৮. সন্নিধিকাৰকসিক্খাপদৱণ্ণনা
২৫২-৩. অট্ঠমে তাদিসন্তি অসূপব্যঞ্জনং. যংকিঞ্চি যাৱকালিকং ৱা যামকালিকং ৱাতি এত্থ ‘‘যামকালিক’’ন্তি ইমিনা ন কেৱলং যাৱকালিকে এৱ সন্নিধিপচ্চযা পাচিত্তিযং, অথ খো যামকালিকেপীতি দস্সেতি. ননু চ যামকালিকং নেৱ খাদনীযেসু অন্তোগধং, ন ভোজনীযেসু. তেনেৱ পদভাজনীযে ‘‘খাদনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং ঠপেত্ৱা অৱসেসং খাদনীযং নাম. ভোজনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানী’’তি ৱুত্তং, ‘‘যো পন ভিক্খু সন্নিধিকাৰকং খাদনীযং ৱা ভোজনীযং ৱা খাদেয্য ৱা ভুঞ্জেয্য ৱা, পাচিত্তিয’’ন্তি চ ৱুত্তং, তস্মা যামকালিকে পাচিত্তিযেন ভৱিতব্বন্তি কথং ৱিঞ্ঞাযতীতি? ৱুচ্চতে – পদভাজনে খাদনীয-সদ্দস্স অত্থদস্সনত্থং ‘‘যামকালিকং ঠপেত্ৱা’’তি ৱুত্তং, ন পন সন্নিধিপচ্চযা অনাপত্তিদস্সনত্থং. খাদিতব্বঞ্হি যংকিঞ্চি খাদনীযন্তি অধিপ্পেতং, ন চ যামকালিকেসু কিঞ্চি খাদিতব্বং অত্থি পাতব্যভাৱতো. তস্মা কিঞ্চাপি যামকালিকং খাদনীযভোজনীযেহি ন সঙ্গহিতং, তথাপি অনাপত্তিং দস্সেন্তেন ‘‘অনাপত্তি যামকালিকং যামে নিদহিত্ৱা ভুঞ্জতী’’তি ৱচনতো যামাতিক্কমে সন্নিধিপচ্চযা পাচিত্তিযেন ভৱিতব্বন্তি ৱিঞ্ঞাযতি. ‘‘যামকালিকেন, ভিক্খৱে, সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং তদহুপটিগ্গহিতং যামে কপ্পতি, যামাতিক্কন্তে ন কপ্পতী’’তি (মহাৱ. ৩০৫) ইমিনাপি চাযমত্থো সিদ্ধো. তেনেৱ ভগৱতো অধিপ্পাযঞ্ঞূহি অট্ঠকথাচৰিযেহি যামকালিকে পাচিত্তিযমেৱ ৱুত্তং.
পটিগ্গহণেতি গহণমেৱ সন্ধায ৱুত্তং. পটিগ্গহিতমেৱ হি তং, পুন পটিগ্গহণকিচ্চং নত্থি. তেনেৱ ‘‘অজ্ঝোহৰিতুকামতায গণ্হন্তস্স পটিগ্গহণে’’তি ৱুত্তং. মাতিকাট্ঠকথাযং (কঙ্খা. অট্ঠ. সন্নিধিকাৰকসিক্খাপদৱণ্ণনা) পন ‘‘অজ্ঝোহৰিস্সামীতি গণ্হন্তস্স পটিগ্গহণে’’ইচ্চেৱ ৱুত্তং. যন্তি যং পত্তং. সন্দিস্সতীতি যাগুযা উপৰি সন্দিস্সতি. তেলৱণ্ণে পত্তে সতিপি নিস্নেহভাৱে অঙ্গুলিযা ঘংসন্তস্স ৱণ্ণৱসেনেৱ লেখা পঞ্ঞাযতি, তস্মা তত্থ অনাপত্তীতি দস্সনত্থং ‘‘সা অব্বোহাৰিকা’’তি ৱুত্তং. সযং পটিগ্গহেত্ৱা অপৰিচ্চত্তমেৱ হি দুতিযদিৱসে ন ৱট্টতীতি এত্থ পটিগ্গহণে অনপেক্খৱিস্সজ্জনেন অনুপসম্পন্নস্স নিৰপেক্খদানেন ৱা ৱিজহিতপটিগ্গহণং পৰিচ্চত্তমেৱ হোতীতি ‘‘অপৰিচ্চত্ত’’ন্তি ইমিনা উভযথাপি অৱিজহিতপটিগ্গহণমেৱ ৱুত্তং. তস্মা যং পৰস্স পৰিচ্চজিত্ৱা অদিন্নম্পি সচে পটিগ্গহণে নিৰপেক্খৱিস্সজ্জনেন ৱিজহিতপটিগ্গহণং হোতি, তম্পি দুতিযদিৱসে ৱট্টতীতি ৱেদিতব্বং.
যদি এৱং ‘‘পত্তো দুদ্ধোতো হোতী’’তিআদীসু কস্মা আপত্তি ৱুত্তাতি? ‘‘পটিগ্গহণং অৱিস্সজ্জেত্ৱাৱ সযং ৱা অঞ্ঞেন ৱা তুচ্ছং কত্ৱা ন সম্মা ধোৱিত্ৱা নিট্ঠাপিতে পত্তে লগ্গম্পি অৱিজহিতপটিগ্গহণমেৱ হোতীতি তত্থ আপত্তী’’তি তীসুপি গণ্ঠিপদেসু ৱুত্তং. কেচি পন ‘‘সামণেৰানং পৰিচ্চজন্তীতি ইমস্মিং অধিকাৰে ঠত্ৱা ‘অপৰিচ্চত্তমেৱা’তি ৱুত্তত্তা অনুপসম্পন্নস্স পৰিচ্চত্তমেৱ ৱট্টতি, অপৰিচ্চত্তং ন ৱট্টতীতি আপন্নং, তস্মা নিৰালযভাৱেন পটিগ্গহণে ৱিজহিতেপি অনুপসম্পন্নস্স অপৰিচ্চত্তং ন ৱট্টতী’’তি ৱদন্তি, তং যুত্তং ৱিয ন দিস্সতি. যদগ্গেন হি পটিগ্গহণং ৱিজহতি, তদগ্গেন সন্নিধিম্পি ন কৰোতি ৱিজহিতপটিগ্গহণস্স অপ্পটিগ্গহিতসদিসত্তা. পটিগ্গহেত্ৱা নিদহিতেযেৱ চ সন্নিধিপচ্চযা আপত্তি ৱুত্তা. ‘‘পটিগ্গহেত্ৱা একৰত্তং ৱীতিনামিতস্সেতং অধিৱচন’’ন্তি হি ৱুত্তং.
পাড়িযং ‘‘সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং আহাৰত্থায পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তিআদিনা সন্নিহিতেসু সত্তাহকালিকযাৱজীৱিকেসু পুৰেভত্তম্পি আহাৰত্থায অজ্ঝোহৰণেপি দুক্কটস্স ৱুত্তত্তা যামকালিকেপি আহাৰত্থায অজ্ঝোহৰণে ৱিসুং দুক্কটেনপি ভৱিতব্বন্তি আহ ‘‘আহাৰত্থায অজ্ঝোহৰতো দুক্কটেন সদ্ধিং পাচিত্তিয’’ন্তি. পকতিআমিসেতি ওদনাদিকপ্পিযামিসে. যামকালিকং সতি পচ্চযে সামিসেন মুখেন অজ্ঝোহৰতো দ্ৱেতি হিয্যো পটিগ্গহিতযামকালিকং অজ্জ পুৰেভত্তং সামিসেন মুখেন ভুঞ্জতো সন্নিহিতযামকালিকপচ্চযা একং পাচিত্তিযং, সন্নিহিতেন সংসট্ঠআমিসপচ্চযা একন্তি দ্ৱে পাচিত্তিযানি. ৱিকপ্পদ্ৱযেপীতি সামিসেন নিৰামিসেনাতি ৱুত্তৱিধানদ্ৱযে. দুক্কটং ৱড্ঢতীতি আহাৰত্থায অজ্ঝোহৰণপচ্চযা দুক্কটং ৱড্ঢতি. থুল্লচ্চযঞ্চ দুক্কটঞ্চ ৱড্ঢতীতি মনুস্সমংসে থুল্লচ্চযং, সেসঅকপ্পিযমংসেসু দুক্কটং ৱড্ঢতি.
২৫৫. পটিগ্গহণপচ্চযা তাৱ দুক্কটন্তি এত্থ সন্নিহিতত্তা পুৰেভত্তম্পি দুক্কটমেৱ. সতি পচ্চযে পন সন্নিহিতম্পি সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং ভেসজ্জত্থায গণ্হন্তস্স পৰিভুঞ্জন্তস্স চ অনাপত্তিযেৱ. সেসমেত্থ উত্তানমেৱ. যাৱকালিকযামকালিকতা, সন্নিধিভাৱো, তস্স অজ্ঝোহৰণন্তি ইমানি পনেত্থ তীণি অঙ্গানি.
সন্নিধিকাৰকসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.