৪. পদসোধম্মসিক্খাপদং
৪৪. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ উপাসকে পদসো ধম্মং ৱাচেন্তি. উপাসকা ভিক্খূসু অগাৰৱা অপ্পতিস্সা অসভাগৱুত্তিকা ৱিহৰন্তি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ উপাসকে পদসো ধম্মং ৱাচেস্সন্তি! উপাসকা ভিক্খূসু অগাৰৱা অপ্পতিস্সা অসভাগৱুত্তিকা ৱিহৰন্তী’’তি. অথ খো তে ভিক্খূ ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ অনেকপৰিযাযেন ৱিগৰহিত্ৱা ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… ‘‘সচ্চং কিৰ তুম্হে, ভিক্খৱে, উপাসকে পদসো ধম্মং ৱাচেথ; উপাসকা ভিক্খূসু অগাৰৱা অপ্পতিস্সা অসভাগৱুত্তিকা ৱিহৰন্তী’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুৰিসা, উপাসকে পদসো ধম্মং ৱাচেস্সথ! উপাসকা ভিক্খূসু অগাৰৱা অপ্পতিস্সা অসভাগৱুত্তিকা ৱিহৰন্তি! নেতং, মোঘপুৰিসা, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায পসন্নানং ৱা ভিয্যোভাৱায…পে… এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
৪৫. ‘‘যো পন ভিক্খু অনুপসম্পন্নং পদসো ধম্মং ৱাচেয্য পাচিত্তিয’’ন্তি.
৪৬. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.
অনুপসম্পন্নো নাম ভিক্খুঞ্চ ভিক্খুনিঞ্চ ঠপেত্ৱা অৱসেসো অনুপসম্পন্নো নাম.
পদসো নাম পদং, অনুপদং, অন্ৱক্খৰং, অনুব্যঞ্জনং.
পদং নাম একতো পট্ঠপেত্ৱা একতো ওসাপেন্তি. অনুপদং নাম পাটেক্কং পট্ঠপেত্ৱা একতো ওসাপেন্তি. অন্ৱক্খৰং নাম ‘‘ৰূপং অনিচ্চ’’ন্তি ৱুচ্চমানো, ‘‘ৰু’’ন্তি ওপাতেতি. অনুব্যঞ্জনং নাম ‘‘ৰূপং অনিচ্চ’’ন্তি ৱুচ্চমানো, ‘‘ৱেদনা অনিচ্চা’’তি সদ্দং নিচ্ছাৰেতি.
যঞ্চ পদং, যঞ্চ অনুপদং, যঞ্চ অন্ৱক্খৰং, যঞ্চ অনুব্যঞ্জনং – সব্বমেতং পদসো [পদসো ধম্মো (ইতিপি)] নাম.
ধম্মো নাম বুদ্ধভাসিতো, সাৱকভাসিতো, ইসিভাসিতো, দেৱতাভাসিতো, অত্থূপসঞ্হিতো, ধম্মূপসঞ্হিতো.
ৱাচেয্যাতি পদেন ৱাচেতি, পদে পদে আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অক্খৰায ৱাচেতি, অক্খৰক্খৰায আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
৪৭. অনুপসম্পন্নে অনুপসম্পন্নসঞ্ঞী পদসো ধম্মং ৱাচেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনুপসম্পন্নে ৱেমতিকো পদসো ধম্মং ৱাচেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স. অনুপসম্পন্নে উপসম্পন্নসঞ্ঞী পদসো ধম্মং ৱাচেতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
উপসম্পন্নে অনুপসম্পন্নসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. উপসম্পন্নে ৱেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. উপসম্পন্নে উপসম্পন্নসঞ্ঞী, অনাপত্তি.
৪৮. অনাপত্তি একতো উদ্দিসাপেন্তো, একতো সজ্ঝাযং কৰোন্তো, যেভুয্যেন পগুণং গন্থং ভণন্তং ওপাতেতি, ওসাৰেন্তং ওপাতেতি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.
পদসোধম্মসিক্খাপদং নিট্ঠিতং চতুত্থং.