৫. ঊনৱীসতিৱস্সসিক্খাপদং
৪০২. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. [ইদং ৱত্থু মহাৱ. ৯৯] তেন খো পন সমযেন ৰাজগহে সত্তৰসৱগ্গিযা দাৰকা সহাযকা হোন্তি. উপালিদাৰকো তেসং পামোক্খো হোতি. অথ খো উপালিস্স মাতাপিতূনং এতদহোসি – ‘‘কেন নু খো উপাযেন উপালি অম্হাকং অচ্চযেন সুখঞ্চ জীৱেয্য ন চ কিলমেয্যা’’তি? অথ খো উপালিস্স মাতাপিতূনং এতদহোসি – ‘‘সচে খো উপালি লেখং সিক্খেয্য, এৱং খো উপালি অম্হাকং অচ্চযেন সুখঞ্চ জীৱেয্য, ন চ কিলমেয্যা’’তি. অথ খো উপালিস্স মাতাপিতূনং এতদহোসি – ‘‘সচে খো উপালি লেখং সিক্খিস্সতি, অঙ্গুলিযো দুক্খা ভৱিস্সন্তি. সচে খো উপালি গণনং সিক্খেয্য, এৱং খো উপালি অম্হাকং অচ্চযেন সুখঞ্চ জীৱেয্য ন চ কিলমেয্যা’’তি. অথ খো উপালিস্স মাতাপিতূনং এতদহোসি – ‘‘সচে খো উপালি গণনং সিক্খিস্সতি, উৰস্স দুক্খো ভৱিস্সতি. সচে খো উপালি ৰূপং সিক্খেয্য, এৱং খো উপালি অম্হাকং অচ্চযেন সুখঞ্চ জীৱেয্য ন চ কিলমেয্যা’’তি. অথ খো উপালিস্স মাতাপিতূনং এতদহোসি – ‘‘সচে খো উপালি ৰূপং সিক্খিস্সতি, অক্খীনি দুক্খা ভৱিস্সন্তি. ইমে খো সমণা সক্যপুত্তিযা সুখসীলা সুখসমাচাৰা সুভোজনানি ভুঞ্জিত্ৱা নিৱাতেসু সযনেসু সযন্তি. সচে খো উপালি সমণেসু সক্যপুত্তিযেসু পব্বজেয্য, এৱং খো উপালি অম্হাকং অচ্চযেন সুখঞ্চ জীৱেয্য, ন চ কিলমেয্যা’’তি.
অস্সোসি খো উপালিদাৰকো মাতাপিতূনং ইমং কথাসল্লাপং. অথ খো উপালিদাৰকো যেন তে দাৰকা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তে দাৰকে এতদৱোচ – ‘‘এথ মযং, অয্যা, সমণেসু সক্যপুত্তিযেসু পব্বজিস্সামা’’তি. ‘‘সচে খো ত্ৱং, অয্য, পব্বজিস্সসি, এৱং মযম্পি পব্বজিস্সামা’’তি. অথ খো তে দাৰকা একমেকস্স মাতাপিতৰো উপসঙ্কমিত্ৱা এতদৱোচুং – ‘‘অনুজানাথ মং অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজ্জাযা’’তি. অথ খো তেসং দাৰকানং মাতাপিতৰো – ‘‘সব্বেপিমে দাৰকা সমানচ্ছন্দা কল্যাণাধিপ্পাযা’’তি অনুজানিংসু. তে ভিক্খূ উপসঙ্কমিত্ৱা পব্বজ্জং যাচিংসু. তে ভিক্খূ পব্বাজেসুং উপসম্পাদেসুং. তে ৰত্তিযা পচ্চূসসমযং পচ্চুট্ঠায ৰোদন্তি – ‘‘যাগুং দেথ, ভত্তং দেথ, খাদনীযং দেথা’’তি. ভিক্খূ এৱমাহংসু – ‘‘আগমেথ, আৱুসো, যাৱ ৰত্তি ৱিভাযতি. সচে যাগু ভৱিস্সতি, পিৱিস্সথ. সচে ভত্তং ভৱিস্সতি, ভুঞ্জিস্সথ. সচে খাদনীযং ভৱিস্সতি, খাদিস্সথ. নো চে ভৱিস্সতি যাগু ৱা ভত্তং ৱা খাদনীযং ৱা, পিণ্ডায চৰিত্ৱা ভুঞ্জিস্সথা’’তি. এৱম্পি খো তে ভিক্খূ ভিক্খূহি ৱুচ্চমানা ৰোদন্তিযেৱ – ‘‘যাগুং দেথ, ভত্তং দেথ, খাদনীযং দেথা’’তি. সেনাসনং ঊহদন্তিপি উম্মিহন্তিপি.
অস্সোসি খো ভগৱা ৰত্তিযা পচ্চূসসমযং পচ্চুট্ঠায দাৰকসদ্দং. সুত্ৱান আযস্মন্তং আনন্দং আমন্তেসি – ‘‘কিং নু খো সো, আনন্দ, দাৰকসদ্দো’’তি? অথ খো আযস্মা আনন্দো ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসি. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৱা ভিক্খূ পটিপুচ্ছি – ‘‘সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খূ জানং ঊনৱীসতিৱস্সং পুগ্গলং উপসম্পাদেন্তী’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তে, ভিক্খৱে, মোঘপুৰিসা জানং ঊনৱীসতিৱস্সং পুগ্গলং উপসম্পাদেস্সন্তি! ঊনকৱীসতিৱস্সো, ভিক্খৱে, পুগ্গলো অক্খমো হোতি সীতস্স উণ্হস্স জিঘচ্ছায পিপাসায ডংসমকসৱাতাতপসৰীসপসম্ফস্সানং দুৰুত্তানং দুৰাগতানং ৱচনপথানং উপ্পন্নানং সাৰীৰিকানং ৱেদনানং দুক্খানং তিব্বানং খৰানং কটুকানং অসাতানং অমনাপানং পাণহৰানং অনধিৱাসকজাতিকো হোতি. ৱীসতিৱস্সোৱ খো, ভিক্খৱে, পুগ্গলো খমো হোতি সীতস্স উণ্হস্স…পে… পাণহৰানং অধিৱাসকজাতিকো হোতি. নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
৪০৩. ‘‘যো পন ভিক্খু জানং ঊনৱীসতিৱস্সং পুগ্গলং উপসম্পাদেয্য, সো চ পুগ্গলো অনুপসম্পন্নো, তে চ ভিক্খূ গাৰয্হা, ইদং তস্মিং পাচিত্তিয’’ন্তি.
৪০৪. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.
জানাতি নাম সামং ৱা জানাতি, অঞ্ঞে ৱা তস্স আৰোচেন্তি, সো ৱা আৰোচেতি.
ঊনৱীসতিৱস্সো নাম অপ্পত্তৱীসতিৱস্সো.
‘‘উপসম্পাদেস্সামী’’তি গণং ৱা আচৰিযং ৱা পত্তং ৱা চীৱৰং ৱা পৰিযেসতি, সীমং ৱা সম্মন্নতি [সম্মনতি (ক.)], আপত্তি দুক্কটস্স. ঞত্তিযা দুক্কটং. দ্ৱীহি কম্মৱাচাহি দুক্কটা. কম্মৱাচাপৰিযোসানে উপজ্ঝাযস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স. গণস্স চ আচৰিযস্স চ আপত্তি দুক্কটস্স.
৪০৫. ঊনৱীসতিৱস্সে ঊনৱীসতিৱস্সসঞ্ঞী উপসম্পাদেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ঊনৱীসতিৱস্সে ৱেমতিকো উপসম্পাদেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. ঊনৱীসতিৱস্সে পৰিপুণ্ণৱীসতিৱস্সসঞ্ঞী উপসম্পাদেতি, অনাপত্তি. পৰিপুণ্ণৱীসতিৱস্সে ঊনৱীসতিৱস্সসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. পৰিপুণ্ণৱীসতিৱস্সে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. পৰিপুণ্ণৱীসতিৱস্সে পৰিপুণ্ণৱীসতিৱস্সসঞ্ঞী, অনাপত্তি.
৪০৬. অনাপত্তি ঊনৱীসতিৱস্সং পৰিপুণ্ণৱীসতিৱস্সসঞ্ঞী উপসম্পাদেতি, পৰিপুণ্ণৱীসতিৱস্সং পৰিপুণ্ণৱীসতিৱস্সসঞ্ঞী উপসম্পাদেতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.
ঊনৱীসতিৱস্সসিক্খাপদং নিট্ঠিতং পঞ্চমং.