১৬৭. সত্থকম্মপটিক্খেপকথা

২৭৯. অথ খো ভগৱা সাৱত্থিযং যথাভিৰন্তং ৱিহৰিত্ৱা যেন ৰাজগহং তেন চাৰিকং পক্কামি. অনুপুব্বেন চাৰিকং চৰমানো যেন ৰাজগহং তদৱসৰি. তত্ৰ সুদং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰস্স ভিক্খুনো ভগন্দলাবাধো হোতি. আকাসগোত্তো ৱেজ্জো সত্থকম্মং কৰোতি. অথ খো ভগৱা সেনাসনচাৰিকং আহিণ্ডন্তো যেন তস্স ভিক্খুনো ৱিহাৰো তেনুপসঙ্কমি. অদ্দসা খো আকাসগোত্তো ৱেজ্জো ভগৱন্তং দূৰতোৱ আগচ্ছন্তং, দিস্ৱান ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘আগচ্ছতু ভৱং গোতমো, ইমস্স ভিক্খুনো ৱচ্চমগ্গং পস্সতু, সেয্যথাপি গোধামুখ’’ন্তি. অথ খো ভগৱা – ‘‘সো মং খ্ৱাযং মোঘপুৰিসো উপ্পণ্ডেতী’’তি – ততোৱ পটিনিৱত্তিত্ৱা, এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৱা, ভিক্খূ পটিপুচ্ছি – ‘‘অত্থি কিৰ, ভিক্খৱে, অমুকস্মিং ৱিহাৰে ভিক্খু গিলানো’’তি? ‘‘অত্থি ভগৱা’’তি. ‘‘কিং তস্স, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো আবাধো’’তি? ‘‘তস্স, ভন্তে, আযস্মতো ভগন্দলাবাধো, আকাসগোত্তো ৱেজ্জো সত্থকম্মং কৰোতী’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা – ‘‘অননুচ্ছৱিকং, ভিক্খৱে, তস্স মোঘপুৰিসস্স, অননুলোমিকং, অপ্পতিৰূপং, অস্সামণকং, অকপ্পিযং, অকৰণীযং. কথঞ্হি নাম সো, ভিক্খৱে, মোঘপুৰিসো সম্বাধে সত্থকম্মং কাৰাপেস্সতি. সম্বাধে, ভিক্খৱে, সুখুমা ছৱি, দুৰোপযো ৱণো, দুপ্পৰিহাৰং সত্থং. নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… ৱিগৰহিত্ৱা…পে… ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ন, ভিক্খৱে, সম্বাধে সত্থকম্মং কাৰাপেতব্বং. যো কাৰাপেয্য, আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.

তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ – ভগৱতা সত্থকম্মং পটিক্খিত্তন্তি – ৱত্থিকম্মং কাৰাপেন্তি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা, তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ ৱত্থিকম্মং কাৰাপেস্সন্তী’’তি. অথ খো তে ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ ৱত্থিকম্মং কাৰাপেন্তী’’তি? ‘‘সচ্চং ভগৱা’’তি…পে… ৱিগৰহিত্ৱা ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ন, ভিক্খৱে, সম্বাধস্স সামন্তা দ্ৱঙ্গুলা সত্থকম্মং ৱা ৱত্থিকম্মং ৱা কাৰাপেতব্বং. যো কাৰাপেয্য, আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.

সত্থকম্মপটিক্খেপকথা নিট্ঠিতা.