২৭৪. পাচীনৱংসদাযগমনকথা

৪৬৬. [ম. নি. ১.৩২৫ আদযো পস্সিতব্বং] তেন খো পন সমযেন আযস্মা চ অনুৰুদ্ধো আযস্মা চ নন্দিযো আযস্মা চ কিমিলো [কিম্বিলো (সী. স্যা.)] পাচীনৱংসদাযে ৱিহৰন্তি. অদ্দসা খো দাযপালো ভগৱন্তং দূৰতোৱ আগচ্ছন্তং, দিস্ৱান ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘মা, সমণ, এতং দাযং পাৱিসি. সন্তেত্থ তযো কুলপুত্তা অত্তকামৰূপা ৱিহৰন্তি. মা তেসং অফাসুমকাসী’’তি. অস্সোসি খো আযস্মা অনুৰুদ্ধো দাযপালস্স ভগৱতা সদ্ধিং মন্তযমানস্স, সুত্ৱান দাযপালং এতদৱোচ – ‘‘মাৱুসো, দাযপাল, ভগৱন্তং ৱাৰেসি. সত্থা নো ভগৱা অনুপ্পত্তো’’তি. অথ খো আযস্মা অনুৰুদ্ধো যেনাযস্মা চ নন্দিযো আযস্মা চ কিমিলো তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তঞ্চ নন্দিযং আযস্মন্তঞ্চ কিমিলং এতদৱোচ – ‘‘অভিক্কমথাযস্মন্তো অভিক্কমথাযস্মন্তো, সত্থা নো ভগৱা অনুপ্পত্তো’’তি. অথ খো আযস্মা চ অনুৰুদ্ধো আযস্মা চ নন্দিযো আযস্মা চ কিমিলো ভগৱন্তং পচ্চুগ্গন্ত্ৱা একো ভগৱতো পত্তচীৱৰং পটিগ্গহেসি, একো আসনং পঞ্ঞপেসি, একো পাদোদকং পাদপীঠং পাদকথলিকং উপনিক্খিপি. নিসীদি ভগৱা পঞ্ঞত্তে আসনে, নিসজ্জ খো ভগৱা পাদে পক্খালেসি. তেপি খো আযস্মন্তো ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্নং খো আযস্মন্তং অনুৰুদ্ধং ভগৱা এতদৱোচ – ‘‘কচ্চি ৱো, অনুৰুদ্ধা, খমনীযং, কচ্চি যাপনীযং; কচ্চি পিণ্ডকেন ন কিলমথা’’তি? ‘‘খমনীযং ভগৱা, যাপনীযং ভগৱা; ন চ মযং, ভন্তে, পিণ্ডকেন কিলমামা’’তি.

‘‘কচ্চি পন ৱো অনুৰুদ্ধা সমগ্গা সম্মোদমানা অৱিৱদমানা খীৰোদকীভূতা অঞ্ঞমঞ্ঞং পিযচক্খূহি সম্পস্সন্তা ৱিহৰথা’’তি? ‘‘তগ্ঘ মযং, ভন্তে, সমগ্গা সম্মোদমানা অৱিৱদমানা খীৰোদকীভূতা অঞ্ঞমঞ্ঞং পিযচক্খূহি সম্পস্সন্তা ৱিহৰামা’’তি. ‘‘যথা কথং পন তুম্হে, অনুৰুদ্ধা, সমগ্গা সম্মোদমানা অৱিৱদমানা খীৰোদকীভূতা অঞ্ঞমঞ্ঞং পিযচক্খূহি সম্পস্সন্তা ৱিহৰথা’’তি? ‘‘ইধ ময্হং, ভন্তে, এৱং হোতি – ‘লাভা ৱত মে, সুলদ্ধং ৱত মে, যোহং এৱৰূপেহি সব্ৰহ্মচাৰীহি সদ্ধিং ৱিহৰামী’’’তি. তস্স ময্হং, ভন্তে, ইমেসু আযস্মন্তেসু মেত্তং কাযকম্মং পচ্চুপট্ঠিতং আৱি চেৱ ৰহো চ; মেত্তং ৱচীকম্মং… মেত্তং মনোকম্মং পচ্চুপট্ঠিতং আৱি চেৱ ৰহো চ. তস্স ময্হং, ভন্তে, এৱং হোতি – ‘‘‘যংনূনাহং সকং চিত্তং নিক্খিপিত্ৱা ইমেসংযেৱ আযস্মন্তানং চিত্তস্স ৱসেন ৱত্তেয্য’ন্তি. সো খো অহং, ভন্তে, সকং চিত্তং নিক্খিপিত্ৱা ইমেসংযেৱ আযস্মন্তানং চিত্তস্স ৱসেন ৱত্তামি. নানা হি খো নো, ভন্তে, কাযা, একঞ্চ পন মঞ্ঞে চিত্ত’’ন্তি.

আযস্মাপি খো নন্দিযো…পে… আযস্মাপি খো কিমিলো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘ময্হম্পি খো, ভন্তে, এৱং হোতি – ‘লাভা ৱত মে, সুলদ্ধং ৱত মে, যোহং এৱৰূপেহি সব্ৰহ্মচাৰীহি সদ্ধিং ৱিহৰামী’তি. তস্স ময্হং, ভন্তে, ইমেসু আযস্মন্তেসু মেত্তং কাযকম্মং পচ্চুপট্ঠিতং আৱি চেৱ ৰহো চ; মেত্তং ৱচীকম্মং মেত্তং মনোকম্মং পচ্চুপট্ঠিতং আৱি চেৱ ৰহো চ. তস্স ময্হং, ভন্তে, এৱং হোতি ‘যংনূনাহং সকং চিত্তং নিক্খিপিত্ৱা ইমেসংযেৱ আযস্মন্তানং চিত্তস্স ৱসেন ৱত্তেয্য’ন্তি. সো খো অহং, ভন্তে, সকং চিত্তং নিক্খিপিত্ৱা ইমেসংযেৱ আযস্মন্তানং চিত্তস্স ৱসেন ৱত্তামি. নানা হি খো নো, ভন্তে, কাযা, একঞ্চ পন মঞ্ঞে চিত্তন্তি. এৱং খো মযং, ভন্তে, সমগ্গা সম্মোদমানা অৱিৱদমানা খীৰোদকীভূতা অঞ্ঞমঞ্ঞং পিযচক্খূহি সম্পস্সন্তা ৱিহৰামা’’তি.

‘‘কচ্চি পন ৱো, অনুৰুদ্ধা, অপ্পমত্তা আতাপিনো পহিতত্তা ৱিহৰথা’’তি? ‘‘তগ্ঘ মযং, ভন্তে, অপ্পমত্তা আতাপিনো পহিতত্তা ৱিহৰামা’’তি. ‘‘যথা কথং পন তুম্হে, অনুৰুদ্ধা, অপ্পমত্তা আতাপিনো পহিতত্তা ৱিহৰথা’’তি? ‘‘ইধ, ভন্তে, অম্হাকং যো পঠমং গামতো পিণ্ডায পটিক্কমতি সো আসনং পঞ্ঞপেতি, পাদোদকং পাদপীঠং পাদকথলিকং উপনিক্খিপতি, অৱক্কাৰপাতিং ধোৱিত্ৱা উপট্ঠাপেতি, পানীযং পৰিভোজনীযং উপট্ঠাপেতি. যো পচ্ছা গামতো পিণ্ডায পটিক্কমতি, সচে হোতি ভুত্তাৱসেসো, সচে আকঙ্খতি ভুঞ্জতি, নো চে আকঙ্খতি অপ্পহৰিতে ৱা ছড্ডেতি. অপ্পাণকে ৱা উদকে ওপিলাপেতি. সো আসনং উদ্ধৰতি, পাদোদকং পাদপীঠং পাদকথলিকং পটিসামেতি, অৱক্কাৰপাতিং ধোৱিত্ৱা পটিসামেতি, পানীযং পৰিভোজনীযং পটিসামেতি, ভত্তগ্গং সম্মজ্জতি. যো পস্সতি পানীযঘটং ৱা পৰিভোজনীযঘটং ৱা ৱচ্চঘটং ৱা ৰিত্তং তুচ্ছং সো উপট্ঠাপেতি. সচস্স হোতি অৱিসয্হং, হত্থৱিকাৰেন দুতিযং আমন্তেত্ৱা হত্থৱিলঙ্ঘকেন উপট্ঠাপেম, ন ত্ৱেৱ মযং, ভন্তে, তপ্পচ্চযা ৱাচং ভিন্দাম. পঞ্চাহিকং খো পন মযং, ভন্তে, সব্বৰত্তিং ধম্মিযা কথায সন্নিসীদাম. এৱং খো মযং, ভন্তে, অপ্পমত্তা আতাপিনো পহিতত্তা ৱিহৰামা’’তি.

পাচিনৱংসদাযগমনকথা নিট্ঠিতা.