১. সুৰাপানসিক্খাপদং
৩২৬. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা চেতিযেসু চাৰিকং চৰমানো যেন ভদ্দৱতিকা তেন পাযাসি. অদ্দসংসু খো গোপালকা পসুপালকা কস্সকা পথাৱিনো ভগৱন্তং দূৰতোৱ আগচ্ছন্তং. দিস্ৱান ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘মা খো, ভন্তে, ভগৱা অম্বতিত্থং অগমাসি. অম্বতিত্থে, ভন্তে, জটিলস্স অস্সমে নাগো পটিৱসতি ইদ্ধিমা আসিৱিসো [আসীৱিসো (সী. স্যা.)] ঘোৰৱিসো. সো ভগৱন্তং মা ৱিহেঠেসী’’তি. এৱং ৱুত্তে ভগৱা তুণ্হী অহোসি. দুতিযম্পি খো…পে… ততিযম্পি খো গোপালকা পসুপালকা কস্সকা পথাৱিনো ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘মা খো, ভন্তে, ভগৱা অম্বতিত্থং অগমাসি. অম্বতিত্থে, ভন্তে, জটিলস্স অস্সমে নাগো পটিৱসতি ইদ্ধিমা আসিৱিসো ঘোৰৱিসো. সো ভগৱন্তং মা ৱিহেঠেসী’’তি. ততিযম্পি খো ভগৱা তুণ্হী অহোসি.
অথ খো ভগৱা অনুপুব্বেন চাৰিকং চৰমানো যেন ভদ্দৱতিকা তদৱসৰি. তত্ৰ সুদং ভগৱা ভদ্দৱতিকাযং ৱিহৰতি. অথ খো আযস্মা সাগতো যেন অম্বতিত্থস্স [অম্বতিত্থকস্স (সী.), অম্বতিত্থং (স্যা.)] জটিলস্স অস্সমো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা অগ্যাগাৰং পৱিসিত্ৱা তিণসন্থাৰকং পঞ্ঞপেত্ৱা নিসীদি পল্লঙ্কং আভুজিত্ৱা উজুং কাযং পণিধায পৰিমুখং সতিং উপট্ঠপেত্ৱা. অদ্দসা খো সো নাগো আযস্মন্তং সাগতং পৱিট্ঠং. দিস্ৱান দুম্মনো [দুক্খী দুম্মনো (সী. স্যা.)] পধূপাযি [পধূপাসি (স্যা. ক.)]. আযস্মাপি সাগতো পধূপাযি [পধূপাসি (স্যা. ক.)]. অথ খো সো নাগো মক্খং অসহমানো পজ্জলি. আযস্মাপি সাগতো তেজোধাতুং সমাপজ্জিত্ৱা পজ্জলি. অথ খো আযস্মা সাগতো তস্স নাগস্স তেজসা তেজং পৰিযাদিযিত্ৱা যেন ভদ্দৱতিকা তেনুপসঙ্কমি. অথ খো ভগৱা ভদ্দৱতিকাযং যথাভিৰন্তং ৱিহৰিত্ৱা যেন কোসম্বী তেন চাৰিকং পক্কামি. অস্সোসুং খো কোসম্বিকা উপাসকা – ‘‘অয্যো কিৰ সাগতো অম্বতিত্থিকেন নাগেন সদ্ধিং সঙ্গামেসী’’তি.
অথ খো ভগৱা অনুপুব্বেন চাৰিকং চৰমানো যেন কোসম্বী তদৱসৰি. অথ খো কোসম্বিকা উপাসকা ভগৱতো পচ্চুগ্গমনং কৰিত্ৱা যেনাযস্মা সাগতো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং সাগতং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠংসু. একমন্তং ঠিতা খো কোসম্বিকা উপাসকা আযস্মন্তং সাগতং এতদৱোচুং – ‘‘কিং, ভন্তে, অয্যানং দুল্লভঞ্চ মনাপঞ্চ, কিং পটিযাদেমা’’তি? এৱং ৱুত্তে ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ কোসম্বিকে উপাসকে এতদৱোচুং – ‘‘অত্থাৱুসো, কাপোতিকা নাম পসন্না ভিক্খূনং দুল্লভা চ মনাপা চ, তং পটিযাদেথা’’তি. অথ খো কোসম্বিকা উপাসকা ঘৰে ঘৰে কাপোতিকং পসন্নং পটিযাদেত্ৱা আযস্মন্তং সাগতং পিণ্ডায পৱিট্ঠং দিস্ৱান আযস্মন্তং সাগতং এতদৱোচুং – ‘‘পিৱতু, ভন্তে, অয্যো সাগতো কাপোতিকং পসন্নং, পিৱতু, ভন্তে, অয্যো সাগতো কাপোতিকং পসন্ন’’ন্তি. অথ খো আযস্মা সাগতো ঘৰে ঘৰে কাপোতিকং পসন্নং পিৱিত্ৱা নগৰম্হা নিক্খমন্তো নগৰদ্ৱাৰে পৰিপতি.
অথ খো ভগৱা সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং নগৰম্হা নিক্খমন্তো অদ্দস আযস্মন্তং সাগতং নগৰদ্ৱাৰে পৰিপতন্তং. দিস্ৱান ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘গণ্হথ, ভিক্খৱে, সাগত’’ন্তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পটিস্সুণিত্ৱা আযস্মন্তং সাগতং আৰামং নেত্ৱা যেন ভগৱা তেন সীসং কত্ৱা নিপাতেসুং. অথ খো আযস্মা সাগতো পৰিৱত্তিত্ৱা যেন ভগৱা তেন পাদে কৰিত্ৱা সেয্যং কপ্পেসি. অথ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ননু, ভিক্খৱে, পুব্বে সাগতো তথাগতে সগাৰৱো অহোসি সপ্পতিস্সো’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘অপি নু খো, ভিক্খৱে, সাগতো এতৰহি তথাগতে সগাৰৱো সপ্পতিস্সো’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ননু, ভিক্খৱে, সাগতো অম্বতিত্থিকেন নাগেন [ডেড্ডুভেনাপি (সী. স্যা.)] সদ্ধিং সঙ্গামেসী’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘অপি নু খো, ভিক্খৱে, সাগতো এতৰহি পহোতি নাগেন সদ্ধিং সঙ্গামেতু’’ন্তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘অপি নু খো, ভিক্খৱে, তং পাতব্বং যং পিৱিত্ৱা ৱিসঞ্ঞী অস্সা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘অননুচ্ছৱিকং, ভিক্খৱে, সাগতস্স অননুলোমিকং অপ্পতিৰূপং অস্সামণকং অকপ্পিযং অকৰণীযং. কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, সাগতো মজ্জং পিৱিস্সতি! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
৩২৭. ‘‘সুৰামেৰযপানে পাচিত্তিয’’ন্তি.
৩২৮. সুৰা নাম পিট্ঠসুৰা পূৱসুৰা ওদনসুৰা কিণ্ণপক্খিত্তা সম্ভাৰসংযুত্তা.
মেৰযো নাম পুপ্ফাসৱো ফলাসৱো মধ্ৱাসৱো গুড়াসৱো সম্ভাৰসংযুত্তো.
পিৱেয্যাতি অন্তমসো কুসগ্গেনপি পিৱতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
মজ্জে মজ্জসঞ্ঞী পিৱতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. মজ্জে ৱেমতিকো পিৱতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. মজ্জে অমজ্জসঞ্ঞী পিৱতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
অমজ্জে মজ্জসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অমজ্জে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অমজ্জে অমজ্জসঞ্ঞী, অনাপত্তি.
৩২৯. অনাপত্তি অমজ্জঞ্চ হোতি মজ্জৱণ্ণং মজ্জগন্ধং মজ্জৰসং তং পিৱতি, সূপসম্পাকে, মংসসম্পাকে, তেলসম্পাকে, আমলকফাণিতে, অমজ্জং অৰিট্ঠং পিৱতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.
সুৰাপানসিক্খাপদং নিট্ঠিতং পঠমং.