১২. ওতৰণহাৰসম্পাতৱিভাৱনা

৭৪. যেন যেন পঞ্ঞত্তিহাৰসম্পাতেন পঞ্ঞত্তিপ্পভেদা নিদ্ধাৰিতা, সো পঞ্ঞত্তিহাৰসম্পাতো পৰিপুণ্ণো, ‘‘কতমো ওতৰণো হাৰসম্পাতো’’তি পুচ্ছিতব্বত্তা ‘‘তত্থ কতমো ওতৰণো হাৰসম্পাতো’’তিআদিমাহ.

‘‘তত্থ তিস্সং গাথাযং কতমানি ইন্দ্ৰিযানি নিদ্ধাৰেত্ৱা কতমেহি নিদ্ধাৰিতেহি ধম্মেহি ওতৰতী’’তি পুচ্ছিতব্বত্তা ‘‘তস্মা’’তিআদি ৱুত্তং. যা ‘‘তস্মা ৰক্খিতচিত্তস্সা’’তিআদিগাথা ৱুত্তা, তিস্সং গাথাযং ‘‘তস্মা…পে… পুৰেক্খাৰো’’তি সুত্তপ্পদেসেন সম্মাদিট্ঠি গহিতা, সম্মাদিট্ঠিযা গহিতায পঞ্চিন্দ্ৰিযানি সদ্ধাদিপঞ্চিন্দ্ৰিযানি গহিতানি ভৱন্তি.

তানিযেৱ সদ্ধাদিপঞ্চিন্দ্ৰিযানি ৱিজ্জায উপকাৰত্তা ৱা পদট্ঠানত্তা ৱা ৱিজ্জা ভৱন্তি, ৱিজ্জুপ্পাদা তাদিসায ৱিজ্জায উপ্পাদা উপ্পাদহেতুতো অৱিজ্জানিৰোধো সম্ভৱতি, অৱিজ্জানিৰোধা সঙ্খাৰনিৰোধো সম্ভৱতি…পে… জাতিনিৰোধা জৰামৰণনিৰোধো সম্ভৱতীতি. অযং ওতৰণা পটিচ্চসমুপ্পাদেন পঞ্চিন্দ্ৰিযানং ওতৰণা নাম.

তানিযেৱ পঞ্চিন্দ্ৰিযানি সীলক্খন্ধেন সমাধিক্খন্ধেন পঞ্ঞাক্খন্ধেন তীহি খন্ধেহি সঙ্গহিতানি ভৱন্তি সদ্ধাৱীৰিযেহি সীলসম্ভৱতো, সতিযা চ পঞ্ঞানুৱত্তকত্তা. অযং ওতৰণা খন্ধেহি পঞ্চিন্দ্ৰিযানং ওতৰণা নাম.

তানিযেৱ পঞ্চিন্দ্ৰিযানি সঙ্খাৰপৰিযাপন্নানি ভৱন্তি. যে সঙ্খাৰা অনাসৱা ভৱন্তি, ভৱঙ্গা ভৱহেতূ নো ভৱন্তি, তে অনাসৱা সঙ্খাৰা ধম্মধাতুসঙ্গহিতা ভৱন্তি ধম্মধাতুযা অন্তোগধত্তা. অযং ওতৰণা ধাতূহি পঞ্চিন্দ্ৰিযানং ওতৰণা নাম.

সা অনাসৱা ধম্মধাতু ধম্মাযতনপৰিযাপন্না ভৱতি, যং আযতনং অনাসৱং ভৱতি, ভৱঙ্গং ভৱহেতু নো ভৱতি. অযং ওতৰণা আযতনেহি ধম্মধাতুযা ওতৰণা নাম.

‘‘এত্তকোৱ ওতৰণো হাৰসম্পাতো পৰিপুণ্ণো’’তি ৱত্তব্বত্তা ‘‘নিযুত্তো ওতৰণো হাৰসম্পাতো’’তি ৱুত্তং. যেন যেন সংৱণ্ণনাৱিসেসভূতেন ওতৰণহাৰসম্পাতেন সুত্তপ্পদেসত্থা ওতৰিতব্বা, সো সো সংৱণ্ণনাৱিসেসভূতো ওতৰণো হাৰসম্পাতো নিযুত্তো যথাৰহং নিদ্ধাৰেত্ৱা যুজ্জিতব্বোতি অত্থো গহেতব্বোতি.

ইতি ওতৰণহাৰসম্পাতে সত্তিবলানুৰূপা ৰচিতা

ৱিভাৱনা নিট্ঠিতা.

পণ্ডিতেহি পন…পে… গহেতব্বোতি.

ইতো পট্ঠায ‘‘তত্থ কতমো’’তিআদিঅনুসন্ধ্যত্থো চ পৰিযোসানে ‘‘নিযুত্তো’’তিআদিঅনুসন্ধ্যত্থো চ ৱুত্তনযানুসাৰেনেৱ ৱিঞ্ঞাতব্বো. কত্থচি কত্থচি পাঠে অপাকটংযেৱ যথাবলং কথযিস্সাম.