১৬৮. মনুস্সমংসপটিক্খেপকথা
২৮০. অথ খো ভগৱা ৰাজগহে যথাভিৰন্তং ৱিহৰিত্ৱা যেন বাৰাণসী তেন চাৰিকং পক্কামি. অনুপুব্বেন চাৰিকং চৰমানো যেন বাৰাণসী তদৱসৰি. তত্ৰ সুদং ভগৱা বাৰাণসিযং ৱিহৰতি ইসিপতনে মিগদাযে. তেন খো পন সমযেন বাৰাণসিযং সুপ্পিযো চ উপাসকো সুপ্পিযা চ উপাসিকা উভতোপসন্না হোন্তি, দাযকা, কাৰকা, সঙ্ঘুপট্ঠাকা. অথ খো সুপ্পিযা উপাসিকা আৰামং গন্ত্ৱা ৱিহাৰেন ৱিহাৰং পৰিৱেণেন পৰিৱেণং উপসঙ্কমিত্ৱা ভিক্খূ পুচ্ছতি – ‘‘কো, ভন্তে, গিলানো, কস্স কিং আহৰিযতূ’’তি? তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰেন ভিক্খুনা ৱিৰেচনং পীতং হোতি. অথ খো সো ভিক্খু সুপ্পিযং উপাসিকং এতদৱোচ – ‘‘মযা খো, ভগিনি, ৱিৰেচনং পীতং. অত্থো মে পটিচ্ছাদনীযেনা’’তি. ‘‘সুট্ঠু, অয্য, আহৰিযিস্সতী’’তি ঘৰং গন্ত্ৱা অন্তেৱাসিং আণাপেসি – ‘‘গচ্ছ, ভণে, পৱত্তমংসং জানাহী’’তি. এৱং, অয্যেতি খো সো পুৰিসো সুপ্পিযায উপাসিকায পটিস্সুণিত্ৱা কেৱলকপ্পং বাৰাণসিং আহিণ্ডন্তো ন অদ্দস পৱত্তমংসং. অথ খো সো পুৰিসো যেন সুপ্পিযা উপাসিকা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা সুপ্পিযং উপাসিকং এতদৱোচ – ‘‘নত্থয্যে পৱত্তমংসং. মাঘাতো অজ্জা’’তি. অথ খো সুপ্পিযায উপাসিকায এতদহোসি – ‘‘তস্স খো গিলানস্স ভিক্খুনো পটিচ্ছাদনীযং অলভন্তস্স আবাধো ৱা অভিৱড্ঢিস্সতি, কালঙ্কিৰিযা ৱা ভৱিস্সতি. ন খো মেতং পতিৰূপং যাহং পটিস্সুণিত্ৱা ন হৰাপেয্য’’ন্তি. পোত্থনিকং গহেত্ৱা ঊৰুমংসং উক্কন্তিত্ৱা দাসিযা অদাসি – ‘‘হন্দ, জে, ইমং মংসং সম্পাদেত্ৱা অমুকস্মিং ৱিহাৰে ভিক্খু গিলানো, তস্স দজ্জাহি. যো চ মং পুচ্ছতি, ‘গিলানা’তি পটিৱেদেহী’’তি. উত্তৰাসঙ্গেন ঊৰুং ৱেঠেত্ৱা ওৱৰকং পৱিসিত্ৱা মঞ্চকে নিপজ্জি. অথ খো সুপ্পিযো উপাসকো ঘৰং গন্ত্ৱা দাসিং পুচ্ছি – ‘‘কহং সুপ্পিযা’’তি? ‘‘এসায্য ওৱৰকে নিপন্না’’তি. অথ খো সুপ্পিযো উপাসকো যেন সুপ্পিযা উপাসিকা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা সুপ্পিযং উপাসিকং এতদৱোচ – ‘‘কিস্স নিপন্নাসী’’তি? ‘‘গিলানাম্হী’’তি. ‘‘কিং তে আবাধো’’তি? অথ খো সুপ্পিযা উপাসিকা সুপ্পিযস্স উপাসকস্স এতমত্থং আৰোচেসি. অথ খো সুপ্পিযো উপাসকো – অচ্ছৰিযং ৱত ভো! অব্ভুতং ৱত ভো! যাৱ সদ্ধাযং সুপ্পিযা পসন্না, যত্ৰ হি নাম অত্তনোপি মংসানি পৰিচ্চত্তানি! কিম্পিমায [কিং পনিমায (সী. স্যা.)] অঞ্ঞং কিঞ্চি অদেয্যং ভৱিস্সতীতি – হট্ঠো উদগ্গো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো সুপ্পিযো উপাসকো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অধিৱাসেতু মে, ভন্তে, ভগৱা স্ৱাতনায ভত্তং, সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’’তি. অধিৱাসেসি ভগৱা তুণ্হীভাৱেন. অথ খো সুপ্পিযো উপাসকো ভগৱতো অধিৱাসনং ৱিদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি. অথ খো সুপ্পিযো উপাসকো তস্সা ৰত্তিযা অচ্চযেন পণীতং খাদনীযং ভোজনীযং পটিযাদাপেত্ৱা ভগৱতো কালং আৰোচাপেসি – ‘‘কালো, ভন্তে, নিট্ঠিতং ভত্ত’’ন্তি. অথ খো ভগৱা পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন সুপ্পিযস্স উপাসকস্স নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি, সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেন. অথ খো সুপ্পিযো উপাসকো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতং খো সুপ্পিযং উপাসকং ভগৱা এতদৱোচ – ‘‘কহং সুপ্পিযা’’তি? ‘‘গিলানা ভগৱা’’তি. ‘‘তেন হি আগচ্ছতূ’’তি. ‘‘ন ভগৱা উস্সহতী’’তি. ‘‘তেন হি পৰিগ্গহেত্ৱাপি আনেথা’’তি. অথ খো সুপ্পিযো উপাসকো সুপ্পিযং উপাসিকং পৰিগ্গহেত্ৱা আনেসি. তস্সা, সহ দস্সনেন ভগৱতো, তাৱ মহাৱণো ৰুড়হো অহোসি, সুচ্ছৱিলোমজাতো. অথ খো সুপ্পিযো চ উপাসকো সুপ্পিযা চ উপাসিকা – ‘‘অচ্ছৰিযং ৱত ভো! অব্ভুতং ৱত ভো! তথাগতস্স মহিদ্ধিকতা মহানুভাৱতা, যত্ৰ হি নাম সহ দস্সনেন ভগৱতো তাৱ মহাৱণো ৰুড়হো ভৱিস্সতি, সুচ্ছৱিলোমজাতো’’তি – হট্ঠা উদগ্গা বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং পণীতেন খাদনীযেন ভোজনীযেন সহত্থা সন্তপ্পেত্ৱা সম্পৱাৰেত্ৱা ভগৱন্তং ভুত্তাৱিং ওনীতপত্তপাণিং একমন্তং নিসীদিংসু. অথ খো ভগৱা সুপ্পিযঞ্চ উপাসকং সুপ্পিযঞ্চ উপাসিকং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেত্ৱা সমাদপেত্ৱা সমুত্তেজেত্ৱা সম্পহংসেত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কামি.
অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৱা ভিক্খূ
পটিপুচ্ছি – ‘‘কো, ভিক্খৱে, সুপ্পিযং উপাসিকং মংসং ৱিঞ্ঞাপেসী’’তি? এৱং ৱুত্তে সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অহং খো, ভন্তে, সুপ্পিযং উপাসিকং মংসং ৱিঞ্ঞাপেসি’’ন্তি. ‘‘আহৰিযিত্থ ভিক্খূ’’তি? ‘‘আহৰিযিত্থ ভগৱা’’তি. ‘‘পৰিভুঞ্জি ত্ৱং ভিক্খূ’’তি? ‘‘পৰিভুঞ্জামহং ভগৱা’’তি. ‘‘পটিৱেক্খি ত্ৱং ভিক্খূ’’তি? ‘‘নাহং ভগৱা পটিৱেক্খি’’ন্তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা…পে… কথঞ্হি নাম ত্ৱং, মোঘপুৰিস, অপ্পটিৱেক্খিত্ৱা মংসং পৰিভুঞ্জিস্সসি. মনুস্সমংসং খো তযা, মোঘপুৰিস, পৰিভুত্তং. নেতং, মোঘপুৰিস, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… ৱিগৰহিত্ৱা ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘সন্তি, ভিক্খৱে, মনুস্সা সদ্ধা পসন্না, তেহি অত্তনোপি মংসানি পৰিচ্চত্তানি. ন, ভিক্খৱে, মনুস্সমংসং পৰিভুঞ্জিতব্বং. যো পৰিভুঞ্জেয্য, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. ন চ, ভিক্খৱে, অপ্পটিৱেক্খিত্ৱা মংসং পৰিভুঞ্জিতব্বং. যো পৰিভুঞ্জেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
মনুস্সমংসপটিক্খেপকথা নিট্ঠিতা.