২. সঙ্ঘাদিসেসকণ্ডং (ভিক্খুনীৱিভঙ্গো)

১. পঠমসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং

ইমে খো পনায্যাযো সত্তৰস সঙ্ঘাদিসেসা

ধম্মা উদ্দেসং আগচ্ছন্তি.

৬৭৮. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো উপাসকো ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স উদোসিতং [উদ্দোসিতং (সী. স্যা.)] দত্ৱা কালঙ্কতো হোতি. তস্স দ্ৱে পুত্তা হোন্তি – একো অস্সদ্ধো অপ্পসন্নো, একো সদ্ধো পসন্নো. তে পেত্তিকং সাপতেয্যং ৱিভজিংসু. অথ খো সো অস্সদ্ধো অপ্পসন্নো তং সদ্ধং পসন্নং এতদৱোচ – ‘‘অম্হাকং উদোসিতো, তং ভাজেমা’’তি. এৱং ৱুত্তে সো সদ্ধো পসন্নো তং অস্সদ্ধং অপ্পসন্নং এতদৱোচ – ‘‘মায্যো, এৱং অৱচ. অম্হাকং পিতুনা ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স দিন্নো’’তি. দুতিযম্পি খো সো অস্সদ্ধো অপ্পসন্নো তং সদ্ধং পসন্নং এতদৱোচ – ‘‘অম্হাকং উদোসিতো, তং ভাজেমা’’তি. অথ খো সো সদ্ধো পসন্নো তং অস্সদ্ধং অপ্পসন্নং এতদৱোচ – ‘‘মায্যো, এৱং অৱচ. অম্হাকং পিতুনা ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স দিন্নো’’তি. ততিযম্পি খো সো অস্সদ্ধো অপ্পসন্নো তং সদ্ধং পসন্নং এতদৱোচ – ‘‘অম্হাকং উদোসিতো, তং ভাজেমা’’তি. অথ খো সো সদ্ধো পসন্নো – ‘‘সচে ময্হং ভৱিস্সতি, অহম্পি ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স দস্সামী’’তি – তং অস্সদ্ধং অপ্পসন্নং এতদৱোচ – ‘‘ভাজেমা’’তি. অথ খো সো উদোসিতো তেহি ভাজীযমানো তস্স অস্সদ্ধস্স অপ্পসন্নস্স পাপুণাতি [পাপুণি (স্যা.)]. অথ খো সো অস্সদ্ধো অপ্পসন্নো ভিক্খুনিযো উপসঙ্কমিত্ৱা এতদৱোচ – ‘‘নিক্খমথায্যে, অম্হাকং উদোসিতো’’তি.

এৱং ৱুত্তে থুল্লনন্দা ভিক্খুনী তং পুৰিসং এতদৱোচ – ‘‘মায্যো, এৱং অৱচ, তুম্হাকং পিতুনা ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স দিন্নো’’তি. ‘‘দিন্নো ন দিন্নো’’তি ৱোহাৰিকে মহামত্তে পুচ্ছিংসু. মহামত্তা এৱমাহংসু – ‘‘কো, অয্যে, জানাতি ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স দিন্নো’’তি? এৱং ৱুত্তে থুল্লনন্দা ভিক্খুনী তে মহামত্তে এতদৱোচ – ‘‘অপি নায্যো [অপি ন্ৱয্যা (স্যা.), অপি নায্যো (ক.)] তুম্হেহি দিট্ঠং ৱা সুতং ৱা সক্খিং ঠপযিত্ৱা দানং দিয্যমান’’ন্তি? অথ খো তে মহামত্তা – ‘‘সচ্চং খো অয্যা আহা’’তি তং উদোসিতং ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স অকংসু. অথ খো সো পুৰিসো পৰাজিতো উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৱিপাচেতি – ‘‘অস্সমণিযো ইমা মুণ্ডা বন্ধকিনিযো. কথঞ্হি নাম অম্হাকং উদোসিতং অচ্ছিন্দাপেস্সন্তী’’তি! থুল্লনন্দা ভিক্খুনী মহামত্তানং এতমত্থং আৰোচেসি. মহামত্তা তং পুৰিসং দণ্ডাপেসুং. অথ খো সো পুৰিসো দণ্ডিতো ভিক্খুনূপস্সযস্স অৱিদূৰে আজীৱকসেয্যং কাৰাপেত্ৱা আজীৱকে উয্যোজেসি – ‘‘এতা ভিক্খুনিযো অচ্চাৱদথা’’তি.

থুল্লনন্দা ভিক্খুনী মহামত্তানং এতমত্থং আৰোচেসি. মহামত্তা তং পুৰিসং বন্ধাপেসুং. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘পঠমং ভিক্খুনিযো উদোসিতং অচ্ছিন্দাপেসুং, দুতিযং দণ্ডাপেসুং, ততিযং বন্ধাপেসুং. ইদানি ঘাতাপেস্সন্তী’’তি! অস্সোসুং খো ভিক্খুনিযো তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৱিপাচেন্তানং. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা থুল্লনন্দা উস্সযৱাদিকা ৱিহৰিস্সতী’’তি! অথ খো তা ভিক্খুনিযো ভিক্খূনং এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী উস্সযৱাদিকা ৱিহৰতীতি. ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী উস্সযৱাদিকা ৱিহৰিস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৬৭৯. ‘‘যা পন ভিক্খুনী উস্সযৱাদিকা ৱিহৰেয্য গহপতিনা ৱা গহপতিপুত্তেন ৱা দাসেন ৱা কম্মকাৰেন [কম্মকৰেন (সী. স্যা.)] ৱা অন্তমসো সমণপৰিব্বাজকেনাপি, অযং ভিক্খুনী পঠমাপত্তিকং ধম্মং আপন্না নিস্সাৰণীযং সঙ্ঘাদিসেস’’ন্তি.

৬৮০. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

উস্সযৱাদিকা নাম অড্ডকাৰিকা ৱুচ্চতি.

গহপতি নাম যো কোচি অগাৰং অজ্ঝাৱসতি.

গহপতিপুত্তো নাম যে কেচি পুত্তভাতৰো.

দাসো নাম অন্তোজাতো ধনক্কীতো কৰমৰানীতো.

কম্মকাৰো নাম ভটকো আহতকো.

সমণপৰিব্বাজকো নাম ভিক্খুঞ্চ ভিক্খুনিঞ্চ সিক্খমানঞ্চ সামণেৰঞ্চ সামণেৰিঞ্চ ঠপেত্ৱা যো কোচি পৰিব্বাজকসমাপন্নো.

অড্ডং কৰিস্সামীতি দুতিযং ৱা পৰিযেসতি গচ্ছতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স. একস্স আৰোচেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. দুতিযস্স আৰোচেতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. অড্ডপৰিযোসানে আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স.

পঠমাপত্তিকন্তি সহ ৱত্থুজ্ঝাচাৰা আপজ্জতি অসমনুভাসনায.

নিস্সাৰণীযন্তি সঙ্ঘম্হা নিস্সাৰীযতি.

সঙ্ঘাদিসেসন্তি সঙ্ঘোৱ তস্সা আপত্তিযা মানত্তং দেতি মূলায পটিকস্সতি অব্ভেতি, ন সম্বহুলা ন একা ভিক্খুনী. তেন ৱুচ্চতি ‘‘সঙ্ঘাদিসেসো’’তি. তস্সেৱ আপত্তিনিকাযস্স নামকম্মং অধিৱচনং. তেনপি ৱুচ্চতি ‘‘সঙ্ঘাদিসেসো’’তি.

৬৮১. অনাপত্তি মনুস্সেহি আকড্ঢীযমানা গচ্ছতি, আৰক্খং যাচতি, অনোদিস্স আচিক্খতি, উম্মত্তিকায…পে… আদিকম্মিকাযাতি.

পঠমসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

২. দুতিযসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং

৬৮২. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ৱেসালিযং অঞ্ঞতৰস্স লিচ্ছৱিস্স পজাপতি অতিচাৰিনী হোতি. অথ খো সো লিচ্ছৱি তং ইত্থিং এতদৱোচ – ‘‘সাধু ৱিৰমাহি, অনত্থং খো তে কৰিস্সামী’’তি. এৱম্পি সা ৱুচ্চমানা নাদিযি. তেন খো পন সমযেন ৱেসালিযং লিচ্ছৱিগণো সন্নিপতিতো হোতি কেনচিদেৱ কৰণীযেন. অথ খো সো লিচ্ছৱি তে লিচ্ছৱযো এতদৱোচ – ‘‘একং মে, অয্যো, ইত্থিং অনুজানাথা’’তি. ‘‘কা নাম সা’’তি? ‘‘ময্হং পজাপতি অতিচৰতি, তং ঘাতেস্সামী’’তি. ‘‘জানাহী’’তি. অস্সোসি খো সা ইত্থী – ‘‘সামিকো কিৰ মং ঘাতেতুকামো’’তি. ৱৰভণ্ডং আদায সাৱত্থিং গন্ত্ৱা তিত্থিযে উপসঙ্কমিত্ৱা পব্বজ্জং যাচি. তিত্থিযা ন ইচ্ছিংসু পব্বাজেতুং. ভিক্খুনিযো উপসঙ্কমিত্ৱা পব্বজ্জং যাচি. ভিক্খুনিযোপি ন ইচ্ছিংসু পব্বাজেতুং. থুল্লনন্দং ভিক্খুনিং উপসঙ্কমিত্ৱা ভণ্ডকং দস্সেত্ৱা পব্বজ্জং যাচি. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী ভণ্ডকং গহেত্ৱা পব্বাজেসি.

অথ খো সো লিচ্ছৱি তং ইত্থিং গৱেসন্তো সাৱত্থিং গন্ত্ৱা ভিক্খুনীসু পব্বজিতং দিস্ৱান যেন ৰাজা পসেনদি কোসলো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ৰাজানং পসেনদিং কোসলং এতদৱোচ – ‘‘পজাপতি মে, দেৱ, ৱৰভণ্ডং আদায সাৱত্থিং অনুপ্পত্তা. তং দেৱো অনুজানাতূ’’তি. ‘‘তেন হি, ভণে, ৱিচিনিত্ৱা আচিক্খা’’তি. ‘‘দিট্ঠা, দেৱ, ভিক্খুনীসু পব্বজিতা’’তি. ‘‘সচে, ভণে, ভিক্খুনীসু পব্বজিতা, ন সা লব্ভা কিঞ্চি কাতুং. স্ৱাক্খাতো ভগৱতা ধম্মো, চৰতু ব্ৰহ্মচৰিযং সম্মা দুক্খস্স অন্তকিৰিযাযা’’তি. অথ খো সো লিচ্ছৱি উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৱিপাচেতি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনিযো চোৰিং পব্বাজেস্সন্তী’’তি! অস্সোসুং খো ভিক্খুনিযো তস্স লিচ্ছৱিস্স উজ্ঝাযন্তস্স খিয্যন্তস্স ৱিপাচেন্তস্স. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা থুল্লনন্দা চোৰিং পব্বাজেস্সতী’’তি! অথ খো তা ভিক্খুনিযো ভিক্খূনং এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী চোৰিং পব্বাজেতীতি [পব্বাজেসীতি (ক.)]? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী চোৰিং পব্বাজেস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৬৮৩. ‘‘যা পন ভিক্খুনী জানং চোৰিং ৱজ্ঝং ৱিদিতং অনপলোকেত্ৱা ৰাজানং ৱা সঙ্ঘং ৱা গণং ৱা পূগং ৱা সেণিং ৱা অঞ্ঞত্ৰ কপ্পা ৱুট্ঠাপেয্য, অযম্পি ভিক্খুনী পঠমাপত্তিকং ধম্মং আপন্না নিস্সাৰণীযং সঙ্ঘাদিসেস’’ন্তি.

৬৮৪. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

জানাতি নাম সামং ৱা জানাতি অঞ্ঞে ৱা তস্সা আৰোচেন্তি, সা ৱা আৰোচেতি.

চোৰী নাম যা পঞ্চমাসকং ৱা অতিৰেকপঞ্চমাসকং ৱা অগ্ঘনকং অদিন্নং থেয্যসঙ্খাতং আদিযতি, এসা চোৰী নাম.

ৱজ্ঝা নাম যং কত্ৱা ৱজ্ঝপ্পত্তা হোতি.

ৱিদিতা নাম অঞ্ঞেহি মনুস্সেহি ঞাতা হোতি ‘‘ৱজ্ঝা এসা’’তি.

অনপলোকেত্ৱাতি অনাপুচ্ছা.

ৰাজা নাম যত্থ ৰাজা অনুসাসতি, ৰাজা অপলোকেতব্বো.

সঙ্ঘো নাম ভিক্খুনিসঙ্ঘো ৱুচ্চতি, ভিক্খুনিসঙ্ঘো অপলোকেতব্বো.

গণো নাম যত্থ গণো অনুসাসতি, গণো অপলোকেতব্বো.

পূগো নাম যত্থ পূগো অনুসাসতি, পূগো অপলোকেতব্বো.

সেণি নাম যত্থ সেণি অনুসাসতি, সেণি অপলোকেতব্বো.

অঞ্ঞত্ৰ কপ্পাতি ঠপেত্ৱা কপ্পং. কপ্পং নাম দ্ৱে কপ্পানি – তিত্থিযেসু ৱা পব্বজিতা হোতি অঞ্ঞাসু ৱা ভিক্খুনীসু পব্বজিতা. অঞ্ঞত্ৰ কপ্পা ‘‘ৱুট্ঠাপেস্সামী’’তি গণং ৱা আচৰিনিং ৱা পত্তং ৱা চীৱৰং ৱা পৰিযেসতি, সীমং ৱা সম্মন্নতি, আপত্তি দুক্কটস্স. ঞত্তিযা দুক্কটং. দ্ৱীহি কম্মৱাচাহি থুল্লচ্চযা. কম্মৱাচাপৰিযোসানে উপজ্ঝাযায আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স. গণস্স চ আচৰিনিযা চ আপত্তি দুক্কটস্স.

অযম্পীতি পুৰিমং উপাদায ৱুচ্চতি.

পঠমাপত্তিকন্তি সহ ৱত্থুজ্ঝাচাৰা আপজ্জতি অসমনুভাসনায.

নিস্সাৰণীযন্তি সঙ্ঘম্হা নিস্সাৰীযতি.

সঙ্ঘাদিসেসন্তি…পে… তেনপি ৱুচ্চতি সঙ্ঘাদিসেসোতি.

৬৮৫. চোৰিযা চোৰিসঞ্ঞা অঞ্ঞত্ৰ কপ্পা ৱুট্ঠাপেতি, আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স. চোৰিযা ৱেমতিকা অঞ্ঞত্ৰ কপ্পা ৱুট্ঠাপেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. চোৰিযা অচোৰিসঞ্ঞা অঞ্ঞত্ৰ কপ্পা ৱুট্ঠাপেতি, অনাপত্তি. অচোৰিযা চোৰিসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. অচোৰিযা ৱেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. অচোৰিযা অচোৰিসঞ্ঞা, অনাপত্তি.

৬৮৬. অনাপত্তি অজানন্তী ৱুট্ঠাপেতি, অপলোকেত্ৱা ৱুট্ঠাপেতি, কপ্পকতং ৱুট্ঠাপেতি, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

দুতিযসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৩. ততিযসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং

৬৮৭. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ভদ্দায কাপিলানিযা অন্তেৱাসিনী ভিক্খুনী ভিক্খুনীহি সদ্ধিং ভণ্ডিত্ৱা গামকং [গামকে (স্যা.)] ঞাতিকুলং অগমাসি. ভদ্দা কাপিলানী তং ভিক্খুনিং অপস্সন্তী ভিক্খুনিযো পুচ্ছি – ‘‘কহং ইত্থন্নামা, ন দিস্সতী’’তি! ‘‘ভিক্খুনীহি সদ্ধিং, অয্যে, ভণ্ডিত্ৱা ন দিস্সতী’’তি. ‘‘অম্মা, অমুকস্মিং গামকে এতিস্সা ঞাতিকুলং. তত্থ গন্ত্ৱা ৱিচিনথা’’তি. ভিক্খুনিযো তত্থ গন্ত্ৱা তং ভিক্খুনিং পস্সিত্ৱা এতদৱোচুং – ‘‘কিস্স ত্ৱং, অয্যে, একিকা আগতা, কচ্চিসি অপ্পধংসিতা’’তি? ‘‘অপ্পধংসিতাম্হি, অয্যে’’তি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী একা গামন্তৰং গচ্ছিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী একা গামন্তৰং গচ্ছতীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী একা গামন্তৰং গচ্ছিস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

‘‘যা পন ভিক্খুনী একা গামন্তৰং গচ্ছেয্য, অযম্পি ভিক্খুনী পঠমাপত্তিকং ধম্মং আপন্না নিস্সাৰণীযং সঙ্ঘাদিসেস’’ন্তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খুনীনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

৬৮৮. তেন খো পন সমযেন দ্ৱে ভিক্খুনিযো সাকেতা সাৱত্থিং অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্না হোন্তি. অন্তৰামগ্গে নদী তৰিতব্বা হোতি. অথ খো তা ভিক্খুনিযো নাৱিকে উপসঙ্কমিত্ৱা এতদৱোচুং – ‘‘সাধু নো, আৱুসো, তাৰেথা’’তি. ‘‘নায্যে, সক্কা উভো সকিং তাৰেতু’’ন্তি. একো একং উত্তাৰেসি. উত্তিণ্ণো উত্তিণ্ণং দূসেসি. অনুত্তিণ্ণো অনুত্তিণ্ণং দূসেসি. তা পচ্ছা সমাগন্ত্ৱা পুচ্ছিংসু – ‘‘কচ্চিসি, অয্যে, অপ্পধংসিতা’’তি? ‘‘পধংসিতাম্হি, অয্যে! ত্ৱং পন, অয্যে, অপ্পধংসিতা’’তি? ‘‘পধংসিতাম্হি, অয্যে’’তি. অথ খো তা ভিক্খুনিযো সাৱত্থিং গন্ত্ৱা ভিক্খুনীনং এতমত্থং আৰোচেসুং. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী একা নদীপাৰং গচ্ছিস্সতী’’তি! অথ খো তা ভিক্খুনিযো ভিক্খূনং এতমত্থং আৰোচেসুং. ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী একা নদীপাৰং গচ্ছতী’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী একা নদীপাৰং গচ্ছিস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

‘‘যা পন ভিক্খুনী একা ৱা গামন্তৰং গচ্ছেয্য, একা ৱা নদীপাৰং গচ্ছেয্য, অযম্পি ভিক্খুনী পঠমাপত্তিকং ধম্মং আপন্না নিস্সাৰণীযং সঙ্ঘাদিসেস’’ন্তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খুনীনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

৬৮৯. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খুনিযো কোসলেসু জনপদে সাৱত্থিং গচ্ছন্তা [গন্ত্ৱা (ক.)] সাযং অঞ্ঞতৰং গামং উপগচ্ছিংসু. তত্থ অঞ্ঞতৰা ভিক্খুনী অভিৰূপা হোতি দস্সনীযা পাসাদিকা. অঞ্ঞতৰো পুৰিসো তস্সা ভিক্খুনিযা সহ দস্সনেন পটিবদ্ধচিত্তো হোতি. অথ খো সো পুৰিসো তাসং ভিক্খুনীনং সেয্যং পঞ্ঞপেন্তো তস্সা ভিক্খুনিযা সেয্যং একমন্তং পঞ্ঞাপেসি. অথ খো সা ভিক্খুনী সল্লক্খেত্ৱা – ‘‘পৰিযুট্ঠিতো অযং পুৰিসো; সচে ৰত্তিং আগচ্ছিস্সতি, ৱিস্সৰো মে ভৱিস্সতী’’তি, ভিক্খুনিযো অনাপুচ্ছা অঞ্ঞতৰং কুলং গন্ত্ৱা সেয্যং কপ্পেসি. অথ খো সো পুৰিসো ৰত্তিং আগন্ত্ৱা তং ভিক্খুনিং গৱেসন্তো ভিক্খুনিযো ঘট্টেসি. ভিক্খুনিযো তং ভিক্খুনিং অপস্সন্তিযো এৱমাহংসু – ‘‘নিস্সংসযং খো সা ভিক্খুনী পুৰিসেন সদ্ধিং নিক্খন্তা’’তি.

অথ খো সা ভিক্খুনী তস্সা ৰত্তিযা অচ্চযেন যেন তা ভিক্খুনিযো তেনুপসঙ্কমি. ভিক্খুনিযো তং ভিক্খুনিং এতদৱোচুং – ‘‘কিস্স ত্ৱং, অয্যে, পুৰিসেন সদ্ধিং নিক্খন্তা’’তি? ‘‘নাহং, অয্যে, পুৰিসেন সদ্ধিং নিক্খন্তা’’তি. ভিক্খুনীনং এতমত্থং আৰোচেসি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী একা ৰত্তিং ৱিপ্পৱসিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী একা ৰত্তিং ৱিপ্পৱসীতি [ৱিপ্পৱসীতি (ক.)]? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী একা ৰত্তিং ৱিপ্পৱসিস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

‘‘যা পন ভিক্খুনী একা ৱা গামন্তৰং গচ্ছেয্য, একা ৱা নদীপাৰং গচ্ছেয্য, একা ৱা ৰত্তিং ৱিপ্পৱসেয্য, অযম্পি ভিক্খুনী পঠমাপত্তিকং ধম্মং আপন্না নিস্সাৰণীযং সঙ্ঘাদিসেস’’ন্তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খুনীনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

৬৯০. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খুনিযো কোসলেসু জনপদে সাৱত্থিং অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্না হোন্তি. তত্থ অঞ্ঞতৰা ভিক্খুনী ৱচ্চেন পীড়িতা একিকা ওহীযিত্ৱা [ওহিযিত্ৱা (ক.)] পচ্ছা অগমাসি. মনুস্সা তং ভিক্খুনিং পস্সিত্ৱা দূসেসুং. অথ খো সা ভিক্খুনী যেন তা ভিক্খুনিযো তেনুপসঙ্কমি. ভিক্খুনিযো তং ভিক্খুনিং এতদৱোচুং – ‘‘কিস্স ত্ৱং, অয্যে, একিকা ওহীনা, কচ্চিসি অপ্পধংসিতা’’তি? ‘‘পধংসিতাম্হি, অয্যে’’তি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী একা গণম্হা ওহীযিস্সতীতি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী একা গণম্হা ওহীযতীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী একা গণম্হা ওহীযিস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৬৯১. ‘‘যা পন ভিক্খুনী একা ৱা গামন্তৰং গচ্ছেয্য, একা ৱা নদীপাৰং গচ্ছেয্য, একা ৱা ৰত্তিং ৱিপ্পৱসেয্য, একা ৱা গণম্হা ওহীযেয্য, অযম্পি ভিক্খুনী পঠমাপত্তিকং ধম্মং আপন্না নিস্সাৰণীযং সঙ্ঘাদিসেস’’ন্তি.

৬৯২. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

একা ৱা গামন্তৰং গচ্ছেয্যাতি পৰিক্খিত্তস্স গামস্স পৰিক্খেপং পঠমং পাদং অতিক্কামেন্তিযা আপত্তি থুল্লচ্চযস্স, দুতিযং পাদং অতিক্কামেন্তিযা আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স.

অপৰিক্খিত্তস্স গামস্স উপচাৰং পঠমং পাদং অতিক্কামেন্তিযা আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. দুতিযং পাদং অতিক্কামেন্তিযা আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স.

একা ৱা নদীপাৰং গচ্ছেয্যাতি নদী নাম তিমণ্ডলং পটিচ্ছাদেত্ৱা যত্থ কত্থচি উত্তৰন্তিযা ভিক্খুনিযা অন্তৰৱাসকো তেমিযতি. পঠমং পাদং উত্তৰন্তিযা আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. দুতিযং পাদং উত্তৰন্তিযা আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স.

একা ৱা ৰত্তিং ৱিপ্পৱসেয্যাতি সহ অৰুণুগ্গমনা দুতিযিকায ভিক্খুনিযা হত্থপাসং ৱিজহন্তিযা আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. ৱিজহিতে আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স.

একা ৱা গণম্হা ওহীযেয্যাতি অগামকে অৰঞ্ঞে দুতিযিকায ভিক্খুনিযা দস্সনূপচাৰং ৱা সৱনূপচাৰং ৱা ৱিজহন্তিযা আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. ৱিজহিতে আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স.

অযম্পীতি পুৰিমাযো উপাদায ৱুচ্চতি.

পঠমাপত্তিকন্তি সহ ৱত্থুজ্ঝাচাৰা আপজ্জতি অসমনুভাসনায.

নিস্সাৰণীযন্তি সঙ্ঘম্হা নিস্সাৰীযতি.

সঙ্ঘাদিসেসোতি…পে… তেনপি ৱুচ্চতি সঙ্ঘাদিসেসোতি.

৬৯৩. অনাপত্তি দুতিযিকা ভিক্খুনী পক্কন্তা ৱা হোতি ৱিব্ভন্তা ৱা কালঙ্কতা ৱা পক্খসঙ্কন্তা ৱা, আপদাসু, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

ততিযসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৪. চতুত্থসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং

৬৯৪. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন চণ্ডকাড়ী ভিক্খুনী ভণ্ডনকাৰিকা হোতি কলহকাৰিকা ৱিৱাদকাৰিকা ভস্সকাৰিকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰিকা. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী তস্সা কম্মে কৰীযমানে পটিক্কোসতি. তেন খো পন সমযেন থুল্লনন্দা ভিক্খুনী গামকং অগমাসি কেনচিদেৱ কৰণীযেন. অথ খো ভিক্খুনিসঙ্ঘো – ‘‘থুল্লনন্দা ভিক্খুনী পক্কন্তা’’তি, চণ্ডকাড়িং ভিক্খুনিং আপত্তিযা অদস্সনে [অদস্সনেন (ক.)] উক্খিপি. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী গামকে তং কৰণীযং তীৰেত্ৱা পুনদেৱ সাৱত্থিং পচ্চাগচ্ছি. চণ্ডকাড়ী ভিক্খুনী থুল্লনন্দায ভিক্খুনিযা আগচ্ছন্তিযা নেৱ আসনং পঞ্ঞপেসি ন পাদোদকং পাদপীঠং পাদকঠলিকং উপনিক্খিপি ন পচ্চুগ্গন্ত্ৱা পত্তচীৱৰং পটিগ্গহেসি ন পানীযেন আপুচ্ছি. থুল্লনন্দা ভিক্খুনী চণ্ডকাড়িং ভিক্খুনিং এতদৱোচ – ‘‘কিস্স ত্ৱং, অয্যে, মযি আগচ্ছন্তিযা নেৱ আসনং পঞ্ঞপেসি ন পাদোদকং পাদপীঠং পাদকঠলিকং উপনিক্খিপি ন পচ্চুগ্গন্ত্ৱা পত্তচীৱৰং পটিগ্গহেসি ন পানীযেন আপুচ্ছী’’তি? ‘‘এৱঞ্হেতং, অয্যে, হোতি যথা তং অনাথাযা’’তি. ‘‘কিস্স পন ত্ৱং, অয্যে, অনাথা’’তি? ‘‘ইমা মং, অয্যে, ভিক্খুনিযো – ‘‘অযং অনাথা অপ্পঞ্ঞাতা, নত্থি ইমিস্সা কাচি পটিৱত্তা’’তি, আপত্তিযা অদস্সনে [অদস্সনেন (ক.)] উক্খিপিংসূ’’তি.

থুল্লনন্দা ভিক্খুনী – ‘‘বালা এতা অব্যত্তা এতা, নেৱ জানন্তি কম্মং ৱা কম্মদোসং ৱা কম্মৱিপত্তিং ৱা কম্মসম্পত্তিং ৱা. মযং খো জানাম কম্মম্পি কম্মদোসম্পি কম্মৱিপত্তিম্পি কম্মসম্পত্তিম্পি. মযং খো অকতং ৱা কম্মং কাৰেয্যাম কতং ৱা কম্মং কোপেয্যামা’’তি, লহুং লহুং ভিক্খুনিসঙ্ঘং সন্নিপাতেত্ৱা চণ্ডকাড়িং ভিক্খুনিং ওসাৰেসি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা থুল্লনন্দা সমগ্গেন সঙ্ঘেন উক্খিত্তং ভিক্খুনিং ধম্মেন ৱিনযেন সত্থুসাসনেন অনপলোকেত্ৱা কাৰকসঙ্ঘং অনঞ্ঞায গণস্স ছন্দং ওসাৰেস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী সমগ্গেন সঙ্ঘেন উক্খিত্তং ভিক্খুনিং ধম্মেন ৱিনযেন সত্থুসাসনেন অনপলোকেত্ৱা কাৰকসঙ্ঘং অনঞ্ঞায গণস্স ছন্দং ওসাৰেতীতি [ওসাৰেসীতি (ক.)]? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, থুল্লনন্দা ভিক্খুনী সমগ্গেন সঙ্ঘেন উক্খিত্তং ভিক্খুনিং ধম্মেন ৱিনযেন সত্থুসাসনেন অনপলোকেত্ৱা কাৰকসঙ্ঘং অনঞ্ঞায গণস্স ছন্দং ওসাৰেস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৬৯৫. ‘‘যা পন ভিক্খুনী সমগ্গেন সঙ্ঘেন উক্খিত্তং ভিক্খুনিং ধম্মেন ৱিনযেন সত্থুসাসনেন অনপলোকেত্ৱা কাৰকসঙ্ঘং অনঞ্ঞায গণস্স ছন্দং ওসাৰেয্য, অযম্পি ভিক্খুনী পঠমাপত্তিকং ধম্মং আপন্না নিস্সাৰণীযং সঙ্ঘাদিসেস’’ন্তি.

৬৯৬. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

সমগ্গো নাম সঙ্ঘো সমানসংৱাসকো সমানসীমাযং ঠিতো.

উক্খিত্তা নাম আপত্তিযা অদস্সনে ৱা অপ্পটিকম্মে ৱা অপ্পটিনিস্সগ্গে ৱা [অদস্সনেন ৱা অপ্পটিকম্মেন ৱা অপ্পটিনিস্সগ্গেন ৱা (ক.), অদস্সনে ৱা অপ্পটিকম্মে ৱা পাপিকায দিট্ঠিযা অপ্পটিনিস্সগ্গে ৱা (?)] উক্খিত্তা.

ধম্মেন ৱিনযেনাতি যেন ধম্মেন যেন ৱিনযেন.

সত্থুসাসনেনাতি জিনসাসনেন বুদ্ধসাসনেন.

অনপলোকেত্ৱা কাৰকসঙ্ঘন্তি কম্মকাৰকসঙ্ঘং অনাপুচ্ছা.

অনঞ্ঞায গণস্স ছন্দন্তি গণস্স ছন্দং অজানিত্ৱা.

‘‘ওসাৰেস্সামী’’তি গণং ৱা পৰিযেসতি, সীমং ৱা সম্মন্নতি, আপত্তি দুক্কটস্স. ঞত্তিযা দুক্কটং, দ্ৱীহি কম্মৱাচাহি থুল্লচ্চযা, কম্মৱাচাপৰিযোসানে আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স.

অযম্পীতি পুৰিমাযো উপাদায ৱুচ্চতি.

পঠমাপত্তিকন্তি সহ ৱত্থুজ্ঝাচাৰা আপজ্জতি অসমনুভাসনায.

নিস্সাৰণীযন্তি সঙ্ঘম্হা নিস্সাৰীযতি.

সঙ্ঘাদিসেসোতি…পে… তেনপি ৱুচ্চতি সঙ্ঘাদিসেসোতি.

৬৯৭. ধম্মকম্মে ধম্মকম্মসঞ্ঞা ওসাৰেতি, আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স. ধম্মকম্মে ৱেমতিকা ওসাৰেতি আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স. ধম্মকম্মে অধম্মকম্মসঞ্ঞা ওসাৰেতি, আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স.

অধম্মকম্মে ধম্মকম্মসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. অধম্মকম্মে ৱেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. অধম্মকম্মে অধম্মকম্মসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স.

৬৯৮. অনাপত্তি কম্মকাৰকসঙ্ঘং অপলোকেত্ৱা ওসাৰেতি, গণস্স ছন্দং জানিত্ৱা ওসাৰেতি, ৱত্তে ৱত্তন্তিং ওসাৰেতি, অসন্তে কম্মকাৰকসঙ্ঘে ওসাৰেতি, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

চতুত্থসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৫. পঞ্চমসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং

৬৯৯. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন সুন্দৰীনন্দা ভিক্খুনী অভিৰূপা হোতি দস্সনীযা পাসাদিকা. মনুস্সা ভত্তগ্গে সুন্দৰীনন্দং ভিক্খুনিং পস্সিত্ৱা অৱস্সুতা অৱস্সুতায সুন্দৰীনন্দায ভিক্খুনিযা অগ্গমগ্গানি ভোজনানি দেন্তি. সুন্দৰীনন্দা ভিক্খুনী যাৱদত্থং ভুঞ্জতি; অঞ্ঞা ভিক্খুনিযো ন চিত্তৰূপং লভন্তি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা সুন্দৰীনন্দা অৱস্সুতা অৱস্সুতস্স পুৰিসপুগ্গলস্স হত্থতো খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদিস্সতি ভুঞ্জিস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, সুন্দৰীনন্দা ভিক্খুনী অৱস্সুতা অৱস্সুতস্স পুৰিসপুগ্গলস্স হত্থতো খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদতি ভুঞ্জতীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, সুন্দৰীনন্দা ভিক্খুনী অৱস্সুতা অৱস্সুতস্স পুৰিসপুগ্গলস্স হত্থতো খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদিস্সতি ভুঞ্জিস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৭০০. ‘‘যা পন ভিক্খুনী অৱস্সুতা অৱস্সুতস্স পুৰিসপুগ্গলস্স হত্থতো খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদেয্য ৱা ভুঞ্জেয্য ৱা, অযম্পি ভিক্খুনী পঠমাপত্তিকং ধম্মং আপন্না নিস্সাৰণীযং সঙ্ঘাদিসেস’’ন্তি.

৭০১. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

অৱস্সুতা নাম সাৰত্তা অপেক্খৱতী পটিবদ্ধচিত্তা.

অৱস্সুতো নাম সাৰত্তো অপেক্খৱা পটিবদ্ধচিত্তো.

পুৰিসপুগ্গলো নাম মনুস্সপুৰিসো, ন যক্খো ন পেতো ন তিৰচ্ছানগতো, ৱিঞ্ঞূ পটিবলো সাৰজ্জিতুং.

খাদনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – উদকদন্তপোনং ঠপেত্ৱা অৱসেসং খাদনীযং নাম.

ভোজনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – ওদনো, কুম্মাসো, সত্তু, মচ্ছো, মংসং.

‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স.

অযম্পীতি পুৰিমাযো উপাদায ৱুচ্চতি.

পঠমাপত্তিকন্তি সহ ৱত্থুজ্ঝাচাৰা আপজ্জতি অসমনুভাসনায.

নিস্সাৰণীযন্তি সঙ্ঘম্হা নিস্সাৰীযতি.

সঙ্ঘাদিসেসোতি…পে… তেনপি ৱুচ্চতি সঙ্ঘাদিসেসোতি.

উদকদন্তপোনং পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. একতোঅৱস্সুতে ‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

৭০২. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. উদকদন্তপোনং পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. উভতোঅৱস্সুতে যক্খস্স ৱা পেতস্স ৱা পণ্ডকস্স ৱা তিৰচ্ছানগতমনুস্সৱিগ্গহস্স ৱা হত্থতো ‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. উদকদন্তপোনং পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. একতোঅৱস্সুতে ‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি দুক্কটস্স. উদকদন্তপোনং পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

৭০৩. অনাপত্তি উভতোঅনৱস্সুতা হোন্তি, ‘‘অনৱস্সুতো’’তি জানন্তী পটিগ্গণ্হাতি, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

পঞ্চমসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৬. ছট্ঠসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং

৭০৪. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন সুন্দৰীনন্দা ভিক্খুনী অভিৰূপা হোতি দস্সনীযা পাসাদিকা. মনুস্সা ভত্তগ্গে সুন্দৰীনন্দং ভিক্খুনিং পস্সিত্ৱা অৱস্সুতা সুন্দৰীনন্দায ভিক্খুনিযা অগ্গমগ্গানি ভোজনানি দেন্তি. সুন্দৰীনন্দা ভিক্খুনী কুক্কুচ্চাযন্তী ন পটিগ্গণ্হাতি. অনন্তৰিকা ভিক্খুনী সুন্দৰীনন্দং ভিক্খুনিং এতদৱোচ – ‘‘কিস্স ত্ৱং, অয্যে, ন পটিগ্গণ্হাসী’’তি? ‘‘অৱস্সুতা, অয্যে’’তি. ‘‘ত্ৱং পন, অয্যে, অৱস্সুতা’’তি? ‘‘নাহং, অয্যে, অৱস্সুতা’’তি. ‘‘কিং তে, অয্যে, এসো পুৰিসপুগ্গলো কৰিস্সতি অৱস্সুতো ৱা অনৱস্সুতো ৱা, যতো ত্ৱং অনৱস্সুতা. ইঙ্ঘং, অয্যে, যং তে এসো পুৰিসপুগ্গলো দেতি খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা তং ত্ৱং সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদ ৱা, ভুঞ্জ ৱা’’তি.

যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খুনী এৱং ৱক্খতি – ‘কিং তে, অয্যে, এসো পুৰিসপুগ্গলো কৰিস্সতি অৱস্সুতো ৱা অনৱস্সুতো ৱা, যতো ত্ৱং অনৱস্সুতা. ইঙ্ঘ, অয্যে, যং তে এসো পুৰিসপুগ্গলো দেতি খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা তং ত্ৱং সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদ ৱা ভুঞ্জ ৱা’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী এৱং ৱদেতি – ‘‘কিং তে, অয্যে, এসো পুৰিসপুগ্গলো কৰিস্সতি অৱস্সুতো ৱা অনৱস্সুতো ৱা যতো ত্ৱং অনৱস্সুতা! ইঙ্ঘ, অয্যে, যং তে এসো পুৰিসপুগ্গলো দেতি খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা তং ত্ৱং সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদ ৱা ভুঞ্জ ৱা’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, ভিক্খুনী এৱং ৱক্খতি – ‘‘কিং তে, অয্যে, এসো পুৰিসপুগ্গলো কৰিস্সতি অৱস্সুতো ৱা অনৱস্সুতো ৱা যতো ত্ৱং অনৱস্সুতা; ইঙ্ঘ, অয্যে, যং তে এসো পুৰিসপুগ্গলো দেতি খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা তং ত্ৱং সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদ ৱা ভুঞ্জ ৱা’’. নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৭০৫. ‘‘যা পন ভিক্খুনী এৱং ৱদেয্য – ‘কিং তে, অয্যে, এসো পুৰিসপুগ্গলো কৰিস্সতি অৱস্সুতো ৱা অনৱস্সুতো ৱা, যতো ত্ৱং অনৱস্সুতা. ইঙ্ঘ, অয্যে, যং তে এসো পুৰিসপুগ্গলো দেতি খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা তং ত্ৱং সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদ ৱা ভুঞ্জ ৱা’তি, অযম্পি ভিক্খুনী পঠমাপত্তিকং ধম্মং আপন্না নিস্সাৰণীযং সঙ্ঘাদিসেস’’ন্তি.

৭০৬. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

এৱং ৱদেয্যাতি – ‘‘কিং তে, অয্যে, এসো পুৰিসপুগ্গলো কৰিস্সতি অৱস্সুতো ৱা অনৱস্সুতো ৱা, যতো ত্ৱং অনৱস্সুতা. ইঙ্ঘ, অয্যে, যং তে এসো পুৰিসপুগ্গলো দেতি খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা তং ত্ৱং সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদ ৱা ভুঞ্জ ৱা’’তি উয্যোজেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. তস্সা ৱচনেন ‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. ভোজনপৰিযোসানে আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স.

অযম্পীতি পুৰিমাযো উপাদায ৱুচ্চতি.

পঠমাপত্তিকন্তি সহ ৱত্থুজ্ঝাচাৰা আপজ্জতি অসমনুভাসনায.

নিস্সাৰণীযন্তি সঙ্ঘম্হা নিস্সাৰীযতি.

সঙ্ঘাদিসেসোতি…পে… তেনপি ৱুচ্চতি সঙ্ঘাদিসেসোতি.

উদকদন্তপোনং ‘‘পটিগ্গণ্হা’’তি উয্যোজেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. তস্সা ৱচনেন খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

৭০৭. একতোঅৱস্সুতে যক্খস্স ৱা পেতস্স ৱা পণ্ডকস্স ৱা তিৰচ্ছানগতমনুস্সৱিগ্গহস্স ৱা হত্থতো খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা ‘‘খাদ ৱা ভুঞ্জ ৱা’’তি উয্যোজেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. তস্সা ৱচনেন ‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি দুক্কটস্স. ভোজনপৰিযোসানে আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. উদকদন্তপোনং পটিগ্গণ্হাতি উয্যোজেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. তস্সা ৱচনেন ‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

৭০৮. অনাপত্তি ‘‘অনৱস্সুতো’’তি জানন্তী উয্যোজেতি, ‘‘কুপিতা ন পটিগ্গণ্হাতী’’তি উয্যোজেতি, ‘‘কুলানুদ্দযতায ন পটিগ্গণ্হাতী’’তি উয্যোজেতি, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

ছট্ঠসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৭. সত্তমসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং

৭০৯. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন চণ্ডকাড়ী ভিক্খুনী ভিক্খুনীহি সদ্ধিং ভণ্ডিত্ৱা কুপিতা অনত্তমনা এৱং ৱদেতি – ‘‘বুদ্ধং পচ্চাচিক্খামি, ধম্মং পচ্চাচিক্খামি, সঙ্ঘং পচ্চাচিক্খামি, সিক্খং পচ্চাচিক্খামি. কিন্নুমাৱ সমণিযো যা সমণিযো সক্যধীতৰো, সন্তঞ্ঞাপি সমণিযো লজ্জিনিযো কুক্কুচ্চিকা সিক্খাকামা তাসাহং সন্তিকে ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিস্সামী’’তি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা চণ্ডকাড়ী [চণ্ডকাড়ী ভিক্খুনী (ক.)] কুপিতা অনত্তমনা এৱং ৱক্খতি – বুদ্ধং পচ্চাচিক্খামি…পে… সিক্খং পচ্চাচিক্খামি. কিন্নুমাৱ সমণিযো যা সমণিযো সক্যধীতৰো, সন্তঞ্ঞাপি সমণিযো লজ্জিনিযো কুক্কুচ্চিকা সিক্খাকামা তাসাহং সন্তিকে ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিস্সামী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, চণ্ডকাড়ী ভিক্খুনী কুপিতা অনত্তমনা এৱং ৱদেতি – ‘‘বুদ্ধং পচ্চাচিক্খামি…পে… সিক্খং পচ্চাচিক্খামি. কিন্নুমাৱ সমণিযো যা সমণিযো সক্যধীতৰো, সন্তঞ্ঞাপি সমণিযো লজ্জিনিযো কুক্কুচ্চিকা সিক্খাকামা, তাসাহং সন্তিকে ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিস্সামী’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, চণ্ডকাড়ী ভিক্খুনী কুপিতা অনত্তমনা এৱং ৱক্খতি – ‘‘বুদ্ধং পচ্চাচিক্খামি…পে… সিক্খং পচ্চাচিক্খামি. কিন্নুমাৱ সমণিযো যা সমণিযো সক্যধীতৰো, সন্তঞ্ঞাপি সমণিযো লজ্জিনিযো কুক্কুচ্চিকা সিক্খাকামা, তাসাহং সন্তিকে ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিস্সামী’’তি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৭১০. ‘‘যা পন ভিক্খুনী কুপিতা অনত্তমনা এৱং ৱদেয্য – ‘বুদ্ধং পচ্চাচিক্খামি, ধম্মং পচ্চাচিক্খামি, সঙ্ঘং পচ্চাচিক্খামি, সিক্খং পচ্চাচিক্খামি. কিন্নুমাৱ সমণিযো যা সমণিযো সক্যধীতৰো! সন্তঞ্ঞাপি সমণিযো লজ্জিনিযো কুক্কুচ্চিকা সিক্খাকামা, তাসাহং সন্তিকে ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিস্সামী’তি, সা ভিক্খুনী ভিক্খুনীহি এৱমস্স ৱচনীযা – ‘মায্যে, কুপিতা অনত্তমনা এৱং অৱচ – বুদ্ধং পচ্চাচিক্খামি, ধম্মং পচ্চাচিক্খামি, সঙ্ঘং পচ্চাচিক্খামি, সিক্খং পচ্চাচিক্খামি. কিন্নুমাৱ সমণিযো যা সমণিযো সক্যধীতৰো! সন্তঞ্ঞাপি সমণিযো লজ্জিনিযো কুক্কুচ্চিকা সিক্খাকামা, তাসাহং সন্তিকে ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিস্সামীতি, অভিৰমায্যে, স্ৱাক্খাতো ধম্মো; চৰ ব্ৰহ্মচৰিযং সম্মা দুক্খস্স অন্তকিৰিযাযা’তি. এৱঞ্চ সা ভিক্খুনী ভিক্খুনীহি ৱুচ্চমানা তথেৱ পগ্গণ্হেয্য, সা ভিক্খুনী ভিক্খুনীহি যাৱততিযং সমনুভাসিতব্বা তস্স পটিনিস্সগ্গায. যাৱততিযঞ্চে সমনুভাসীযমানা তং পটিনিস্সজ্জেয্য ইচ্চেতং কুসলং; নো চে পটিনিস্সজ্জেয্য, অযম্পি ভিক্খুনী যাৱততিযকং ধম্মং আপন্না নিস্সাৰণীযং সঙ্ঘাদিসেস’’ন্তি.

৭১১. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

কুপিতা অনত্তমনাতি অনভিৰদ্ধা আহতচিত্তা খিলজাতা.

এৱং ৱদেয্যাতি – ‘‘বুদ্ধং পচ্চাচিক্খামি…পে… সিক্খং পচ্চাচিক্খামি. কিন্নুমাৱ সমণিযো যা সমণিযো সক্যধীতৰো! সন্তঞ্ঞাপি সমণিযো লজ্জিনিযো কুক্কুচ্চিকা সিক্খাকামা, তাসাহং সন্তিকে ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিস্সামী’’তি.

সা ভিক্খুনীতি যা সা এৱংৱাদিনী ভিক্খুনী. ভিক্খুনীহীতি অঞ্ঞাহি ভিক্খুনীহি.

যা পস্সন্তি যা সুণন্তি তাহি ৱত্তব্বা – ‘‘মায্যে, কুপিতা অনত্তমনা এৱং অৱচ – ‘বুদ্ধং পচ্চাচিক্খামি…পে… সিক্খং পচ্চাচিক্খামি. কিন্নুমাৱ সমণিযো যা সমণিযো সক্যধীতৰো! সন্তঞ্ঞাপি সমণিযো লজ্জিনিযো কুক্কুচ্চিকা সিক্খাকামা, তাসাহং সন্তিকে ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিস্সামী’তি. অভিৰমায্যে, স্ৱাক্খাতো ধম্মো; চৰ ব্ৰহ্মচৰিযং সম্মা দুক্খস্স অন্তকিৰিযাযা’’তি. দুতিযম্পি ৱত্তব্বা. ততিযম্পি ৱত্তব্বা. সচে পটিনিস্সজ্জতি ইচ্চেতং কুসলং, নো চে পটিনিস্সজ্জতি আপত্তি দুক্কটস্স. সুত্ৱা ন ৱদন্তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সা ভিক্খুনী সঙ্ঘমজ্ঝম্পি আকড্ঢিত্ৱা ৱত্তব্বা – ‘‘মায্যে, কুপিতা অনত্তমনা এৱং অৱচ – ‘বুদ্ধং পচ্চাচিক্খামি…পে… সিক্খং পচ্চাচিক্খামি. কিন্নুমাৱ সমণিযো যা সমণিযো সক্যধীতৰো! সন্তঞ্ঞাপি সমণিযো লজ্জিনিযো কুক্কুচ্চিকা সিক্খাকামা, তাসাহং সন্তিকে ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিস্সামী’তি. অভিৰমায্যে, স্ৱাক্খাতো ধম্মো; চৰ ব্ৰহ্মচৰিযং সম্মা দুক্খস্স অন্তকিৰিযাযা’’তি. দুতিযম্পি ৱত্তব্বা. ততিযম্পি ৱত্তব্বা. সচে পটিনিস্সজ্জতি ইচ্চেতং কুসলং, নো চে পটিনিস্সজ্জতি আপত্তি দুক্কটস্স. সা ভিক্খুনী সমনুভাসিতব্বা. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, সমনুভাসিতব্বা. ব্যত্তায ভিক্খুনিযা পটিবলায সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –

৭১২. ‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামা ভিক্খুনী কুপিতা অনত্তমনা এৱং ৱদেতি – ‘বুদ্ধং পচ্চাচিক্খামি, ধম্মং পচ্চাচিক্খামি, সঙ্ঘং পচ্চাচিক্খামি, সিক্খং পচ্চাচিক্খামি. কিন্নুমাৱ সমণিযো যা সমণিযো সক্যধীতৰো! সন্তঞ্ঞাপি সমণিযো লজ্জিনিযো কুক্কুচ্চিকা সিক্খাকামা তাসাহং সন্তিকে ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিস্সামী’তি. সা তং ৱত্থুং ন পটিনিস্সজ্জতি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুনিং সমনুভাসেয্য তস্স ৱত্থুস্স পটিনিস্সগ্গায. এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, অয্যে, সঙ্ঘো. অযং ইত্থন্নামা ভিক্খুনী কুপিতা অনত্তমনা এৱং ৱদেতি – ‘বুদ্ধং পচ্চাচিক্খামি…পে… সিক্খং পচ্চাচিক্খামি. কিন্নুমাৱ সমণিযো যা সমণিযো সক্যধীতৰো! সন্তঞ্ঞাপি সমণিযো লজ্জিনিযো কুক্কুচ্চিকা সিক্খাকামা, তাসাহং সন্তিকে ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিস্সামী’তি. সা তং ৱত্থুং ন পটিনিস্সজ্জতি. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুনিং সমনুভাসতি তস্স ৱত্থুস্স পটিনিস্সগ্গায. যস্সা অয্যায খমতি ইত্থন্নামায ভিক্খুনিযা সমনুভাসনা তস্স ৱত্থুস্স পটিনিস্সগ্গায, সা তুণ্হস্স; যস্সা নক্খমতি সা, ভাসেয্য.

‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৱদামি…পে… ততিযম্পি এতমত্থং ৱদামি…পে….

‘‘সমনুভট্ঠা সঙ্ঘেন ইত্থন্নামা ভিক্খুনী তস্স ৱত্থুস্স পটিনিস্সগ্গায. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.

ঞত্তিযা দুক্কটং. দ্ৱীহি কম্মৱাচাহি থুল্লচ্চযা. কম্মৱাচাপৰিযোসানে আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স. সঙ্ঘাদিসেসং অজ্ঝাপজ্জন্তিযা ঞত্তিযা দুক্কটং, দ্ৱীহি কম্মৱাচাহি থুল্লচ্চযা পটিপ্পস্সম্ভন্তি.

অযম্পীতি পুৰিমাযো উপাদায ৱুচ্চতি.

যাৱততিযকন্তি যাৱততিযং সমনুভাসনায আপজ্জতি, ন সহ ৱত্থুজ্ঝাচাৰা.

নিস্সাৰণীযন্তি সঙ্ঘম্হা নিস্সাৰীযতি.

সঙ্ঘাদিসেসোতি…পে… তেনপি ৱুচ্চতি সঙ্ঘাদিসেসোতি.

৭১৩. ধম্মকম্মে ধম্মকম্মসঞ্ঞা ন পটিনিস্সজ্জতি, আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স. ধম্মকম্মে ৱেমতিকা ন পটিনিস্সজ্জতি, আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স. ধম্মকম্মে অধম্মকম্মসঞ্ঞা ন পটিনিস্সজ্জতি, আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্স.

অধম্মকম্মে ধম্মকম্মসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স. অধম্মকম্মে ৱেমতিকা, আপত্তি দুক্কটস্স. অধম্মকম্মে অধম্মকম্মসঞ্ঞা, আপত্তি দুক্কটস্স.

৭১৪. অনাপত্তি অসমনুভাসন্তিযা, পটিনিস্সজ্জন্তিযা, উম্মত্তিকায, আদিকম্মিকাযাতি.

সত্তমসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৮. অট্ঠমসঙ্ঘাদিসেসসিক্খাপদং

৭১৫. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন চণ্ডকাড়ী ভিক্খুনী কিস্মিঞ্চিদেৱ অধিকৰণে পচ্চাকতা কুপিতা অনত্তমনা এৱং ৱদেতি – ‘‘ছন্দগামিনিযো চ ভিক্খুনিযো, দোসগামিনিযো চ ভিক্খুনিযো, মোহগামিনিযো চ ভিক্খুনিযো, ভযগামিনিযো চ ভিক্খুনিযো’’তি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা…পে… তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা চণ্ডকাড়ী কিস্মিঞ্চিদেৱ অধিকৰণে পচ্চাকতা কুপিতা অনত্তমনা এৱং ৱক্খতি – ছন্দগামিনিযো চ ভিক্খুনিযো…পে… ভযগামিনিযো চ ভিক্খুনিযো’’তি…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, চণ্ডকাড়ী ভিক্খুনী কিস্মিঞ্চিদেৱ অধিকৰণে পচ্চাকতা কুপিতা অনত্তমনা এৱং ৱদেতি – ‘‘ছন্দগামিনিযো চ ভিক্খুনিযো…পে… ভযগামিনিযো চ ভিক্খুনিযো’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, চণ্ডকাড়ী ভিক্খুনী কিস্মিঞ্চিদেৱ অধিকৰণে পচ্চাকতা কুপিতা অনত্তমনা এৱং ৱক্খতি – ‘‘ছন্দগামিনিযো চ ভিক্খুনিযো…পে… ভযগামিনিযো চ ভিক্খুনিযো’’তি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৭১৬. ‘‘যা পন ভিক্খুনী কিস্মিঞ্চিদেৱ অধিকৰণে পচ্চাকতা কুপিতা অনত্তমনা এৱং ৱদেয্য – ‘ছন্দগামিনিযো চ ভিক্খুনিযো, দোসগামিনিযো চ ভিক্খুনিযো, মোহগামিনিযো চ ভিক্খুনিযো, ভযগামিনিযো চ ভিক্খুনিযো’তি, সা ভিক্খুনী ভিক্খুনীহি এৱমস্স ৱচনীযা – ‘মায্যে, কিস্মিঞ্চিদেৱ অধিকৰণে পচ্চাকতা কুপিতা অনত্তমনা এৱং অৱচ – ছন্দগামিনিযো চ ভিক্খুনিযো দোসগামিনিযো চ ভিক্খুনিযো মোহগামিনিযো চ ভিক্খুনিযো ভযগামিনিযো চ ভিক্খুনিযোতি. অয্যা খো ছন্দাপি গচ্ছেয্য, দোসাপি গচ্ছেয্য, মোহাপি গচ্ছেয্য, ভযাপি গচ্ছেয্যা’তি. এৱঞ্চ সা ভিক্খুনী ভিক্খুনীহি ৱুচ্চমানা তথেৱ পগ্গণ্হেয্য, সা ভিক্খুনী ভিক্খুনীহি যাৱততিযং সমনুভাসিতব্বা তস্স পটিনিস্সগ্গায. যাৱততিযঞ্চে সমনুভাসীযমানা তং পটিনিস্সজ্জেয্য, ইচ্চেতং কুসলং; নো চে পটিনিস্সজ্জেয্য, অযম্পি ভিক্খুনী যাৱততিযকং ধম্মং আপন্না নিস্সাৰণীযং সঙ্ঘাদিসেস’’ন্তি.

৭১৭. যা পনাতি যা যাদিসা…পে… ভিক্খুনীতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

কিস্মিঞ্চিদেৱ অধিকৰণেতি অধিকৰণং নাম চত্তাৰি অধিকৰণানি – ৱিৱাদাধিকৰণং, অনুৱাদাধিকৰণং, আপত্তাধিকৰণং, কিচ্চাধিকৰণং.

পচ্চাকতা নাম পৰাজিতা ৱুচ্চতি.

কুপিতা অনত্তমনাতি অনভিৰদ্ধা আহতচিত্তা খিলজাতা.

এৱং ৱদেয্যাতি – ‘‘ছন্দগামিনিযো চ ভিক্খুনিযো…পে… ভযগামিনিযো চ ভিক্খুনিযো’’তি.