১. বোধিকথা

১. [উদা. ১ আদযো] তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা উৰুৱেলাযং ৱিহৰতি নজ্জা নেৰঞ্জৰায তীৰে বোধিৰুক্খমূলে পঠমাভিসম্বুদ্ধো. অথ খো ভগৱা বোধিৰুক্খমূলে সত্তাহং একপল্লঙ্কেন নিসীদি ৱিমুত্তিসুখপটিসংৱেদী [ৱিমুত্তিসুখং পটিসংৱেদী (ক.)]. অথ খো ভগৱা ৰত্তিযা পঠমং যামং পটিচ্চসমুপ্পাদং অনুলোমপটিলোমং মনসাকাসি – ‘‘অৱিজ্জাপচ্চযা সঙ্খাৰা, সঙ্খাৰপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা নামৰূপং, নামৰূপপচ্চযা সড়াযতনং, সড়াযতনপচ্চযা ফস্সো, ফস্সপচ্চযা ৱেদনা, ৱেদনাপচ্চযা তণ্হা, তণ্হাপচ্চযা উপাদানং, উপাদানপচ্চযা ভৱো, ভৱপচ্চযা জাতি, জাতিপচ্চযা জৰামৰণং সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা সম্ভৱন্তি – এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি. ‘‘অৱিজ্জাযত্ৱেৱ অসেসৱিৰাগনিৰোধা সঙ্খাৰনিৰোধো, সঙ্খাৰনিৰোধা ৱিঞ্ঞাণনিৰোধো, ৱিঞ্ঞাণনিৰোধা নামৰূপনিৰোধো, নামৰূপনিৰোধা সড়াযতননিৰোধো, সড়াযতননিৰোধা ফস্সনিৰোধো, ফস্সনিৰোধা ৱেদনানিৰোধো, ৱেদনানিৰোধা তণ্হানিৰোধো, তণ্হানিৰোধা উপাদাননিৰোধো, উপাদাননিৰোধা ভৱনিৰোধো, ভৱনিৰোধা জাতিনিৰোধো, জাতিনিৰোধা জৰামৰণং সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা নিৰুজ্ঝন্তি – এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স নিৰোধো হোতী’’তি.

অথ খো ভগৱা এতমত্থং ৱিদিত্ৱা তাযং ৱেলাযং ইমং উদানং উদানেসি –

‘‘যদা হৱে পাতুভৱন্তি ধম্মা;

আতাপিনো ঝাযতো ব্ৰাহ্মণস্স;

অথস্স কঙ্খা ৱপযন্তি সব্বা;

যতো পজানাতি সহেতুধম্ম’’ন্তি.

২. [উদা. ২] অথ খো ভগৱা ৰত্তিযা মজ্ঝিমং যামং পটিচ্চসমুপ্পাদং অনুলোমপটিলোমং মনসাকাসি – ‘‘অৱিজ্জাপচ্চযা সঙ্খাৰা, সঙ্খাৰপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা নামৰূপং…পে… এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতী…পে… নিৰোধো হোতী’’তি.

অথ খো ভগৱা এতমত্থং ৱিদিত্ৱা তাযং ৱেলাযং ইমং উদানং উদানেসি –

‘‘যদা হৱে পাতুভৱন্তি ধম্মা;

আতাপিনো ঝাযতো ব্ৰাহ্মণস্স;

অথস্স কঙ্খা ৱপযন্তি সব্বা;

যতো খযং পচ্চযানং অৱেদী’’তি.

৩. [উদা. ৩] অথ খো ভগৱা ৰত্তিযা পচ্ছিমং যামং পটিচ্চসমুপ্পাদং অনুলোমপটিলোমং মনসাকাসি – ‘‘অৱিজ্জাপচ্চযা সঙ্খাৰা, সঙ্খাৰপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা নামৰূপং…পে… এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি…পে… নিৰোধো হোতী’’তি.

অথ খো ভগৱা এতমত্থং ৱিদিত্ৱা তাযং ৱেলাযং ইমং উদানং উদানেসি –

‘‘যদা হৱে পাতুভৱন্তি ধম্মা;

আতাপিনো ঝাযতো ব্ৰাহ্মণস্স;

ৱিধূপযং তিট্ঠতি মাৰসেনং;

সূৰিযোৱ [সুৰিযোৱ (সী. স্যা. কং.)] ওভাসযমন্তলিক্খ’’ন্তি.

বোধিকথা নিট্ঠিতা.