৬. মচ্ছমংসৱিনিচ্ছযকথা

৩৮. মচ্ছমংসেসু পন মচ্ছগ্গহণেন সব্বম্পি জলজং ৱুত্তং. তত্থ অকপ্পিযং নাম নত্থি. মংসেসু পন মনুস্সহত্থিঅস্সসুনখঅহিসীহব্যগ্ঘদীপিঅচ্ছতৰচ্ছানং ৱসেন দস মংসানি অকপ্পিযানি. তত্থ মনুস্সমংসে থুল্লচ্চযং, সেসেসু দুক্কটং. ইতি ইমেসং মনুস্সাদীনং দসন্নং মংসম্পি অট্ঠিপি লোহিতম্পি চম্মম্পি লোমম্পি সব্বং ন ৱট্টতি. ৱসাসু পন একা মনুস্সৱসাৱ ন ৱট্টতি. খীৰাদীসু অকপ্পিযং নাম নত্থি. ইমেসু পন অকপ্পিযমংসেসু অট্ঠিআদীসু ৱা যং কিঞ্চি ঞত্ৱা ৱা অঞত্ৱা ৱা খাদন্তস্স আপত্তিযেৱ. যদা জানাতি, তদা দেসেতব্বা. ‘‘অপুচ্ছিত্ৱাৱ খাদিস্সামী’’তি গণ্হতো পটিগ্গহণেপি দুক্কটং, ‘‘পুচ্ছিত্ৱা খাদিস্সামী’’তি গণ্হতো অনাপত্তি. উদ্দিস্সকতং পন জানিত্ৱা খাদন্তস্সেৱ আপত্তি, পচ্ছা জানন্তো আপত্তিযা ন কাৰেতব্বো (মহাৱ. অট্ঠ. ২৮১).

তত্থ (পাৰা. অট্ঠ. ২.৪১০) উদ্দিস্সকতং নাম ভিক্খূনং অত্থায ৱধিত্ৱা সম্পাদিতং মচ্ছমংসং. উভযম্পি হি উদ্দিস্সকতং ন ৱট্টতি. তম্পি অদিট্ঠং অসুতং অপৰিসঙ্কিতং ৱট্টতি. তিকোটিপৰিসুদ্ধঞ্হি মচ্ছমংসং ভগৱতা অনুঞ্ঞাতং অদিট্ঠং অসুতং অপৰিসঙ্কিতং. তত্থ অদিট্ঠং নাম ভিক্খূনং অত্থায মিগমচ্ছে ৱধিত্ৱা গয্হমানং অদিট্ঠং. অসুতং নাম ভিক্খূনং অত্থায মিগমচ্ছে ৱধিত্ৱা গহিতন্তি অসুতং. অপৰিসঙ্কিতং পন দিট্ঠপৰিসঙ্কিতং সুতপৰিসঙ্কিতং তদুভযৱিনিমুত্তপৰিসঙ্কিতঞ্চ ঞত্ৱা তব্বিপক্খতো জানিতব্বং. কথং? ইধ ভিক্খূ পস্সন্তি মনুস্সে জালৱাগুৰাদিহত্থে গামতো ৱা নিক্খমন্তে অৰঞ্ঞে ৱা ৱিচৰন্তে. দুতিযদিৱসে চ নেসং তং গামং পিণ্ডায পৱিট্ঠানং সমচ্ছমংসং পিণ্ডপাতং অভিহৰন্তি. তে তেন দিট্ঠেন পৰিসঙ্কন্তি ‘‘ভিক্খূনং নু খো অত্থায কত’’ন্তি, ইদং দিট্ঠপৰিসঙ্কিতং, এতং গহেতুং ন ৱট্টতি. যং এৱং অপৰিসঙ্কিতং, তং ৱট্টতি. সচে পন তে মনুস্সা ‘‘কস্মা, ভন্তে, ন গণ্হথা’’তি পুচ্ছিত্ৱা তমত্থং সুত্ৱা ‘‘নযিদং, ভন্তে, ভিক্খূনং অত্থায কতং, অম্হেহি অত্তনো অত্থায ৱা ৰাজযুত্তাদীনং ৱা অত্থায কত’’ন্তি ৱদন্তি, কপ্পতি.

ন হেৱ খো ভিক্খূ পস্সন্তি, অপিচ খো সুণন্তি ‘‘মনুস্সা কিৰ জালৱাগুৰাদিহত্থা গামতো ৱা নিক্খমন্তি, অৰঞ্ঞে ৱা ৱিচৰন্তী’’তি. দুতিযদিৱসে চ তেসং তং গামং পিণ্ডায পৱিট্ঠানং সমচ্ছমংসং পিণ্ডপাতং অভিহৰন্তি. তে তেন সুতেন পৰিসঙ্কন্তি ‘‘ভিক্খূনং নু খো অত্থায কত’’ন্তি, ইদং সুতপৰিসঙ্কিতং নাম, এতং গহেতুং ন ৱট্টতি. যং এৱং অপৰিসঙ্কিতং, তং ৱট্টতি. সচে পন তে মনুস্সা ‘‘কস্মা, ভন্তে, ন গণ্হথা’’তি পুচ্ছিত্ৱা তমত্থং সুত্ৱা ‘‘নযিদং, ভন্তে, ভিক্খূনং অত্থায কতং, অম্হেহি অত্তনো অত্থায ৱা ৰাজযুত্তাদীনং ৱা অত্থায কত’’ন্তি ৱদন্তি, কপ্পতি.

ন হেৱ খো পন ভিক্খূ পস্সন্তি ন সুণন্তি, অপিচ খো তেসং তং গামং পিণ্ডায পৱিট্ঠানং পত্তং গহেত্ৱা সমচ্ছমংসং পিণ্ডপাতং অভিসঙ্খৰিত্ৱা অভিহৰন্তি. তে পৰিসঙ্কন্তি ‘‘ভিক্খূনং নু খো অত্থায কত’’ন্তি, ইদং তদুভযৱিনিমুত্তপৰিসঙ্কিতং নাম, এতম্পি গহেতুং ন ৱট্টতি. যং এৱং অপৰিসঙ্কিতং, তং ৱট্টতি. সচে পন তে মনুস্সা ‘‘কস্মা, ভন্তে, ন গণ্হথা’’তি পুচ্ছিত্ৱা তমত্থং সুত্ৱা ‘‘নযিদং, ভন্তে, ভিক্খূনং অত্থায কতং, অম্হেহি অত্তনো অত্থায ৱা ৰাজযুত্তাদীনং ৱা অত্থায কতং, পৱত্তমংসং ৱা কপ্পিযমেৱ লভিত্ৱা ভিক্খূনং অত্থায সম্পাদিত’’ন্তি ৱদন্তি, কপ্পতি. মতানং পেতকিচ্চত্থায মঙ্গলাদীনং ৱা অত্থায কতেপি এসেৱ নযো. যং যঞ্হি ভিক্খূনংযেৱ অত্থায অকতং, যত্থ চ নিব্বেমতিকো হোতি, তং সব্বং কপ্পতি.

৩৯. সচে পন একস্মিং ৱিহাৰে ভিক্খূনং উদ্দিস্সকতং হোতি, তে চ অত্তনো অত্থায কতভাৱং ন জানন্তি, অঞ্ঞে জানন্তি. যে জানন্তি, তেসং ন ৱট্টতি, ইতৰেসং পন ৱট্টতি. অঞ্ঞে ন জানন্তি, তেযেৱ জানন্তি, তেসংযেৱ ন ৱট্টতি, অঞ্ঞেসং ৱট্টতি. তেপি ‘‘অম্হাকং অত্থায কত’’ন্তি জানন্তি, অঞ্ঞেপি ‘‘এতেসং অত্থায কত’’ন্তি জানন্তি, সব্বেসম্পি ন ৱট্টতি. সব্বে ন জানন্তি, সব্বেসম্পি ৱট্টতি. পঞ্চসু হি সহধম্মিকেসু যস্স ৱা তস্স ৱা অত্থায উদ্দিস্সকতং সব্বেসং ন কপ্পতি.

সচে পন কোচি একং ভিক্খুং উদ্দিস্স পাণং ৱধিত্ৱা তস্স পত্তং পূৰেত্ৱা দেতি, সো চ অত্তনো অত্থায কতভাৱং জানংযেৱ গহেত্ৱা অঞ্ঞস্স ভিক্খুনো দেতি, সো তং তস্স সদ্ধায পৰিভুঞ্জতি, কস্স আপত্তীতি? দ্ৱিন্নম্পি অনাপত্তি. যঞ্হি উদ্দিস্স কতং, তস্স অভুত্ততায অনাপত্তি, ইতৰস্স অজাননতায. কপ্পিযমংসস্স হি পটিগ্গহণে আপত্তি নত্থি, উদ্দিস্সকতঞ্চ অজানিত্ৱা ভুত্তস্স পচ্ছা ঞত্ৱা আপত্তিদেসনাকিচ্চং নাম নত্থি. অকপ্পিযমংসং পন অজানিত্ৱা ভুত্তেন পচ্ছা ঞত্ৱাপি আপত্তি দেসেতব্বা. উদ্দিস্সকতঞ্হি ঞত্ৱা ভুঞ্জতোৱ আপত্তি, অকপ্পিযমংসং অজানিত্ৱা ভুঞ্জন্তস্সপি আপত্তিযেৱ, তস্মা আপত্তিভীৰুকেন ৰূপং সল্লক্খেন্তেনপি পুচ্ছিত্ৱাৱ মংসং পটিগ্গহেতব্বং. পৰিভোগকালে ‘‘পুচ্ছিত্ৱা পৰিভুঞ্জিস্সামী’’তি ৱা গহেত্ৱা পুচ্ছিত্ৱাৱ পৰিভুঞ্জিতব্বং. কস্মা? দুৱিঞ্ঞেয্যত্তা. অচ্ছমংসম্পি হি সূকৰমংসসদিসং হোতি, দীপিমংসাদীনি চ মিগমংসাদিসদিসানি, তস্মা পুচ্ছিত্ৱা গহণমেৱ ৱত্তন্তি ৱদন্তি.

ইতি পাড়িমুত্তকৱিনযৱিনিচ্ছযসঙ্গহে

মচ্ছমংসৱিনিচ্ছযকথা সমত্তা.