১৩. কুলদূসকসিক্খাপদং
৪৩১. [ইদং ৱত্থু চূড়ৱ. ২১] তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন অস্সজিপুনব্বসুকা নাম [নাম ভিক্খূ (ক.)] কীটাগিৰিস্মিং আৱাসিকা হোন্তি অলজ্জিনো পাপভিক্খূ. তে [চূড়ৱ. ২৯৩] এৱৰূপং অনাচাৰং আচৰন্তি – মালাৱচ্ছং ৰোপেন্তিপি ৰোপাপেন্তিপি, সিঞ্চন্তিপি সিঞ্চাপেন্তিপি, ওচিনন্তিপি ওচিনাপেন্তিপি, গন্থেন্তিপি গন্থাপেন্তিপি, একতোৱণ্টিকমালং কৰোন্তিপি কাৰাপেন্তিপি, উভতোৱণ্টিকমালং কৰোন্তিপি কাৰাপেন্তিপি, মঞ্জৰিকং কৰোন্তিপি কাৰাপেন্তিপি, ৱিধূতিকং কৰোন্তিপি কাৰাপেন্তিপি, ৱটংসকং কৰোন্তিপি কাৰাপেন্তিপি, আৱেড়ং কৰোন্তিপি কাৰাপেন্তিপি, উৰচ্ছদং কৰোন্তিপি কাৰাপেন্তিপি. তে কুলিত্থীনং কুলধীতানং কুলকুমাৰীনং কুলসুণ্হানং কুলদাসীনং একতোৱণ্টিকমালং হৰন্তিপি হৰাপেন্তিপি, উভতোৱণ্টিকমালং হৰন্তিপি হৰাপেন্তিপি, মঞ্জৰিকং হৰন্তিপি হৰাপেন্তিপি, ৱিধূতিকং হৰন্তিপি হৰাপেন্তিপি, ৱটংসকং হৰন্তিপি হৰাপেন্তিপি, আৱেড়ং হৰন্তিপি হৰাপেন্তিপি, উৰচ্ছদং হৰন্তিপি হৰাপেন্তিপি. তে কুলিত্থীহি কুলধীতাহি কুলকুমাৰীহি কুলসুণ্হাহি কুলদাসীহি সদ্ধিং একভাজনেপি ভুঞ্জন্তি, একথালকেপি পিৱন্তি, একাসনেপি নিসীদন্তি, একমঞ্চেপি তুৱট্টেন্তি, একত্থৰণাপি তুৱট্টেন্তি, একপাৱুৰণাপি তুৱট্টেন্তি, একত্থৰণপাৱুৰণাপি তুৱট্টেন্তি, ৱিকালেপি ভুঞ্জন্তি, মজ্জম্পি পিৱন্তি, মালাগন্ধৱিলেপনম্পি ধাৰেন্তি, নচ্চন্তিপি গাযন্তিপি ৱাদেন্তিপি লাসেন্তিপি, নচ্চন্তিযাপি নচ্চন্তি, নচ্চন্তিযাপি গাযন্তি, নচ্চন্তিযাপি ৱাদেন্তি, নচ্চন্তিযাপি লাসেন্তি, গাযন্তিযাপি নচ্চন্তি, গাযন্তিযাপি গাযন্তি, গাযন্তিযাপি ৱাদেন্তি, গাযন্তিযাপি লাসেন্তি, ৱাদেন্তিযাপি নচ্চন্তি, ৱাদেন্তিযাপি গাযন্তি, ৱাদেন্তিযাপি ৱাদেন্তি, ৱাদেন্তিযাপি লাসেন্তি, লাসেন্তিযাপি নচ্চন্তি, লাসেন্তিযাপি গাযন্তি, লাসেন্তিযাপি ৱাদেন্তি, লাসেন্তিযাপি লাসেন্তি. অট্ঠপদেপি কীড়ন্তি, দসপদেপি কীড়ন্তি, আকাসেপি কীড়ন্তি, পৰিহাৰপথেপি কীড়ন্তি, সন্তিকাযপি কীড়ন্তি, খলিকাযপি কীড়ন্তি, ঘটিকাযপি কীড়ন্তি, সলাকহত্থেনপি কীড়ন্তি, অক্খেনপি কীড়ন্তি, পঙ্গচীৰেনপি কীড়ন্তি, ৱঙ্ককেনপি কীড়ন্তি, মোক্খচিকাযপি কীড়ন্তি, চিঙ্গুলকেনপি কীড়ন্তি, পত্তাড়্হকেনপি কীড়ন্তি, ৰথকেনপি কীড়ন্তি, ধনুকেনপি কীড়ন্তি, অক্খৰিকাযপি কীড়ন্তি, মনেসিকাযপি কীড়ন্তি, যথাৱজ্জেনপি কীড়ন্তি. হত্থিস্মিম্পি সিক্খন্তি, অস্সস্মিম্পি সিক্খন্তি, ৰথস্মিম্পি সিক্খন্তি, ধনুস্মিম্পি সিক্খন্তি, থৰুস্মিম্পি সিক্খন্তি, হত্থিস্সপি পুৰতো ধাৱন্তি, অস্সস্সপি পুৰতো ধাৱন্তি, ৰথস্সপি পুৰতো [পুৰতো ধাৱন্তি (স্যা.)] ধাৱন্তিপি আধাৱন্তিপি, উস্সেড়েন্তিপি, অপ্ফোটেন্তিপি, নিব্বুজ্ঝন্তিপি, মুট্ঠীহিপি যুজ্ঝন্তি, ৰঙ্গমজ্ঝেপি সঙ্ঘাটিং পত্থৰিত্ৱা নচ্চকিং [নচ্চন্তিং (সী. স্যা.)] এৱং ৱদন্তি – ইধ, ভগিনি, নচ্চস্সূতি, নলাটিকম্পি দেন্তি, ৱিৱিধম্পি অনাচাৰং আচৰন্তি.
৪৩২. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু কাসীসু ৱস্সংৱুট্ঠো সাৱত্থিং গচ্ছন্তো ভগৱন্তং দস্সনায, যেন কীটাগিৰি তদৱসৰি. অথ খো সো ভিক্খু পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায কীটাগিৰিং পিণ্ডায পাৱিসি পাসাদিকেন অভিক্কন্তেন পটিক্কন্তেন আলোকিতেন ৱিলোকিতেন সমিঞ্জিতেন পসাৰিতেন ওক্খিত্তচক্খু ইৰিযাপথসম্পন্নো. মনুস্সা তং ভিক্খুং পস্সিত্ৱা এৱমাহংসু – ‘‘ক্ৱাযং অবলবলো ৱিয মন্দমন্দো ৱিয ভাকুটিকভাকুটিকো ৱিয? কো ইমস্স উপগতস্স পিণ্ডকং দস্সতি? অম্হাকং পন অয্যা অস্সজিপুনব্বসুকা সণ্হা সখিলা সুখসম্ভাসা মিহিতপুব্বঙ্গমা এহিস্ৱাগতৱাদিনো অব্ভাকুটিকা উত্তানমুখা পুব্বভাসিনো. তেসং খো নাম পিণ্ডো দাতব্বো’’তি.
অদ্দসা খো অঞ্ঞতৰো উপাসকো তং ভিক্খুং কীটাগিৰিস্মিং পিণ্ডায চৰন্তং. দিস্ৱান যেন সো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তং ভিক্খুং অভিৱাদেত্ৱা এতদৱোচ – ‘‘অপি, ভন্তে, পিণ্ডো লব্ভতী’’তি? ‘‘ন খো, আৱুসো, পিণ্ডো লব্ভতী’’তি. ‘‘এহি, ভন্তে, ঘৰং গমিস্সামা’’তি. অথ খো সো উপাসকো তং ভিক্খুং ঘৰং নেত্ৱা ভোজেত্ৱা এতদৱোচ – ‘‘কহং, ভন্তে, অয্যো গমিস্সতী’’তি? ‘‘সাৱত্থিং খো অহং, আৱুসো, গমিস্সামি ভগৱন্তং দস্সনাযা’’তি. ‘‘তেন হি, ভন্তে, মম ৱচনেন ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দ, এৱঞ্চ ৱদেহি – ‘দুট্ঠো, ভন্তে, কীটাগিৰিস্মিং আৱাসো. অস্সজিপুনব্বসুকা নাম কীটাগিৰিস্মিং আৱাসিকা অলজ্জিনো পাপভিক্খূ. তে এৱৰূপং অনাচাৰং আচৰন্তি – মালাৱচ্ছং ৰোপেন্তিপি ৰোপাপেন্তিপি, সিঞ্চন্তিপি সিঞ্চাপেন্তিপি…পে… ৱিৱিধম্পি অনাচাৰং আচৰন্তি. যেপি তে, ভন্তে, মনুস্সা পুব্বে সদ্ধা অহেসুং পসন্না তেপি এতৰহি অস্সদ্ধা অপ্পসন্না. যানিপি তানি সঙ্ঘস্স পুব্বে দানপথানি তানিপি এতৰহি উপচ্ছিন্নানি. ৰিঞ্চন্তি পেসলা ভিক্খূ, নিৱসন্তি পাপভিক্খূ. সাধু, ভন্তে, ভগৱা কীটাগিৰিং ভিক্খূ পহিণেয্য যথাযং কীটাগিৰিস্মিং আৱাসো সণ্ঠহেয্যা’’’তি.
এৱমাৱুসোতি খো সো ভিক্খু তস্স উপাসকস্স পটিস্সুত্ৱা যেন সাৱত্থি তেন পক্কামি. অনুপুব্বেন যেন সাৱত্থি জেতৱনং অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. আচিণ্ণং খো পনেতং বুদ্ধানং ভগৱন্তানং আগন্তুকেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং পটিসম্মোদিতুং. অথ খো ভগৱা তং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘কচ্চি, ভিক্খু, খমনীযং কচ্চি যাপনীযং, কচ্চিসি অপ্পকিলমথেন অদ্ধানং আগতো, কুতো চ ত্ৱং ভিক্খু আগচ্ছসী’’তি? ‘‘খমনীযং, ভগৱা, যাপনীযং, ভগৱা. অপ্পকিলমথেন চাহং, ভন্তে, অদ্ধানং আগতো. ইধাহং, ভন্তে, কাসীসু ৱস্সংৱুট্ঠো সাৱত্থিং আগচ্ছন্তো ভগৱন্তং দস্সনায যেন কীটাগিৰি তদৱসৰিং. অথ খ্ৱাহং, ভন্তে, পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায কীটাগিৰিং পিণ্ডায পাৱিসিং. অদ্দসা খো মং, ভন্তে, অঞ্ঞতৰো উপাসকো কীটাগিৰিস্মিং পিণ্ডায চৰন্তং. দিস্ৱান যেনাহং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা মং অভিৱাদেত্ৱা এতদৱোচ – ‘অপি, ভন্তে, পিণ্ডো লব্ভতী’তি? ‘ন খো, আৱুসো, পিণ্ডো লব্ভতী’তি. ‘এহি, ভন্তে, ঘৰং গমিস্সামা’তি. অথ খো, ভন্তে, সো উপাসকো মং ঘৰং নেত্ৱা ভোজেত্ৱা এতদৱোচ – ‘কহং, ভন্তে, অয্যো গমিস্সসী’তি? ‘সাৱত্থিং খো অহং, আৱুসো, গমিস্সামি ভগৱন্তং দস্সনাযা’তি. তেন হি, ভন্তে, মম ৱচনেন ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দ, এৱঞ্চ ৱদেহি – ‘দুট্ঠো, ভন্তে, কীটাগিৰিস্মিং আৱাসো, অস্সজিপুনব্বসুকা নাম কীটাগিৰিস্মিং আৱাসিকা অলজ্জিনো পাপভিক্খূ. তে এৱৰূপং অনাচাৰং আচৰন্তি – মালাৱচ্ছং ৰোপেন্তিপি ৰোপাপেন্তিপি, সিঞ্চন্তিপি সিঞ্চাপেন্তিপি…পে… ৱিৱিধম্পি অনাচাৰং আচৰন্তি. যেপি তে, ভন্তে, মনুস্সা পুব্বে সদ্ধা অহেসুং পসন্না তেপি এতৰহি অস্সদ্ধা অপ্পসন্না, যানিপি তানি সঙ্ঘস্স পুব্বে দানপথানি তানিপি এতৰহি উপচ্ছিন্নানি, ৰিঞ্চন্তি পেসলা ভিক্খূ নিৱসন্তি পাপভিক্খূ. সাধু, ভন্তে, ভগৱা কীটাগিৰিং ভিক্খূ পহিণেয্য যথাযং কীটাগিৰিস্মিং আৱাসো সণ্ঠহেয্যা’তি. ততো অহং, ভগৱা, আগচ্ছামী’’তি.
৪৩৩. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৱা ভিক্খূ পটিপুচ্ছি – ‘‘সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, অস্সজিপুনব্বসুকা নাম কীটাগিৰিস্মিং আৱাসিকা অলজ্জিনো পাপভিক্খূ তে এৱৰূপং অনাচাৰং আচৰন্তি – মালাৱচ্ছং ৰোপেন্তিপি ৰোপাপেন্তিপি, সিঞ্চন্তিপি সিঞ্চাপেন্তিপি …পে… ৱিৱিধম্পি অনাচাৰং আচৰন্তি, যেপি তে, ভিক্খৱে, মনুস্সা পুব্বে সদ্ধা অহেসুং পসন্না তেপি এতৰহি অস্সদ্ধা অপ্পসন্না; যানিপি তানি সঙ্ঘস্স পুব্বে দানপথানি তানিপি এতৰহি উপচ্ছিন্নানি; ৰিঞ্চন্তি পেসলা ভিক্খূ নিৱসন্তি পাপভিক্খূ’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… ‘‘কথঞ্হি নাম তে, ভিক্খৱে, মোঘপুৰিসা এৱৰূপং অনাচাৰং আচৰিস্সন্তি – মালাৱচ্ছং ৰোপেস্সন্তিপি ৰোপাপেস্সন্তিপি, সঞ্চিস্সন্তিপি সিঞ্চাপেস্সন্তিপি, ওচিনিস্সন্তিপি ওচিনাপেস্সন্তিপি, গন্থিস্সন্তিপি গন্থাপেস্সন্তিপি, একতোৱণ্টিকমালং কৰিস্সন্তিপি কাৰাপেস্সন্তিপি, উভতোৱণ্টিকমালং কৰিস্সন্তিপি কাৰাপেস্সন্তিপি, মঞ্জৰিকং কৰিস্সন্তিপি কাৰাপেস্সন্তিপি, ৱিধূতিকং কৰিস্সন্তিপি কাৰাপেস্সন্তিপি, ৱটংসকং কৰিস্সন্তিপি কাৰাপেস্সন্তিপি, আৱেড়ং কৰিস্সন্তিপি কাৰাপেস্সন্তিপি, উৰচ্ছদং কৰিস্সন্তিপি কাৰাপেস্সন্তিপি. তে কুলিত্থীনং কুলধীতানং কুলকুমাৰীনং কুলসুণ্হানং কুলদাসীনং একতোৱণ্টিকমালং হৰিস্সন্তিপি হাৰাপেস্সন্তিপি, উভতোৱণ্টিকমালং হৰিস্সন্তিপি হাৰাপেস্সন্তিপি, মঞ্জৰিকং হৰিস্সন্তিপি হাৰাপেস্সন্তিপি, ৱিধূতিকং হৰিস্সন্তিপি হাৰাপেস্সন্তিপি, ৱটংসকং হৰিস্সন্তিপি হাৰাপেস্সন্তিপি, আৱেড়ং হৰিস্সন্তিপি হাৰাপেস্সন্তিপি, উৰচ্ছদং হৰিস্সন্তিপি হাৰাপেস্সন্তিপি. তে কুলিত্থীহি কুলধীতাহি কুলকুমাৰীহি কুলসুণ্হাহি কুলদাসীহি সদ্ধিং একভাজনেপি ভুঞ্জিস্সন্তি, একথালকেপি পিৱিস্সন্তি, একাসনেপি নিসীদিস্সন্তি, একমঞ্চেপি তুৱট্টিস্সন্তি, একত্থৰণাপি তুৱট্টিস্সন্তি, একপাৱুৰণাপি তুৱট্টিস্সন্তি, একত্থৰণপাৱুৰণাপি তুৱট্টিস্সন্তি, ৱিকালেপি ভুঞ্জিস্সন্তি, মজ্জম্পি পিৱিস্সন্তি, মালাগন্ধৱিলেপনম্পি ধাৰিস্সন্তি, নচ্চিস্সন্তিপি গাযিস্সন্তিপি ৱাদেস্সন্তিপি লাসেস্সন্তিপি, নচ্চন্তিযাপি নচ্চিস্সন্তি নচ্চন্তিযাপি গাযিস্সন্তি নচ্চন্তিযাপি ৱাদেস্সন্তি নচ্চন্তিযাপি লাসেস্সন্তি, গাযন্তিযাপি নচ্চিস্সন্তি গাযন্তিযাপি গাযিস্সন্তি গাযন্তিযাপি ৱাদেস্সন্তি গাযন্তিযাপি লাসেস্সন্তি, ৱাদেন্তিযাপি নচ্চিস্সন্তি ৱাদেন্তিযাপি গাযিস্সন্তি ৱাদেন্তিযাপি ৱাদেস্সন্তি ৱাদেন্তিযাপি লাসেস্সন্তি, লাসেন্তিযাপি নচ্চিস্সন্তি লাসেন্তিযাপি গাযিস্সন্তি লাসেন্তিযাপি ৱাদেস্সন্তি লাসেন্তিযাপি লাসেস্সন্তি, অট্ঠপদেপি কীড়িস্সন্তি দসপদেপি কীড়িস্সন্তি, অকাসেপি কীড়িস্সন্তি, পৰিহাৰপথেপি কীড়িস্সন্তি, সন্তিকাযপি কীড়িস্সন্তি, খলিকাযপি কীড়িস্সন্তি, ঘটিকাযপি কীড়িস্সন্তি, সলাকহত্থেনপি কীড়িস্সন্তি, অক্খেনপি কীড়িস্সন্তি, পঙ্গচীৰেনপি কীড়িস্সন্তি, ৱঙ্ককেনপি কীড়িস্সন্তি, মোক্খচিকাযপি কীড়িস্সন্তি, চিঙ্গুলকেনপি কীড়িস্সন্তি, পত্তাড়্হকেনপি কীড়িস্সন্তি, ৰথকেনপি কীড়িস্সন্তি, ধনুকেনপি কীড়িস্সন্তি, অক্খৰিকাযপি কীড়িস্সন্তি, মনেসিকাযপি কীড়িস্সন্তি, যথাৱজ্জেনপি কীড়িস্সন্তি, হত্থিস্মিম্পি সিক্খিস্সন্তি, অস্সস্মিম্পি সিক্খিস্সন্তি, ৰথস্মিম্পি সিক্খিস্সন্তি, ধনুস্মিম্পি সিক্খিস্সন্তি, থৰুস্মিম্পি সিক্খিস্সন্তি, হত্থিস্সপি পুৰতো ধাৱিস্সন্তি, অস্সস্সপি পুৰতো ধাৱিস্সন্তি, ৰথস্সপি পুৰতো [পুৰতো ধাৱিস্সন্তি (স্যা.)] ধাৱিস্সন্তিপি আধাৱিস্সন্তিপি, উস্সেড়েস্সন্তিপি, অপ্ফোটেস্সন্তিপি, নিব্বুজ্ঝিস্সন্তিপি, মুট্ঠীহিপি যুজ্ঝিস্সন্তি, ৰঙ্গমজ্ঝেপি সঙ্ঘাটিং পত্থৰিত্ৱা নচ্চকিং এৱং ৱক্খন্তি ‘‘ইধ ভগিনি নচ্চস্সূ’’তি নলাটিকম্পি দস্সন্তি, ৱিৱিধম্পি অনাচাৰং আচৰিস্সন্তি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… ৱিগৰহিত্ৱা ধম্মিং কথং কত্ৱা সাৰিপুত্তমোগ্গল্লানে আমন্তেসি – ‘‘গচ্ছথ তুম্হে, সাৰিপুত্তা, কীটাগিৰিং গন্ত্ৱা অস্সজিপুনব্বসুকানং ভিক্খূনং কীটাগিৰিস্মা পব্বাজনীযকম্মং কৰোথ. তুম্হাকং এতে সদ্ধিৱিহাৰিকা’’তি.
‘‘কথং মযং, ভন্তে, অস্সজিপুনব্বসুকানং ভিক্খূনং কীটাগিৰিস্মা পব্বাজনীযকম্মং কৰোম? চণ্ডা তে ভিক্খূ ফৰুসা’’তি. ‘‘তেন হি তুম্হে, সাৰিপুত্তা, বহুকেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং গচ্ছথা’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো সাৰিপুত্তমোগ্গল্লানা ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ‘‘এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, কাতব্বং. পঠমং অস্সজিপুনব্বসুকা ভিক্খূ চোদেতব্বা. চোদেত্ৱা সাৰেতব্বা. সাৰেত্ৱা আপত্তিং ৰোপেতব্বা. আপত্তিং ৰোপেত্ৱা ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
৪৩৪. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে অস্সজিপুনব্বসুকা ভিক্খূ কুলদূসকা পাপসমাচাৰা. ইমেসং পাপকা সমাচাৰা দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ. কুলানি চ ইমেহি দুট্ঠানি দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো অস্সজিপুনব্বসুকানং ভিক্খূনং কীটাগিৰিস্মা পব্বাজনীযকম্মং কৰেয্য – ‘ন অস্সজিপুনব্বসুকেহি ভিক্খূহি কীটাগিৰিস্মিং ৱত্থব্ব’ন্তি. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে অস্সজিপুনব্বসুকা ভিক্খূ কুলদূসকা পাপসমাচাৰা. ইমেসং পাপকা সমাচাৰা দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ. কুলানি চ ইমেহি দুট্ঠানি দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ. সঙ্ঘো অস্সজিপুনব্বসুকানং ভিক্খূনং কীটাগিৰিস্মা পব্বাজনীযকম্মং কৰোতি – ‘ন অস্সজিপুনব্বসুকেহি ভিক্খূহি কীটাগিৰিস্মিং ৱত্থব্ব’ন্তি. যস্সাযস্মতো খমতি অস্সজিপুনব্বসুকানং ভিক্খূনং কীটাগিৰিস্মা পব্বাজনীযকম্মস্স কৰণং – ‘ন অস্সজিপুনব্বসুকেহি ভিক্খূহি কীটাগিৰিস্মিং ৱত্থব্ব’ন্তি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৱদামি…পে… ততিযম্পি এতমত্থং ৱদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো…পে… সো ভাসেয্য.
‘‘কতং সঙ্ঘেন অস্সজিপুনব্বসুকানং ভিক্খূনং কীটাগিৰিস্মা পব্বাজনীযকম্মং – ‘ন অস্সজিপুনব্বসুকেহি ভিক্খূহি কীটাগিৰিস্মিং ৱত্থব্ব’ন্তি. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.
৪৩৫. অথ খো সাৰিপুত্তমোগ্গল্লানপ্পমুখো ভিক্খুসঙ্ঘো কীটাগিৰিং গন্ত্ৱা অস্সজিপুনব্বসুকানং ভিক্খূনং কীটাগিৰিস্মা পব্বাজনীযকম্মং অকাসি – ‘ন অস্সজিপুনব্বসুকেহি ভিক্খূহি কীটাগিৰিস্মিং ৱত্থব্ব’ন্তি. তে সঙ্ঘেন পব্বাজনীযকম্মকতা ন সম্মা ৱত্তন্তি, ন লোমং পাতেন্তি, ন নেত্থাৰং ৱত্তন্তি, ন ভিক্খূ খমাপেন্তি, অক্কোসন্তি পৰিভাসন্তি ছন্দগামিতা দোসগামিতা মোহগামিতা ভযগামিতা পাপেন্তি, পক্কমন্তিপি, ৱিব্ভমন্তিপি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অস্সজিপুনব্বসুকা ভিক্খূ সঙ্ঘেন পব্বাজনীযকম্মকতা ন সম্মা ৱত্তিস্সন্তি, ন লোমং পাতেস্সন্তি, ন নেত্থাৰং ৱত্তিস্সন্তি, ন ভিক্খূ খমাপেস্সন্তি, অক্কোসিস্সন্তি পৰিভাসিস্সন্তি, ছন্দগামিতা দোসগামিতা মোহগামিতা ভযগামিতা পাপেস্সন্তি পক্কমিস্সন্তিপি ৱিব্ভমিস্সন্তিপী’’তি! অথ খো তে ভিক্খূ অস্সজিপুনব্বসুকে ভিক্খূ অনেকপৰিযাযেন ৱিগৰহিত্ৱা ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… ‘‘সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, অস্সজিপুনব্বসুকা ভিক্খূ সঙ্ঘেন পব্বাজনীযকম্মকতা ন সম্মা ৱত্তন্তি…পে… ৱিব্ভমন্তিপী’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
৪৩৬. ‘‘ভিক্খু পনেৱ অঞ্ঞতৰং গামং ৱা নিগমং ৱা উপনিস্সায ৱিহৰতি কুলদূসকো পাপসমাচাৰো. তস্স খো পাপকা সমাচাৰা দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ, কুলানি চ তেন দুট্ঠানি দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ. সো ভিক্খু ভিক্খূহি এৱমস্স ৱচনীযো – ‘আযস্মা খো কুলদূসকো পাপসমাচাৰো, আযস্মতো খো পাপকা সমাচাৰা দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ, কুলানি চাযস্মতা দুট্ঠানি দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ. পক্কমতাযস্মা ইমম্হা আৱাসা. অলং তে ইধ ৱাসেনা’তি. এৱঞ্চ সো ভিক্খু ভিক্খূহি ৱুচ্চমানো তে ভিক্খূ এৱং ৱদেয্য – ‘ছন্দগামিনো চ ভিক্খূ দোসগামিনো চ ভিক্খূ মোহগামিনো চ ভিক্খূ ভযগামিনো চ ভিক্খূ তাদিসিকায আপত্তিযা একচ্চং পব্বাজেন্তি একচ্চং ন পব্বাজেন্তী’তি, সো ভিক্খু ভিক্খূহি এৱমস্স ৱচনীযো – ‘মাযস্মা এৱং অৱচ. ন চ ভিক্খূ ছন্দগামিনো. ন চ ভিক্খূ দোসগামিনো. ন চ ভিক্খূ মোহগামিনো. ন চ ভিক্খূ ভযগামিনো. আযস্মা খো কুলদূসকো পাপসমাচাৰো. আযস্মতো খো পাপকা সমাচাৰা দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ. কুলানি চাযস্মতা দুট্ঠানি দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ. পক্কমতাযস্মা ইমম্হা আৱাসা. অলং তে ইধ ৱাসেনা’তি. এৱঞ্চ সো ভিক্খু ভিক্খূহি ৱুচ্চমানো তথেৱ পগ্গণ্হেয্য, সো ভিক্খু ভিক্খূহি যাৱততিযং সমনুভাসিতব্বো তস্স পটিনিস্সগ্গায. যাৱততিযঞ্চে সমনুভাসীযমানো তং পটিনিস্সজ্জেয্য, ইচ্চেতং কুসলং; নো চে পটিনিস্সজ্জেয্য, সঙ্ঘাদিসেসো’’তি.
৪৩৭. ভিক্খু পনেৱ অঞ্ঞতৰং গামং ৱা নিগমং ৱাতি গামোপি নিগমোপি নগৰম্পি গামো চেৱ নিগমো চ.
উপনিস্সায ৱিহৰতীতি তত্থ পটিবদ্ধা হোন্তি চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰা.
কুলং নাম চত্তাৰি কুলানি – খত্তিযকুলং, ব্ৰাহ্মণকুলং, ৱেস্সকুলং, সুদ্দকুলং.
কুলদূসকোতি কুলানি দূসেতি পুপ্ফেন ৱা ফলেন ৱা চুণ্ণেন ৱা মত্তিকায ৱা দন্তকট্ঠেন ৱা ৱেড়ুযা ৱা [ৱেড়ুনা ৱা (স্যা.)] ৱেজ্জিকায ৱা জঙ্ঘপেসনিকেন ৱা.
পাপসমাচাৰোতি মালাৱচ্ছং ৰোপেতিপি ৰোপাপেতিপি, সিঞ্চতিপি সিঞ্চাপেতিপি, ওচিনাতিপি ওচিনাপেতিপি, গন্থেতিপি গন্থাপেতিপি.
দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চাতি যে সংমুখা তে পস্সন্তি, যে তিৰোক্খা তে সুণন্তি.
কুলানি চ তেন দুট্ঠানীতি পুব্বে সদ্ধা হুত্ৱা তং আগম্ম অস্সদ্ধা হোন্তি, পসন্না হুত্ৱা অপ্পসন্না হোন্তি.
দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চাতি যে সংমুখা তে পস্সন্তি, যে তিৰোক্খা তে সুণন্তি.
সো ভিক্খূতি যো সো কুলদূসকো ভিক্খু.
ভিক্খূহীতি অঞ্ঞেহি ভিক্খূহি. যে পস্সন্তি যে সুণন্তি. তেহি ৱত্তব্বো – ‘‘আযস্মা খো কুলদূসকো পাপসমাচাৰো. আযস্মতো খো পাপকা সমাচাৰা দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ. কুলানি চাযস্মতা দুট্ঠানি দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ. পক্কমতাযস্মা ইমম্হা আৱাসা. অলং তে ইধ ৱাসেনা’’তি.
এৱঞ্চ সো ভিক্খু ভিক্খূহি ৱুচ্চমানো তে ভিক্খূ এৱং ৱদেয্য – ‘‘ছন্দগামিনো চ ভিক্খূ, দোসগামিনো চ ভিক্খূ, মোহগামিনো চ ভিক্খূ, ভযগামিনো চ ভিক্খূ. তাদিসিকায আপত্তিযা একচ্চং পব্বাজেন্তি একচ্চং ন পব্বাজেন্তী’’তি.
সো ভিক্খূতি যো সো কম্মকতো ভিক্খু.
ভিক্খূহীতি অঞ্ঞেহি ভিক্খূহি. যে পস্সন্তি যে সুণন্তি তেহি ৱত্তব্বো – ‘‘মাযস্মা এৱং অৱচ. ন চ ভিক্খূ ছন্দগামিনো, ন চ ভিক্খূ দোসগামিনো, ন চ ভিক্খূ মোহগামিনো, ন চ ভিক্খূ ভযগামিনো. আযস্মা খো কুলদূসকো পাপসমাচাৰো. আযস্মতো খো পাপকা সমাচাৰা দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ. কুলানি চাযস্মতা দুট্ঠানি দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ. পক্কমতাযস্মা ইমম্হা আৱাসা. অলং তে ইধ ৱাসেনা’’তি. দুতিযম্পি ৱত্তব্বো. ততিযম্পি ৱত্তব্বো.
সচে পটিনিস্সজ্জতি, ইচ্চেতং কুসলং. নো চে পটিনিস্সজ্জতি, আপত্তি দুক্কটস্স. সুত্ৱা ন ৱদন্তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো ভিক্খু সঙ্ঘমজ্ঝম্পি আকড্ঢিত্ৱা ৱত্তব্বো – ‘‘মাযস্মা এৱং অৱচ. ন চ ভিক্খূ ছন্দগামিনো, ন চ ভিক্খূ দোসগামিনো, ন চ ভিক্খূ মোহগামিনো, ন চ ভিক্খূ ভযগামিনো. আযস্মা খো কুলদূসকো পাপসমাচাৰো. আযস্মতো খো পাপকা সমাচাৰা দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ. কুলানি চাযস্মতা দুট্ঠানি দিস্সন্তি চেৱ সুয্যন্তি চ. পক্কমতাযস্মা ইমম্হা আৱাসা. অলং তে ইধ ৱাসেনা’’তি. দুতিযম্পি ৱত্তব্বো. ততিযম্পি ৱত্তব্বো. সচে পটিনিস্সজ্জতি, ইচ্চেতং কুসলং. নো চে পটিনিস্সজ্জতি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো ভিক্খু সমনুভাসিতব্বো. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, সমনুভাসিতব্বো. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
৪৩৮. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামো ভিক্খু সঙ্ঘেন পব্বাজনীযকম্মকতো ভিক্খূ ছন্দগামিতা দোসগামিতা মোহগামিতা ভযগামিতা পাপেতি. সো তং ৱত্থুং ন পটিনিস্সজ্জতি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুং সমনুভাসেয্য তস্স ৱত্থুস্স পটিনিস্সগ্গায. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামো ভিক্খু সঙ্ঘেন পব্বাজনীযকম্মকতো ভিক্খূ ছন্দগামিতা দোসগামিতা মোহগামিতা ভযগামিতা পাপেতি. সো তং ৱত্থুং ন পটিনিস্সজ্জতি. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুং সমনুভাসতি তস্স ৱত্থুস্স পটিনিস্সগ্গায. যস্সাযস্মতো খমতি ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো সমনুভাসনা তস্স ৱত্থুস্স পটিনিস্সগ্গায, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৱদামি…পে… ততিযম্পি এতমত্থং ৱদামি…পে….
‘‘সমনুভট্ঠো সঙ্ঘেন ইত্থন্নামো ভিক্খু তস্স ৱত্থুস্স পটিনিস্সগ্গায. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.
৪৩৯. ঞত্তিযা দুক্কটং, দ্ৱীহি কম্মৱাচাহি থুল্লচ্চযা, কম্মৱাচাপৰিযোসানে আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স. সঙ্ঘাদিসেসং অজ্ঝাপজ্জন্তস্স ঞত্তিযা দুক্কটং, দ্ৱীহি কম্মৱাচাহি থুল্লচ্চযা পটিপ্পস্সম্ভন্তি.
সঙ্ঘাদিসেসোতি সঙ্ঘোৱ তস্সা আপত্তিযা পৰিৱাসং দেতি, মূলায পটিকস্সতি, মানত্তং দেতি, অব্ভেতি; ন সম্বহুলা, ন একপুগ্গলো. তেন ৱুচ্চতি – ‘সঙ্ঘাদিসেসো’তি, তস্সেৱ আপত্তিনিকাযস্স নামকম্মং অধিৱচনং. তেনপি ৱুচ্চতি সঙ্ঘাদিসেসোতি.
৪৪০. ধম্মকম্মে ধম্মকম্মসঞ্ঞী ন পটিনিস্সজ্জতি, আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স.
ধম্মকম্মে ৱেমতিকো ন পটিনিস্সজ্জতি, আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স.
ধম্মকম্মে অধম্মকম্মসঞ্ঞী ন পটিনিস্সজ্জতি, আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স.
অধম্মকম্মে ধম্মকম্মসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স.
অধম্মকম্মে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স.
অধম্মকম্মে অধম্মকম্মসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স.
৪৪১. অনাপত্তি অসমনুভাসন্তস্স, পটিনিস্সজ্জন্তস্স, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.
কুলদূসকসিক্খাপদং নিট্ঠিতং তেৰসমং.
৪৪২. উদ্দিট্ঠা খো, আযস্মন্তো, তেৰস সঙ্ঘাদিসেসা ধম্মা, নৱ পঠমাপত্তিকা, চত্তাৰো যাৱততিযকা. যেসং ভিক্খু অঞ্ঞতৰং ৱা অঞ্ঞতৰং ৱা আপজ্জিত্ৱা যাৱতীহং জানং পটিচ্ছাদেতি তাৱতীহং তেন ভিক্খুনা অকামা পৰিৱত্থব্বং. পৰিৱুত্থপৰিৱাসেন ভিক্খুনা উত্তৰি ছাৰত্তং ভিক্খুমানত্তায পটিপজ্জিতব্বং. চিণ্ণমানত্তো ভিক্খু যত্থ সিযা ৱীসতিগণো ভিক্খুসঙ্ঘো তত্থ সো ভিক্খু অব্ভেতব্বো. একেনপি চে ঊনো ৱীসতিগণো ভিক্খুসঙ্ঘো তং ভিক্খুং অব্ভেয্য, সো চ ভিক্খু অনব্ভিতো, তে চ ভিক্খূ গাৰয্হা, অযং তত্থ সামীচি. তত্থাযস্মন্তে পুচ্ছামি – ‘কচ্চিত্থ পৰিসুদ্ধা’? দুতিযম্পি পুচ্ছামি – ‘কচ্চিত্থ পৰিসুদ্ধা’? ততিযম্পি পুচ্ছামি – ‘কচ্চিত্থ পৰিসুদ্ধা’? পৰিসুদ্ধেত্থাযস্মন্তো. তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামীতি.
তেৰসকং নিট্ঠিতং.
তস্সুদ্দানং –
ৱিস্সট্ঠি কাযসংসগ্গং, দুট্ঠুল্লং অত্তকামঞ্চ;
সঞ্চৰিত্তং কুটী চেৱ, ৱিহাৰো চ অমূলকং.
কিঞ্চিলেসঞ্চ ভেদো চ, তস্সেৱ অনুৱত্তকা;
দুব্বচং কুলদূসঞ্চ, সঙ্ঘাদিসেসা তেৰসাতি.
সঙ্ঘাদিসেসকণ্ডং নিট্ঠিতং.