ৱিহাৰানুজাননং

২৯৪. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন খো পন সমযেন ভগৱতা ভিক্খূনং সেনাসনং অপঞ্ঞত্তং হোতি. তে চ ভিক্খূ তহং তহং ৱিহৰন্তি – অৰঞ্ঞে, ৰুক্খমূলে, পব্বতে, কন্দৰাযং, গিৰিগুহাযং, সুসানে, ৱনপত্থে, অজ্ঝোকাসে, পলালপুঞ্জে. তে কালস্সেৱ ততো ততো উপনিক্খমন্তি – অৰঞ্ঞা ৰুক্খমূলা পব্বতা কন্দৰা গিৰিগুহা সুসানা ৱনপত্থা অজ্ঝোকাসা পলালপুঞ্জা, পাসাদিকেন অভিক্কন্তেন পটিক্কন্তেন, আলোকিতেন ৱিলোকিতেন, সমিঞ্জিতেন পসাৰিতেন, ওক্খিত্তচক্খূ, ইৰিযাপথসম্পন্না. তেন খো পন সমযেন ৰাজগহকো সেট্ঠী [সেট্ঠি (ক.)] কালস্সেৱ উয্যানং অগমাসি. অদ্দসা খো ৰাজগহকো সেট্ঠী তে ভিক্খূ কালস্সেৱ ততো ততো উপনিক্খমন্তে – অৰঞ্ঞা ৰুক্খমূলা পব্বতা কন্দৰা গিৰিগুহা সুসানা ৱনপত্থা অজ্ঝোকাসা পলালপুঞ্জা, পাসাদিকেন অভিক্কন্তেন পটিক্কন্তেন, আলোকিতেন ৱিলোকিতেন, সমিঞ্জিতেন পসাৰিতেন, ওক্খিত্তচক্খূ, ইৰিযাপথসম্পন্নে. দিস্ৱানস্স চিত্তং পসীদি. অথ খো ৰাজগহকো সেট্ঠী যেন তে ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা তে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘সচাহং, ভন্তে, ৱিহাৰে কাৰাপেয্যং, ৱসেয্যাথ মে ৱিহাৰেসূ’’তি? ‘‘ন খো, গহপতি, ভগৱতা ৱিহাৰা অনুঞ্ঞাতা’’তি. ‘‘তেন হি, ভন্তে, ভগৱন্তং পটিপুচ্ছিত্ৱা মম আৰোচেয্যাথা’’তি. ‘‘এৱং গহপতী’’তি খো তে ভিক্খূ ৰাজগহকস্স সেট্ঠিস্স পটিস্সুত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু, উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্না খো তে ভিক্খূ ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘ৰাজগহকো, ভন্তে, সেট্ঠী ৱিহাৰে কাৰাপেতুকামো. কথং নু খো, ভন্তে, অম্হেহি [ভন্তে (সী. ক.)] পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, পঞ্চ লেণানি [পঞ্চ সেনাসনানি (স্যা.)] – ৱিহাৰং, অড্ঢযোগং, পাসাদং, হম্মিযং, গুহ’’ন্তি.

অথ খো তে ভিক্খূ যেন ৰাজগহকো সেট্ঠী তেনুপসঙ্কমিংসু, উপসঙ্কমিত্ৱা ৰাজগহকং সেট্ঠিং এতদৱোচুং – ‘‘অনুঞ্ঞাতা খো, গহপতি, ভগৱতা ৱিহাৰা; যস্সদানি কালং মঞ্ঞসী’’তি. অথ খো ৰাজগহকো সেট্ঠী একাহেনেৱ সট্ঠিৱিহাৰে পতিট্ঠাপেসি. অথ খো ৰাজগহকো সেট্ঠী তে সট্ঠিৱিহাৰে পৰিযোসাপেত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো ৰাজগহকো সেট্ঠী ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অধিৱাসেতু মে, ভন্তে, ভগৱা স্ৱাতনায ভত্তং সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’’তি. অধিৱাসেসি ভগৱা তুণ্হীভাৱেন. অথ খো ৰাজগহকো সেট্ঠী ভগৱতো অধিৱাসনং ৱিদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি.

অথ খো ৰাজগহকো সেট্ঠী তস্সা ৰত্তিযা অচ্চযেন পণীতং খাদনীযং ভোজনীযং পটিযাদাপেত্ৱা ভগৱতো কালং আৰোচাপেসি – ‘‘কালো, ভন্তে, নিট্ঠিতং ভত্ত’’ন্তি. অথ খো ভগৱা পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন ৰাজগহকস্স সেট্ঠিস্স নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেন. অথ খো ৰাজগহকো সেট্ঠী বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং পণীতেন খাদনীযেন ভোজনীযেন সহত্থা সন্তপ্পেত্ৱা সম্পৱাৰেত্ৱা, ভগৱন্তং ভুত্তাৱিং ওনীতপত্তপাণিং, একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো ৰাজগহকো সেট্ঠী ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘এতে মে, ভন্তে, সট্ঠিৱিহাৰা পুঞ্ঞত্থিকেন সগ্গত্থিকেন কাৰাপিতা. কথাহং, ভন্তে, তেসু ৱিহাৰেসু পটিপজ্জামী’’তি? ‘‘তেন হি ত্ৱং, গহপতি, তে সট্ঠিৱিহাৰে আগতানাগতস্স চাতুদ্দিসস্স সঙ্ঘস্স পতিট্ঠাপেহী’’তি. ‘‘এৱং ভন্তে’’তি খো ৰাজগহকো সেট্ঠী ভগৱতো পটিস্সুত্ৱা তে সট্ঠিৱিহাৰে আগতানাগতস্স চাতুদ্দিসস্স সঙ্ঘস্স পতিট্ঠাপেসি.

২৯৫. অথ খো ভগৱা ৰাজগহকং সেট্ঠিং ইমাহি গাথাহি অনুমোদি –

‘‘সীতং উণ্হং পটিহন্তি [পটিহনতি (ক.)], ততো ৱাড়মিগানি চ;

সৰীসপে চ মকসে, সিসিৰে চাপি ৱুট্ঠিযো.

‘‘ততো ৱাতাতপো ঘোৰে, সঞ্জাতো [ৱাতাতপে ঘোৰে, সঞ্জাতে (ক. সদ্দনীতি)] পটিহঞ্ঞতি;

লেণত্থঞ্চ সুখত্থঞ্চ, ঝাযিতুঞ্চ ৱিপস্সিতুং.

‘‘ৱিহাৰদানং সঙ্ঘস্স, অগ্গং বুদ্ধেন [বুদ্ধেহি (স্যা.)] ৱণ্ণিতং;

তস্মা হি পণ্ডিতো, পোসো সম্পস্সং অত্থমত্তনো.

‘‘ৱিহাৰে কাৰযে ৰম্মে, ৱাসযেত্থ বহুস্সুতে;

তেসং অন্নঞ্চ পানঞ্চ, ৱত্থসেনাসনানি চ;

দদেয্য উজুভূতেসু, ৱিপ্পসন্নেন চেতসা.

‘‘তে তস্স ধম্মং দেসেন্তি, সব্বদুক্খাপনূদনং;

যং সো ধম্মং ইধঞ্ঞায, পৰিনিব্বাতি অনাসৱো’’তি.

অথ খো ভগৱা ৰাজগহকং সেট্ঠিং ইমাহি গাথাহি অনুমোদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কামি.

২৯৬. অস্সোসুং খো মনুস্সা – ‘‘ভগৱতা কিৰ ৱিহাৰা অনুঞ্ঞাতা’’তি সক্কচ্চং [তে সক্কচ্চং (স্যা. কং.)] ৱিহাৰে কাৰাপেন্তি. তে ৱিহাৰা অকৱাটকা হোন্তি; অহীপি ৱিচ্ছিকাপি সতপদিযোপি পৱিসন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, কৱাট’’ন্তি. ভিত্তিছিদ্দং কৰিত্ৱা ৱল্লিযাপি ৰজ্জুযাপি কৱাটং বন্ধন্তি. উন্দূৰেহিপি উপচিকাহিপি খজ্জন্তি. খযিতবন্ধনানি কৱাটানি পতন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, পিট্ঠসঙ্ঘাটং উদুক্খলিকং উত্তৰপাসক’’ন্তি. কৱাটা ন ফুসীযন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, আৱিঞ্ছনচ্ছিদ্দং আৱিঞ্ছনৰজ্জু’’ন্তি. কৱাটা ন থকিযন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, অগ্গড়ৱট্টিং কপিসীসকং সূচিকং ঘটিক’’ন্তি.

তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ ন সক্কোন্তি কৱাটং অপাপুৰিতুং. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, তাড়চ্ছিদ্দং. তীণি তাড়ানি – লোহতাড়ং, কট্ঠতাড়ং, ৱিসাণতাড়’’ন্তি. যেহি [যেপি (সী. স্যা.)] তে উগ্ঘাটেত্ৱা পৱিসন্তি [ৱিসাণতাড়ং, যেহি তে উগ্ঘাটেত্ৱা পৱিসন্তীতি (ক.)], ৱিহাৰা অগুত্তা হোন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, যন্তকং সূচিক’’ন্তি.

তেন খো পন সমযেন ৱিহাৰা তিণচ্ছদনা হোন্তি; সীতকালে সীতা, উণ্হকালে উণ্হা. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, ওগুম্ফেত্ৱা উল্লিত্তাৱলিত্তং কাতু’’ন্তি.

তেন খো পন সমযেন ৱিহাৰা অৱাতপানকা হোন্তি অচক্খুস্সা দুগ্গন্ধা. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, তীণি ৱাতপানানি – ৱেদিকাৱাতপানং, জালৱাতপানং, সলাকৱাতপান’’ন্তি. ৱাতপানন্তৰিকায কাড়কাপি ৱগ্গুলিযোপি পৱিসন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, ৱাতপানচক্কলিক’’ন্তি. চক্কলিকন্তৰিকাযপি কাড়কাপি ৱগ্গুলিযোপি পৱিসন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, ৱাতপানকৱাটকং ৱাতপানভিসিক’’ন্তি.

তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ ছমাযং সযন্তি. গত্তানিপি চীৱৰানিপি পংসুকিতানি হোন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, তিণসন্থাৰক’’ন্তি. তিণসন্থাৰকো উন্দূৰেহিপি উপচিকাহিপি খজ্জতি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, মিড্ঢি’’ন্তি [মীঢন্তি (সী.), মিঢিন্তি (স্যা.)]. মিড্ঢিযা গত্তানি দুক্খা হোন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, বিদলমঞ্চক’’ন্তি.