৪. ৱস্সিকসাটিকসিক্খাপদৱণ্ণনা

৬২৭. চতুত্থে সিব্বনৰজনকপ্পপৰিযোসানেন নিট্ঠাপেত্ৱাতি সূচিকম্মনিট্ঠানেন সকিম্পি ৱণ্ণভেদমত্তৰজনেন কপ্পবিন্দুকৰণেন চ নিট্ঠাপেত্ৱা. সমযেতি ৱস্সানসমযে.

৬২৮. কুচ্ছিসমযোতি অন্তোসমযো. ‘‘অযমেকো অড্ঢমাসো পৰিযেসনক্খেত্তঞ্চেৱ কৰণক্খেত্তঞ্চ. এতস্মিঞ্হি অন্তৰে ৱস্সিকসাটিকং অলদ্ধং পৰিযেসিতুং লদ্ধং কাতুঞ্চ ৱট্টতি, নিৱাসেতুং অধিট্ঠাতুঞ্চ ন ৱট্টতী’’তি পোত্থকেসু পাঠো দিস্সতি, সো অপাঠো. এৱং পনেত্থ পাঠেন ভৱিতব্বং ‘‘অযমেকো অড্ঢমাসো পৰিযেসনক্খেত্তং. এতস্মিঞ্হি অন্তৰে ৱস্সিকসাটিকং অলদ্ধং পৰিযেসিতুং ৱট্টতি, লদ্ধং কাতুং নিৱাসেতুং অধিট্ঠাতুঞ্চ ন ৱট্টতী’’তি. ন হি গিম্হানং পচ্ছিমমাসস্স পঠমো অড্ঢমাসো কৰণক্খেত্তং হোতি. ‘‘অড্ঢমাসো সেসো গিম্হানন্তি কত্ৱা নিৱাসেতব্ব’’ন্তি ৱচনতো পন গিম্হানং পচ্ছিমমাসস্স পচ্ছিমো অড্ঢমাসো কৰণক্খেত্তঞ্চেৱ নিৱাসনক্খেত্তঞ্চ হোতি. তেনেৱ মাতিকাট্ঠকথাযং (কঙ্খা. অট্ঠ. ৱহিসকসাটিকসিক্খাপদৱণ্ণনা) ‘‘গিম্হানং পচ্ছিমো মাসো পৰিযেসনক্খেত্তং, পচ্ছিমো অড্ঢমাসো কৰণনিৱাসনক্খেত্তম্পী’’তি ৱুত্তং. তস্মা পাড়িযা মাতিকাট্ঠকথায চ অৱিৰোধং ইচ্ছন্তেন ৱুত্তনযেনেৱ পাঠো গহেতব্বো.

‘‘ৱিঞ্ঞত্তিং কত্ৱা নিপ্ফাদেন্তস্স অঞ্ঞাতকৱিঞ্ঞত্তিসিক্খাপদেন অনাপত্তী’’তি ৱদন্তেন ‘‘পিট্ঠিসমযত্তা ইমিনা সিক্খাপদেন আপত্তী’’তি দীপিতা হোতি. ন হি ঞাতকপৱাৰিতট্ঠানতো পিট্ঠিসমযে সতুপ্পাদকৰণমত্তেনপি সম্ভৱন্তী আপত্তি ততো গৰুকতৰায ৱিঞ্ঞত্তিযা ন হোতীতি সক্কা ৱত্তুং. তেনেৱ ভদন্তবুদ্ধদত্তাচৰিযেন ৱুত্তং –

‘‘কত্ৱা পন সতুপ্পাদং, ৱস্সিকসাটিচীৱৰং;

নিপ্ফাদেন্তস্স ভিক্খুস্স, সমযে পিট্ঠিসম্মতে.

‘‘হোতি নিস্সগ্গিযাপত্তি, ঞাতকাঞাতকাদিনো;

তেসুযেৱ চ ৱিঞ্ঞত্তিং, কত্ৱা নিপ্ফাদনে তথা’’তি.

কেনস্স হোতি আপত্তীতি অস্স মাতৰং চীৱৰং যাচন্তস্স কেন সিক্খাপদেন আপত্তীতি পুচ্ছতি. ‘‘পৰিণতং ৱিঞ্ঞাপেন্তস্স পৰিণামনসিক্খাপদেন আপত্তী’’তি চোদনাভাৱং দস্সেতি নো চ সঙ্ঘে পৰিণতন্তি. অথ অঞ্ঞাতকৱিঞ্ঞত্তিসিক্খাপদেনাতি চে, এতম্পি নত্থীতি আহ ‘‘অনাপত্তি চ ঞাতকে’’তি. ‘‘ঞাতকে ৱিঞ্ঞাপেন্তস্সা’’তি পাঠসেসো. ইমমত্থং সন্ধাযাতি পিট্ঠিসমযে ৱস্সিকসাটিকত্থং ঞাতকপৱাৰিতট্ঠানে সতুপ্পাদকৰণেন আপত্তিং, অঞ্ঞাতকৱিঞ্ঞত্তিসিক্খাপদেন অনাপত্তিঞ্চ সন্ধায.

অঞ্ঞাতকঅপ্পৱাৰিতট্ঠানতো…পে… দুক্কটন্তি ইদং ৱস্সিকসাটিকং অদিন্নপুব্বে সন্ধায ৱুত্তং. তেনেৱেত্থ ৱত্তভেদে দুক্কটং ৱুত্তং, দিন্নপুব্বেসু পন ৱত্তভেদো নত্থি. তেনেৱাহ – ‘‘যে মনুস্সা…পে… ৱত্তভেদো নত্থী’’তি. ইদন্তি যথাৱুত্তনিস্সগ্গিযপাচিত্তিযং. ৱিঞ্ঞত্তিং কত্ৱা নিপ্ফাদেন্তস্সাতি অঞ্ঞাতকঅপ্পৱাৰিতট্ঠানতো ৱিঞ্ঞত্তিং কত্ৱা নিপ্ফাদেন্তস্স. পকতিযা ৱস্সিকসাটিকদাযকা নাম সঙ্ঘৱসেন ৱা পুগ্গলৱসেন ৱা অপৱাৰেত্ৱা অনুসংৱচ্ছৰং ৱস্সিকসাটিকানং দাযকা. অঞ্ঞাতকৱিঞ্ঞত্তিসিক্খাপদেন অনাপত্তীতি এত্থ ইমিনাপি সিক্খাপদেন অনাপত্তীতি ৱেদিতব্বং. কুচ্ছিসমযে হি অত্তনো ঞাতকপৱাৰিতট্ঠানতো ‘‘দেথ মে ৱস্সিকসাটিক’’ন্তিআদিনা ৱিঞ্ঞাপেন্তস্সপি অনাপত্তি. তেনেৱাহ – ‘‘ন ৱত্তব্বা দেথ মেতি ইদঞ্হি পৰিযেসনকালে অঞ্ঞাতকঅপ্পৱাৰিতে এৱ সন্ধায ৱুত্ত’’ন্তি. মাতিকাট্ঠকথাযঞ্হি (কঙ্খা. অট্ঠ. ৱস্সিকসাটিকসিক্খাপদৱণ্ণনা) ৱুত্তং ‘‘অত্তনো ঞাতকপৱাৰিতট্ঠানতো পন ‘দেথ মে ৱস্সিকসাটিকচীৱৰ’ন্তিআদিকায ৱিঞ্ঞত্তিযাপি পৰিযেসিতব্ব’’ন্তি.

৬২৯. ‘‘আকাসতো পতিতউদকেনেৱাতি ৱচনতো ছদনকোটিযা পতিতউদকেন নহাযন্তস্স অনাপত্তী’’তি তীসুপি গণ্ঠিপদেসু ৱুত্তং.

৬৩০. ছ মাসে পৰিহাৰং লভতীতি এতেন অন্তোৱস্সেপি যাৱ ৱস্সানস্স পচ্ছিমদিৱসা অকতা পৰিহাৰং লভতীতি দীপিতং হোতি. যস্মা মূলচীৱৰং কৰোন্তেন হেমন্তস্স পচ্ছিমুপোসথদিৱসেযেৱ কাতব্বং, তস্মা গিম্হানতো একূনতিংসদিৱসে পৰিহাৰং লভতি, এৱং সন্তেপি অপ্পকং ঊনমধিকং ৱা গণনূপগং ন হোতীতি কত্ৱা ‘‘ততো পৰম্পি…পে… একমাস’’ন্তি ৱুত্তং. একাহদ্ৱীহাদিৱসেন…পে… লদ্ধা চেৱ নিট্ঠিতা চাতি ইমিনা একাহানাগতায ৱস্সূপনাযিকায লদ্ধা চেৱ নিট্ঠিতা চ, দ্ৱীহানাগতায…পে… দসাহানাগতায ৱস্সূপনাযিকায লদ্ধা চেৱ নিট্ঠিতা চ, অন্তোৱস্সে ৱা লদ্ধা চেৱ নিট্ঠিতা চাতি অযমত্থো দস্সিতো. তত্থ আসাড়্হিমাসস্স জুণ্হপক্খপুণ্ণমিযং লদ্ধা চেৱ নিট্ঠিতা চ ৱস্সিকসাটিকা ‘‘একাহানাগতায ৱস্সূপনাযিকায লদ্ধা চেৱ নিট্ঠিতা চা’’তি ৱুচ্চতি. এতেনেৱ নযেন জুণ্হপক্খস্স ছট্ঠিযং লদ্ধা চেৱ নিট্ঠিতা চ ‘‘দসাহানাগতায ৱস্সূপনাযিকায লদ্ধা চেৱ নিট্ঠিতা চা’’তি ৱুচ্চতি. যাৱ পঠমকত্তিকতেমাসপুণ্ণমী, তাৱ অন্তোতেমাসে লদ্ধা চেৱ নিট্ঠিতা চ ‘‘অন্তোৱস্সে লদ্ধা চেৱ নিট্ঠিতা চা’’তি ৱুচ্চতি. পঠমকত্তিকতেমাসপুণ্ণমিতো পৰঞ্হি লদ্ধা চেৱ নিট্ঠিতা চ যাৱ চীৱৰকালো নাতিক্কমতি, তাৱ অনধিট্ঠহিত্ৱা ঠপেতুং ৱট্টতীতি ন তত্ৰাযং ৱিচাৰণা সম্ভৱতি.

তস্মিংযেৱ অন্তোদসাহে অধিট্ঠাতব্বাতি অৱিসেসেন ৱুত্তেপি ৱস্সানতো পুব্বে একাহদ্ৱীহাদিৱসেন অনাগতায ৱস্সূপনাযিকায লদ্ধা তেহি দিৱসেহি সদ্ধিং দসাহং অনতিক্কমন্তেন ৱস্সূপনাযিকদিৱসতো পট্ঠায অধিট্ঠানক্খেত্তং সম্পত্তাযেৱ অধিট্ঠাতব্বা, ন ততো পুব্বে অধিট্ঠানস্স অখেত্তত্তা. অন্তোৱস্সে পন লদ্ধা তস্মিংযেৱ অন্তোৱস্সে লদ্ধদিৱসতো পট্ঠায দসাহং অনতিক্কামেত্ৱা অধিট্ঠাতব্বা.

ননু চ ৱস্সানতো পুব্বে অনধিট্ঠহিত্ৱা দসাহং অতিক্কামেতুং ৱট্টতিযেৱ, তস্মা অধিট্ঠানস্স অখেত্তভূতেপি দিৱসে গহেত্ৱা ‘‘অন্তোদসাহে অধিট্ঠাতব্ব’’ন্তি কস্মা ৱুত্তং? যথা ‘‘অন্তোৱস্সে লদ্ধাপি যাৱ ন নিট্ঠাতি, তাৱ অনধিট্ঠহিত্ৱা দসাহং অতিক্কামেতুং ৱট্টতী’’তি অকতায অনধিট্ঠানক্খেত্তসদিসাপি অতিক্কন্তদিৱসা দসাহং অতিক্কামেত্ৱা নিট্ঠিতায গণনূপগা হোন্তীতি নিট্ঠিতদিৱসেযেৱ অধিট্ঠাতব্বা, এৱমিধাপি ৱস্সানতো পুব্বে অনধিট্ঠানক্খেত্তভূতাপি দিৱসা লদ্ধদিৱসতো পট্ঠায গণনূপগা হোন্তীতি দস্সনত্থং ৱুত্তং. যদি এৱং ‘‘তস্মিংযেৱ অন্তোদসাহে’’তি অৱিসেসেন ৱুত্তত্তা দসাহানাগতায ৱস্সূপনাযিকায ছট্ঠিযং লদ্ধা পুণ্ণমিযং অধিট্ঠাতব্বাতি আপজ্জতীতি? নাপজ্জতি ‘‘চাতুমাসং অধিট্ঠাতু’’ন্তি ৱচনেনেৱ পটিক্খিত্তত্তা. এৱং সন্তে ‘‘দসাহানাগতাযা’’তি ইমিনা কিং পযোজনন্তি চে? ৱস্সানতো পুব্বেযেৱ দসাহে অতিক্কন্তে ৱস্সূপনাযিকদিৱসে নিট্ঠিতা তদহেৱ অধিট্ঠাতব্বাতি দস্সনত্থং ৱুত্তন্তি ইদমেত্থ পযোজনং. তেনেৱাহ – ‘‘দসাহাতিক্কমে নিট্ঠিতা তদহেৱ অধিট্ঠাতব্বা’’তি.

দসাহে অপ্পহোন্তে চীৱৰকালং নাতিক্কমেতব্বাতি তেমাসব্ভন্তৰে দসাহে অপ্পহোন্তে লদ্ধা চেৱ নিট্ঠিতা চ চীৱৰকালং নাতিক্কমেতব্বাতি অত্থো. ইদং ৱুত্তং হোতি ‘‘পঠমকত্তিকতেমাসপুণ্ণমিতো পুব্বে সত্তমিতো পট্ঠায লদ্ধা চেৱ নিট্ঠিতা চ ৱস্সিকসাটিকা দসাহে অনতিক্কন্তেযেৱ চীৱৰকালং ওতিণ্ণত্তা তত্থ অনধিট্ঠহিত্ৱাপি ঠপেতুং ৱট্টতী’’তি. ইমিনা চ ইমং দীপেতি – অকতা চে ৱস্সিকসাটিকা, ৱস্সানং চাতুমাসং অকতত্তাযেৱ পৰিহাৰং লভতি, কতায পন দসাহপৰমসিক্খাপদং অৱিকোপেত্ৱা পৰিহাৰো ৱত্তব্বোতি.

যদা ৱা তদা ৱা অধিট্ঠাতুং ৱট্টতীতি চাতুমাসব্ভন্তৰে দসাহে অতিক্কন্তেপি নত্থি দোসোতি অধিপ্পাযো. ‘‘কদা অধিট্ঠাতব্বা…পে… যদি নপ্পহোতি, যাৱ কত্তিকপুণ্ণমা পৰিহাৰং লভতী’’তি ইমিনাপি কুৰুন্দিৱচনেন অকতায ৱস্সিকসাটিকায চাতুমাসং পৰিহাৰো, কতায দসাহমেৱ পৰিহাৰোতি অযমত্থো দীপিতোযেৱাতি আহ ‘‘অপিচা’’তিআদি.

পাড়িযং অচ্ছিন্নচীৱৰস্স নট্ঠচীৱৰস্সাতিআদিনা নিস্সগ্গিযেন অনাপত্তি ৱুত্তা, উদাহু নগ্গস্স নহাযতো দুক্কটেন অনাপত্তি ৱুত্তাতি? কিমেত্থ পুচ্ছিতব্বং. সব্বসিক্খাপদেসু হি যত্থ যত্থ মূলসিক্খাপদেন আপত্তিপ্পসঙ্গো, তত্থ তত্থ অনাপত্তিদস্সনত্থং অনাপত্তিৱাৰো আৰভীযতীতি ইধাপি নিস্সগ্গিযেন অনাপত্তিদস্সনত্থন্তি যুত্তং ৱত্তুং. ন হি মূলাপত্তিযা অনাপত্তিং অদস্সেত্ৱা অন্তৰা ৱুত্তায এৱ আপত্তিযা অনাপত্তিদস্সনত্থং অনাপত্তিৱাৰো আৰভীযতীতি. তেনেৱ তীসুপি গণ্ঠিপদেসু ইদং ৱুত্তং ‘‘অচ্ছিন্নচীৱৰস্স নট্ঠচীৱৰস্স চাতি এত্থ অচ্ছিন্নসেসচীৱৰস্স নট্ঠসেসচীৱৰস্স চ অসমযে নিৱাসেন্তস্স পৰিযেসন্তস্স চ অনাপত্তি. আপদাসূতি এত্থ অনিৱত্থং চোৰা হৰন্তীতি অসমযে নিৱাসেন্তস্স অনাপত্তী’’তি. মাতিকাট্ঠকথাযম্পি (কঙ্খা. অট্ঠ. ৱস্সিকসাটিকসিক্খাপদৱণ্ণনা) ৱুত্তং ‘‘অচ্ছিন্নচীৱৰস্স ৱা নট্ঠচীৱৰস্স ৱা অনিৱত্থং চোৰা হৰন্তীতি এৱং আপদাসু ৱা নিৱাসযতো উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তী’’তি. অট্ঠকথাযং পন নগ্গস্স নহাযতো দুক্কটেনেৱ অনাপত্তিং সন্ধায ‘‘অচ্ছিন্নচীৱৰস্সাতি এতং ৱস্সিকসাটিকমেৱ সন্ধায ৱুত্তং. তেসঞ্হি নগ্গানং কাযোৱস্সাপনে অনাপত্তি. এত্থ চ মহগ্ঘৱস্সিকসাটিকং নিৱাসেত্ৱা নহাযন্তস্স চোৰুপদ্দৱো আপদা নামা’’তি যং ৱুত্তং, তত্থ কাৰণং পৰিযেসিতব্বং.

অথ উভযেনপি অনাপত্তিদস্সনত্থং ‘‘অচ্ছিন্নচীৱৰস্সা’’তিআদি আৰদ্ধন্তি এৱমধিপ্পাযো সিযা, এৱম্পি ‘‘অচ্ছিন্নচীৱৰস্সাতি এতং ৱস্সিকসাটিকমেৱ সন্ধায ৱুত্ত’’ন্তিআদিনা ৱিসেসেত্ৱা ন ৱত্তব্বং. এৱঞ্হি ৱত্তব্বং সিযা ‘‘অচ্ছিন্নসেসচীৱৰস্স নট্ঠসেসচীৱৰস্স ৱা অসমযে নিৱাসেন্তস্স পৰিযেসন্তস্স চ নিস্সগ্গিযেন অনাপত্তি, অচ্ছিন্নৱস্সিকসাটিকস্স নট্ঠৱস্সিকসাটিকস্স ৱা নগ্গস্স নহাযতো দুক্কটেন অনাপত্তি, আপদাসু অনিৱত্থং চোৰা হৰন্তীতি অসমযে নিৱাসযতো নিস্সগ্গিযেন অনাপত্তি, মহগ্ঘৱস্সিকসাটিকং নিৱাসেত্ৱা নহাযন্তস্স চোৰা হৰন্তি, নগ্গস্স নহাযতো দুক্কটেন অনাপত্তী’’তি. সেসমেত্থ উত্তানমেৱ.

অঙ্গেসু পন ৱস্সিকসাটিকায অত্তুদ্দেসিকতা, অসমযে পৰিযেসনতা, তায চ পটিলাভোতি ইমানি তাৱ পৰিযেসনাপত্তিযা তীণি অঙ্গানি. সচীৱৰতা, আপদাভাৱো, ৱস্সিকসাটিকায সকভাৱো, অসমযে নিৱাসনন্তি ইমানি নিৱাসনাপত্তিযা চত্তাৰি অঙ্গানি.

ৱস্সিকসাটিকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.