২. ভূতগামৱগ্গো

১. ভূতগামসিক্খাপদং

৮৯. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা আড়ৱিযং ৱিহৰতি অগ্গাড়ৱে চেতিযে. তেন খো পন সমযেন আড়ৱকা ভিক্খূ নৱকম্মং কৰোন্তা ৰুক্খং ছিন্দন্তিপি ছেদাপেন্তিপি. অঞ্ঞতৰোপি আড়ৱকো ভিক্খু ৰুক্খং ছিন্দতি. তস্মিং ৰুক্খে অধিৱত্থা দেৱতা তং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘মা, ভন্তে, অত্তনো ভৱনং কত্তুকামো ময্হং ভৱনং ছিন্দী’’তি. সো ভিক্খু অনাদিযন্তো ছিন্দি যেৱ, তস্সা চ দেৱতায দাৰকস্স বাহুং আকোটেসি. অথ খো তস্সা দেৱতায এতদহোসি – ‘‘যংন্নূনাহং ইমং ভিক্খুং ইধেৱ জীৱিতা ৱোৰোপেয্য’’ন্তি. অথ খো তস্সা দেৱতায এতদহোসি – ‘‘ন খো মেতং পতিৰূপং যাহং ইমং ভিক্খুং ইধেৱ জীৱিতা ৱোৰোপেয্যং. যন্নূনাহং ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেয্য’’ন্তি. অথ খো সা দেৱতা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসি. ‘‘সাধু সাধু দেৱতে! সাধু খো ত্ৱং, দেৱতে, তং ভিক্খুং জীৱিতা ন ৱোৰোপেসি. সচজ্জ ত্ৱং, দেৱতে, তং ভিক্খুং জীৱিতা ৱোৰোপেয্যাসি, বহুঞ্চ ত্ৱং, দেৱতে, অপুঞ্ঞং পসৱেয্যাসি. গচ্ছ ত্ৱং, দেৱতে, অমুকস্মিং ওকাসে ৰুক্খো ৱিৱিত্তো তস্মিং উপগচ্ছা’’তি. মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সমণা সক্যপুত্তিযা ৰুক্খং ছিন্দিস্সন্তিপি ছেদাপেস্সন্তিপি একিন্দ্ৰিযং সমণা সক্যপুত্তিযা জীৱং ৱিহেঠেস্সন্তী’’তি!

অস্সোসুং খো ভিক্খূ তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৱিপাচেন্তানং. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম আড়ৱকা ভিক্খূ ৰুক্খং ছিন্দিস্সন্তিপি ছেদাপেস্সন্তিপী’’তি…পে… ‘‘সচ্চং কিৰ তুম্হে, ভিক্খৱে, ৰুক্খং ছিন্দথাপি ছেদাপেথাপী’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুৰিসা, ৰুক্খং ছিন্দিস্সথাপি, ছেদাপেস্সথাপি! জীৱসঞ্ঞিনো হি, মোঘপুৰিসা, মনুস্সা ৰুক্খস্মিং, নেতং মোঘপুৰিসা অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৯০. ‘‘ভূতগামপাতব্যতায পাচিত্তিয’’ন্তি.

৯১. ভূতগামো নাম পঞ্চ বীজজাতানি – মূলবীজং, খন্ধবীজং, ফড়ুবীজং, অগ্গবীজং, বীজবীজমেৱ [বীজবীজঞ্চেৱ (ইতিপি)] পঞ্চমং.

মূলবীজং নাম – হলিদ্দি, সিঙ্গিৱেৰং, ৱচা, ৱচত্তং, অতিৱিসা, কটুকৰোহিণী, উসীৰং, ভদ্দমূত্তকং, যানি ৱা পনঞ্ঞানিপি অত্থি মূলে জাযন্তি, মূলে সঞ্জাযন্তি, এতং মূলবীজং নাম.

খন্ধবীজং নাম – অস্সত্থো, নিগ্ৰোধো, পিলক্খো, উদুম্বৰো, কচ্ছকো, কপিত্থনো, যানি ৱা পনঞ্ঞানিপি অত্থি খন্ধে জাযন্তি, খন্ধে সঞ্জাযন্তি, এতং খন্ধবীজং নাম.

ফড়ুবীজং নাম – উচ্ছু, ৱেড়ু, নড়ো, যানি ৱা পনঞ্ঞানিপি অত্থি পব্বে জাযন্তি, পব্বে সঞ্জাযন্তি, এতং ফড়ুবীজং নাম.

অগ্গবীজং নাম – অজ্জুকং, ফণিজ্জকং, হিৰিৱেৰং, যানি ৱা পনঞ্ঞানিপি অত্থি অগ্গে জাযন্তি, অগ্গে সঞ্জাযন্তি, এতং অগ্গবীজং নাম.

বীজবীজং নাম – পুব্বণ্ণং, অপৰণ্ণং, যানি ৱা পনঞ্ঞানিপি অত্থি বীজে জাযন্তি, বীজে সঞ্জাযন্তি, এতং বীজবীজং নাম.

৯২. বীজে বীজসঞ্ঞী ছিন্দতি ৱা ছেদাপেতি ৱা, ভিন্দতি ৱা ভেদাপেতি ৱা, পচতি ৱা পচাপেতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. বীজে ৱেমতিকো ছিন্দতি ৱা ছেদাপেতি ৱা, ভিন্দতি ৱা ভেদাপেতি ৱা, পচতি ৱা পচাপেতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স. বীজে অবীজসঞ্ঞী ছিন্দতি ৱা ছেদাপেতি ৱা, ভিন্দতি ৱা ভেদাপেতি ৱা, পচতি ৱা পচাপেতি ৱা, অনাপত্তি. অবীজে বীজসঞ্ঞী আপত্তি দুক্কটস্স. অবীজে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অবীজে অবীজসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

৯৩. অনাপত্তি – ‘‘ইমং জান, ইমং দেহি, ইমং আহৰ, ইমিনা অত্থো, ইমং কপ্পিযং কৰোহী’’তি ভণতি, অসঞ্চিচ্চ, অস্সতিযা, অজানন্তস্স, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

ভূতগামসিক্খাপদং নিট্ঠিতং পঠমং.

২. অঞ্ঞৱাদকসিক্খাপদং

৯৪. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা কোসম্বিযং ৱিহৰতি ঘোসিতাৰামে. তেন খো পন সমযেন আযস্মা ছন্নো অনাচাৰং আচৰিত্ৱা সঙ্ঘমজ্ঝে আপত্তিযা অনুযুঞ্জীযমানো অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচৰতি – ‘‘কো আপন্নো, কিং আপন্নো, কিস্মিং আপন্নো, কথং আপন্নো, কং ভণথ, কিং ভণথা’’তি? যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম আযস্মা ছন্নো সঙ্ঘমজ্ঝে আপত্তিযা অনুযুঞ্জীযমানো অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচৰিস্সতি – কো আপন্নো, কিং আপন্নো, কিস্মিং আপন্নো, কথং আপন্নো, কং ভণথ, কিং ভণথা’’তি…পে… সচ্চং কিৰ ত্ৱং, ছন্ন, সঙ্ঘমজ্ঝে আপত্তিযা অনুযুঞ্জীযমানো অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচৰসি – কো আপন্নো, কিং আপন্নো, কিস্মিং আপন্নো, কথং আপন্নো, কং ভণথ, কিং ভণথাতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম ত্ৱং, মোঘপুৰিস, সঙ্ঘমজ্ঝে আপত্তিযা অনুযুঞ্জীযমানো অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচৰিস্সসি – কো আপন্নো, কিং আপন্নো, কিস্মিং আপন্নো, কথং আপন্নো, কং ভণথ, কিং ভণথাতি! নেতং, মোঘপুৰিস, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… ৱিগৰহিত্ৱা…পে… ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, সঙ্ঘো ছন্নস্স ভিক্খুনো অঞ্ঞৱাদকং ৰোপেতু. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ৰোপেতব্বং. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –

৯৫. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং ছন্নো ভিক্খু সঙ্ঘমজ্ঝে আপত্তিযা অনুযুঞ্জীযমানো অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচৰতি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ছন্নস্স ভিক্খুনো অঞ্ঞৱাদকং ৰোপেয্য. এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং ছন্নো ভিক্খু সঙ্ঘমজ্ঝে আপত্তিযা অনুযুঞ্জীযমানো অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচৰতি. সঙ্ঘো ছন্নস্স ভিক্খুনো অঞ্ঞৱাদকং ৰোপেতি. যস্সাযস্মতো খমতি ছন্নস্স ভিক্খুনো অঞ্ঞৱাদকস্স ৰোপনা, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘ৰোপিতং সঙ্ঘেন ছন্নস্স ভিক্খুনো অঞ্ঞৱাদকং. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.

অথ খো ভগৱা আযস্মন্তং ছন্নং অনেকপৰিযাযেন ৱিগৰহিত্ৱা দুব্ভৰতায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘অঞ্ঞৱাদকে পাচিত্তিয’’ন্তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

৯৬. তেন খো পন সমযেন আযস্মা ছন্নো সঙ্ঘমজ্ঝে আপত্তিযা অনুযুঞ্জীযমানো ‘‘অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচৰন্তো – ‘‘আপত্তিং আপজ্জিস্সামী’’তি তুণ্হীভূতো সঙ্ঘং ৱিহেসেতি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম আযস্মা ছন্নো সঙ্ঘমজ্ঝে আপত্তিযা অনুযুঞ্জীযমানো তুণ্হীভূতো সঙ্ঘং ৱিহেসেস্সতী’’তি…পে… সচ্চং কিৰ ত্ৱং, ছন্ন, সঙ্ঘমজ্ঝে আপত্তিযা অনুযুঞ্জীযমানো তুণ্হীভূতো সঙ্ঘং ৱিহেসেসীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম ত্ৱং, মোঘপুৰিস, সঙ্ঘমজ্ঝে আপত্তিযা অনুযুঞ্জীযমানো তুণ্হীভূতো সঙ্ঘং ৱিহেসেস্সসি! নেতং, মোঘপুৰিস, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… ৱিগৰহিত্ৱা…পে… ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, সঙ্ঘো ছন্নস্স ভিক্খুনো ৱিহেসকং ৰোপেতু. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ৰোপেতব্বং. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –

৯৭. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং ছন্নো ভিক্খু সঙ্ঘমজ্ঝে আপত্তিযা অনুযুঞ্জীযমানো তুণ্হীভূতো সঙ্ঘং ৱিহেসেতি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ছন্নস্স ভিক্খুনো ৱিহেসকং ৰোপেয্য. এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং ছন্নো ভিক্খু সঙ্ঘমজ্ঝে আপত্তিযা অনুযুঞ্জীযমানো তুণ্হীভূতো সঙ্ঘং ৱিহেসেতি. সঙ্ঘো ছন্নস্স ভিক্খুনো ৱিহেসকং ৰোপেতি. যস্সাযস্মাতো খমতি ছন্নস্স ভিক্খুনো ৱিহেসকস্স ৰোপনা, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘ৰোপিতং সঙ্ঘেন ছন্নস্স ভিক্খুনো ৱিহেসকং. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.

অথ খো ভগৱা আযস্মন্তং ছন্নং অনেকপৰিযাযেন ৱিগৰহিত্ৱা দুব্ভৰতায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৯৮. ‘‘অঞ্ঞৱাদকে ৱিহেসকে পাচিত্তিয’’ন্তি.

৯৯. অঞ্ঞৱাদকো নাম সঙ্ঘমজ্ঝে ৱত্থুস্মিং ৱা আপত্তিযা ৱা অনুযুঞ্জীযমানো তং ন কথেতুকামো তং ন উগ্ঘাটেতুকামো অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচৰতি – ‘‘কো আপন্নো, কিং আপন্নো, কিস্মিং আপন্নো, কথং আপন্নো, কং ভণথ, কিং ভণথা’’তি. এসো অঞ্ঞৱাদকো নাম.

ৱিহেসকো নাম সঙ্ঘমজ্ঝে ৱত্থুস্মিং ৱা আপত্তিযা ৱা অনুযুঞ্জীযমানো তং ন কথেতুকামো তং ন উগ্ঘাটেতুকামো তুণ্হীভূতো সঙ্ঘং ৱিহেসেতি. এসো ৱিহেসকো নাম.

১০০. আৰোপিতে অঞ্ঞৱাদকে সঙ্ঘমজ্ঝে ৱত্থুস্মিং ৱা আপত্তিযা ৱা অনুযুঞ্জীযমানো তং ন কথেতুকামো তং ন উগ্ঘাটেতুকামো অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচৰতি – ‘‘কো আপন্নো, কিং আপন্নো, কিস্মিং আপন্নো, কথং আপন্নো, কং ভণথ, কিং ভণথা’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. আৰোপিতে ৱিহেসকে সঙ্ঘমজ্ঝে ৱত্থুস্মিং ৱা আপত্তিযা ৱা অনুযুঞ্জীযমানো তং ন কথেতুকামো তং ন উগ্ঘাটেতুকামো তুণ্হীভূতো সঙ্ঘং ৱিহেসেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. ৰোপিতে অঞ্ঞৱাদকে সঙ্ঘমজ্ঝে ৱত্থুস্মিং ৱা আপত্তিযা ৱা অনুযুঞ্জীযমানো তং ন কথেতুকামো তং ন উগ্ঘাটেতুকামো অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচৰতি – ‘‘কো আপন্নো, কিং আপন্নো, কিস্মিং আপন্নো, কথং আপন্নো, কং ভণথ, কিং ভণথা’’তি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ৰোপিতে ৱিহেসকে সঙ্ঘমজ্ঝে ৱত্থুস্মিং ৱা আপত্তিযা ৱা অনুযুঞ্জীযমানো তং ন কথেতুকামো তং ন উগ্ঘাটেতুকামো তুণ্হীভূতো সঙ্ঘং ৱিহেসেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

১০১. ধম্মকম্মে ধম্মকম্মসঞ্ঞী অঞ্ঞৱাদকে ৱিহেসকে, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ধম্মকম্মে ৱেমতিকো অঞ্ঞৱাদকে ৱিহেসকে, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ধম্মকম্মে অধম্মকম্মসঞ্ঞী অঞ্ঞৱাদকে ৱিহেসকে, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অধম্মকম্মে ধম্মকম্মসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অধম্মকম্মে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অধম্মকম্মে অধম্মকম্মসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স.

১০২. অনাপত্তি অজানন্তো পুচ্ছতি, গিলানো ৱা ন কথেতি; ‘‘সঙ্ঘস্স ভণ্ডনং ৱা কলহো ৱা ৱিগ্গহো ৱা ৱিৱাদো ৱা ভৱিস্সতী’’তি ন কথেতি; ‘‘সঙ্ঘভেদো ৱা সঙ্ঘৰাজি ৱা ভৱিস্সতী’’তি ন কথেতি; ‘‘অধম্মেন ৱা ৱগ্গেন ৱা নকম্মাৰহস্স ৱা কম্মং কৰিস্সতী’’তি ন কথেতি; উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

অঞ্ঞৱাদকসিক্খাপদং নিট্ঠিতং দুতিযং.

৩. উজ্ঝাপনকসিক্খাপদং

১০৩. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন খো পন সমযেন আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো সঙ্ঘস্স সেনাসনঞ্চ পঞ্ঞপেতি ভত্তানি চ উদ্দিসতি. তেন খো পন সমযেন মেত্তিযভূমজকা [মেত্তিযভূম্মজকা (সী. স্যা.)] ভিক্খূ নৱকা চেৱ হোন্তি অপ্পপুঞ্ঞা চ. যানি সঙ্ঘস্স লামকানি সেনাসনানি তানি তেসং পাপুণন্তি লামকানি চ ভত্তানি. তে আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং ভিক্খূ উজ্ঝাপেন্তি – ‘‘ছন্দায দব্বো মল্লপুত্তো সেনাসনং পঞ্ঞপেতি, ছন্দায চ ভত্তানি উদ্দিসতী’’তি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং ভিক্খূ উজ্ঝাপেস্সন্তী’’তি…পে… ‘‘সচ্চং কিৰ তুম্হে, ভিক্খৱে, দব্বং মল্লপুত্তং ভিক্খূ উজ্ঝাপেথা’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুৰিসা, দব্বং মল্লপুত্তং ভিক্খূ উজ্ঝাপেস্সথ! নেতং, মোঘপুৰিসা, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

‘‘উজ্ঝাপনকে পাচিত্তিয’’ন্তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

১০৪. তেন খো পন সমযেন মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ – ‘‘ভগৱতা উজ্ঝাপনকং পটিক্খিত্ত’’ন্তি, ‘‘এত্তাৱতা ভিক্খূ সোস্সন্তী’’তি [ৱিহেসিস্সন্তীতি (ইতিপি)] ভিক্খূনং সামন্তা আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং খিয্যন্তি – ‘‘ছন্দায দব্বো মল্লপুত্তো সেনাসনং পঞ্ঞপেতি, ছন্দায চ ভত্তানি উদ্দিসতী’’তি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং খিয্যিস্সন্তী’’তি…পে… ‘‘সচ্চং কিৰ তুম্হে, ভিক্খৱে, দব্বং মল্লপুত্তং খিয্যথা’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুৰিসা, দব্বং মল্লপুত্তং খিয্যিস্সথ! নেতং, মোঘপুৰিসা, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

১০৫. ‘‘উজ্ঝাপনকে খিয্যনকে পাচিত্তিয’’ন্তি.

১০৬. উজ্ঝাপনকং নাম উপসম্পন্নং সঙ্ঘেন সম্মতং সেনাসনপঞ্ঞাপকং ৱা ভত্তুদ্দেসকং ৱা যাগুভাজকং ৱা ফলভাজকং ৱা খজ্জভাজকং ৱা অপ্পমত্তকৱিস্সজ্জকং ৱা অৱণ্ণং কত্তুকামো, অযসং কত্তুকামো, মঙ্কুকত্তুকামো, উপসম্পন্নং উজ্ঝাপেতি ৱা খিয্যতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ধম্মকম্মে ধম্মকম্মসঞ্ঞী উজ্ঝাপনকে খিয্যনকে আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ধম্মকম্মে ৱেমতিকো উজ্ঝাপনকে খিয্যনকে আপত্তি পাচিত্তিযস্স. ধম্মকম্মে অধম্মকম্মসঞ্ঞী উজ্ঝাপনকে খিয্যনকে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

অনুপসম্পন্নং উজ্ঝাপেতি ৱা খিয্যতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স. উপসম্পন্নং সঙ্ঘেন অসম্মতং সেনাসনপঞ্ঞাপকং ৱা ভত্তুদ্দেসকং ৱা যাগুভাজকং ৱা ফলভাজকং ৱা খজ্জভাজকং ৱা অপ্পমত্তকৱিস্সজ্জকং ৱা অৱণ্ণং কত্তুকামো, অযসং কত্তুকামো, মঙ্কুকত্তুকামো, উপসম্পন্নং ৱা অনুপসম্পন্নং ৱা উজ্ঝাপেতি ৱা খিয্যতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নং সঙ্ঘেন সম্মতং ৱা অসম্মতং ৱা সেনাসনপঞ্ঞাপকং ৱা ভত্তুদ্দেসকং ৱা যাগুভাজকং ৱা ফলভাজকং ৱা খজ্জভাজকং ৱা অপ্পমত্তকৱিস্সজ্জকং ৱা অৱণ্ণং কত্তুকামো, অযসং কত্তুকামো, মঙ্কুকত্তুকামো, উপসম্পন্নং ৱা অনুপসম্পন্নং ৱা উজ্ঝাপেতি ৱা খিয্যতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স. অধম্মকম্মে ধম্মকম্মসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অধম্মকম্মে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অধম্মকম্মে অধম্মকম্মসঞ্ঞী আপত্তি দুক্কটস্স.

১০৭. অনাপত্তি পকতিযা ছন্দা দোসা মোহা ভযা কৰোন্তং উজ্ঝাপেতি ৱা খিয্যতি ৱা, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

উজ্ঝাপনকসিক্খাপদং নিট্ঠিতং ততিযং.

৪. পঠমসেনাসনসিক্খাপদং

১০৮. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ হেমন্তিকে কালে অজ্ঝোকাসে সেনাসনং পঞ্ঞপেত্ৱা কাযং ওতাপেন্তা কালে আৰোচিতে তং পক্কমন্তা নেৱ উদ্ধৰিংসু ন উদ্ধৰাপেসুং, অনাপুচ্ছা পক্কমিংসু. সেনাসনং ওৱট্ঠং হোতি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথং হি নাম ভিক্খূ অজ্ঝোকাসে সেনাসনং পঞ্ঞপেত্ৱা তং পক্কমন্তা নেৱ উদ্ধৰিস্সন্তি ন উদ্ধৰাপেস্সন্তি, অনাপুচ্ছা পক্কমিস্সন্তি, সেনাসনং ওৱট্ঠ’’ন্তি! অথ খো তে ভিক্খূ তে অনেকপৰিযাযেন ৱিগৰহিত্ৱা ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ভিক্খূ অজ্ঝোকাসে…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

১০৯. ‘‘যো পন ভিক্খু সঙ্ঘিকং মঞ্চং ৱা পীঠং ৱা ভিসিং ৱা কোচ্ছং ৱা অজ্ঝোকাসে সন্থৰিত্ৱা ৱা সন্থৰাপেত্ৱা ৱা তং পক্কমন্তো নেৱ উদ্ধৰেয্য ন উদ্ধৰাপেয্য, অনাপুচ্ছং ৱা গচ্ছেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

এৱঞ্চিদং ভগৱতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

১১০. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ অজ্ঝোকাসে ৱসিত্ৱা কালস্সেৱ সেনাসনং অভিহৰন্তি. অদ্দসা খো ভগৱা তে ভিক্খূ কালস্সেৱ সেনাসনং অভিহৰন্তে. দিস্ৱান এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, অট্ঠ মাসে অৱস্সিকসঙ্কেতে [ৱসিতুং অৱস্সিকসংকেতে (ইতিপি)] মণ্ডপে ৱা ৰুক্খমূলে ৱা যত্থ কাকা ৱা কুললা ৱা ন ঊহদন্তি তত্থ সেনাসনং নিক্খিপিতু’’ন্তি.

১১১. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

সঙ্ঘিকং নাম সঙ্ঘস্স দিন্নং হোতি পৰিচ্চত্তং.

মঞ্চো নাম চত্তাৰো মঞ্চা – মসাৰকো, বুন্দিকাবদ্ধো, কুড়ীৰপাদকো, আহচ্চপাদকো.

পীঠং নাম চত্তাৰি পীঠানি – মসাৰকং, বুন্দিকাবদ্ধং, কুড়ীৰপাদকং, আহচ্চপাদকং.

ভিসি নাম পঞ্চ ভিসিযো – উণ্ণভিসি, চোড়ভিতি, ৱাকভিসি, তিণভিসি, পণ্ণভিসি.

কোচ্ছং নাম – ৱাকমযং ৱা উসীৰমযং ৱা মুঞ্জমযং ৱা পব্বজমযং [বব্বজমযং (সী.)] ৱা অন্তো সংৱেঠেত্ৱা বদ্ধং হোতি.

সন্থৰিত্ৱাতি সযং সন্থৰিত্ৱা.

সন্থৰাপেত্ৱাতি অঞ্ঞং সন্থৰাপেত্ৱা. অনুপসম্পন্নং সন্থৰাপেতি, তস্স পলিবোধো. উপসম্পন্নং সন্থৰাপেতি, সন্থাৰকস্স [সন্থতস্স (ইতিপি)] পলিবোধো.

তং পক্কমন্তো নেৱ উদ্ধৰেয্যাতি ন সযং উদ্ধৰেয্য.

ন উদ্ধৰাপেয্যাতি ন অঞ্ঞং উদ্ধৰাপেয্য.

অনাপুচ্ছং ৱা গচ্ছেয্যাতি ভিক্খুং ৱা সামণেৰং ৱা আৰামিকং ৱা অনাপুচ্ছা মজ্ঝিমস্স পুৰিসস্স লেড্ডুপাতং অতিক্কমন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

১১২. সঙ্ঘিকে সঙ্ঘিকসঞ্ঞী অজ্ঝোকাসে সন্থৰিত্ৱা ৱা সন্থৰাপেত্ৱা ৱা তং পক্কমন্তো নেৱ উদ্ধৰেয্য ন উদ্ধৰাপেয্য অনাপুচ্ছং ৱা গচ্ছেয্য, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. সঙ্ঘিকে ৱেমতিকো…পে… সঙ্ঘিকে পুগ্গলিকসঞ্ঞী অজ্ঝোকাসে সন্থৰিত্ৱা ৱা সন্থৰাপেত্ৱা ৱা তং পক্কমন্তো নেৱ উদ্ধৰেয্য ন উদ্ধৰাপেয্য, অনাপুচ্ছং ৱা গচ্ছেয্য, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

চিমিলিকং ৱা উত্তৰত্থৰণং ৱা ভূমত্থৰণং ৱা তট্টিকং ৱা চম্মখণ্ডং ৱা পাদপুঞ্ছনিং ৱা ফলকপীঠং ৱা অজ্ঝোকাসে সন্থৰিত্ৱা ৱা সন্থৰাপেত্ৱা ৱা তং পক্কমন্তো নেৱ উদ্ধৰেয্য ন উদ্ধৰাপেয্য, অনাপুচ্ছং ৱা গচ্ছেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. পুগ্গলিকে সঙ্ঘিকসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. পুগ্গলিকে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. পুগ্গলিকে পুগ্গলিকসঞ্ঞী অঞ্ঞস্স পুগ্গলিকে, আপত্তি দুক্কটস্স. অত্তনো পুগ্গলিকে অনাপত্তি.

১১৩. অনাপত্তি উদ্ধৰিত্ৱা গচ্ছতি, উদ্ধৰাপেত্ৱা গচ্ছতি, আপুচ্ছং গচ্ছতি, ওতাপেন্তো গচ্ছতি, কেনচি পলিবুদ্ধং হোতি, আপদাসু, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

পঠমসেনাসনসিক্খাপদং নিট্ঠিতং চতুত্থং.

৫. দুতিযসেনাসনসিক্খাপদং

১১৪. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন সত্তৰসৱগ্গিযা ভিক্খূ সহাযকা হোন্তি. তে ৱসন্তাপি একতোৱ ৱসন্তি, পক্কমন্তাপি একতোৱ পক্কমন্তি. তে অঞ্ঞতৰস্মিং সঙ্ঘিকে ৱিহাৰে সেয্যং সন্থৰিত্ৱা তং পক্কমন্তা নেৱ উদ্ধৰিংসু ন উদ্ধৰাপেসুং, অনাপুচ্ছা পক্কমিংসু. সেনাসনং উপচিকাহি খাযিতং হোতি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সত্তৰসৱগ্গিযা ভিক্খূ সঙ্ঘিকে ৱিহাৰে সেয্যং সন্থৰিত্ৱা তং পক্কমন্তা নেৱ উদ্ধৰিস্সন্তি ন উদ্ধৰাপেস্সন্তি, অনাপুচ্ছা পক্কমিস্সন্তি, সেনাসনং উপচিকাহি খাযিত’’ন্তি! অথ খো তে ভিক্খূ সত্তৰসৱগ্গিযে ভিক্খূ অনেকপৰিযাযেন ৱিগৰহিত্ৱা ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… ‘‘সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, সত্তৰসৱগ্গিযা ভিক্খূ সঙ্ঘিকে ৱিহাৰে সেয্যং সন্থৰিত্ৱা তং পক্কমন্তা নেৱ উদ্ধৰিংসু ন উদ্ধৰাপেসুং, অনাপুচ্ছা পক্কমিংসু, সেনাসনং উপচিকাহি খাযিত’’ন্তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তে, ভিক্খৱে, মোঘপুৰিসা সঙ্ঘিকে ৱিহাৰে সেয্যং সন্থৰিত্ৱা তং পক্কমন্তা নেৱ উদ্ধৰিস্সন্তি ন উদ্ধৰাপেস্সন্তি, অনাপুচ্ছা পক্কমিস্সন্তি, সেনাসনং উপচিকাহি খাযিতং! নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

১১৫. ‘‘যো পন ভিক্খু সঙ্ঘিকে ৱিহাৰে সেয্যং সন্থৰিত্ৱা ৱা সন্থৰাপেত্ৱা ৱা তং পক্কমন্তো নেৱ উদ্ধৰেয্য ন উদ্ধৰাপেয্য, অনাপুচ্ছং ৱা গচ্ছেয্য, পাচিত্তিয’’ন্তি.

১১৬. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

সঙ্ঘিকো নাম ৱিহাৰো সঙ্ঘস্স দিন্নো হোতি পৰিচ্চত্তো.

সেয্যং নাম ভিসি, চিমিলিকা উত্তৰত্থৰণং, ভূমত্থৰণং, তট্টিকা, চম্মখণ্ডো, নিসীদনং, পচ্চত্থৰণং, তিণসন্থাৰো, পণ্ণসন্থাৰো.

সন্থৰিত্ৱাতি সযং সন্থৰিত্ৱা.

সন্থৰাপেত্ৱাতি অঞ্ঞং সন্থৰাপেত্ৱা.

তং পক্কমন্তো নেৱ উদ্ধৰেয্যাতি ন সযং উদ্ধৰেয্য.

ন উদ্ধৰাপেয্যাতি ন অঞ্ঞং উদ্ধৰাপেয্য.

অনাপুচ্ছং ৱা গচ্ছেয্যাতি ভিক্খুং ৱা সামণেৰং ৱা আৰামিকং ৱা অনাপুচ্ছা পৰিক্খিত্তস্স আৰামস্স পৰিক্খেপং অতিক্কমন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অপৰিক্খিত্তস্স আৰামস্স উপচাৰং অতিক্কমন্তস্স আপত্তি পাচিত্তিযস্স. সঙ্ঘিকে সঙ্ঘিকসঞ্ঞী সেয্যং সন্থৰিত্ৱা ৱা সন্থৰাপেত্ৱা ৱা তং পক্কমন্তো নেৱ উদ্ধৰেয্য ন উদ্ধৰাপেয্য, অনাপুচ্ছং ৱা গচ্ছেয্য, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. সঙ্ঘিকে ৱেমতিকো সেয্যং সন্থৰিত্ৱা ৱা সন্থৰাপেত্ৱা ৱা তং পক্কমন্তো নেৱ উদ্ধৰেয্য ন উদ্ধৰাপেয্য, অনাপুচ্ছং ৱা গচ্ছেয্য, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. সঙ্ঘিকে পুগ্গলিকসঞ্ঞী সেয্যং সন্থৰিত্ৱা ৱা সন্থৰাপেত্ৱা ৱা তং পক্কমন্তো নেৱ উদ্ধৰেয্য ন উদ্ধৰাপেয্য, অনাপুচ্ছং ৱা গচ্ছেয্য, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

১১৭. ৱিহাৰস্স উপচাৰে ৱা উপট্ঠানসালাযং ৱা মণ্ডপে ৱা ৰুক্খমূলে ৱা সেয্যং সন্থৰিত্ৱা ৱা সন্থৰাপেত্ৱা ৱা তং পক্কমন্তো নেৱ উদ্ধৰেয্য ন উদ্ধৰাপেয্য, অনাপুচ্ছং ৱা গচ্ছেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. মঞ্চং ৱা পীঠং ৱা ৱিহাৰে ৱা ৱিহাৰস্সূপচাৰে ৱা উপট্ঠানসালাযং ৱা মণ্ডপে ৱা ৰুক্খমূলে ৱা সন্থৰিত্ৱা ৱা সন্থৰাপেত্ৱা ৱা তং পক্কমন্তো নেৱ উদ্ধৰেয্য ন উদ্ধৰাপেয্য, অনাপুচ্ছং ৱা গচ্ছেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স.

পুগ্গলিকে সঙ্ঘিকসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. পুগ্গলিকে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. পুগ্গলিকে পুগ্গলিকসঞ্ঞী অঞ্ঞস্স পুগ্গলিকে আপত্তি দুক্কটস্স. অত্তনো পুগ্গলিকে অনাপত্তি.

১১৮. অনাপত্তি উদ্ধৰিত্ৱা গচ্ছতি, উদ্ধৰাপেত্ৱা গচ্ছতি, আপুচ্ছং গচ্ছতি, কেনচি পলিবুদ্ধং হোতি, সাপেক্খো গন্ত্ৱা তত্থ ঠিতো আপুচ্ছতি, কেনচি পলিবুদ্ধো হোতি, আপদাসু, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

দুতিযসেনাসনসিক্খাপদং নিট্ঠিতং পঞ্চমং.

৬. অনুপখজ্জসিক্খাপদং

১১৯. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ ৱৰসেয্যাযো পলিবুন্ধেন্তি, থেৰা ভিক্খূ ৱুট্ঠাপেন্তি [এত্থ তে ইতি কম্মপদং ঊনং ৱিয দিস্সতি]. অথ খো ছব্বগ্গিযানং ভিক্খূনং এতদহোসি – ‘‘কেন নু খো মযং উপাযেন ইধেৱ ৱস্সং ৱসেয্যামা’’তি? অথ খো ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ থেৰে ভিক্খূ অনুপখজ্জ সেয্যং কপ্পেন্তি – যস্স সম্বাধো ভৱিস্সতি সো পক্কমিস্সতীতি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ থেৰে ভিক্খূ অনুপখজ্জ সেয্যং কপ্পেস্সন্তী’’তি! অথ খো তে ভিক্খূ ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ অনেকপৰিযাযেন ৱিগৰহিত্ৱা ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং …পে… ‘‘সচ্চং কিৰ তুম্হে, ভিক্খৱে, থেৰে ভিক্খূ অনুপখজ্জ সেয্যং কপ্পেথা’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুৰিসা, থেৰে ভিক্খূ অনুপখজ্জ সেয্যং কপ্পেস্সথ! নেতং, মোঘপুৰিসা, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

১২০. ‘‘যো পন ভিক্খু সঙ্ঘিকে ৱিহাৰে জানং পুব্বুপগতং ভিক্খুং অনুপখজ্জ সেয্যং কপ্পেয্য – যস্স সম্বাধো ভৱিস্সতি সো পক্কমিস্সতী’তি, এতদেৱ পচ্চযং কৰিত্ৱা অনঞ্ঞং, পাচিত্তিয’’ন্তি.

১২১. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং ২.০২৫১ অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

সঙ্ঘিকো নাম ৱিহাৰো সঙ্ঘস্স দিন্নো হোতি পৰিচ্চত্তো.

জানাতি নাম ৱুড্ঢোতি জানাতি, গিলানোতি জানাতি, সঙ্ঘেন দিন্নোতি জানাতি.

অনুপখজ্জাতি অনুপৱিসিত্ৱা.

সেয্যং কপ্পেয্যাতি মঞ্চস্স ৱা পীঠস্স ৱা পৱিসন্তস্স ৱা নিক্খমন্তস্স ৱা উপচাৰে সেয্যং সন্থৰতি ৱা সন্থৰাপেতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স. অভিনিসীদতি ৱা অভিনিপজ্জতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

এতদেৱ পচ্চযং কৰিত্ৱা অনঞ্ঞন্তি ন অঞ্ঞো কোচি পচ্চযো হোতি অনুপখজ্জ সেয্যং কপ্পেতুং.

১২২. সঙ্ঘিকে সঙ্ঘিকসঞ্ঞী অনুপখজ্জ সেয্যং কপ্পেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. সঙ্ঘিকে ৱেমতিকো অনুপখজ্জ সেয্যং কপ্পেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. সঙ্ঘিকে পুগ্গলিকসঞ্ঞী অনুপখজ্জ সেয্যং কপ্পেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

মঞ্চস্স ৱা পীঠস্স ৱা পৱিসন্তস্স ৱা নিক্খমন্তস্স ৱা উপচাৰং ঠপেত্ৱা সেয্যং সন্থৰতি ৱা সন্থৰাপেতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স. অভিনিসীদতি ৱা অভিনিপজ্জতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স. ৱিহাৰস্স উপচাৰে ৱা উপট্ঠানসালাযং ৱা মণ্ডপে ৱা ৰুক্খমূলে ৱা অজ্ঝোকাসে ৱা সেয্যং সন্থৰতি ৱা সন্থৰাপেতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স. অভিনিসীদতি ৱা অভিনিপ্পজ্জতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স. পুগ্গলিকে সঙ্ঘিকসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. পুগ্গলিকে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. পুগ্গলিকে পুগ্গলিকসঞ্ঞী অঞ্ঞস্স পুগ্গলিকে আপত্তি দুক্কটস্স. অত্তনো পুগ্গলিকে অনাপত্তি.

১২৩. অনাপত্তি গিলানো পৱিসতি, সীতেন ৱা উণ্হেন ৱা পীড়িতো পৱিসতি, আপদাসু, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

অনুপখজ্জসিক্খাপদং নিট্ঠিতং ছট্ঠং.

৭. নিক্কড্ঢনসিক্খাপদং

১২৪. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন সত্তৰসৱগ্গিযা ভিক্খূ অঞ্ঞতৰং পচ্চন্তিমং মহাৱিহাৰং পটিসঙ্খৰোন্তি – ‘‘ইধ মযং ৱস্সং ৱসিস্সামা’’তি. অদ্দসংসু খো ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ সত্তৰসৱগ্গিযে ভিক্খূ ৱিহাৰং পটিসঙ্খৰোন্তে. দিস্ৱান এৱমাহংসু – ‘‘ইমে, আৱুসো, সত্তৰসৱগ্গিযা ভিক্খূ ৱিহাৰং পটিসঙ্খৰোন্তি. হন্দ নে ৱুট্ঠাপেস্সামা’’তি! একচ্চে এৱমাহংসু – ‘‘আগমেথাৱুসো, যাৱ পটিসঙ্খৰোন্তি; পটিসঙ্খতে ৱুট্ঠাপেস্সামা’’তি.

অথ খো ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ সত্তৰসৱগ্গিযে ভিক্খূ এতদৱোচুং – ‘‘উট্ঠেথাৱুসো, অম্হাকং ৱিহাৰো পাপুণাতী’’তি. ‘‘ননু, আৱুসো, পটিকচ্চেৱ [পটিগচ্চেৱ (সী.)] আচিক্খিতব্বং, মযঞ্চঞ্ঞং পটিসঙ্খৰেয্যামা’’তি. ‘‘ননু, আৱুসো, সঙ্ঘিকো ৱিহাৰো’’তি? ‘‘আমাৱুসো, সঙ্ঘিকো ৱিহাৰো’’তি. ‘‘উট্ঠেথাৱুসো, অম্হাকং ৱিহাৰো পাপুণাতী’’তি. ‘‘মহল্লকো, আৱুসো, ৱিহাৰো. তুম্হেপি ৱসথ, মযম্পি ৱসিস্সামা’’তি. ‘‘উট্ঠেথাৱুসো, অম্হাকং ৱিহাৰো পাপুণাতী’’তি কুপিতা অনত্তমনা গীৱাযং গহেত্ৱা নিক্কড্ঢন্তি. তে নিক্কড্ঢীযমানা ৰোদন্তি. ভিক্খূ এৱমাহংসু – ‘‘কিস্স তুম্হে, আৱুসো, ৰোদথা’’তি? ‘‘ইমে, আৱুসো, ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ কুপিতা অনত্তমনা অম্হে সঙ্ঘিকা ৱিহাৰা নিক্কড্ঢন্তী’’তি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ কুপিতা অনত্তমনা ভিক্খূ সঙ্ঘিকা ৱিহাৰা নিক্কড্ঢিস্সন্তী’’তি! অথ খো তে ভিক্খূ ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ অনেকপৰিযাযেন ৱিগৰহিত্ৱা ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… ‘‘সচ্চং কিৰ তুম্হে, ভিক্খৱে, কুপিতা অনত্তমনা ভিক্খূ সঙ্ঘিকা ৱিহাৰা নিক্কড্ঢথা’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুৰিসা, কুপিতা অনত্তমনা ভিক্খূ সঙ্ঘিকা ৱিহাৰা নিক্কড্ঢিস্সথ? নেতং, মোঘপুৰিসা, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

১২৫. ‘‘যো পন ভিক্খু ভিক্খুং কুপিতো অনত্তমনো সঙ্ঘিকা ৱিহাৰা নিক্কড্ঢেয্য ৱা নিক্কড্ঢাপেয্য ৱা, পাচিত্তিয’’ন্তি.

১২৬. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

ভিক্খুন্তি অঞ্ঞং ভিক্খুং.

কুপিতো অনত্তমনোতি অনভিৰদ্ধো আহতচিত্তো খিলজাতো.

সঙ্ঘিকো নাম ৱিহাৰো সঙ্ঘস্স দিন্নো হোতি পৰিচ্চত্তো.

নিক্কড্ঢেয্যাতি গব্ভে গহেত্ৱা পমুখং নিক্কড্ঢতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. পমুখে গহেত্ৱা বহি নিক্কড্ঢতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. একেন পযোগেন বহুকেপি দ্ৱাৰে অতিক্কামেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

নিক্কড্ঢাপেয্যাতি অঞ্ঞং আণাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স [দুক্কটস্স (কত্থচি)]. সকিং আণত্তো বহুকেপি দ্ৱাৰে অতিক্কামেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

১২৭. সঙ্ঘিকে সঙ্ঘিকসঞ্ঞী কুপিতো অনত্তমনো নিক্কড্ঢতি ৱা নিক্কড্ঢাপেতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. সঙ্ঘিকে ৱেমতিকো কুপিতো অনত্তমনো নিক্কড্ঢতি ৱা নিক্কড্ঢাপেতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. সঙ্ঘিকে পুগ্গলিকসঞ্ঞী কুপিতো অনত্তমনো নিক্কড্ঢতি ৱা নিক্কড্ঢাপেতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

তস্স পৰিক্খাৰং নিক্কড্ঢতি ৱা নিক্কড্ঢাপেতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স. ৱিহাৰস্স উপচাৰা ৱা উপট্ঠানসালায ৱা মণ্ডপা ৱা ৰুক্খমূলা ৱা অজ্ঝোকাসা ৱা নিক্কড্ঢতি ৱা নিক্কড্ঢাপেতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স. তস্স পৰিক্খাৰং নিক্কড্ঢতি ৱা নিক্কড্ঢাপেতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুপসম্পন্নং ৱিহাৰা ৱা ৱিহাৰস্স উপচাৰা ৱা উপট্ঠানসালায ৱা মণ্ডপা ৱা ৰুক্খমূলা ৱা অজ্ঝোকাসা ৱা নিক্কড্ঢতি ৱা নিক্কড্ঢাপেতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স. তস্স পৰিক্খাৰং নিক্কড্ঢতি ৱা নিক্কড্ঢাপেতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স.

পুগ্গলিকে সঙ্ঘিকসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. পুগ্গলিকে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. পুগ্গলিকে পুগ্গলিকসঞ্ঞী অঞ্ঞস্স পুগ্গলিকে আপত্তি দুক্কটস্স. অত্তনো পুগ্গলিকে অনাপত্তি.

১২৮. অনাপত্তি অলজ্জিং নিক্কড্ঢতি ৱা নিক্কড্ঢাপেতি ৱা, তস্স পৰিক্খাৰং নিক্কড্ঢতি ৱা নিক্কড্ঢাপেতি ৱা, উম্মত্তকং নিক্কড্ঢতি ৱা নিক্কড্ঢাপেতি ৱা, তস্স পৰিক্খাৰং নিক্কড্ঢতি ৱা নিক্কড্ঢাপেতি ৱা, ভণ্ডনকাৰকং কলহকাৰকং ৱিৱাদকাৰকং ভস্সকাৰকং সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকং নিক্কড্ঢতি ৱা নিক্কড্ঢাপেতি ৱা, তস্স পৰিক্খাৰং নিক্কড্ঢতি ৱা নিক্কড্ঢাপেতি ৱা, অন্তেৱাসিকং ৱা সদ্ধিৱিহাৰিকং ৱা ন সম্মা ৱত্তন্তং নিক্কড্ঢতি ৱা নিক্কড্ঢাপেতি ৱা, তস্স পৰিক্খাৰং নিক্কড্ঢতি ৱা নিক্কড্ঢাপেতি ৱা, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

নিক্কড্ঢনসিক্খাপদং নিট্ঠিতং সত্তমং.

৮. ৱেহাসকুটিসিক্খাপদং

১২৯. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন দ্ৱে ভিক্খূ সঙ্ঘিকে ৱিহাৰে উপৰিৱেহাসকুটিযা ৱিহৰন্তি?. একো হেট্ঠা ৱিহৰতি [ৱিহৰন্তি, একো হেট্ঠা (?)], একো উপৰি. উপৰিমো ভিক্খু আহচ্চপাদকং মঞ্চং সহসা অভিনিসীদি. মঞ্চপাদো নিপ্পতিত্ৱা [পতিত্ৱা (স্যা.)] হেট্ঠিমস্স ভিক্খুনো মত্থকে অৱত্থাসি. সো ভিক্খু ৱিস্সৰমকাসি. ভিক্খূ উপধাৱিত্ৱা তং ভিক্খুং এতদৱোচুং – ‘‘কিস্স ত্ৱং, আৱুসো, ৱিস্সৰমকাসী’’তি? অথ খো সো ভিক্খু ভিক্খূনং এতমত্থং আৰোচেসি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খু সঙ্ঘিকে ৱিহাৰে উপৰিৱেহাসকুটিযা আহচ্চপাদকং মঞ্চং সহসা অভিনিসীদিস্সতী’’তি! অথ খো তে ভিক্খূ তং ভিক্খুং অনেকপৰিযাযেন ৱিগৰহিত্ৱা ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… ‘‘সচ্চং কিৰ ত্ৱং, ভিক্খু, সঙ্ঘিকে ৱিহাৰে উপৰিৱেহাসকুটিযা আহচ্চপাদকং মঞ্চং সহসা অভিনিসীদসী’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম ত্ৱং, মোঘপুৰিস, সঙ্ঘিকে ৱিহাৰে উপৰিৱেহাসকুটিযা আহচ্চপাদকং মঞ্চং সহসা অভিনিসীদিস্সসি! নেতং, মোঘপুৰিস, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

১৩০. ‘‘যো পন ভিক্খু সঙ্ঘিকে ৱিহাৰে উপৰিৱেহাসকুটিযা আহচ্চপাদকং মঞ্চং ৱা পীঠং ৱা অভিনিসীদেয্য ৱা অভিনিপজ্জেয্য ৱা, পাচিত্তিয’’ন্তি.

১৩১. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

সঙ্ঘিকো নাম ৱিহাৰো সঙ্ঘস্স দিন্নো হোতি পৰিচ্চত্তো.

ৱেহাসকুটি নাম মজ্ঝিমস্স পুৰিসস্স অসীসঘট্টা.

আহচ্চপাদকো নাম মঞ্চো অঙ্গে ৱিজ্ঝিত্ৱা ঠিতো হোতি. আহচ্চপাদকং নাম পীঠং অঙ্গে ৱিজ্ঝিত্ৱা ঠিতং হোতি.

অভিনিসীদেয্যাতি তস্মিং অভিনিসীদতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

অভিনিপজ্জেয্যাতি তস্মিং অভিনিপজ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

১৩২. সঙ্ঘিকে সঙ্ঘিকসঞ্ঞী উপৰিৱেহাসকুটিযা আহচ্চপাদকং মঞ্চং ৱা পীঠং ৱা অভিনিসীদতি ৱা অভিনিপজ্জতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. সঙ্ঘিকে ৱেমতিকো…পে… সঙ্ঘিকে পুগ্গলিকসঞ্ঞী উপৰিৱেহাসকুটিযা আহচ্চপাদকং মঞ্চং ৱা পীঠং ৱা অভিনিসীদতি ৱা অভিনিপজ্জতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

পুগ্গলিকে সঙ্ঘিকসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. পুগ্গলিকে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. পুগ্গলিকে পুগ্গলিকসঞ্ঞী অঞ্ঞস্স পুগ্গলিকে, আপত্তি দুক্কটস্স. অত্তনো পুগ্গলিকে, অনাপত্তি.

১৩৩. অনাপত্তি – অৱেহাসকুটিযা সীসঘট্টায হেট্ঠা অপৰিভোগং হোতি, পদৰসঞ্চিতং হোতি, পটাণি দিন্না হোতি, তস্মিং ঠিতো গণ্হতি ৱা লগ্গেতি ৱা, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

ৱেহাসকুটিসিক্খাপদং নিট্ঠিতং অট্ঠমং.

৯. মহল্লকৱিহাৰসিক্খাপদং

১৩৪. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা কোসম্বিযং ৱিহৰতি ঘোসিতাৰামে. তেন খো পন সমযেন আযস্মতো ছন্নস্স উপট্ঠাকো মহামত্তো আযস্মতো ছন্নস্স ৱিহাৰং কাৰাপেতি. অথ খো আযস্মা ছন্নো কতপৰিযোসিতং ৱিহাৰং পুনপ্পুনং ছাদাপেতি, পুনপ্পুনং লেপাপেতি. অতিভাৰিতো ৱিহাৰো পৰিপতি. অথ খো আযস্মা ছন্নো তিণঞ্চ কট্ঠঞ্চ সংকড্ঢন্তো অঞ্ঞতৰস্স ব্ৰাহ্মণস্স যৱখেত্তং দূসেসি. অথ খো সো ব্ৰাহ্মণো উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৱিপাচেতি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভদন্তা অম্হাকং যৱখেত্তং দূসেস্সন্তী’’তি! অস্সোসুং খো ভিক্খূ তস্স ব্ৰাহ্মণস্স উজ্ঝাযন্তস্স খিয্যন্তস্স ৱিপাচেন্তস্স. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম আযস্মা ছন্নো কতপৰিযোসিতং ৱিহাৰং পুনপ্পুনং ছাদাপেস্সতি, পুনপ্পুনং লেপাপেস্সতি, অতিভাৰিতো ৱিহাৰো পৰিপতী’’তি! অথ খো তে ভিক্খূ আযস্মন্তং ছন্নং অনেকপৰিযাযেন ৱিগৰহিত্ৱা ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… ‘‘সচ্চং কিৰ ত্ৱং, ছন্ন, কতপৰিযোসিতং ৱিহাৰং পুনপ্পুনং ছাদাপেসি, পুনপ্পুনং লেপাপেসি, অতিভাৰিতো ৱিহাৰো পৰিপতী’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম ত্ৱং, মোঘপুৰিস, কতপৰিযোসিতং ৱিহাৰং পুনপ্পুনং ছাদাপেস্সসি, পুনপ্পুনং লেপাপেস্সসি, অতিভাৰিতো ৱিহাৰো পৰিপতি! নেতং, মোঘপুৰিস, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

১৩৫. ‘‘মহল্লকং পন ভিক্খুনা ৱিহাৰং কাৰযমানেন যাৱদ্ৱাৰকোসা অগ্গড়ট্ঠপনায আলোকসন্ধিপৰিকম্মায দ্ৱত্তিচ্ছদনস্স পৰিযায অপ্পহৰিতে ঠিতেন অধিট্ঠাতব্বং. ততো চে উত্তৰিং অপ্পহৰিতেপি ঠিতো অধিট্ঠহেয্য পাচিত্তিয’’ন্তি.

১৩৬. মহল্লকো নাম ৱিহাৰো সস্সামিকো ৱুচ্চতি.

ৱিহাৰো নাম উল্লিত্তো ৱা হোতি অৱলিত্তো ৱা উল্লিত্তাৱলিত্তো ৱা.

কাৰযমানেনাতি কৰোন্তো ৱা কাৰাপেন্তো ৱা.

যাৱ দ্ৱাৰকোসাতি পিট্ঠসঙ্ঘাটস্স [পীঠসংঘাটস্স (ইতিপি), পিট্ঠিসঙ্ঘাটস্স (স্যা.)] সমন্তা হত্থপাসা.

অগ্গড়ট্ঠপনাযাতি দ্ৱাৰট্ঠপনায.

আলোকসন্ধিপৰিকম্মাযাতি ৱাতপানপৰিকম্মায সেতৱণ্ণং কাড়ৱণ্ণং গেৰুকপৰিকম্মং মালাকম্মং লতাকম্মং মকৰদন্তকং পঞ্চপটিকং.

দ্ৱত্তিচ্ছদনস্স পৰিযাযং অপ্পহৰিতে ঠিতেন অধিট্ঠাতব্বন্তি – হৰিতং নাম পুব্বণ্ণং অপৰণ্ণং. সচে হৰিতে ঠিতো অধিট্ঠাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. মগ্গেন ছাদেন্তস্স দ্ৱে মগ্গে অধিট্ঠহিত্ৱা ততিযং মগ্গং আণাপেত্ৱা পক্কমিতব্বং. পৰিযাযেন ছাদেন্তস্স দ্ৱে পৰিযাযে অধিট্ঠহিত্ৱা ততিযং পৰিযাযং আণাপেত্ৱা পক্কমিতব্বং.

১৩৭. ততো চে উত্তৰি অপ্পহৰিতেপি ঠিতো অধিট্ঠহেয্যাতি ইট্ঠকায ২.০২৬২ ছাদেন্তস্স ইট্ঠকিট্ঠকায আপত্তি পাচিত্তিযস্স. সিলায ছাদেন্তস্স সিলায সিলায আপত্তি পাচিত্তিযস্স. সুধায ছাদেন্তস্স পিণ্ডে পিণ্ডে আপত্তি পাচিত্তিযস্স. তিণেন ছাদেন্তস্স কৰড়ে কৰড়ে আপত্তি পাচিত্তিযস্স. পণ্ণেন ছাদেন্তস্স পণ্ণে পণ্ণে আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

অতিৰেকদ্ৱত্তিপৰিযাযে অতিৰেকসঞ্ঞী অধিট্ঠাতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অতিৰেকদ্ৱত্তিপৰিযাযে ৱেমতিকো অধিট্ঠাতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অতিৰেকদ্ৱত্তিপৰিযাযে ঊনকসঞ্ঞী অধিট্ঠাতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

ঊনকদ্ৱত্তিপৰিযাযে অতিৰেকসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. ঊনকদ্ৱত্তিপৰিযাযে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. ঊনকদ্ৱত্তিপৰিযাযে ঊনকসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

১৩৮. অনাপত্তি দ্ৱত্তিপৰিযাযে, ঊনকদ্ৱত্তিপৰিযাযে, লেণে, গুহায, তিণকুটিকায, অঞ্ঞস্সত্থায, অত্তনো ধনেন, ৱাসাগাৰং ঠপেত্ৱা সব্বত্থ অনাপত্তি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

মহল্লকৱিহাৰসিক্খাপদং নিট্ঠিতং নৱমং.

১০. সপ্পাণকসিক্খাপদং

১৩৯. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা আড়ৱিযং ৱিহৰতি অগ্গাড়ৱে চেতিযে. তেন খো পন সমযেন আড়ৱকা ভিক্খূ নৱকম্মং কৰোন্তা জানং সপ্পাণকং উদকং তিণম্পি মত্তিকম্পি সিঞ্চন্তিপি সিঞ্চাপেন্তিপি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম আড়ৱকা ভিক্খূ জানং সপ্পাণকং উদকং তিণম্পি মত্তিকম্পি সিঞ্চিস্সন্তিপি সিঞ্চাপেস্সন্তিপী’’তি! অথ খো তে ভিক্খূ আড়ৱকে ভিক্খূ অনেকপৰিযাযেন ৱিগৰহিত্ৱা ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… ‘‘সচ্চং কিৰ তুম্হে, ভিক্খৱে, জানং সপ্পাণকং উদকং তিণম্পি মত্তিকম্পি সিঞ্চথপি সিঞ্চাপেথপী’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুৰিসা, জানং সপ্পাণকং উদকং তিণম্পি মত্তিকম্পি সিঞ্চিস্সথপি সিঞ্চাপেস্সথপি! নেতং, মোঘপুৰিসা, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

১৪০. ‘‘যো পন ভিক্খু জানং সপ্পাণকং উদকং তিণং ৱা মত্তিকং ৱা সিঞ্চেয্য ৱা সিঞ্চাপেয্য ৱা, পাচিত্তিয’’ন্তি.

১৪১. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.

জানাতি নাম [জানং নাম (স্যা.)] সামং ৱা জানাতি অঞ্ঞে ৱা তস্স আৰোচেন্তি.

সিঞ্চেয্যাতি সযং সিঞ্চতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

সিঞ্চাপেয্যাতি অঞ্ঞং আণাপেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স [আপত্তি দুক্কটস্স (কত্থচি)]. সকিং আণত্তো বহুকম্পি সিঞ্চতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.

১৪২. সপ্পাণকে সপ্পাণকসঞ্ঞী তিণং ৱা মত্তিকং ৱা সিঞ্চতি ৱা সিঞ্চাপেতি ৱা, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. সপ্পাণকে ৱেমতিকো তিণং ৱা মত্তিকং ৱা সিঞ্চতি ৱা সিঞ্চাপেতি ৱা, আপত্তি দুক্কটস্স. সপ্পাণকে অপ্পাণকসঞ্ঞী তিণং ৱা মত্তিকং ৱা সিঞ্চতি ৱা সিঞ্চাপেতি ৱা, অনাপত্তি. অপ্পাণকে সপ্পাণকসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. অপ্পাণকে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. অপ্পাণকে অপ্পাণকসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

১৪৩. অনাপত্তি অসঞ্চিচ্চ, অস্সতিযা, অজানন্তস্স, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

সপ্পাণকসিক্খাপদং নিট্ঠিতং দসমং.

ভূতগামৱগ্গো দুতিযো.

তস্সুদ্দানং –

ভূতং অঞ্ঞায উজ্ঝাযং, পক্কমন্তেন তে দুৱে;

পুব্বে নিক্কড্ঢনাহচ্চ, দ্ৱাৰং সপ্পাণকেন চাতি.