৪. ৱিঞ্ঞত্তিৱিনিচ্ছযকথা

২১. ৱিঞ্ঞত্তীতি যাচনা. তত্ৰাযং ৱিনিচ্ছযো (পাৰা. অট্ঠ. ২.৩৪২) – মূলচ্ছেজ্জায পুৰিসং যাচিতুং ন ৱট্টতি, ‘‘সহাযত্থায কম্মকৰণত্থায পুৰিসং দেথা’’তি যাচিতুং ৱট্টতি, পুৰিসেন কত্তব্বং হত্থকম্মসঙ্খাতং পুৰিসত্তকৰং যাচিতুং ৱট্টতিযেৱ. হত্থকম্মঞ্হি কিঞ্চি ৱত্থু ন হোতি, তস্মা তং ঠপেত্ৱা মিগলুদ্দকমচ্ছবন্ধনকাদীনং সককম্মং অৱসেসং সব্বং কপ্পিযং. ‘‘কিং, ভন্তে, আগতাত্থ কেন কম্মেনা’’তি পুচ্ছিতে ৱা অপুচ্ছিতে ৱা যাচিতুং ৱট্টতি, ৱিঞ্ঞত্তিপচ্চযা দোসো নত্থি. মিগলুদ্দকাদযো পন সককম্মং ন যাচিতব্বা, ‘‘হত্থকম্মং দেথা’’তি অনিযমেত্ৱাপি ন যাচিতব্বা. এৱং যাচিতা হি তে ‘‘সাধু, ভন্তে’’তি ভিক্খূ উয্যোজেত্ৱা মিগেপি মাৰেত্ৱা আহৰেয্যুং. নিযমেত্ৱা পন ‘‘ৱিহাৰে কিঞ্চি কত্তব্বং অত্থি, তত্থ হত্থকম্মং দেথা’’তি যাচিতব্বা, ফালনঙ্গলাদীনি উপকৰণানি গহেত্ৱা কসিতুং ৱা ৱপিতুং ৱা লাযিতুং ৱা গচ্ছন্তং সককিচ্চপসুতম্পি কস্সকং ৱা অঞ্ঞং ৱা কিঞ্চি হত্থকম্মং যাচিতুং ৱট্টতেৱ. যো পন ৱিঘাসাদো ৱা অঞ্ঞো ৱা কোচি নিক্কম্মো নিৰত্থককথং কথেন্তো নিদ্দাযন্তো ৱা ৱিহৰতি, এৱৰূপং অযাচিত্ৱাপি ‘‘এহি ৰে ইদং ৱা ইদং ৱা কৰোহী’’তি যদিচ্ছকং কাৰাপেতুং ৱট্টতি.

হত্থকম্মস্স পন সব্বকপ্পিযভাৱদীপনত্থং ইমং নযং কথেন্তি. সচে হি ভিক্খু পাসাদং কাৰেতুকামো হোতি, থম্ভত্থায পাসাণকোট্টকানং ঘৰং গন্ত্ৱা ৱত্তব্বং ‘‘হত্থকম্মং লদ্ধুং ৱট্টতি উপাসকা’’তি. ‘‘কিং কাতব্বং, ভন্তে’’তি? ‘‘পাসাণত্থম্ভা উদ্ধৰিত্ৱা দাতব্বা’’তি. সচে তে উদ্ধৰিত্ৱা ৱা দেন্তি, উদ্ধৰিত্ৱা নিক্খিত্তে অত্তনো থম্ভে ৱা দেন্তি, ৱট্টতি. অথাপি ৱদন্তি ‘‘অম্হাকং, ভন্তে, হত্থকম্মং কাতুং খণো নত্থি, অঞ্ঞং উদ্ধৰাপেথ, তস্স মূলং দস্সামা’’তি, উদ্ধৰাপেত্ৱা ‘‘পাসাণত্থম্ভে উদ্ধটমনুস্সানং মূলং দেথা’’তি ৱত্তুং ৱট্টতি. এতেনেৱ উপাযেন পাসাদদাৰূনং অত্থায ৱড্ঢকীনং সন্তিকং, ইট্ঠকত্থায ইট্ঠকৱড্ঢকীনং, ছদনত্থায গেহচ্ছাদকানং, চিত্তকম্মত্থায চিত্তকাৰানন্তি যেন যেন অত্থো হোতি, তস্স তস্স অত্থায তেসং তেসং সিপ্পকাৰকানং সন্তিকং গন্ত্ৱা হত্থকম্মং যাচিতুং ৱট্টতি, হত্থকম্মযাচনৱসেন চ মূলচ্ছেজ্জায ৱা ভত্তৱেতনানুপ্পদানেন ৱা লদ্ধম্পি সব্বং গহেতুং ৱট্টতি. অৰঞ্ঞতো আহৰাপেন্তেন চ সব্বং অনজ্ঝাৱুত্থকং আহৰাপেতব্বং.

২২. ন কেৱলঞ্চ পাসাদং কাৰেতুকামেন, মঞ্চপীঠপত্তপৰিস্সাৱনধমকৰণচীৱৰাদীনি কাৰাপেতুকামেনপি দাৰুলোহসুত্তাদীনি লভিত্ৱা তে তে সিপ্পকাৰকে উপসঙ্কমিত্ৱা ৱুত্তনযেনেৱ হত্থকম্মং যাচিতব্বং. হত্থকম্মযাচনৱসেন চ মূলচ্ছেজ্জায ৱা ভত্তৱেতনানুপ্পদানেন ৱা লদ্ধম্পি সব্বং গহেতব্বং. সচে পন কাতুং ন ইচ্ছন্তি, ভত্তৱেতনং পচ্চাসীসন্তি, অকপ্পিযকহাপণাদি ন দাতব্বং, ভিক্খাচাৰৱত্তেন তণ্ডুলাদীনি পৰিযেসিত্ৱা দাতুং ৱট্টতি. হত্থকম্মৱসেন পত্তং কাৰেত্ৱা তথেৱ পাচেত্ৱা নৱপক্কস্স পত্তস্স পুঞ্ছনতেলত্থায অন্তোগামং পৱিট্ঠেন ‘‘ভিক্খায আগতো’’তি সল্লক্খেত্ৱা যাগুযা ৱা ভত্তে ৱা আনীতে হত্থেন পত্তো পিধাতব্বো. সচে উপাসিকা ‘‘কিং, ভন্তে’’তি পুচ্ছতি, ‘‘নৱপক্কো পত্তো, পুঞ্ছনতেলেন অত্থো’’তি ৱত্তব্বং. সচে সা ‘‘দেহি, ভন্তে’’তি পত্তং গহেত্ৱা তেলেন পুঞ্ছিত্ৱা যাগুযা ৱা ভত্তস্স ৱা পূৰেত্ৱা দেতি, ৱিঞ্ঞত্তি নাম ন হোতি, গহেতুং ৱট্টতি.

২৩. ভিক্খূ পগেৱ পিণ্ডায চৰিত্ৱা আসনসালং গন্ত্ৱা আসনং অপস্সন্তা তিট্ঠন্তি. তত্ৰ চে উপাসকা ভিক্খূ ঠিতে দিস্ৱা সযমেৱ আসনানি আহৰাপেন্তি, নিসীদিত্ৱা গচ্ছন্তেহি আপুচ্ছিত্ৱা গন্তব্বং, অনাপুচ্ছা গতানম্পি নট্ঠং গীৱা ন হোতি, আপুচ্ছিত্ৱা গমনং পন ৱত্তং. সচে ভিক্খূহি ‘‘আসনানি আহৰথা’’তি ৱুত্তেহি আহটানি হোন্তি, আপুচ্ছিত্ৱাৱ গন্তব্বং, অনাপুচ্ছা গতানং ৱত্তভেদো চ নট্ঠঞ্চ গীৱা. অত্থৰণকোজৱকাদীসুপি এসেৱ নযো.

মক্খিকা বহুকা হোন্তি, ‘‘মক্খিকবীজনিং আহৰথা’’তি ৱত্তব্বং, পুচিমন্দসাখাদীনি আহৰন্তি, কপ্পিযং কাৰাপেত্ৱা পটিগ্গহেতব্বানি. আসনসালাযং উদকভাজনং ৰিত্তং হোতি, ‘‘ধমকৰণং গণ্হাহী’’তি ন ৱত্তব্বং. ধমকৰণঞ্হি ৰিত্তভাজনে পক্খিপন্তো ভিন্দেয্য, ‘‘নদিং ৱা তড়াকং ৱা গন্ত্ৱা উদকং আহৰা’’তি পন ৱত্তুং ৱট্টতি, ‘‘গেহতো আহৰা’’তি নেৱ ৱত্তুং ৱট্টতি, ন আহটং পৰিভুঞ্জিতুং. আসনসালায ৱা অৰঞ্ঞে ৱা ভত্তকিচ্চং কৰোন্তেহি তত্থ জাতকং অনজ্ঝাৱুত্থকং যং কিঞ্চি উত্তৰিভঙ্গাৰহং পত্তং ৱা ফলং ৱা সচে কিঞ্চি কম্মং কৰোন্তং আহৰাপেতি, হত্থকম্মৱসেন আহৰাপেত্ৱা পৰিভুঞ্জিতুং ৱট্টতি, অলজ্জীহি পন ভিক্খূহি ৱা সামণেৰেহি ৱা হত্থকম্মং ন কাৰেতব্বং. অযং তাৱ পুৰিসত্তকৰে নযো.

২৪. গোণং পন অঞ্ঞাতকঅপ্পৱাৰিতট্ঠানতো আহৰাপেতুং ন ৱট্টতি, আহৰাপেন্তস্স দুক্কটং. ঞাতকপৱাৰিতট্ঠানতোপি মূলচ্ছেজ্জায যাচিতুং ন ৱট্টতি, তাৱকালিকনযেন সব্বত্থ ৱট্টতি. এৱং আহৰাপিতঞ্চ গোণং ৰক্খিত্ৱা জগ্গিত্ৱা সামিকা পটিচ্ছাপেতব্বা. সচস্স পাদো ৱা সিঙ্গং ৱা ভিজ্জতি ৱা নস্সতি ৱা, সামিকা চে সম্পটিচ্ছন্তি, ইচ্চেতং কুসলং. নো চে সম্পটিচ্ছন্তি, গীৱা হোতি. সচে ‘‘তুম্হাকংযেৱ দেমা’’তি ৱদন্তি, ন সম্পটিচ্ছিতব্বং. ‘‘ৱিহাৰস্স দেমা’’তি ৱুত্তে পন ‘‘আৰামিকানং আচিক্খথ জগ্গনত্থাযা’’তি ৱত্তব্বা.

২৫. ‘‘সকটং দেথা’’তিপি অঞ্ঞাতকঅপ্পৱাৰিতে ৱত্তুং ন ৱট্টতি, ৱিঞ্ঞত্তি এৱ হোতি, দুক্কটং আপজ্জতি. ঞাতকপৱাৰিতট্ঠানে পন ৱট্টতি, তাৱকালিকং ৱট্টতি, কম্মং পন কত্ৱা পুন দাতব্বং. সচে নেমিআদীনি ভিজ্জন্তি, পাকতিকানি কত্ৱা দাতব্বং, নট্ঠে গীৱা হোতি. ‘‘তুম্হাকমেৱ দেমা’’তি ৱুত্তে দাৰুভণ্ডং নাম সম্পটিচ্ছিতুং ৱট্টতি. এস নযো ৱাসিফৰসুকুঠাৰীকুদালনিখাদনেসু ৱল্লিআদীসু চ পৰপৰিগ্গহিতেসু. গৰুভণ্ডপ্পহোনকেসুযেৱ ৱল্লিআদীসু ৱিঞ্ঞত্তি হোতি, ন ততো ওৰং.

২৬. অনজ্ঝাৱুত্থকং পন যং কিঞ্চি আহৰাপেতুং ৱট্টতি. ৰক্খিতগোপিতট্ঠানেযেৱ হি ৱিঞ্ঞত্তি নাম ৱুচ্চতি. সা দ্ৱীসু পচ্চযেসু সব্বেন সব্বং ন ৱট্টতি. সেনাসনপচ্চযে পন ‘‘আহৰ দেহী’’তি ৱিঞ্ঞত্তিমত্তমেৱ ন ৱট্টতি, পৰিকথোভাসনিমিত্তকম্মানি ৱট্টন্তি. তত্থ উপোসথাগাৰং ৱা ভোজনসালং ৱা অঞ্ঞং ৱা কিঞ্চি সেনাসনং ইচ্ছতো ‘‘ইমস্মিং ৱত ওকাসে এৱৰূপং সেনাসনং কাতুং ৱট্টতী’’তি ৱা ‘‘যুত্ত’’ন্তি ৱা ‘‘অনুৰূপ’’ন্তি ৱাতিআদিনা নযেন ৱচনং পৰিকথা নাম. উপাসকা তুম্হে কুহিং ৱসথাতি. পাসাদে, ভন্তেতি. ‘‘কিং ভিক্খূনং পন উপাসকা পাসাদো ন ৱট্টতী’’তি এৱমাদিৱচনং ওভাসো নাম. মনুস্সে দিস্ৱা ৰজ্জুং পসাৰেতি, খীলে আকোটাপেতি, ‘‘কিং ইদং, ভন্তে’’তি ৱুত্তে ‘‘ইধ আৱাসং কৰিস্সামা’’তি এৱমাদিকৰণং পন নিমিত্তকম্মং নাম. গিলানপচ্চযে পন ৱিঞ্ঞত্তিপি ৱট্টতি, পগেৱ পৰিকথাদীনি.

ইতি পাড়িমুত্তকৱিনযৱিনিচ্ছযসঙ্গহে

ৱিঞ্ঞত্তিৱিনিচ্ছযকথা সমত্তা.