৬. পাটিদেসনীযকণ্ডং

১. পঠমপাটিদেসনীযসিক্খাপদং

ইমে খো পনাযস্মন্তো চত্তাৰো পাটিদেসনীযা

ধম্মা উদ্দেসং আগচ্ছন্তি.

৫৫২. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰা ভিক্খুনী সাৱত্থিযং পিণ্ডায চৰিত্ৱা পটিক্কমনকালে অঞ্ঞতৰং ভিক্খুং পস্সিত্ৱা এতদৱোচ – ‘‘হন্দায্য, ভিক্খং পটিগ্গণ্হা’’তি. ‘‘সুট্ঠু, ভগিনী’’তি সব্বেৱ অগ্গহেসি. সা উপকট্ঠে কালে নাসক্খি পিণ্ডায চৰিতুং, ছিন্নভত্তা অহোসি. অথ খো সা ভিক্খুনী দুতিযম্পি দিৱসং…পে… ততিযম্পি দিৱসং সাৱত্থিযং পিণ্ডায চৰিত্ৱা পটিক্কমনকালে তং ভিক্খুং পস্সিত্ৱা এতদৱোচ – ‘‘হন্দায্য, ভিক্খং পটিগ্গণ্হা’’তি. ‘‘সুট্ঠু, ভগিনী’’তি সব্বেৱ অগ্গহেসি. সা উপকট্ঠে কালে নাসক্খি পিণ্ডায চৰিতুং, ছিন্নভত্তা অহোসি. অথ খো সা ভিক্খুনী চতুত্থে দিৱসে ৰথিকায পৱেধেন্তী গচ্ছতি. সেট্ঠি গহপতি ৰথেন পটিপথং আগচ্ছন্তো তং ভিক্খুনিং এতদৱোচ – ‘‘অপেহায্যে’’তি. সা ৱোক্কমন্তী তত্থেৱ পৰিপতি. সেট্ঠি গহপতি তং ভিক্খুনিং খমাপেসি – ‘‘খমাহায্যে, মযাসি পাতিতা’’তি. ‘‘নাহং, গহপতি, তযা পাতিতা. অপিচ, অহমেৱ দুব্বলা’’তি. ‘‘কিস্স পন ত্ৱং, অয্যে, দুব্বলা’’তি? অথ খো সা ভিক্খুনী সেট্ঠিস্স গহপতিস্স এতমত্থং আৰোচেসি. সেট্ঠি গহপতি তং ভিক্খুনিং ঘৰং নেত্ৱা ভোজেত্ৱা উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৱিপাচেতি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভদন্তা ভিক্খুনিযা হত্থতো আমিসং পটিগ্গহেস্সন্তি! কিচ্ছলাভো মাতুগামো’’তি!

অস্সোসুং খো ভিক্খূ তস্স সেট্ঠিস্স গহপতিস্স উজ্ঝাযন্তস্স খিয্যন্তস্স ৱিপাচেন্তস্স. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খু ভিক্খুনিযা হত্থতো আমিসং পটিগ্গহেস্সতী’’তি …পে… সচ্চং কিৰ ত্ৱং, ভিক্খু, ভিক্খুনিযা হত্থতো আমিসং পটিগ্গহেসীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ‘‘ঞাতিকা তে, ভিক্খু, অঞ্ঞাতিকা’’তি? ‘‘অঞ্ঞাতিকা, ভগৱা’’তি. ‘‘অঞ্ঞাতকো, মোঘপুৰিস, অঞ্ঞাতিকায ন জানাতি পতিৰূপং ৱা অপ্পতিৰূপং ৱা সন্তং ৱা অসন্তং ৱা. কথঞ্হি নাম ত্ৱং, মোঘপুৰিস, অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা হত্থতো আমিসং পটিগ্গহেস্সসি! নেতং, মোঘপুৰিস, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৫৫৩. ‘‘যো পন ভিক্খু অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা অন্তৰঘৰং পৱিট্ঠায হত্থতো খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদেয্য ৱা ভুঞ্জেয্য ৱা, পটিদেসেতব্বং তেন ভিক্খুনা – ‘গাৰয্হং, আৱুসো, ধম্মং আপজ্জিং অসপ্পাযং পাটিদেসনীযং, তং পটিদেসেমী’’’তি.

৫৫৪. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

অঞ্ঞাতিকা নাম মাতিতো ৱা. পিতিতো ৱা যাৱ সত্তমা পিতামহযুগা অসম্বদ্ধা.

ভিক্খুনী নাম উভতোসঙ্ঘে উপসম্পন্না.

অন্তৰঘৰং নাম ৰথিকা ব্যূহং সিঙ্ঘাটকং ঘৰং.

খাদনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং ঠপেত্ৱা অৱসেসং খাদনীযং নাম.

ভোজনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – ওদনো, কুম্মাসো, সত্তু, মচ্ছো, মংসং. ‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি পাটিদেসনীযস্স.

৫৫৫. অঞ্ঞাতিকায অঞ্ঞাতিকসঞ্ঞী অন্তৰঘৰং পৱিট্ঠায হত্থতো খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদতি ৱা ভুঞ্জতি ৱা, আপত্তি পাটিদেসনীযস্স. অঞ্ঞাতিকায ৱেমতিকো অন্তৰঘৰং পৱিট্ঠায হত্থতো খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদতি ৱা ভুঞ্জতি ৱা, আপত্তি পাটিদেসনীযস্স. অঞ্ঞাতিকায ঞাতিকসঞ্ঞী অন্তৰঘৰং পৱিট্ঠায হত্থতো খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদতি ৱা ভুঞ্জতি ৱা, আপত্তি পাটিদেসনীযস্স.

যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং আহাৰত্থায পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি দুক্কটস্স. একতোউপসম্পন্নায হত্থতো খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা – ‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি দুক্কটস্স. ঞাতিকায অঞ্ঞাতিকসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. ঞাতিকায ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. ঞাতিকায ঞাতিকসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

৫৫৬. অনাপত্তি ঞাতিকায, দাপেতি ন দেতি, উপনিক্খিপিত্ৱা দেতি অন্তৰাৰামে, ভিক্খুনুপস্সযে, তিত্থিযসেয্যায, পটিক্কমনে, গামতো নীহৰিত্ৱা দেতি, যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং ‘‘সতি পচ্চযে পৰিভুঞ্জা’’তি দেতি, সিক্খমানায, সামণেৰিযা, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

পঠমপাটিদেসনীযসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

২. দুতিযপাটিদেসনীযসিক্খাপদং

৫৫৭. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ কুলেসু নিমন্তিতা ভুঞ্জন্তি. ছব্বগ্গিযা ভিক্খুনিযো ছব্বগ্গিযানং ভিক্খূনং ৱোসাসন্তিযো ঠিতা হোন্তি – ‘‘ইধ সূপং দেথ, ইধ ওদনং দেথা’’তি. ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ যাৱদত্থং ভুঞ্জন্তি. অঞ্ঞে ভিক্খূ ন চিত্তৰূপং ভুঞ্জন্তি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ ভিক্খুনিযো ৱোসাসন্তিযো ন নিৱাৰেস্সন্তী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ তুম্হে, ভিক্খৱে, ভিক্খুনিযো ৱোসাসন্তিযো ন নিৱাৰেথাতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা …পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুৰিসা, ভিক্খুনিযো ৱোসাসন্তিযো ন নিৱাৰেস্সথ! নেতং, মোঘপুৰিসা, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৫৫৮. ‘‘ভিক্খূ পনেৱ কুলেসু নিমন্তিতা ভুঞ্জন্তি, তত্ৰ চে সা [তত্ৰ চে (স্যা.)] ভিক্খুনী ৱোসাসমানৰূপা ঠিতা হোতি – ‘ইধ সূপং দেথ, ইধ ওদনং দেথা’তি, তেহি ভিক্খূহি সা ভিক্খুনী অপসাদেতব্বা – ‘অপসক্ক তাৱ, ভগিনি, যাৱ ভিক্খূ ভুঞ্জন্তী’তি. একস্স চেপি [একস্সপি চে (সী. স্যা.)] ভিক্খুনো ন পটিভাসেয্য তং ভিক্খুনিং অপসাদেতুং – ‘অপসক্ক তাৱ, ভগিনি, যাৱ ভিক্খূ ভুঞ্জন্তী’তি পটিদেসেতব্বং তেহি ভিক্খূহি – ‘গাৰয্হং, আৱুসো, ধম্মং আপজ্জিম্হা অসপ্পাযং পাটিদেসনীযং, তং পটিদেসেমা’’’তি.

৫৫৯. ভিক্খূ পনেৱ কুলেসু নিমন্তিতা ভুঞ্জন্তীতি কুলং নাম চত্তাৰি কুলানি – খত্তিযকুলং, ব্ৰাহ্মণকুলং, ৱেস্সকুলং, সুদ্দকুলং.

নিমন্তিতা ভুঞ্জন্তীতি পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতৰেন ভোজনেন নিমন্তিতা ভুঞ্জন্তি.

ভিক্খুনী নাম উভতোসঙ্ঘে উপসম্পন্না.

ৱোসাসন্তী নাম যথামিত্ততা যথাসন্দিট্ঠতা যথাসম্ভত্ততা যথাসমানুপজ্ঝাযকতা যথাসমানাচৰিযকতা – ‘‘ইধ সূপং দেথ, ইধ ওদনং দেথা’’তি. এসা ৱোসাসন্তী নাম.

তেহি ভিক্খূহীতি ভুঞ্জমানেহি ভিক্খূহি.

সা ভিক্খুনীতি যা সা ৱোসাসন্তী ভিক্খুনী.

তেহি ভিক্খূহি সা ভিক্খুনী অপসাদেতব্বা – ‘‘অপসক্ক তাৱ, ভগিনি, যাৱ ভিক্খূ ভুঞ্জন্তী’’তি. একস্স চেপি [একস্সপি চে (সী. স্যা.)] ভিক্খুনো অনপসাদিতো [অনপসাদিতে (সী. স্যা.)] – ‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি পাটিদেসনীযস্স.

৫৬০. উপসম্পন্নায উপসম্পন্নসঞ্ঞী ৱোসাসন্তিযা ন নিৱাৰেতি, আপত্তি পাটিদেসনীযস্স. উপসম্পন্নায ৱেমতিকো ৱোসাসন্তিযা ন নিৱাৰেতি, আপত্তি পাটিদেসনীযস্স. উপসম্পন্নায অনুপসম্পন্নসঞ্ঞী ৱোসাসন্তিযা ন নিৱাৰেতি, আপত্তি পাটিদেসনীযস্স.

একতোউপসম্পন্নায ৱোসাসন্তিযা ন নিৱাৰেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায উপসম্পন্নসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নায অনুপসম্পন্নসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

৫৬১. অনাপত্তি অত্তনো ভত্তং দাপেতি ন দেতি, অঞ্ঞেসং ভত্তং দেতি ন দাপেতি, যং ন দিন্নং তং দাপেতি, যত্থ ন দিন্নং তত্থ দাপেতি, সব্বেসং সমকং দাপেতি, সিক্খমানা ৱোসাসতি, সামণেৰী ৱোসাসতি, পঞ্চ ভোজনানি ঠপেত্ৱা সব্বত্থ, অনাপত্তি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

দুতিযপাটিদেসনীযসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৩. ততিযপাটিদেসনীযসিক্খাপদং

৫৬২. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন সাৱত্থিযং অঞ্ঞতৰং কুলং উভতোপসন্নং হোতি. সদ্ধায ৱড্ঢতি, ভোগেন হাযতি, যং তস্মিং কুলে উপ্পজ্জতি পুৰেভত্তং খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা তং সব্বং ভিক্খূনং ৱিস্সজ্জেত্ৱা অপ্পেকদা অনসিতা অচ্ছন্তি. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সমণা সক্যপুত্তিযা ন মত্তং জানিত্ৱা পটিগ্গহেস্সন্তি! ইমে ইমেসং দত্ৱা অপ্পেকদা অনসিতা অচ্ছন্তী’’তি!! অস্সোসুং খো ভিক্খূ তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৱিপাচেন্তানং. অথ খো তে ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, যং কুলং সদ্ধায ৱড্ঢতি, ভোগেন হাযতি এৱৰূপস্স কুলস্স ঞত্তিদুতিযেন কম্মেন সেক্খসম্মুতিং দাতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, দাতব্বা. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –

৫৬৩. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইত্থন্নামং কুলং সদ্ধায ৱড্ঢতি, ভোগেন হাযতি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামস্স কুলস্স সেক্খসম্মুতিং দদেয্য. এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইত্থন্নামং কুলং সদ্ধায ৱড্ঢতি, ভোগেন হাযতি. সঙ্ঘো ইত্থন্নামস্স কুলস্স সেক্খসম্মুতিং দেতি. যস্সাযস্মতো খমতি ইত্থন্নামস্স কুলস্স সেক্খসম্মুতিযা দানং, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘দিন্না সঙ্ঘেন ইত্থন্নামস্স কুলস্স সেক্খসম্মুতি. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.

এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘যানি খো পন তানি সেক্খসম্মতানি কুলানি, যো পন ভিক্খু তথাৰূপেসু সেক্খসম্মতেসু কুলেসু খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদেয্য ৱা ভুঞ্জেয্য ৱা, পটিদেসেতব্বং তেন ভিক্খুনা – ‘গাৰয্হং, আৱুসো, ধম্মং আপজ্জিং অসপ্পাযং পাটিদেসনীযং তং পটিদেসেমী’’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

৫৬৪. তেন খো পন সমযেন সাৱত্থিযং উস্সৱো হোতি. মনুস্সা ভিক্খূ নিমন্তেত্ৱা ভোজেন্তি. তম্পি খো কুলং ভিক্খূ নিমন্তেসি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাধিৱাসেন্তি – ‘‘পটিক্খিত্তং ভগৱতা সেক্খসম্মতেসু কুলেসু খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদিতুং ভুঞ্জিতু’’ন্তি. তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কিং নু খো নাম অম্হাকং জীৱিতেন যং অয্যা অম্হাকং ন পটিগ্গণ্হন্তী’’তি! অস্সোসুং খো ভিক্খূ তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৱিপাচেন্তানং. অথ খো তে ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, নিমন্তিতেন সেক্খসম্মতেসু কুলেসু খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদিতুং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘যানি খো পন তানি সেক্খসম্মতানি কুলানি, যো পন ভিক্খু তথাৰূপেসু সেক্খসম্মতেসু কুলেসু পুব্বে অনিমন্তিতো খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদেয্য ৱা ভুঞ্জেয্য ৱা, পটিদেসেতব্বং তেন ভিক্খুনা – ‘গাৰয্হং, আৱুসো, ধম্মং আপজ্জিং অসপ্পাযং পাটিদেসনীযং, তং পটিদেসেমী’’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

৫৬৫. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু তস্স কুলস্স কুলূপকো হোতি. অথ খো সো ভিক্খু পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন তং কুলং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. তেন খো পন সমযেন সো ভিক্খু গিলানো হোতি. অথ খো তে মনুস্সা তং ভিক্খুং এতদৱোচুং – ‘‘ভুঞ্জথ, ভন্তে’’তি. অথ খো সো ভিক্খু – ‘‘ভগৱতা পটিক্খিত্তং অনিমন্তিতেন সেক্খসম্মতেসু কুলেসু খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদিতুং ভুঞ্জিতু’’ন্তি কুক্কুচ্চাযন্তো ন পটিগ্গহেসি; নাসক্খি পিণ্ডায চৰিতুং; ছিন্নভত্তো অহোসি. অথ খো সো ভিক্খু আৰামং গন্ত্ৱা ভিক্খূনং এতমত্থং আৰোচেসি. ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, গিলানেন ভিক্খুনা সেক্খসম্মতেসু কুলেসু খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদিতুং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৫৬৬. ‘‘যানি খো পন তানি সেক্খসম্মতানি কুলানি, যো পন ভিক্খু তথাৰূপেসু সেক্খসম্মতেসু কুলেসু পুব্বে অনিমন্তিতো অগিলানো খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদেয্য ৱা ভুঞ্জেয্য ৱা, পটিদেসেতব্বং তেন ভিক্খুনা – ‘গাৰয্হং, আৱুসো, ধম্মং আপজ্জিং অসপ্পাযং পাটিদেসনীযং, তং পটিদেসেমী’’তি.

৫৬৭. যানি খো পন তানি সেক্খসম্মতানি কুলানীতি সেক্খসম্মতং নাম কুলং যং কুলং সদ্ধায ৱড্ঢতি, ভোগেন হাযতি. এৱৰূপস্স কুলস্স ঞত্তিদুতিযেন কম্মেন সেক্খসম্মুতি দিন্না হোতি.

যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

তথাৰূপেসু সেক্খসম্মতেসু কুলেসূতি এৱৰূপেসু সেক্খসম্মতেসু কুলেসু.

অনিমন্তিতো নাম অজ্জতনায ৱা স্ৱাতনায ৱা অনিমন্তিতো, ঘৰূপচাৰং ওক্কমন্তে নিমন্তেতি, এসো অনিমন্তিতো নাম.

নিমন্তিতো নাম অজ্জতনায ৱা স্ৱাতনায ৱা নিমন্তিতো, ঘৰূপচাৰং অনোক্কমন্তে নিমন্তেতি, এসো নিমন্তিতো নাম.

অগিলানো নাম সক্কোতি পিণ্ডায চৰিতুং.

গিলানো নাম ন সক্কোতি পিণ্ডায চৰিতুং.

খাদনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং ঠপেত্ৱা অৱসেসং খাদনীযং নাম.

ভোজনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – ওদনো, কুম্মাসো, সত্তু, মচ্ছো, মংসং.

অনিমন্তিতো অগিলানো ‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি পাটিদেসনীযস্স.

৫৬৮. সেক্খসম্মতে সেক্খসম্মতসঞ্ঞী অনিমন্তিতো অগিলানো খাদনীযং ৱা ভোজনীযংৱ সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদতি ৱা ভুঞ্জতি ৱা, আপত্তি পাটিদেসনীযস্স. সেক্খসম্মতে ৱেমতিকো…পে… সেক্খসম্মতে অসেক্খসম্মতসঞ্ঞী অনিমন্তিতো অগিলানো খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদতি ৱা ভুঞ্জতি ৱা, আপত্তি পাটিদেসনীযস্স.

যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং আহাৰত্থায পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি দুক্কটস্স. অসেক্খসম্মতে সেক্খসম্মতসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অসেক্খসম্মতে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অসেক্খসম্মতে অসেক্খসম্মতসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

৫৬৯. অনাপত্তি নিমন্তিতস্স, গিলানস্স, নিমন্তিতস্স ৱা গিলানস্স ৱা সেসকং ভুঞ্জতি, অঞ্ঞেসং ভিক্খা তত্থ পঞ্ঞত্তা হোতি, ঘৰতো নীহৰিত্ৱা দেন্তি, নিচ্চভত্তে, সলাকভত্তে, পক্খিকে, উপোসথিকে, পাটিপদিকে, যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং – ‘‘সতি পচ্চযে পৰিভুঞ্জা’’তি দেতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

ততিযপাটিদেসনীযসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

৪. চতুত্থপাটিদেসনীযসিক্খাপদং

৫৭০. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সক্কেসু ৱিহৰতি কপিলৱত্থুস্মিং নিগ্ৰোধাৰামে. তেন খো পন সমযেন সাকিযদাসকা অৱৰুদ্ধা হোন্তি. সাকিযানিযো ইচ্ছন্তি আৰঞ্ঞকেসু সেনাসনেসু ভত্তং কাতুং. অস্সোসুং খো সাকিযদাসকা – ‘‘সাকিযানিযো কিৰ আৰঞ্ঞকেসু সেনাসনেসু ভত্তং কত্তুকামা’’তি. তে মগ্গে পৰিযুট্ঠিংসু. সাকিযানিযো পণীতং খাদনীযং ভোজনীযং আদায আৰঞ্ঞকং সেনাসনং অগমংসু. সাকিযদাসকা নিক্খমিত্ৱা সাকিযানিযো অচ্ছিন্দিংসু চ দূসেসুঞ্চ. সাকিযা নিক্খমিত্ৱা তে চোৰে সভণ্ডে [সহ ভণ্ডেন (ক.)] গহেত্ৱা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভদন্তা আৰামে চোৰে পটিৱসন্তে নাৰোচেস্সন্তী’’তি! অস্সোসুং খো ভিক্খূ সাকিযানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৱিপাচেন্তানং. অথ খো তে ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞপেস্সামি দস অত্থৱসে পটিচ্চ – সঙ্ঘসুট্ঠুতায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘যানি খো পন তানি আৰঞ্ঞকানি সেনাসনানি সাসঙ্কসম্মতানি সপ্পটিভযানি, যো পন ভিক্খু তথাৰূপেসু সেনাসনেসু [সেনাসনেসু ৱিহৰন্তো (সী. স্যা.)] পুব্বে অপ্পটিসংৱিদিতং খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা অজ্ঝাৰামে সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদেয্য ৱা ভুঞ্জেয্য ৱা, পটিদেসেতব্বং তেন ভিক্খুনা – ‘গাৰয্হং, আৱুসো, ধম্মং আপজ্জিং অসপ্পাযং পাটিদেসনীযং তং পটিদেসেমী’’’তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

৫৭১. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰো ভিক্খু আৰঞ্ঞকেসু সেনাসনেসু গিলানো হোতি. মনুস্সা খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা আদায আৰঞ্ঞকং সেনাসনং অগমংসু. অথ খো তে মনুস্সা তং ভিক্খুং এতদৱোচুং – ‘‘ভুঞ্জথ, ভন্তে’’তি. অথ খো সো ভিক্খু – ‘‘ভগৱতা পটিক্খিত্তং আৰঞ্ঞকেসু সেনাসনেসু খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদিতুং ভুঞ্জিতু’’ন্তি কুক্কুচ্চাযন্তো ন পটিগ্গহেসি, নাসক্খি পিণ্ডায চৰিতুং [পৱিসিতুং (ক.)], ছিন্নভত্তো অহোসি. অথ খো সো ভিক্খু ভিক্খূনং এতমত্থং আৰোচেসি. ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, গিলানেন ভিক্খুনা আৰঞ্ঞকেসু সেনাসনেসু পুব্বে অপ্পটিসংৱিদিতং খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা খাদিতুং ভুঞ্জিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৫৭২. ‘‘যানি খো পন তানি আৰঞ্ঞকানি সেনাসনানি সাসঙ্কসম্মতানি সপ্পটিভযানি, যো পন ভিক্খু তথাৰূপেসু সেনাসনেসু পুব্বে অপ্পটিসংৱিদিতং খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা অজ্ঝাৰামে সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা অগিলানো খাদেয্য ৱা ভুঞ্জেয্য ৱা, পটিদেসেতব্বং তেন ভিক্খুনা – ‘গাৰয্হং, আৱুসো, ধম্মং আপজ্জিং অসপ্পাযং পাটিদেসনীযং, তং পটিদেসেমী’’’তি.

৫৭৩. যানি খো পন তানি আৰঞ্ঞকানি সেনাসনানীতি আৰঞ্ঞকং নাম সেনাসনং পঞ্চধনুসতিকং পচ্ছিমং.

সাসঙ্কং নাম আৰামে আৰামূপচাৰে চোৰানং নিৱিট্ঠোকাসো দিস্সতি, ভুত্তোকাসো দিস্সতি, ঠিতোকাসো দিস্সতি, নিসিন্নোকাসো দিস্সতি, নিপন্নোকাসো দিস্সতি.

সপ্পটিভযং নাম আৰামে আৰামূপচাৰে চোৰেহি মনুস্সা হতা দিস্সন্তি, ৱিলুত্তা দিস্সন্তি, আকোটিতা দিস্সন্তি.

যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

তথাৰূপেসু সেনাসনেসূতি এৱৰূপেসু সেনাসনেসু.

অপ্পটিসংৱিদিতং নাম পঞ্চন্নং পটিসংৱিদিতং, এতং অপ্পটিসংৱিদিতং নাম. আৰামং আৰামূপচাৰং ঠপেত্ৱা পটিসংৱিদিতং, এতং [এতম্পি (সী.)] অপ্পটিসংৱিদিতং নাম.

পটিসংৱিদিতং নাম যো কোচি ইত্থী ৱা পুৰিসো ৱা আৰামং আৰামূপচাৰং আগন্ত্ৱা আৰোচেতি – ‘‘ইত্থন্নামস্স, ভন্তে, খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা আহৰিস্সন্তী’’তি. সচে সাসঙ্কং হোতি, সাসঙ্কন্তি আচিক্খিতব্বং; সচে সপ্পটিভযং হোতি, সপ্পটিভযন্তি আচিক্খিতব্বং; সচে – ‘‘হোতু, ভন্তে, আহৰিযিস্সতী’’তি ভণতি, চোৰা ৱত্তব্বা – ‘‘মনুস্সা ইধূপচৰন্তি অপসক্কথা’’তি. যাগুযা পটিসংৱিদিতে তস্সা পৰিৱাৰো আহৰিয্যতি, এতং পটিসংৱিদিতং নাম. ভত্তেন পটিসংৱিদিতে তস্স পৰিৱাৰো আহৰিয্যতি, এতং পটিসংৱিদিতং নাম. খাদনীযেন পটিসংৱিদিতে তস্স পৰিৱাৰো আহৰিয্যতি, এতং পটিসংৱিদিতং নাম. কুলেন পটিসংৱিদিতে যো তস্মিং কুলে মনুস্সো খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা আহৰতি, এতং পটিসংৱিদিতং নাম. গামেন পটিসংৱিদিতে যো তস্মিং গামে মনুস্সো খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা আহৰতি, এতং পটিসংৱিদিতং নাম. পূগেন পটিসংৱিদিতে যো তস্মিং পূগে মনুস্সো খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা আহৰতি, এতং পটিসংৱিদিতং নাম.

খাদনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং ঠপেত্ৱা অৱসেসং খাদনীযং নাম.

ভোজনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – ওদনো, কুম্মাসো, সত্তু, মচ্ছো, মংসং.

অজ্ঝাৰামো নাম পৰিক্খিত্তস্স আৰামস্স অন্তোআৰামো. অপৰিক্খিত্তস্স উপচাৰো.

অগিলানো নাম সক্কোতি পিণ্ডায চৰিতুং [গন্তুং (ক.)].

গিলানো নাম ন সক্কোতি পিণ্ডায চৰিতুং [গন্তুং (ক.)].

অপ্পটিসংৱিদিতং অগিলানো ‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি পাটিদেসনীযস্স.

৫৭৪. অপ্পটিসংৱিদিতে অপ্পটিসংৱিদিতসঞ্ঞী খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা অজ্ঝাৰামে সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা অগিলানো খাদতি ৱা ভুঞ্জতি ৱা, আপত্তি পাটিদেসনীযস্স. অপ্পটিসংৱিদিতে ৱেমতিকো খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা অজ্ঝাৰামে সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা অগিলানো খাদতি ৱা ভুঞ্জতি ৱা, আপত্তি পাটিদেসনীযস্স. অপ্পটিসংৱিদিতে পটিসংৱিদিতসঞ্ঞী খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা অজ্ঝাৰামে সহত্থা পটিগ্গহেত্ৱা অগিলানো খাদতি ৱা ভুঞ্জতি ৱা, আপত্তি পাটিদেসনীযস্স.

যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং আহাৰত্থায পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহাৰে অজ্ঝোহাৰে আপত্তি দুক্কটস্স. পটিসংৱিদিতে অপ্পটিসংৱিদিতসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. পটিসংৱিদিতে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. পটিসংৱিদিতে পটিসংৱিদিতসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

৫৭৫. অনাপত্তি পটিসংৱিদিতে, গিলানস্স, পটিসংৱিদিতে ৱা গিলানস্স ৱা সেসকং ভুঞ্জতি, বহাৰামে পটিগ্গহেত্ৱা অন্তোআৰামে ভুঞ্জতি, তত্থ জাতকং মূলং ৱা তচং ৱা পত্তং ৱা পুপ্ফং ৱা ফলং ৱা ভুঞ্জতি, যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং সতি পচ্চযে পৰিভুঞ্জতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

চতুত্থপাটিদেসনীযসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.

উদ্দিট্ঠা খো, আযস্মন্তো, চত্তাৰো পাটিদেসনীযা ধম্মা. তত্থাযস্মন্তে পুচ্ছামি – ‘‘কচ্চিত্থ পৰিসুদ্ধা’’? দুতিযম্পি পুচ্ছামি – ‘‘কচ্চিত্থ পৰিসুদ্ধা’’? ততিযম্পি পুচ্ছামি – ‘‘কচ্চিত্থ পৰিসুদ্ধা’’? পৰিসুদ্ধেত্থাযস্মন্তো, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামীতি.

পাটিদেসনীযকণ্ডং নিট্ঠিতং.