাজিকং ধম্মং অনজ্ঝাপন্নো. তঞ্চে সুদ্ধদিট্ঠি সমানো অনোকাসং কাৰাপেত্ৱা চাৱনাধিপ্পাযো ৱদেতি, আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসেন দুক্কটস্স.

সুদ্ধো হোতি পুগ্গলো অঞ্ঞতৰং পাৰাজিকং ধম্মং অনজ্ঝাপন্নো. তঞ্চে সুদ্ধদিট্ঠি সমানো ওকাসং কাৰাপেত্ৱা চাৱনাধিপ্পাযো ৱদেতি, আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স.

সুদ্ধো হোতি পুগ্গলো অঞ্ঞতৰং পাৰাজিকং ধম্মং অনজ্ঝাপন্নো. তঞ্চে সুদ্ধদিট্ঠি সমানো অনোকাসং কাৰাপেত্ৱা অক্কোসাধিপ্পাযো ৱদেতি, আপত্তি ওমসৱাদেন দুক্কটস্স.

সুদ্ধো হোতি পুগ্গলো অঞ্ঞতৰং পাৰাজিকং ধম্মং অনজ্ঝাপন্নো তঞ্চে সুদ্ধদিট্ঠি সমানো ওকাসং কাৰাপেত্ৱা অক্কোসাধিপ্পাযো ৱদেতি, আপত্তি ওমসৱাদস্স.

৩৯০. অনাপত্তি সুদ্ধে অসুদ্ধদিট্ঠিস্স, অসুদ্ধে অসুদ্ধদিট্ঠিস্স, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

দুট্ঠদোসসিক্খাপদং নিট্ঠিতং অট্ঠমং.