৩. ততিযসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং
৬৮৭. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ভদ্দায কাপিলানিযা অন্তেৱাসিনী ভিক্খুনী ভিক্খুনীহি সদ্ধিং ভণ্ডিত্ৱা গামকং [গামকে (স্যা.)] ঞাতিকুলং অগমাসি. ভদ্দা কাপিলানী তং ভিক্খুনিং অপস্সন্তী ভিক্খুনিযো পুচ্ছি – ‘‘কহং ইত্থন্নামা, ন দিস্সতী’’তি! ‘‘ভিক্খুনীহি সদ্ধিং, অয্যে, ভণ্ডিত্ৱা ন দিস্সতী’’তি. ‘‘অম্মা, অমুকস্মিং গামকে এতিস্সা ঞাতিকুলং. তত্থ গন্ত্ৱা ৱিচিনথা’’তি. ভিক্খুনিযো তত্থ গন্ত্ৱা তং ভিক্খুনিং পস্সিত্ৱা এতদৱোচুং – ‘‘কিস্স ত্ৱং, অয্যে, একিকা আগতা, কচ্চিসি অপ্পধংসিতা’’তি? ‘‘অপ্পধংসিতাম্হি, অয্যে’’তি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী একা গামন্তৰং গচ্ছিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী একা গামন্তৰং গচ্ছতীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী একা গামন্তৰং গচ্ছিস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
‘‘যা পন ভিক্খুনী একা গামন্তৰং গচ্ছেয্য, অযম্পি ভিক্খুনী পঠমাপত্তিকং ধম্মং আপন্না নিস্সাৰণীযং সঙ্ঘাদিসেস’’ন্তি.
এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খুনীনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
৬৮৮. তেন খো পন সমযেন দ্ৱে ভিক্খুনিযো সাকেতা সাৱত্থিং অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্না হোন্তি. অন্তৰামগ্গে নদী তৰিতব্বা হোতি. অথ খো তা ভিক্খুনিযো নাৱিকে উপসঙ্কমিত্ৱা এতদৱোচুং – ‘‘সাধু নো, আৱুসো, তাৰেথা’’তি. ‘‘নায্যে, সক্কা উভো সকিং তাৰেতু’’ন্তি. একো একং উত্তাৰেসি. উত্তিণ্ণো উত্তিণ্ণং দূসেসি. অনুত্তিণ্ণো অনুত্তিণ্ণং দূসেসি. তা পচ্ছা সমাগন্ত্ৱা পুচ্ছিংসু – ‘‘কচ্চিসি, অয্যে, অপ্পধংসিতা’’তি? ‘‘পধংসিতাম্হি, অয্যে! ত্ৱং পন, অয্যে, অপ্পধংসিতা’’তি? ‘‘পধংসিতাম্হি, অয্যে’’তি. অথ খো তা ভিক্খুনিযো সাৱত্থিং গন্ত্ৱা ভিক্খুনীনং এতমত্থং আৰোচেসুং. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী একা নদীপাৰং গচ্ছিস্সতী’’তি! অথ খো তা ভিক্খুনিযো ভিক্খূনং এতমত্থং আৰোচেসুং. ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী একা নদীপাৰং গচ্ছতী’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী একা নদীপাৰং গচ্ছিস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
‘‘যা পন ভিক্খুনী একা ৱা গামন্তৰং গচ্ছেয্য, একা ৱা নদীপাৰং গচ্ছেয্য, অযম্পি ভিক্খুনী পঠমাপত্তিকং ধম্মং আপন্না নিস্সাৰণীযং সঙ্ঘাদিসেস’’ন্তি.
এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খুনীনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
৬৮৯. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খুনিযো কোসলেসু জনপদে সাৱত্থিং গচ্ছন্তা [গন্ত্ৱা (ক.)] সাযং অঞ্ঞতৰং গামং উপগচ্ছিংসু. তত্থ অঞ্ঞতৰা ভিক্খুনী অভিৰূপা হোতি দস্সনীযা পাসাদিকা. অঞ্ঞতৰো পুৰিসো তস্সা ভিক্খুনিযা সহ দস্সনেন পটিবদ্ধচিত্তো হোতি. অথ খো সো পুৰিসো তাসং ভিক্খুনীনং সেয্যং পঞ্ঞপেন্তো তস্সা ভিক্খুনিযা সেয্যং একমন্তং পঞ্ঞাপেসি. অথ খো সা ভিক্খুনী সল্লক্খেত্ৱা – ‘‘পৰিযুট্ঠিতো অযং পুৰিসো; সচে ৰত্তিং আগচ্ছিস্সতি, ৱিস্সৰো মে ভৱিস্সতী’’তি, ভিক্খুনিযো অনাপুচ্ছা অঞ্ঞতৰং কুলং গন্ত্ৱা সেয্যং কপ্পেসি. অথ খো সো পুৰিসো ৰত্তিং আগন্ত্ৱা তং ভিক্খুনিং গৱেসন্তো ভিক্খুনিযো ঘট্টেসি. ভিক্খুনিযো তং ভিক্খুনিং অপস্সন্তিযো এৱমাহংসু – ‘‘নিস্সংসযং খো সা ভিক্খুনী পুৰিসেন সদ্ধিং নিক্খন্তা’’তি.
অথ খো সা ভিক্খুনী তস্সা ৰত্তিযা অচ্চযেন যেন তা ভিক্খুনিযো তেনুপসঙ্কমি. ভিক্খুনিযো তং ভিক্খুনিং এতদৱোচুং – ‘‘কিস্স ত্ৱং, অয্যে, পুৰিসেন সদ্ধিং নিক্খন্তা’’তি? ‘‘নাহং, অয্যে, পুৰিসেন সদ্ধিং নিক্খন্তা’’তি. ভিক্খুনীনং এতমত্থং আৰোচেসি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী একা ৰত্তিং ৱিপ্পৱসিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী একা ৰত্তিং ৱিপ্পৱসীতি [ৱিপ্পৱসীতি (ক.)]? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী একা ৰত্তিং ৱিপ্পৱসিস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
‘‘যা পন ভিক্খুনী একা ৱা গামন্তৰং গচ্ছেয্য, একা ৱা নদীপাৰং গচ্ছেয্য, একা ৱা ৰত্তিং ৱিপ্পৱসেয্য, অযম্পি ভিক্খুনী পঠমাপত্তিকং ধম্মং আপন্না নিস্সাৰণীযং সঙ্ঘাদিসেস’’ন্তি.
এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খুনীনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
৬৯০. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খুনিযো কোসলেসু জনপদে সাৱত্থিং অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্না হোন্তি. তত্থ অঞ্ঞতৰা ভিক্খুনী ৱচ্চেন পীড়িতা একিকা ওহীযিত্ৱা [ওহিযিত্ৱা (ক.)] পচ্ছা অগমাসি. মনুস্সা তং ভিক্খুনিং পস্সিত্ৱা দূসেসুং. অথ খো সা ভিক্খুনী যেন তা ভিক্খুনিযো তেনুপসঙ্কমি. ভিক্খুনিযো তং ভিক্খুনিং এতদৱোচুং – ‘‘কিস্স ত্ৱং, অয্যে, একিকা ওহীনা, কচ্চিসি অপ্পধংসিতা’’তি? ‘‘পধংসিতাম্হি, অয্যে’’তি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী একা গণম্হা ওহীযিস্সতীতি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী একা গণম্হা ওহীযতীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী একা গণম্হা ওহীযিস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –
৬৯১. ‘‘যা পন ভিক্খুনী একা ৱা গামন্তৰং গচ্ছেয্য, একা ৱা নদীপাৰং গচ্ছেয্য, একা ৱা ৰত্তিং ৱিপ্পৱসেয্য, একা ৱা গণম্হা ওহীযেয্য, অযম্পি ভিক্খুনী পঠমাপত্তিকং ধম্মং আপন্না নিস্সাৰণীযং সঙ্ঘাদিসেস’’ন্তি.
৬৯২. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.
একা ৱা গামন্তৰং গচ্ছেয্যাতি পৰিক্খিত্তস্স গামস্স পৰিক্খেপং পঠমং পাদং অতিক্কামেন্তিযা আপত্তি থুল্লচ্চযস্স, দুতিযং পাদং অতিক্কামেন্তিযা আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স.
অপৰিক্খিত্তস্স গামস্স উপচাৰং পঠমং পাদং অতিক্কামেন্তিযা আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. দুতিযং পাদং অতিক্কামেন্তিযা আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স.
একা ৱা নদীপাৰং গচ্ছেয্যাতি নদী নাম তিমণ্ডলং পটিচ্ছাদেত্ৱা যত্থ কত্থচি উত্তৰন্তিযা ভিক্খুনিযা অন্তৰৱাসকো তেমিযতি. পঠমং পাদং উত্তৰন্তিযা আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. দুতিযং পাদং উত্তৰন্তিযা আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স.
একা ৱা ৰত্তিং ৱিপ্পৱসেয্যাতি সহ অৰুণুগ্গমনা দুতিযিকায ভিক্খুনিযা হত্থপাসং ৱিজহন্তিযা আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. ৱিজহিতে আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স.
একা ৱা গণম্হা ওহীযেয্যাতি অগামকে অৰঞ্ঞে দুতিযিকায ভিক্খুনিযা দস্সনূপচাৰং ৱা সৱনূপচাৰং ৱা ৱিজহন্তিযা আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. ৱিজহিতে আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স.
অযম্পীতি পুৰিমাযো উপাদায ৱুচ্চতি.
পঠমাপত্তিকন্তি সহ ৱত্থুজ্ঝাচাৰা আপজ্জতি অসমনুভাসনায.
নিস্সাৰণীযন্তি সঙ্ঘম্হা নিস্সাৰীযতি.
সঙ্ঘাদিসেসোতি…পে… তেনপি ৱুচ্চতি সঙ্ঘাদিসেসোতি.
৬৯৩. অনাপত্তি দুতিযিকা ভিক্খুনী পক্কন্তা ৱা হোতি ৱিব্ভন্তা ৱা কালঙ্কতা ৱা পক্খসঙ্কন্তা ৱা, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.
ততিযসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.