৯. ৰূপিযসংৱোহাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা
৫৮৭. ৰূপিযসংৱোহাৰসিক্খাপদে জাতৰূপাদিচতুব্বিধম্পি নিস্সগ্গিযৱত্থু ইধ ৰূপিযগ্গহণেনেৱ গহিতন্তি আহ ‘‘জাতৰূপৰজতপৰিৱত্তন’’ন্তি. পটিগ্গহিতপৰিৱত্তনেতি সাদিতৰূপিযস্স পৰিৱত্তনে, অসাদিযিত্ৱা ৱা কপ্পিযেন গাহেন পটিগ্গহিতৰূপিযপৰিৱত্তনে.
৫৮৯. গ-কাৰস্স ক-কাৰং কত্ৱা ‘‘সীসূপক’’ন্তি লিখিতং, পদভাজনে ঘনকতন্তি পিণ্ডং কতং. সত্থুৱণ্ণোতিআদীসু ‘‘সত্থুৱণ্ণো চ কহাপণো চ…পে… যে চ ৱোহাৰং গচ্ছন্তী’’তি এৱং সব্বত্থ সমুচ্চযো ৱেদিতব্বো. ৰূপিযে ৰূপিযসঞ্ঞীতি সকসন্তকং ৱদতি. ৰূপিযং চেতাপেতীতি পৰসন্তকং ৱদতি. ‘‘নিস্সগ্গিযৱত্থুনা দুক্কটৱত্থুং ৱা কপ্পিযৱত্থুং ৱা চেতাপেন্তস্সপি এসেৱ নযো’’তি ইদং কস্মা ৱুত্তং. ন হি ‘‘ৰূপিযে ৰূপিযসঞ্ঞী অৰূপিযং চেতাপেতি, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিয’’ন্তিআদিত্তিকো পাড়িযং ৱুত্তোতি আহ ‘‘যো হী’’তিআদি. তস্সানুলোমত্তাতি এত্থাযমধিপ্পাযো – ৰূপিযসংৱোহাৰো নাম ন কেৱলং ৰূপিযেন ৰূপিযপৰিৱত্তনমেৱ, অথ খো ‘‘অৰূপিযে ৰূপিযসঞ্ঞী ৰূপিযং চেতাপেতী’’তি ৱুত্তত্তা অৰূপিযেন ৰূপিযচেতাপনম্পি ৰূপিযসংৱোহাৰো নাম হোতীতি এতস্মিং পক্খেপি ৰূপিযে সতি ৰূপিযসংৱোহাৰোযেৱ হোতীতি অযমত্থো অৱুত্তোপি ৱিঞ্ঞাযতীতি. অৰূপিযং নাম দুক্কটৱত্থুকপ্পিযৱত্থূনি. একন্তেন ৰূপিযপক্খেতি একেন অন্তেন ৰূপিযপক্খেতি অযং অত্থো গহেতব্বো. ‘‘একতো ৰূপিযপক্খে’’তি ৱা পাঠো ৱেদিতব্বো. ‘‘একৰূপিযপক্খে’’তিপি পঠন্তি, তত্থাপি একতো ৰূপিযপক্খেতি অযমেৱত্থো গহেতব্বো.
কপ্পিযৱত্থুনা কপ্পিযৱত্থুনো কযৱিক্কযেপি তাৱ নিস্সগ্গিযং হোতি, দুক্কটৱত্থুনা দুক্কটৱত্থুনো কযৱিক্কযে কস্মা ন হোতীতি অন্ধকট্ঠকথায অধিপ্পাযো. ইদং সিক্খাপদং…পে… অৰূপিযেন চ ৰূপিযচেতাপনং সন্ধায ৱুত্তন্তি সম্বন্ধো. ইধাতি ইমস্মিং ৰূপিযসংৱোহাৰসিক্খাপদে. তত্থাতি কযৱিক্কযসিক্খাপদে. তেনেৱাতি কপ্পিযৱত্থুনাযেৱ.
পুন কপ্পিযভাৱং নেতুং অসক্কুণেয্যত্তা ‘‘মহাঅকপ্পিযো নামা’’তি ৱুত্তং. ‘‘ন সক্কা কেনচি উপাযেন কপ্পিযো কাতুন্তি ইদং পঞ্চন্নংযেৱ সহধম্মিকানং অন্তৰে পৰিৱত্তনং সন্ধায ৱুত্তং, গিহীহি পন গহেত্ৱা অত্তনো সন্তকং কত্ৱা দিন্নং সব্বেসং কপ্পতী’’তি ৱদন্তি. ‘‘ন সক্কা কেনচি উপাযেন কপ্পিযো কাতু’’ন্তি পন ইমিনাৱ পটিগ্গহিতৰূপিযং অনিস্সজ্জিত্ৱাৱ তেন চেতাপিতং কপ্পিযভণ্ডম্পি সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠং পৰিভুঞ্জিতুং ন ৱট্টতীতি সিদ্ধং.
যে পন ‘‘পটিগ্গহিতৰূপিযং অনিস্সজ্জিত্ৱাপি তেন পৰিৱত্তিতং কপ্পিযভণ্ডং সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠং পৰিভুঞ্জিতুং ৱট্টতী’’তি ৱদন্তি, তেসং ‘‘ন সক্কা কেনচি উপাযেন কপ্পিযো কাতু’’ন্তি ইদং ন যুজ্জতি. তে পনেত্থ এৱং ৱদন্তি ‘‘যস্মা নিস্সজ্জিতব্বৱত্থুং অনিস্সজ্জিত্ৱাৱ উপৰূপৰি অঞ্ঞং অঞ্ঞংযেৱ কতং, তস্মা পৰিচ্ছেদাভাৱতো ইধ নিস্সজ্জিতুং অৱত্ৱা ‘ন সক্কা কেনচি উপাযেন কপ্পিযো কাতু’ন্তি ৱুত্তং, পৰিচ্ছেদাভাৱতোযেৱ ‘মূলে মূলসামিকানং, পত্তে চ পত্তসামিকানং দিন্নে কপ্পিযো হোতী’তি চ ন ৱুত্ত’’ন্তি. যদি পটিগ্গহিতৰূপিযং অনিস্সজ্জিত্ৱা চেতাপিতং কপ্পিযভণ্ডম্পি সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠং পৰিভুঞ্জিতুং ৱট্টতি, এৱং সন্তে ইধাপি অৱসানৱত্থুং গহেত্ৱা সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠং কস্মা ন ৱট্টতি, ‘‘যো পন ৰূপিযং উগ্গণ্হিত্ৱা…পে… পত্তে চ পত্তসামিকানং দিন্নে কপ্পিযো হোতী’’তি ইমিনাপি পটিগ্গহিতৰূপিযং অনিস্সজ্জিত্ৱা চেতাপিতং কপ্পিযভণ্ডম্পি সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠং পৰিভুঞ্জিতুং ন ৱট্টতীতি সিদ্ধং. যদি তং নিস্সট্ঠং পৰিভুঞ্জিতুং ৱট্টেয্য, ‘‘মূলে মূলসামিকানং, পত্তে চ পত্তসামিকানং দিন্নে কপ্পিযো হোতী’’তি ন ৱদেয্য. অপৰে পনেত্থ এৱং ৱদন্তি ‘‘যদি সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠং হোতি, ৰূপিযপটিগ্গাহকস্স ন ৱট্টতি, তস্মা তস্সপি যথা ৱট্টতি, তথা দস্সনত্থং ‘মূলে মূলসামিকান’ন্তিআদি ৱুত্ত’’ন্তি.
দুতিযপত্তসদিসোযেৱাতি ইমিনা পঞ্চন্নম্পি সহধম্মিকানং ন কপ্পতীতি দস্সেতি. তত্থ কাৰণমাহ ‘‘মূলস্স সম্পটিচ্ছিতত্তা’’তি. অথ মূলস্স সম্পটিচ্ছিতত্তা ৰূপিযপটিগ্গাহকস্স তাৱ অকপ্পিযো হোতু, সেসানং পন কস্মা ন কপ্পতীতি মঞ্ঞমানো পুচ্ছতি ‘‘কস্মা সেসানং ন কপ্পতী’’তি. কাৰণমাহ ‘‘মূলস্স অনিস্সট্ঠত্তা’’তি. পত্তস্স কপ্পিযভাৱেপি সম্পটিচ্ছিতমূলস্স নিস্সজ্জিতব্বস্স অনিস্সট্ঠত্তা তেন গহিতপত্তো সেসানম্পি ন কপ্পতি. যদি হি তেন সম্পটিচ্ছিতমূলং সঙ্ঘমজ্ঝে নিস্সট্ঠং সিযা, তেন কপ্পিযেন কম্মেন আৰামিকাদীহি গহেত্ৱা দিন্নপত্তো ৰূপিযপটিগ্গাহকং ঠপেত্ৱা সেসানং ৱট্টতি. অপৰে পন ‘‘মূলং সম্পটিচ্ছিত্ৱা গহিতপত্তোপি যদি সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠো, সেসানং কপ্পতী’’তি ৱদন্তি. এৱং সন্তে ‘‘মূলস্স অনিস্সট্ঠত্তা’’তি ন ৱত্তব্বং, ‘‘সঙ্ঘস্স অনিস্সট্ঠত্তা’’তি এৱমেৱ ৱত্তব্বং.
দুব্বিচাৰিতত্তাতি ইমিনা ৰূপিযসংৱোহাৰো অনেন কতোতি দস্সেতি. অঞ্ঞেসং পন ৱট্টতীতি যস্মানেন ৰূপিযসংৱোহাৰমত্তমেৱ কতং, ন মূলং সম্পটিচ্ছিতং, তস্মা ৱিনযকম্মৱসেন সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠকালতো পট্ঠায অঞ্ঞেসং ৱট্টতি. ইমস্মিংযেৱ চ অত্থে পমাণং দস্সেন্তো ‘‘মহাসুমত্থেৰস্স কিৰা’’তিআদিমাহ. অপৰে পন ‘‘দুব্বিচাৰিতত্তাতি ইমিনা কেৱলং গিহিসন্তকভাৱেন ঠিতে দুব্বিচাৰিতমত্তং ৱুত্তং, ন ৰূপিযসংৱোহাৰাপজ্জনং, তস্মা ৰূপিযসংৱোহাৰাভাৱতো সো পত্তো নিস্সজ্জিতুং ন সক্কাতি তস্স ন কপ্পতি, অনিস্সট্ঠোপি অঞ্ঞেসং কপ্পতি. অনিস্সট্ঠস্সেৱ চ অঞ্ঞেসং কপ্পিযভাৱদস্সনত্থং ‘মহাসুমত্থেৰস্স কিৰা’তিআদিৱত্থূনি উদাহটানি. সঙ্ঘস্স নিস্সজ্জীতি ইদঞ্চ অঞ্ঞেসং কপ্পিযত্তা কেৱলং সঙ্ঘস্স পৰিচ্চত্তভাৱং সন্ধায ৱুত্তং, ন পন ৱিনযকম্মৱসেন সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠভাৱং. ইমস্স চ অত্থস্স সপ্পিস্স পূৰেত্ৱাতি ইদং ৱচনং সাধক’’ন্তি ৱদন্তি.
৫৯১. ৰূপিযপটিগ্গহণৰূপিযসংৱোহাৰেসু যেন একেকমেৱ কতং, তেন তত্থ তত্থ ৱুত্তনযেনেৱ নিস্সজ্জিতব্বং. যেন পন পটিগ্গহিতৰূপিযেনেৱ সংৱোহাৰো কতো, তেন কথং নিস্সজ্জিতব্বন্তি? নযিদং দুক্কৰং, ‘‘অহং, ভন্তে, নানপ্পকাৰকং ৰূপিযসংৱোহাৰং সমাপজ্জি’’ন্তি এৱমেৱ নিস্সজ্জিতব্বং. ‘‘ইমস্মিং সিক্খাপদেপি ‘অৰূপিযে ৰূপিযসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্সা’তিআদিত্তিকস্স অৱসানপদে অনাপত্তিযা ৱুত্তত্তা কপ্পিযৱত্থুৱসেনেৱ ইদং তিকং ৱুত্ত’’ন্তি তীসুপি গণ্ঠিপদেসু ৱুত্তং. কেচি পন ‘‘অৰূপিযগ্গহণেন কপ্পিযৱত্থুদুক্কটৱত্থূনং সঙ্গহোতি পুৰিমপদদ্ৱযং কপ্পিযৱত্থুদুক্কটৱত্থূনং ৱসেন ৱুত্তং, অৱসানপদমেৱ কপ্পিযৱত্থুৱসেন ৱুত্ত’’ন্তি ৱদন্তি, তং ন যুজ্জতি অনাপত্তিমিস্সিতে অৱসানত্তিকে সঞ্ঞানানত্তং ঠপেত্ৱা ৱত্থুনানত্তস্স অভাৱতো. দুক্কটৱত্থুনা পন দুক্কটৱত্থুনো চেতাপনং নেৱ ইধ, ন তত্থ পাড়িযং ৱুত্তন্তি ৱচনমেত্থ সাধকং. যং অত্তনো ধনেন পৰিৱত্ততি, তস্স ৱা ধনস্স ৱা ৰূপিযভাৱো চেৱ, পৰিৱত্তনঞ্চাতি ইমানেত্থ দ্ৱে অঙ্গানি.
ৰূপিযসংৱোহাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.