সমথভেদং
অধিকৰণপৰিযাযৱাৰকথাৱণ্ণনা
২৯৩. লোভো পুব্বঙ্গমোতিআদীসু পন লোভহেতু ৱিৱদনতো ‘‘লোভো পুব্বঙ্গমো’’তি ৱুত্তং. এৱং সেসেসুপি. ঠানানীতি কাৰণানি. তিট্ঠন্তি এত্থাতি ঠানং. কে তিট্ঠন্তি? ৱিৱাদাধিকৰণাদযো. ৱসন্তি এত্থাতি ৱত্থু. ভৱন্তি এত্থাতি ভূমি. কুসলাকুসলাব্যাকতচিত্তসমঙ্গিনো ৱিৱদনতো ‘‘নৱ হেতূ’’তি ৱুত্তং. দ্ৱাদস মূলানীতি ‘‘কোধনো হোতি উপনাহী’’তিআদীনি দ্ৱাদস মূলানি.
২৯৪-২৯৫. ইমানেৱ দ্ৱাদস কাযৱাচাহি সদ্ধিং ‘‘চুদ্দস মূলানী’’তি ৱুত্তানি. সত্ত আপত্তিক্খন্ধা ঠানানীতি এত্থ আপত্তিং আপজ্জিত্ৱা পটিচ্ছাদেন্তস্স যা আপত্তি, তস্সা পুব্বে আপন্না আপত্তিযো ঠানানীতি ৱেদিতব্বং. ‘‘নত্থি আপত্তাধিকৰণং কুসল’’ন্তি ৱচনতো আপত্তাধিকৰণে অকুসলাব্যাকতৱসেন ছ হেতূ ৱুত্তা. কুসলচিত্তং পন অঙ্গং হোতি, ন হেতু.
২৯৬. চত্তাৰি কম্মানি ঠানানীতি এত্থ ‘‘এৱং কত্তব্ব’’ন্তি ইতিকত্তব্বতাদস্সনৱসেন পৱত্তপাড়ি কম্মং নাম, যথাঠিতপাড়িৱসেন কৰোন্তানং কিৰিযা কিচ্চাধিকৰণং নাম. ঞত্তিঞত্তিদুতিযঞত্তিচতুত্থকম্মানি ঞত্তিতো জাযন্তি, অপলোকনকম্মং অপলোকনতোৱাতি আহ ‘‘ঞত্তিতো ৱা অপলোকনতো ৱা’’তি. কিচ্চাধিকৰণং একেন সমথেন সম্মতি, সম্পজ্জতীতি অত্থো. তেহি সমেতব্বত্তা ‘‘ৱিৱাদাধিকৰণস্স সাধাৰণা’’তি ৱুত্তং.
তব্ভাগিযৱাৰকথাৱণ্ণনা
২৯৮. ৱিৱাদাধিকৰণস্স তব্ভাগিযাতি ৱিৱাদাধিকৰণস্স ৱূপসমতো তপ্পক্খিকা.
সমথা সমথস্স সাধাৰণৱাৰকথাৱণ্ণনা
২৯৯. একং অধিকৰণং সব্বে সমথা একতো হুত্ৱা সমেতুং সক্কোন্তি ন সক্কোন্তীতি পুচ্ছন্তো ‘‘সমথা সমথস্স সাধাৰণা, সমথা সমথস্স অসাধাৰণা’’তি আহ. যেভুয্যসিকায সমনং সম্মুখাৱিনযং ৱিনা ন হোতীতি আহ ‘‘যেভুয্যসিকা সম্মুখাৱিনযস্স সাধাৰণা’’তি. সতিৱিনযাদীহি সমনস্স যেভুয্যসিকায কিচ্চং নত্থীতি আহ ‘‘সতিৱিনযস্স…পে… অসাধাৰণা’’তি. এৱং সেসেসুপি. তব্ভাগিযৱাৰেপি এসেৱ নযো.
ৱিনযৱাৰকথাৱণ্ণনা
৩০২. সব্বেসম্পি সমথানং ৱিনযপৰিযাযো লব্ভতীতি ‘‘ৱিনযো সম্মুখাৱিনযো’’তিআদিনা ৱিনযৱাৰো উদ্ধটো. সিযা ন সম্মুখাৱিনযোতি এত্থ সম্মুখাৱিনযং ঠপেত্ৱা সতিৱিনযাদযো সেসসমথা অধিপ্পেতা. এস নযো সেসেসুপি.
কুসলৱাৰকথাৱণ্ণনা
৩০৩. সঙ্ঘস্স সম্মুখা পটিঞ্ঞাতে তং পটিজাননং সঙ্ঘসম্মুখতা নাম. তস্স পটিজাননচিত্তং সন্ধায ‘‘সম্মুখাৱিনযো কুসলো’’তিআদি ৱুত্তন্তি ৱদন্তি. নত্থি সম্মুখাৱিনযো অকুসলোতি ধম্মৱিনযপুগ্গলসম্মুখতাহি তিৱঙ্গিকো সম্মুখাৱিনযো এতেহি ৱিনা নত্থি. তত্থ কুসলচিত্তেহি কৰণকালে কুসলো, অৰহন্তেহি কৰণকালে অব্যাকতো. এতেসং সঙ্ঘসম্মুখতাদীনং অকুসলপটিপক্খত্তা অকুসলস্স সম্ভৱো নত্থি, তস্মা ‘‘নত্থি সম্মুখাৱিনযো অকুসলো’’তি ৱুত্তং. ‘‘যেভুয্যসিকা অধম্মৱাদীহি ৱূপসমনকালে, ধম্মৱাদীনম্পি অধম্মৱাদিম্হি সলাকগ্গাহাপকে জাতে অকুসলা. সতিৱিনযো অনৰহতো সঞ্চিচ্চ সতিৱিনযদানে অকুসলো. অমূড়্হৱিনযো অনুম্মত্তকস্স দানে, পটিঞ্ঞাতকৰণং মূড়্হস্স অজানতো পটিঞ্ঞায কৰণে, তস্সপাপিযসিকা সুদ্ধস্স কৰণে, তিণৱত্থাৰকং মহাকলহে সঞ্চিচ্চ কৰণে চ অকুসলং. সব্বত্থ অৰহতো ৱসেনেৱ অব্যাকত’’ন্তি সব্বমেতং গণ্ঠিপদেসু ৱুত্তং.
সমথৱাৰৱিস্সজ্জনাৱাৰকথাৱণ্ণনা
৩০৪-৩০৫. যত্থ যেভুয্যসিকা লব্ভতি, তত্থ সম্মুখাৱিনযো লব্ভতীতিআদি পুচ্ছা. যস্মিং সমযে সম্মুখাৱিনযেন চাতিআদি তস্সা ৱিস্সজ্জনং, যস্মিং সমযে সম্মুখাৱিনযেন চ যেভুয্যসিকায চ অধিকৰণং ৱূপসম্মতি, তস্মিং সমযে যত্থ যেভুয্যসিকা লব্ভতি, তত্থ সম্মুখাৱিনযো লব্ভতীতি এৱং সব্বত্থ সম্বন্ধো. যত্থ পটিঞ্ঞাতকৰণং লব্ভতি, তত্থ সম্মুখাৱিনযো লব্ভতীতি এত্থ একং ৱা দ্ৱে ৱা বহূ ৱা ভিক্খূ ‘‘ইমং নাম আপত্তিং আপন্নোসী’’তি পুচ্ছিতে সতি ‘‘আমা’’তি পটিজাননে দ্ৱেপি পটিঞ্ঞাতকৰণসম্মুখাৱিনযা লব্ভন্তি. তত্থ ‘‘সঙ্ঘসম্মুখতা ধম্মৱিনযপুগ্গলসম্মুখতা’’তি এৱং ৱুত্তসম্মুখাৱিনযে সঙ্ঘস্স পুৰতো পটিঞ্ঞাতং চে, সঙ্ঘসম্মুখতা. তত্থেৱ দেসিতং চে, ধম্মৱিনযসম্মুখতাযোপি লদ্ধা হোন্তি. অথ ৱিৱদন্তা অঞ্ঞমঞ্ঞং পটিজানন্তি চে, পুগ্গলসম্মুখতা. তস্সেৱ সন্তিকে দেসিতং চে, ধম্মৱিনযসম্মুখতাযোপি লদ্ধা হোন্তি. একস্সেৱ ৱা একস্স সন্তিকে আপত্তিদেসনকালে ‘‘পস্সসি, পস্সামী’’তি ৱুত্তে তত্থ ধম্মৱিনযপুগ্গলসম্মুখতাসঞ্ঞিতো সম্মুখাৱিনযো চ পটিঞ্ঞাতকৰণঞ্চ লদ্ধং হোতি.
সংসট্ঠৱাৰকথাৱণ্ণনা
৩০৬. অধিকৰণানং ৱূপসমোৱ সমথো নাম, তস্মা অধিকৰণেন ৱিনা সমথা নত্থীতি আহ ‘‘মা হেৱন্তিস্স ৱচনীযো…পে… ৱিনিব্ভুজিত্ৱা নানাকৰণং পঞ্ঞাপেতু’’ন্তি.
সমথাধিকৰণৱাৰকথাৱণ্ণনা
৩০৯-৩১০. সমথা সমথেহি সম্মন্তীতিআদি পুচ্ছা. সিযা সমথা সমথেহি সম্মন্তীতিআদি ৱিস্সজ্জনং. তত্থ সমথা সমথেহি সম্মন্তীতি এত্থ সম্মন্তীতি সম্পজ্জন্তি, অধিকৰণা ৱা পন সম্মন্তি ৱূপসমং গচ্ছন্তি, তস্মা যেভুয্যসিকা সম্মুখাৱিনযেন সম্মতীতি এত্থ সম্মুখাৱিনযেন সদ্ধিং যেভুয্যসিকা সম্পজ্জতি, ন সতিৱিনযাদীহি সদ্ধিং তেসং তস্সা অনুপকাৰত্তাতি এৱমত্থো দট্ঠব্বো.
৩১১. ‘‘সম্মুখাৱিনযো ৱিৱাদাধিকৰণেন সম্মতী’’তি পাঠো. ‘‘সম্মুখাৱিনযো ন কেনচি সম্মতী’’তি হি অৱসানে ৱুত্তত্তা সম্মুখাৱিনযো সযং সমথেন ৱা অধিকৰণেন ৱা সমেতব্বো ন হোতি.
৩১৩. ৱিৱাদাধিকৰণং…পে… কিচ্চাধিকৰণেন সম্মতীতি এত্থ ‘‘সুণাতু মে ভন্তে …পে… পঠমং সলাকং নিক্খিপামী’’তি এৱং ৱিৱাদাধিকৰণং কিচ্চাধিকৰণেন সম্মতীতি দট্ঠব্বং.
সমুট্ঠাপনৱাৰকথাৱণ্ণনা
৩১৪. ৱিৱাদাধিকৰণং ন কতমং অধিকৰণং সমুট্ঠাপেতীতি ‘‘নাযং ধম্মো’’তি ৱুত্তমত্তেনেৱ কিঞ্চি অধিকৰণং ন সমুট্ঠাপেতীতি অত্থো.
ভজতিৱাৰকথাৱণ্ণনা
৩১৮-৯. কতমং অধিকৰণং পৰিযাপন্নন্তি কতমাধিকৰণপৰিযাপন্নং, অযমেৱ ৱা পাঠো. ৱিৱাদাধিকৰণং ৱিৱাদাধিকৰণং ভজতীতি পঠমুপ্পন্নৱিৱাদং পচ্ছা উপ্পন্নো ভজতি. ৱিৱাদাধিকৰণং দ্ৱে সমথে ভজতীতি ‘‘মং ৱূপসমেতুং সমত্থা তুম্হে’’তি ৱদন্তং ৱিয ভজতি. দ্ৱীহি সমথেহি সঙ্গহিতন্তি ‘‘মযং তং ৱূপসমেস্সামা’’তি ৱদন্তেহি ৱিয দ্ৱীহি সমথেহি সঙ্গহিতং.