১. অতীতাদিএকচ্চকথাৱণ্ণনা
২৯৯. যে কতূপচিতা কুসলাকুসলা ধম্মা ৱিপাকদানায অকতোকাসা, কতোকাসা চ যে ‘‘ওকাসকতুপ্পন্না’’তি ৱুচ্চন্তি. যে চ ৱিপ্পকতৱিপাকা, তে সব্বেপি ‘‘অৱিপক্কৱিপাকা’’তি ৱেদিতব্বা. তেসং ৱিপাকদানসামত্থিযং অনপগতন্তি অধিপ্পাযেন পৰৱাদী অত্থিতং ইচ্ছতি. যে পন পৰৱাদী সব্বেন সব্বং ৱিপক্কৱিপাকা কুসলাকুসলা ধম্মা, তেসং অপগতন্তি নত্থিতং ইচ্ছতি. তেনাহ ‘‘অত্থীতি একচ্চং অত্থি একচ্চং নত্থী’’তিআদি. এৱং ইচ্ছন্তস্স পন পৰৱাদিনো যথা অৱিপাকেসুপি একচ্চং নত্থীতি আপজ্জতি, এৱং ৱিপক্কৱিপাকেসু অৱিপক্কৱিপাকেসু চ আপজ্জতেৱাতি দস্সেতুং ‘‘অৱিপক্কৱিপাকা ধম্মা একচ্চে’’তিআদিনা পাড়ি পৱত্তা. তেন ৱুত্তং ‘‘তিণ্ণং ৰাসীনং ৱসেনা’’তিআদি. ৱোহাৰৱসেনাতি ফলস্স অনুপৰমৱোহাৰৱসেন, হেতুকিচ্চং পন অনুপৰতং অনুপচ্ছিন্নং অত্থীতি লদ্ধিযং ঠিতত্তা চোদেতব্বোৱ. অৱিচ্ছেদৱসেন পৱত্তমানঞ্হি ফলস্স পবন্ধৱোহাৰং পৰৱাদী ৱোহাৰতো অত্থীতি ইচ্ছতি, হেতু পনস্স কম্মং পৰমত্থতো চ কম্মূপচযৱাদিভাৱতো পত্তিঅপ্পত্তিসভাৱতাদযো ৱিয চিত্তৱিপ্পযুত্তো কম্মূপচযো নাম একো সঙ্খাৰধম্মো অৱিপন্নো, সোপি তস্সেৱ ৱেৱচনন্তি পৰৱাদী. যং সন্ধাযাহ –
‘‘নপ্পচযন্তি কম্মানি, অপি কপ্পসহস্সতো;
পত্ৱা পচ্চযসামগ্গিং, কালে পচ্চন্তি পাণিন’’ন্তি.
যঞ্চ সন্ধায পৰতো পৰিভোগমযপুঞ্ঞকথায ‘‘পৰিভোগমযং পন চিত্তৱিপ্পযুত্তং উপ্পজ্জতীতি লদ্ধিযা পটিজানাতী’’তি ৱক্খতি.
একচ্চংঅত্থীতিকথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.