৩. ইমস্মিংধম্মৱিনযেঅট্ঠচ্ছৰিযং
৩৮৫. ‘‘এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অট্ঠ অচ্ছৰিযা অব্ভুতা ধম্মা, যে দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি. কতমে অট্ঠ?
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো অনুপুব্বনিন্নো অনুপুব্বপোণো অনুপুব্বপব্ভাৰো ন আযতকেনেৱ পপাতো; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অনুপুব্বসিক্খা অনুপুব্বকিৰিযা অনুপুব্বপটিপদা ন আযতকেনেৱ অঞ্ঞাপটিৱেধো. যম্পি, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অনুপুব্বসিক্খা অনুপুব্বকিৰিযা অনুপুব্বপটিপদা ন আযতকেনেৱ অঞ্ঞাপটিৱেধো – অযং, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে পঠমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো ঠিতধম্মো ৱেলং নাতিৱত্ততি; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, যং মযা সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং, তং মম সাৱকা জীৱিতহেতুপি নাতিক্কমন্তি. যম্পি, ভিক্খৱে, মযা মম সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং, তং মম সাৱকা জীৱিতহেতুপি নাতিক্কমন্তি – অযং, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে দুতিযো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো ন মতেন কুণপেন সংৱসতি, যং হোতি মহাসমুদ্দে মতং কুণপং তং খিপ্পমেৱ তীৰং ৱাহেতি, থলং উস্সাৰেতি; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, যো সো পুগ্গলো দুস্সীলো পাপধম্মো অসুচিসঙ্কস্সৰসমাচাৰো পটিচ্ছন্নকম্মন্তো অস্সমণো সমণপটিঞ্ঞো অব্ৰহ্মচাৰী ব্ৰহ্মচাৰিপটিঞ্ঞো অন্তোপূতি অৱস্সুতো কসম্বুজাতো, ন তেন সঙ্ঘো সংৱসতি, খিপ্পমেৱ নং সন্নিপতিত্ৱা উক্খিপতি, কিঞ্চাপি খো সো হোতি মজ্ঝে ভিক্খুসঙ্ঘস্স নিসিন্নো. অথ খো সো আৰকাৱ সঙ্ঘম্হা, সঙ্ঘো চ তেন. যম্পি, ভিক্খৱে, যো সো পুগ্গলো দুস্সীলো পাপধম্মো অসুচিসঙ্কস্সৰসমাচাৰো পটিচ্ছন্নকম্মন্তো অস্সমণো সমণপটিঞ্ঞো অব্ৰহ্মচাৰী ব্ৰহ্মচাৰিপটিঞ্ঞো অন্তোপূতি অৱস্সুতো কসম্বুজাতো, ন তেন সঙ্ঘো সংৱসতি, খিপ্পমেৱ নং সন্নিপূতিত্ৱা উক্খিপতি, কিঞ্চাপি খো সো হোতি মজ্ঝে ভিক্খুসঙ্ঘস্স নিসিন্নো, অথ খো সো আৰকাৱ সঙ্ঘম্হা, সঙ্ঘো চ তেন – অযং, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে ততিযো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, যা কাচি মহানদিযো, সেয্যথিদং – গঙ্গা, যমুনা, অচিৰৱতী, সৰভূ, মহী, তা মহাসমুদ্দং পত্তা জহন্তি পুৰিমানি নামগোত্তানি, মহাসমুদ্দো ত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছন্তি; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰোমে ৱণ্ণা – খত্তিযা, ব্ৰাহ্মণা, ৱেস্সা, সুদ্দা. তে তথাগতপ্পৱেদিতে ধম্মৱিনযে অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিত্ৱা [পব্বজিতা (সী.)] জহন্তি পুৰিমানি নামগোত্তানি, সমণা সক্যপুত্তিযা ত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছন্তি. যম্পি, ভিক্খৱে, চত্তাৰোমে ৱণ্ণা খত্তিযা ব্ৰাহ্মণা ৱেস্সা সুদ্দা, তে তথাগতপ্পৱেদিতে ধম্মৱিনযে অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিত্ৱা জহন্তি পুৰিমানি নামগোত্তানি, সমণা সক্যপুত্তিযা ত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছন্তি – অযং, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে চতুত্থো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, যা চ লোকে সৱন্তিযো মহাসমুদ্দং অপ্পেন্তি, যা চ অন্তলিক্খা ধাৰা পপতন্তি, ন তেন মহাসমুদ্দস্স ঊনত্তং ৱা পূৰত্তং ৱা পঞ্ঞাযতি; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, বহূ চেপি ভিক্খূ অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা পৰিনিব্বাযন্তি, ন তেন নিব্বানধাতুযা ঊনত্তং ৱা পূৰত্তং ৱা পঞ্ঞাযতি. যম্পি, ভিক্খৱে, বহূ চেপি ভিক্খূ অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা পৰিনিব্বাযন্তি, ন তেন নিব্বানধাতুযা ঊনত্তং ৱা পূৰত্তং ৱা পঞ্ঞাযতি – অযং, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে পঞ্চমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো একৰসো লোণৰসো, এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, অযং ধম্মৱিনযো একৰসো ৱিমুত্তিৰসো. যম্পি, ভিক্খৱে, অযং ধম্মৱিনযো একৰসো ৱিমুত্তিৰসো – অযং, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে ছট্ঠো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো বহুৰতনো অনেকৰতনো, তত্ৰিমানি ৰতনানি, সেয্যথিদং – মুত্তা, মণি, ৱেড়ুৰিযো, সঙ্খো, সিলা, পৱাড়ং, ৰজতং, জাতৰূপং, লোহিতকো, মসাৰগল্লং; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, অযং ধম্মৱিনযো বহুৰতনো অনেকৰতনো. তত্ৰিমানি ৰতনানি, সেয্যথিদং – চত্তাৰো সতিপট্ঠানা, চত্তাৰো সম্মপ্পধানা, চত্তাৰো ইদ্ধিপাদা, পঞ্চিন্দ্ৰিযানি, পঞ্চ বলানি, সত্ত বোজ্ঝঙ্গা, অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো. যম্পি, ভিক্খৱে, অযং ধম্মৱিনযো বহুৰতনো অনেকৰতনো, তত্ৰিমানি ৰতনানি, সেয্যথিদং – চত্তাৰো সতিপট্ঠানা…পে… অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো – অযং, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে সত্তমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো মহতং ভূতানং আৱাসো, তত্ৰিমে ভূতা – তিমি, তিমিঙ্গলো, তিমিতিমিঙ্গলো, অসুৰা, নাগা, গন্ধব্বা, সন্তি মহাসমুদ্দে যোজনসতিকাপি অত্তভাৱা, দ্ৱিযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা, তিযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা, চতুযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা, পঞ্চযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, অযং ধম্মৱিনযো মহতং ভূতানং আৱাসো. তত্ৰিমে ভূতা – সোতাপন্নো, সোতাপত্তিফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো; সকদাগামী, সকদাগামিফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো; অনাগামী, অনাগামিফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো; অৰহা, অৰহত্তফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো. যম্পি, ভিক্খৱে, অযং ধম্মৱিনযো মহতং ভূতানং আৱাসো, তত্ৰিমে ভূতা – সোতাপন্নো, সোতাপত্তিফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো…পে… অৰহা, অৰহতফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো – অযং, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অট্ঠমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি. ‘‘ইমে খো, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অট্ঠ অচ্ছৰিযা অব্ভুতা ধম্মা, যে দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তী’’তি.
অথ খো ভগৱা এতমত্থং ৱিদিত্ৱা তাযং ৱেলাযং ইমং উদানং উদানেসি –
[উদা. ৪৫] ‘‘ছন্নমতিৱস্সতি [সুছন্নমতিৱস্সতি (ক.)], ৱিৱটং নাতিৱস্সতি;
তস্মা ছন্নং ৱিৱৰেথ, এৱং তং নাতিৱস্সতী’’তি.