১৮৩. ৰোজমল্লৱত্থু
৩০১. অথ খো ভগৱা আপণে যথাভিৰন্তং ৱিহৰিত্ৱা যেন কুসিনাৰা তেন চাৰিকং পক্কামি মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং অড্ঢতেলসেহি ভিক্খুসতেহি. অস্সোসুং খো কোসিনাৰকা মল্লা – ‘‘ভগৱা কিৰ কুসিনাৰং আগচ্ছতি মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং অড্ঢতেলসেহি ভিক্খুসতেহী’’তি. তে সঙ্গৰং [সঙ্কৰং (ক.)] অকংসু – ‘‘যো ভগৱতো পচ্চুগ্গমনং ন কৰিস্সতি, পঞ্চসতানিস্স দণ্ডো’’তি. তেন খো পন সমযেন ৰোজো মল্লো আযস্মতো আনন্দস্স সহাযো হোতি. অথ খো ভগৱা অনুপুব্বেন চাৰিকং চৰমানো যেন কুসিনাৰা তদৱসৰি. অথ খো কোসিনাৰকা মল্লা ভগৱতো পচ্চুগ্গমনং অকংসু. অথ খো ৰোজো মল্লো ভগৱতো পচ্চুগ্গমনং কৰিত্ৱা যেনাযস্মা আনন্দো তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং আনন্দং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতং খো ৰোজং মল্লং আযস্মা আনন্দো এতদৱোচ – ‘‘উড়াৰং খো তে ইদং, আৱুসো ৰোজ, যং ত্ৱং ভগৱতো পচ্চুগ্গমনং অকাসী’’তি. ‘‘নাহং, ভন্তে আনন্দ, বহুকতো বুদ্ধে ৱা ধম্মে ৱা সঙ্ঘে ৱা; অপি চ ঞাতীহি সঙ্গৰো কতো – ‘যো ভগৱতো পচ্চুগ্গমনং ন কৰিস্সতি, পঞ্চসতানিস্স দণ্ডো’’’তি; সো খো অহং, ভন্তে আনন্দ, ঞাতীনং দণ্ডভযা এৱাহং ভগৱতো পচ্চুগ্গমনং অকাসিন্তি. অথ খো আযস্মা আনন্দো অনত্তমনো অহোসি’ কথঞ্হি নাম ৰোজো মল্লো এৱং ৱক্খতী’তি? অথ খো আযস্মা আনন্দো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা আনন্দো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অযং, ভন্তে, ৰোজো মল্লো অভিঞ্ঞাতো ঞাতমনুস্সো. মহত্থিকো খো পন এৱৰূপানং ঞাতমনুস্সানং ইমস্মিং ধম্মৱিনযে পসাদো. সাধু, ভন্তে, ভগৱা তথা কৰোতু, যথা ৰোজো মল্লো ইমস্মিং ধম্মৱিনযে পসীদেয্যা’’তি. ‘‘ন খো তং, আনন্দ, দুক্কৰং তথাগতেন, যথা ৰোজো মল্লো ইমস্মিং ধম্মৱিনযে পসীদেয্যা’’তি.
অথ খো ভগৱা ৰোজং মল্লং মেত্তেন চিত্তেন ফৰিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ৱিহাৰং পাৱিসি. অথ খো ৰোজো মল্লো ভগৱতো মেত্তেন চিত্তেন ফুট্ঠো, সেয্যথাপি নাম গাৱিং তৰুণৱচ্ছো, এৱমেৱ, ৱিহাৰেন ৱিহাৰং পৰিৱেণেন পৰিৱেণং উপসঙ্কমিত্ৱা ভিক্খূ পুচ্ছতি – ‘‘কহং নু খো, ভন্তে, এতৰহি সো ভগৱা ৱিহৰতি অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো, দস্সনকামা হি মযং তং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধ’’ন্তি. ‘‘এসাৱুসো ৰোজ, ৱিহাৰো সংৱুতদ্ৱাৰো, তেন অপ্পসদ্দো উপসঙ্কমিত্ৱা অতৰমানো আড়িন্দং পৱিসিত্ৱা উক্কাসিত্ৱা অগ্গড়ং আকোটেহি, ৱিৱৰিস্সতি তে ভগৱা দ্ৱাৰ’’ন্তি. অথ খো ৰোজো মল্লো যেন সো ৱিহাৰো সংৱুতদ্ৱাৰো, তেন অপ্পসদ্দো উপসঙ্কমিত্ৱা অতৰমানো আড়িন্দং পৱিসিত্ৱা উক্কাসিত্ৱা অগ্গড়ং আকোটেসি. ৱিৱৰি ভগৱা দ্ৱাৰং. অথ খো ৰোজো মল্লো ৱিহাৰং পৱিসিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নস্স খো ৰোজস্স মল্লস্স ভগৱা অনুপুব্বিং কথং কথেসি, সেয্যথিদং – দানকথং…পে… অপৰপ্পচ্চযো সত্থুসাসনে ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সাধু, ভন্তে, অয্যা মমঞ্ঞেৱ পটিগ্গণ্হেয্যুং চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰং, নো অঞ্ঞেস’’ন্তি. ‘‘যেসং খো, ৰোজ, সেক্খেন ঞাণেন সেক্খেন দস্সনেন ধম্মো দিট্ঠো সেয্যথাপি তযা, তেসম্পি এৱং হোতি – ‘অহো নূন অয্যা অম্হাকঞ্ঞেৱ পটিগ্গণ্হেয্যুং চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰং, নো অঞ্ঞেস’ন্তি. তেন হি, ৰোজ, তৱ চেৱ পটিগ্গহিস্সন্তি অঞ্ঞেসঞ্চা’’তি.
৩০২. তেন খো পন সমযেন কুসিনাৰাযং পণীতানং ভত্তানং ভত্তপটিপাটি অট্ঠিতা হোতি. অথ খো ৰোজস্স মল্লস্স পটিপাটিং অলভন্তস্স এতদহোসি – ‘‘যংনূনাহং ভত্তগ্গং ওলোকেয্যং, যং ভত্তগ্গে নাস্স, তং পটিযাদেয্য’’ন্তি. অথ খো ৰোজো মল্লো ভত্তগ্গং ওলোকেন্তো দ্ৱে নাদ্দস – ডাকঞ্চ পিট্ঠখাদনীযঞ্চ. অথ খো ৰোজো মল্লো যেনাযস্মা আনন্দো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং আনন্দং এতদৱোচ – ‘‘ইধ মে, ভন্তে আনন্দ, পটিপাটিং অলভন্তস্স এতদহোসি – ‘যংনূনাহং ভত্তগ্গং ওলোকেয্যং, যং ভত্তগ্গে নাস্স, তং পটিযাদেয্য’ন্তি. সো খো অহং, ভন্তে আনন্দ, ভত্তগ্গং ওলোকেন্তো দ্ৱে নাদ্দসং – ডাকঞ্চ পিট্ঠখাদনীযঞ্চ. সচাহং, ভন্তে আনন্দ, পটিযাদেয্যং ডাকঞ্চ পিট্ঠখাদনীযঞ্চ, পটিগ্গণ্হেয্য মে ভগৱা’’তি? ‘‘তেন হি, ৰোজ, ভগৱন্তং পটিপুচ্ছিস্সামী’’তি. অথ খো আযস্মা আনন্দো ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসি. ‘‘তেন হানন্দ, পটিযাদেতূ’’তি. ‘‘তেন হি, ৰোজ, পটিযাদেহী’’তি. অথ খো ৰোজো মল্লো তস্সা ৰত্তিযা অচ্চযেন পহূতং ডাকঞ্চ পিট্ঠখাদনীযঞ্চ পটিযাদাপেত্ৱা ভগৱতো উপনামেসি ‘‘পটিগ্গণ্হাতু মে, ভন্তে, ভগৱা ডাকঞ্চ পিট্ঠখাদনীযঞ্চা’’তি. ‘‘তেন হি, ৰোজ, ভিক্খূনং দেহী’’তি. অথ খো ৰোজো মল্লো ভিক্খূনং দেতি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা ন পটিগ্গণ্হন্তি. ‘‘পটিগ্গণ্হথ, ভিক্খৱে, পৰিভুঞ্জথা’’তি. অথ খো ৰোজো মল্লো বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং পহূতেহি ডাকেহি চ পিট্ঠখাদনীযেহি চ সহত্থা সন্তপ্পেত্ৱা সম্পৱাৰেত্ৱা ভগৱন্তং ধোতহত্থং ওনীতপত্তপাণিং একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো ৰোজং মল্লং ভগৱা ধম্মিযা কথায সন্দস্সেত্ৱা সমাদপেত্ৱা সমুত্তেজেত্ৱা সম্পহংসেত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কামি. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, সব্বঞ্চ ডাকং সব্বঞ্চ পিট্ঠখাদনীয’’ন্তি.
ৰোজমল্লৱত্থু নিট্ঠিতং.