২৪. সীমাৱিনিচ্ছযকথা

১৫৬. সীমাতি এত্থ (কঙ্খা. অট্ঠ. নিদানৱণ্ণনা) সীমা নামেসা বদ্ধসীমা অবদ্ধসীমাতি দুৱিধা হোতি. তত্থ একাদস ৱিপত্তিসীমাযো অতিক্কমিত্ৱা তিৱিধসম্পত্তিযুত্তা নিমিত্তেন নিমিত্তং বন্ধিত্ৱা সম্মতা সীমা বদ্ধসীমা নাম. অতিখুদ্দকা, অতিমহতী, খণ্ডনিমিত্তা, ছাযানিমিত্তা, অনিমিত্তা, বহিসীমে ঠিতসম্মতা, নদিযা সম্মতা, সমুদ্দে সম্মতা, জাতস্সৰে সম্মতা, সীমায সীমং সম্ভিন্দন্তেন সম্মতা, সীমায সীমং অজ্ঝোত্থৰন্তেন সম্মতাতি ইমেহি একাদসহি আকাৰেহি সীমতো কম্মানি ৱিপজ্জন্তীতি ৱচনতো এতা ৱিপত্তিসীমাযো নাম.

তত্থ অতিখুদ্দকা নাম যত্থ একৱীসতি ভিক্খূ নিসীদিতুং ন সক্কোন্তি. অতিমহতী নাম যা কেসগ্গমত্তেনপি তিযোজনং অতিক্কমিত্ৱা সম্মতা. খণ্ডনিমিত্তা নাম অঘটিতনিমিত্তা ৱুচ্চতি. পুৰত্থিমায দিসায নিমিত্তং কিত্তেত্ৱা অনুক্কমেন দক্খিণায দিসায পচ্ছিমায উত্তৰায দিসায কিত্তেত্ৱা পুন পুৰত্থিমায দিসায পুব্বকিত্তিতং পটিকিত্তেত্ৱা ঠপেতুং ৱট্টতি, এৱং অখণ্ডনিমিত্তা হোতি. সচে পন অনুক্কমেন আহৰিত্ৱা উত্তৰায দিসায নিমিত্তং কিত্তেত্ৱা তত্থেৱ ঠপেতি, খণ্ডনিমিত্তা হোতি. অপৰাপি খণ্ডনিমিত্তা নাম যা অনিমিত্তুপগং তচসাৰৰুক্খং ৱা খাণুকং ৱা পংসুপুঞ্জং ৱা ৱালুকপুঞ্জং ৱা অঞ্ঞতৰং অন্তৰা একনিমিত্তং কত্ৱা সম্মতা. ছাযানিমিত্তা নাম পব্বতছাযাদীনং যং কিঞ্চি ছাযং নিমিত্তং কত্ৱা সম্মতা. অনিমিত্তা নাম সব্বেন সব্বং নিমিত্তানি অকিত্তেত্ৱা সম্মতা. বহিসীমে ঠিতসম্মতা নাম নিমিত্তানি কিত্তেত্ৱা নিমিত্তানং বহি ঠিতেন সম্মতা. নদিযা, সমুদ্দে, জাতস্সৰে সম্মতা নাম এতেসু নদিআদীসু সম্মতা. সা হি এৱং সম্মতাপি ‘‘সব্বা, ভিক্খৱে, নদী অসীমা, সব্বো সমুদ্দো অসীমো, সব্বো জাতস্সৰো অসীমো’’তি (মহাৱ. ১৪৭) ৱচনতো অসম্মতাৱ হোতি. সীমায সীমং সম্ভিন্দন্তেন সম্মতা (মহাৱ. অট্ঠ. ১৪৮) নাম অত্তনো সীমায পৰেসং সীমং সম্ভিন্দন্তেন সম্মতা. সচে হি পোৰাণকস্স ৱিহাৰস্স পুৰত্থিমায দিসায অম্বো চেৱ জম্বু চাতি দ্ৱে ৰুক্খা অঞ্ঞমঞ্ঞং সংসট্ঠৱিটপা হোন্তি, তেসু অম্বস্স পচ্ছিমদিসাভাগে জম্বু, ৱিহাৰসীমা চ জম্বুং অন্তোকত্ৱা অম্বং কিত্তেত্ৱা বদ্ধা হোতি. অথ পচ্ছা তস্স ৱিহাৰস্স পুৰত্থিমায দিসায ৱিহাৰে কতে সীমং বন্ধন্তা ভিক্খূ তং অম্বং অন্তোকত্ৱা জম্বুং কিত্তেত্ৱা বন্ধন্তি, সীমায সীমং সম্ভিন্না হোতি. তস্মা সচে পঠমতৰং কতস্স ৱিহাৰস্স সীমা অসম্মতা হোতি, সীমায উপচাৰো ঠপেতব্বো. সচে সম্মতা হোতি, পচ্ছিমকোটিযা হত্থমত্তা সীমন্তৰিকা ঠপেতব্বা. কুৰুন্দিযং ‘‘ৱিদত্থিমত্তম্পি’’, মহাপচ্চৰিযং ‘‘চতুৰঙ্গুলমত্তম্পি ৱট্টতী’’তি ৱুত্তং. একৰুক্খোপি চ দ্ৱিন্নং সীমানং নিমিত্তং হোতি. সো পন ৱড্ঢন্তো সীমসঙ্কৰং কৰোতি, তস্মা ন কাতব্বো. সীমায সীমং অজ্ঝোত্থৰন্তেন সম্মতা নাম অত্তনো সীমায পৰেসং সীমং অজ্ঝোত্থৰন্তেন সম্মতা. সচে হি পৰেসং বদ্ধসীমং সকলং ৱা তস্সা পদেসং ৱা অন্তোকত্ৱা অত্তনো সীমং সম্মন্নন্তি, সীমায সীমং অজ্ঝোত্থৰিতা নাম হোতি. ভিক্খুনীনং পন সীমং অজ্ঝোত্থৰিত্ৱা অন্তোপি ভিক্খূনং সীমং সম্মন্নিতুং ৱট্টতি. ভিক্খুনীনম্পি ভিক্খূনং সীমায এসেৱ নযো. ন হি তে অঞ্ঞমঞ্ঞস্স কম্মে গণপূৰকা হোন্তি, ন কম্মৱাচং ৱগ্গং কৰোন্তি. ইতি ইমা একাদস ৱিপত্তিসীমাযো অতিক্কমিত্ৱা সীমা সম্মন্নিতব্বা.

১৫৭. তিৱিধসম্পত্তিযুত্তা নাম নিমিত্তসম্পত্তিযা পৰিসসম্পত্তিযা কম্মৱাচাসম্পত্তিযা চ যুত্তা. তত্থ নিমিত্তসম্পত্তিযা যুত্তা নাম পব্বতনিমিত্তং পাসাণনিমিত্তং ৱননিমিত্তং ৰুক্খনিমিত্তং মগ্গনিমিত্তং ৱম্মিকনিমিত্তং নদীনিমিত্তং উদকনিমিত্তন্তি এৱং ৱুত্তেসু অট্ঠসু নিমিত্তেসু তস্মিং তস্মিং দিসাভাগে যথালদ্ধানি নিমিত্তুপগানি নিমিত্তানি ‘‘পুৰত্থিমায দিসায কিং নিমিত্তং. পব্বতো, ভন্তে. এসো পব্বতো নিমিত্ত’’ন্তিআদিনা নযেন সম্মা কিত্তেত্ৱা সম্মতা.

তত্ৰাযং ৱিনিচ্ছযো (মহাৱ. অট্ঠ. ১৩৮) – ৱিনযধৰেন পুচ্ছিতব্বং ‘‘পুৰত্থিমায দিসায কিং নিমিত্ত’’ন্তি? ‘‘পব্বতো, ভন্তে’’তি. ইদং পন উপসম্পন্নো ৱা আচিক্খতু অনুপসম্পন্নো ৱা, ৱট্টতিযেৱ. পুন ৱিনযধৰেন ‘‘এসো পব্বতো নিমিত্ত’’ন্তি এৱং নিমিত্তং কিত্তেতব্বং, ‘‘এতং পব্বতং নিমিত্তং কৰোম, কৰিস্সাম, নিমিত্তং কতো, নিমিত্তং হোতু, হোতি, ভৱিস্সতী’’তি এৱং পন কিত্তেতুং ন ৱট্টতি. পাসাণাদীসুপি এসেৱ নযো. পুৰত্থিমায দিসায, পুৰত্থিমায অনুদিসায, দক্খিণায দিসায, দক্খিণায অনুদিসায, পচ্ছিমায দিসায, পচ্ছিমায অনুদিসায, উত্তৰায দিসায, উত্তৰায অনুদিসায কিং নিমিত্তং? উদকং, ভন্তে. এতং উদকং নিমিত্তন্তি কিত্তেতব্বং. এত্থ পন অট্ঠপেত্ৱা পুন ‘‘পুৰত্থিমায দিসায কিং নিমিত্তং? পব্বতো, ভন্তে. এসো পব্বতো নিমিত্ত’’ন্তি এৱং পঠমং কিত্তিতনিমিত্তং কিত্তেত্ৱাৱ ঠপেতব্বং. এৱঞ্হি নিমিত্তেন নিমিত্তং ঘটিতং হোতি, নিমিত্তানি সকিং কিত্তিতানিপি কিত্তিতানেৱ হোন্তি. অন্ধকট্ঠকথাযং পন ‘‘তিক্খত্তুং সীমমণ্ডলং বন্ধন্তেন নিমিত্তং কিত্তেতব্ব’’ন্তি ৱুত্তং.

১৫৮. ইদানি নিমিত্তুপগানি পব্বতাদীনি ৱেদিতব্বানি – তিৱিধো পব্বতো সুদ্ধপংসুপব্বতো সুদ্ধপাসাণপব্বতো উভযমিস্সকোতি. সো তিৱিধোপি ৱট্টতি, ৱালিকৰাসি পন ন ৱট্টতি. ইতৰোপি হত্থিপ্পমাণতো ওমকতৰো ন ৱট্টতি, হত্থিপ্পমাণতো পট্ঠায সিনেৰুপ্পমাণোপি ৱট্টতি. সচে চতূসু দিসাসু চত্তাৰো তীসু ৱা তযো পব্বতা হোন্তি, চতূহি ৱা তীহি ৱা পব্বতনিমিত্তেহি সম্মন্নিতুম্পি ৱট্টতি, দ্ৱীহি পন নিমিত্তেহি একেন ৱা সম্মন্নিতুং ন ৱট্টতি. ইতো পৰেসু পাসাণনিমিত্তাদীসুপি এসেৱ নযো. তস্মা পব্বতনিমিত্তং কৰোন্তেন পুচ্ছিতব্বং ‘‘একাবদ্ধো, ন একাবদ্ধো’’তি. সচে একাবদ্ধো হোতি, ন কাতব্বো. তঞ্হি চতূসু ৱা অট্ঠসু ৱা দিসাসু কিত্তেন্তেনপি একমেৱ নিমিত্তং কিত্তিতং হোতি, তস্মা যো এৱং চক্কসণ্ঠানেন ৱিহাৰম্পি পৰিক্খিপিত্ৱা ঠিতো পব্বতো, তং একদিসায কিত্তেত্ৱা অঞ্ঞাসু দিসাসু তং বহিদ্ধা কত্ৱা অন্তো অঞ্ঞানি নিমিত্তানি কিত্তেতব্বানি. সচে পব্বতস্স ততিযভাগং ৱা উপড্ঢং ৱা অন্তোসীমায কত্তুকামা হোন্তি, পব্বতং অকিত্তেত্ৱা যত্তকং পদেসং অন্তো কত্তুকামা, তস্স পৰতো তস্মিংযেৱ পব্বতে জাতৰুক্খৱম্মিকাদীসু অঞ্ঞতৰং নিমিত্তং কিত্তেতব্বং. সচে একযোজনদ্ৱিযোজনপ্পমাণং সব্বং পব্বতং অন্তো কত্তুকামা হোন্তি, পব্বতস্স পৰতো ভূমিযং জাতৰুক্খৱম্মিকাদীনি নিমিত্তানি কিত্তেতব্বানি.

পাসাণনিমিত্তে অযগুড়োপি পাসাণসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি, তস্মা যো কোচি পাসাণো ৱট্টতি. পমাণতো পন হত্থিপ্পমাণো পব্বতসঙ্খ্যং গতো, তস্মা সো ন ৱট্টতি, মহাগোণমহামহিংসপ্পমাণো পন ৱট্টতি. হেট্ঠিমপৰিচ্ছেদেন দ্ৱত্তিংসপলগুড়পিণ্ডপ্পমাণো ৱট্টতি, ততো খুদ্দকতৰো ইট্ঠকা ৱা মহন্তীপি ন ৱট্টতি, অনিমিত্তুপগপাসাণানং ৰাসিপি ন ৱট্টতি, পগেৱ পংসুৱালুকৰাসি. ভূমিসমো খলমণ্ডলসদিসো পিট্ঠিপাসাণো ৱা ভূমিতো খাণুকো ৱিয উট্ঠিতপাসাণো ৱা হোতি, সোপি পমাণুপগো চে, ৱট্টতি. পিট্ঠিপাসাণো অতিমহন্তোপি পাসাণসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি, তস্মা সচে মহতো পিট্ঠিপাসাণস্স একপ্পদেসং অন্তোসীমায কত্তুকামা হোন্তি, তং অকিত্তেত্ৱা তস্সুপৰি অঞ্ঞো পাসাণো কিত্তেতব্বো. সচে পিট্ঠিপাসাণুপৰি ৱিহাৰং কৰোন্তি, ৱিহাৰমজ্ঝেন ৱা পিট্ঠিপাসাণো ৱিনিৱিজ্ঝিত্ৱা গচ্ছতি, এৱৰূপো পিট্ঠিপাসাণো ন ৱট্টতি. সচে হি তং কিত্তেন্তি, নিমিত্তস্স উপৰি ৱিহাৰো হোতি, নিমিত্তঞ্চ নাম বহিসীমায হোতি, ৱিহাৰোপি বহিসীমাযং আপজ্জতি. ৱিহাৰং পৰিক্খিপিত্ৱা ঠিতপিট্ঠিপাসাণো একত্থ কিত্তেত্ৱা অঞ্ঞত্থ ন কিত্তেতব্বো.

ৱননিমিত্তে তিণৱনং ৱা তচসাৰতালনাড়িকেৰাদিৰুক্খৱনং ৱা ন ৱট্টতি, অন্তোসাৰানং পন সাকসালাদীনং অন্তোসাৰমিস্সকানং ৱা ৰুক্খানং ৱনং ৱট্টতি, তঞ্চ খো হেট্ঠিমপৰিচ্ছেদেন চতুপঞ্চৰুক্খমত্তম্পি, ততো ওৰং ন ৱট্টতি, পৰং যোজনসতিকম্পি ৱট্টতি. সচে পন ৱনমজ্ঝে ৱিহাৰং কৰোন্তি, ৱনং ন কিত্তেতব্বং. একদেসং অন্তোসীমায কাতুকামেহিপি ৱনং অকিত্তেত্ৱা তত্থ ৰুক্খপাসাণাদযো কিত্তেতব্বা. ৱিহাৰং পৰিক্খিপিত্ৱা ঠিতৱনং একত্থ কিত্তেত্ৱা অঞ্ঞত্থ ন কিত্তেতব্বং.

ৰুক্খনিমিত্তে তচসাৰো তালনাড়িকেৰাদিৰুক্খো ন ৱট্টতি, অন্তোসাৰো জীৱমানকো অন্তমসো উব্বেধতো অট্ঠঙ্গুলো পৰিণাহতো সূচিদণ্ডকপ্পমাণোপি ৱট্টতি. ততো ওৰং ন ৱট্টতি, পৰং দ্ৱাদসযোজনো সুপ্পতিট্ঠিতনিগ্ৰোধোপি ৱট্টতি. ৱংসনড়কসৰাৱাদীসু বীজং ৰোপেত্ৱা ৱড্ঢাপিতো পমাণুপগোপি ন ৱট্টতি, ততো অপনেত্ৱা পন তং খণম্পি ভূমিযং ৰোপেত্ৱা কোট্ঠকং কত্ৱা উদকং আসিঞ্চিত্ৱা কিত্তেতুং ৱট্টতি. নৱমূলসাখানিগ্গমনং অকাৰণং, খন্ধং ছিন্দিত্ৱা ৰোপিতে পন এতং যুজ্জতি. কিত্তেন্তেন চ ‘‘ৰুক্খো’’তিপি ৱত্তুং ৱট্টতি ‘‘সাকৰুক্খো’’তিপি ‘‘সালৰুক্খো’’তিপি. একাবদ্ধং পন সুপ্পতিট্ঠিতনিগ্ৰোধসদিসং একত্থ কিত্তেত্ৱা অঞ্ঞত্থ কিত্তেতুং ন ৱট্টতি.

মগ্গনিমিত্তে অৰঞ্ঞখেত্তনদীতড়াকমগ্গাদযো ন ৱট্টন্তি, জঙ্ঘমগ্গো ৱা সকটমগ্গো ৱা ৱট্টতি. যো নিব্বিজ্ঝিত্ৱা দ্ৱে তীণি গামন্তৰানি গচ্ছতি, যো পন জঙ্ঘমগ্গসকটমগ্গতো ওক্কমিত্ৱা পুন সকটমগ্গমেৱ ওতৰতি, যে ৱা জঙ্ঘমগ্গসকটমগ্গা অৱড়ঞ্জা, তে ন ৱট্টন্তি, জঙ্ঘসত্থসকটসত্থেহি ৱড়ঞ্জিযমানাযেৱ ৱট্টন্তি. সচে দ্ৱে মগ্গা নিক্খমিত্ৱা পচ্ছা সকটধুৰমিৱ একীভৱন্তি, দ্ৱেধা ভিন্নট্ঠানে ৱা সম্বন্ধট্ঠানে ৱা সকিং কিত্তেত্ৱা পুন ন কিত্তেতব্বা. একাবদ্ধনিমিত্তঞ্হেতং হোতি. সচে ৱিহাৰং পৰিক্খিপিত্ৱা চত্তাৰো মগ্গা চতূসু দিসাসু গচ্ছন্তি, মজ্ঝে একং কিত্তেত্ৱা অপৰং কিত্তেতুং ন ৱট্টতি. একাবদ্ধনিমিত্তঞ্হেতং. কোণং নিব্বিজ্ঝিত্ৱা গতং পন পৰভাগে কিত্তেতুং ৱট্টতি. ৱিহাৰমজ্ঝেন নিব্বিজ্ঝিত্ৱা গতমগ্গো পন ন কিত্তেতব্বো, কিত্তিতে নিমিত্তস্স উপৰি ৱিহাৰো হোতি. সচে সকটমগ্গস্স অন্তিমচক্কমগ্গং নিমিত্তং কৰোন্তি, মগ্গো বহিসীমায হোতি, সচে বাহিৰচক্কমগ্গং নিমিত্তং কৰোন্তি, বাহিৰচক্কমগ্গো বহিসীমায হোতি, সেসং অন্তোসীমং ভজতি. মগ্গং কিত্তেন্তেন ‘‘মগ্গো পন্থো পথো পজ্জো’’তিআদীসু দসসু যেন কেনচি নামেন চ কিত্তেতুং ৱট্টতি, পৰিখাসণ্ঠানেন ৱিহাৰং পৰিক্খিপিত্ৱা গতমগ্গো একত্থ কিত্তেত্ৱা অঞ্ঞত্থ কিত্তেতুং ন ৱট্টতি.

ৱম্মিকনিমিত্তে হেট্ঠিমপৰিচ্ছেদেন তং দিৱসং জাতো অট্ঠঙ্গুলুব্বেধো গোৱিসাণপ্পমাণোপি ৱম্মিকো ৱট্টতি, ততো ওৰং ন ৱট্টতি. পৰং হিমৱন্তপব্বতসদিসোপি ৱট্টতি, ৱিহাৰং পৰিক্খিপিত্ৱা ঠিতং পন একাবদ্ধং একত্থ কিত্তেত্ৱা অঞ্ঞত্থ কিত্তেতুং ন ৱট্টতি.

নদীনিমিত্তে যস্সা ধম্মিকানং ৰাজূনং কালে অন্ৱড্ঢমাসং অনুদসাহং অনুপঞ্চাহন্তি এৱং দেৱে ৱস্সন্তে ৱলাহকেসু ৱিগতমত্তেসু সোতং পচ্ছিজ্জতি, অযং নদীসঙ্খ্যং ন গচ্ছতি. যস্সা পন ঈদিসে সুৱুট্ঠিকালে ৱস্সানস্স চাতুমাসে সোতং ন পচ্ছিজ্জতি, যত্থ তিত্থেন ৱা অতিত্থেন ৱা সিক্খাকৰণীযে আগতলক্খণেন তিমণ্ডলং পটিচ্ছাদেত্ৱা অন্তৰৱাসকং অনুক্খিপিত্ৱা উত্তৰন্তিযা ভিক্খুনিযা একঙ্গুলদ্ৱঙ্গুলমত্তম্পি অন্তৰৱাসকো তেমিযতি, অযং নদী সীমং বন্ধন্তানং নিমিত্তং হোতি. ভিক্খুনিযা নদীপাৰগমনেপি উপোসথাদিসঙ্ঘকম্মকৰণেপি নদীপাৰসীমাসম্মন্ননেপি অযমেৱ নদী. যা পন মগ্গো ৱিয সকটধুৰসণ্ঠানেন ৱা পৰিখাসণ্ঠানেন ৱা ৱিহাৰং পৰিক্খিপিত্ৱা গতা, তং একত্থ কিত্তেত্ৱা অঞ্ঞত্থ কিত্তেতুং ন ৱট্টতি. ৱিহাৰস্স চতূসু দিসাসু অঞ্ঞমঞ্ঞং ৱিনিব্বিজ্ঝিত্ৱা গতে নদীচতুক্কেপি এসেৱ নযো. অসম্মিস্সা নদিযো পন চতস্সোপি কিত্তেতুং ৱট্টতি. সচে ৱতিং কৰোন্তো ৱিয ৰুক্খপাদে নিখণিত্ৱা ৱল্লিপলালাদীহি নদীসোতং ৰুন্ধন্তি, উদকং অজ্ঝোত্থৰিত্ৱা আৱৰণং পৱত্ততিযেৱ, নিমিত্তং কাতুং ৱট্টতি. যথা পন উদকং ন পৱত্ততি, এৱং সেতুম্হি কতে অপৱত্তমানা নদীনিমিত্তং কাতুং ন ৱট্টতি, পৱত্তনট্ঠানে নদীনিমিত্তং, অপ্পৱত্তনট্ঠানে উদকনিমিত্তং কাতুং ৱট্টতি. যা পন দুব্বুট্ঠিকালে ৱা গিম্হে ৱা নিৰুদকভাৱেন ন পৱত্ততি, সা ৱট্টতি. মহানদিতো উদকমাতিকং নীহৰন্তি, সা কুন্নদীসদিসা হুত্ৱা তীণি সস্সানি সম্পাদেন্তী নিচ্চং পৱত্ততি, কিঞ্চাপি পৱত্ততি, নিমিত্তং কাতুং ন ৱট্টতি. যা পন মূলে মহানদিতো নীহতাপি কালন্তৰেন তেনেৱ নীহতমগ্গেন নদিং ভিন্দিত্ৱা সযং গচ্ছতি, গচ্ছন্তী পৰতো সুসুমাৰাদিসমাকিণ্ণা নাৱাদীহি সঞ্চৰিতব্বা নদী হোতি, তং নিমিত্তং কাতুং ৱট্টতি.

উদকনিমিত্তে নিৰুদকট্ঠানে নাৱায ৱা চাটিআদীসু ৱা উদকং পূৰেত্ৱা উদকনিমিত্তং কিত্তেতুং ন ৱট্টতি, ভূমিগতমেৱ ৱট্টতি. তঞ্চ খো অপ্পৱত্তনউদকং আৱাটপোক্খৰণীতড়আকজাতস্সৰলোণিসমুদ্দাদীসু ঠিতং, অট্ঠিতং পন ওঘনদীউদকৱাহকমাতিকাদীসু উদকং ন ৱট্টতি. অন্ধকট্ঠকথাযং পন ‘‘গম্ভীৰেসু আৱাটাদীসু উক্খেপিমং উদকং নিমিত্তং ন কাতব্ব’’ন্তি ৱুত্তং, তং দুৱুত্তং, অত্তনোমতিমত্তমেৱ. ঠিতং পন অন্তমসো সূকৰখতাযপি গামদাৰকানং কীড়নৱাপিযম্পি তং খণঞ্ঞেৱ পথৱিযং আৱাটং কত্ৱা কুটেহি আহৰিত্ৱা পূৰিতউদকম্পি সচে যাৱ কম্মৱাচাপৰিযোসানা তিট্ঠতি, অপ্পং ৱা হোতু বহুং ৱা, ৱট্টতি. তস্মিং পন ঠানে নিমিত্তসঞ্ঞাকৰণত্থং পাসাণৱালিকাপংসুআদিৰাসি ৱা পাসাণত্থম্ভো ৱা দাৰুত্থম্ভো ৱা কাতব্বো. তং কাতুং কাৰেতুঞ্চ ভিক্খুস্স ৱট্টতি, লাভসীমাযং পন ন ৱট্টতি. সমানসংৱাসকসীমা কস্সচি পীড়নং ন কৰোতি, কেৱলং ভিক্খূনং ৱিনযকম্মমেৱ সাধেতি, তস্মা এত্থ ৱট্টতি.

ইমেহি চ অট্ঠহি নিমিত্তেহি অসম্মিস্সেহিপি অঞ্ঞমঞ্ঞং সম্মিস্সেহিপি সীমা সম্মন্নিতুং ৱট্টতিযেৱ. সা এৱং সম্মন্নিত্ৱা বজ্ঝমানা একেন দ্ৱীহি ৱা নিমিত্তেহি অবদ্ধা হোতি, তীণি পন আদিং কত্ৱা ৱুত্তপ্পকাৰানং নিমিত্তানং সতেনপি বদ্ধা হোতি. সা তীহি সিঙ্ঘাটকসণ্ঠানা হোতি, চতূহি চতুৰস্সা ৱা সিঙ্ঘাটকঅড্ঢচন্দমুদিঙ্গাদিসণ্ঠানা ৱা, ততো অধিকেহি নানাসণ্ঠানা. এৱং ৱুত্তনযেন নিমিত্তানি কিত্তেত্ৱা সম্মতা ‘‘নিমিত্তসম্পত্তিযুত্তা’’তি ৱেদিতব্বা.

১৫৯. পৰিসসম্পত্তিযুত্তা নাম সব্বন্তিমেন পৰিচ্ছেদেন চতূহি ভিক্খূহি সন্নিপতিত্ৱা যাৱতিকা তস্মিং গামখেত্তে বদ্ধসীমং ৱা নদীসমুদ্দজাতস্সৰে ৱা অনোক্কমিত্ৱা ঠিতা ভিক্খূ, তে সব্বে হত্থপাসে ৱা কত্ৱা ছন্দং ৱা আহৰিত্ৱা সম্মতা.

১৬০. কম্মৱাচাসম্পত্তিযুত্তা নাম –

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যাৱতা সমন্তা নিমিত্তা কিত্তিতা, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো এতেহি নিমিত্তেহি সীমং সম্মন্নেয্য সমানসংৱাসং একূপোসথং, এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যাৱতা সমন্তা নিমিত্তা কিত্তিতা, সঙ্ঘো এতেহি নিমিত্তেহি সীমং সম্মন্নতি সমানসংৱাসং একূপোসথং, যস্সাযস্মতো খমতি এতেহি নিমিত্তেহি সীমায সম্মুতি সমানসংৱাসায একূপোসথায, সো তুণ্হস্স. যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘সম্মতা সীমা সঙ্ঘেন এতেহি নিমিত্তেহি সমানসংৱাসা একূপোসথা, খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি (মহাৱ. ১৩৯) –

এৱং ৱুত্তায পৰিসুদ্ধায ঞত্তিদুতিযকম্মৱাচায সম্মতা. কম্মৱাচাপৰিযোসানে নিমিত্তানং অন্তো সীমা হোতি, নিমিত্তানি সীমতো বহি হোন্তি.

১৬১. এৱং বদ্ধায চ সীমায তিচীৱৰেন ৱিপ্পৱাসসুখত্থং দড়্হীকম্মত্থঞ্চ অৱিপ্পৱাসসম্মুতি কাতব্বা. সা পন এৱং কত্তব্বা –

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যা সা সঙ্ঘেন সীমা সম্মতা সমানসংৱাসা একূপোসথা, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো তং সীমং তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসং সম্মন্নেয্য ঠপেত্ৱা গামঞ্চ গামূপচাৰঞ্চ, এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যা সা সঙ্ঘেন সীমা সম্মতা সমানসংৱাসা একূপোসথা, সঙ্ঘো তং সীমং তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসং সম্মন্নতি ঠপেত্ৱা গামঞ্চ গামূপচাৰঞ্চ, যস্সাযস্মতো খমতি এতিস্সা সীমায তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসায সম্মুতি ঠপেত্ৱা গামঞ্চ গামূপচাৰঞ্চ, সো তুণ্হস্স. যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘সম্মতা সা সীমা সঙ্ঘেন তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসা ঠপেত্ৱা গামঞ্চ গামূপচাৰঞ্চ, খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি (মহাৱ. ১৪৩).

এত্থ (মহাৱ. অট্ঠ. ১৪৪) চ নিগমনগৰানম্পি গামেনেৱ সঙ্গহো ৱেদিতব্বো. গামূপচাৰোতি পৰিক্খিত্তস্স পৰিক্খেপো, অপৰিক্খিত্তস্স পৰিক্খেপোকাসো. ইমেসু পন গামগামূপচাৰেসু অধিট্ঠিততেচীৱৰিকো ভিক্খু পৰিহাৰং ন লভতি. অযঞ্হি অৱিপ্পৱাসসীমা ‘‘ঠপেত্ৱা গামঞ্চ গামূপচাৰঞ্চা’’তি ৱুত্তত্তা গামঞ্চ গামূপচাৰঞ্চ ন ওত্থৰতি, সমানসংৱাসকসীমাৱ ওত্থৰতি. সমানসংৱাসকসীমা চেত্থ অত্তনো ধম্মতায গচ্ছতি, অৱিপ্পৱাসসীমা পন যত্থ সমানসংৱাসকসীমা, তত্থেৱ গচ্ছতি. ন হি তস্সা ৱিসুং নিমিত্তকিত্তনং অত্থি, তত্থ সচে অৱিপ্পৱাসায সম্মুতিকালে গামো অত্থি, তং সা ন ওত্থৰতি. সচে পন সম্মতায সীমায পচ্ছা গামো নিৱিসতি, সোপি সীমসঙ্খ্যংযেৱ গচ্ছতি. যথা চ পচ্ছা নিৱিট্ঠো, এৱং পঠমং নিৱিট্ঠস্স পচ্ছা ৱড্ঢিতপ্পদেসোপি সীমসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি. সচে সীমাসম্মুতিকালে গেহানি কতানি, ‘‘পৱিসিস্সামা’’তি আলযোপি অত্থি, মনুস্সা পন অপ্পৱিট্ঠা, পোৰাণকগামং ৱা সচে গেহমেৱ ছড্ডেত্ৱা অঞ্ঞত্থ গতা, অগামোযেৱ এস, সীমা ওত্থৰতি. সচে পন একম্পি কুলং পৱিট্ঠং ৱা অগতং ৱা অত্থি, গামোযেৱ, সীমা ন ওত্থৰতি. অযমেত্থ সঙ্খেপো.

১৬২. অযং পন ৱিত্থাৰো (মহাৱ. অট্ঠ. ১৩৮) সীমং বন্ধিতুকামেন হি সামন্তৱিহাৰেসু ভিক্খূ তস্স তস্স ৱিহাৰস্স সীমাপৰিচ্ছেদং পুচ্ছিত্ৱা বদ্ধসীমৱিহাৰানং সীমায সীমন্তৰিকং, অবদ্ধসীমৱিহাৰানং সীমায উপচাৰং ঠপেত্ৱা দিসাচাৰিকভিক্খূনং নিস্সঞ্চাৰসমযে সচে একস্মিং গামখেত্তে সীমং বন্ধিতুকামা, যে তত্থ বদ্ধসীমৱিহাৰা, তেসু ভিক্খূনং ‘‘মযং অজ্জ সীমং বন্ধিস্সাম, তুম্হে সকসীমায পৰিচ্ছেদতো মা নিক্খমিত্থা’’তি পেসেতব্বং. যে অবদ্ধসীমৱিহাৰা, তেসু ভিক্খূ একজ্ঝং সন্নিপাতেতব্বা, ছন্দাৰহানং ছন্দো আহৰাপেতব্বো. ‘‘সচে অঞ্ঞানিপি গামখেত্তানি অন্তোকাতুকামা, তেসু গামেসু যে ভিক্খূ ৱসন্তি, তেহিপি আগন্তব্বং, অনাগচ্ছন্তানং ছন্দো আহৰিতব্বো’’তি মহাসুমত্থেৰো আহ. মহাপদুমত্থেৰো পন ‘‘নানাগামখেত্তানি নাম পাটিযেক্কং বদ্ধসীমসদিসানি, ন ততো ছন্দপাৰিসুদ্ধি আগচ্ছতি, অন্তোনিমিত্তগতেহি পন ভিক্খূহি আগন্তব্ব’’ন্তি ৱত্ৱা পুন আহ ‘‘সমানসংৱাসকসীমাসম্মন্ননকালে আগমনম্পি অনাগমনম্পি ৱট্টতি, অৱিপ্পৱাসসীমাসম্মন্ননকালে পন অন্তোনিমিত্তগতেহি আগন্তব্বং, অনাগচ্ছন্তানং ছন্দো আহৰিতব্বো’’তি.

এৱং সন্নিপতিতেসু ভিক্খূসু ছন্দাৰহানং ছন্দে আহটে তেসু তেসু মগ্গেসু নদীতিত্থগামদ্ৱাৰাদীসু চ আগন্তুকভিক্খূনং সীঘং সীঘং হত্থপাসনযনত্থঞ্চেৱ বহিসীমকৰণত্থঞ্চ আৰামিকে চেৱ সমণুদ্দেসে চ ঠপেত্ৱা ভেৰিসঞ্ঞং ৱা সঙ্খসঞ্ঞং ৱা কত্ৱা নিমিত্তকিত্তনানন্তৰং ৱুত্তায ‘‘সুণাতু মে ভন্তে সঙ্ঘো’’তিআদিকায কম্মৱাচায সীমা বন্ধিতব্বা. কম্মৱাচাপৰিযোসানেযেৱ নিমিত্তানি বহিকত্ৱা হেট্ঠা পথৱীসন্ধাৰকং উদকপৰিযন্তং কত্ৱা সীমা গতা হোতি.

১৬৩. ইমং পন সমানসংৱাসকসীমং সম্মন্নন্তেহি পব্বজ্জূপসম্পদাদীনং সঙ্ঘকম্মানং সুখকৰণত্থং পঠমং খণ্ডসীমা বন্ধিতব্বা. তং পন বন্ধন্তেহি ৱত্তং জানিতব্বং. সচে হি বোধিচেতিযভত্তসালাদীনি সব্বৱত্থূনি পতিট্ঠাপেত্ৱা কতৱিহাৰে বন্ধন্তি, ৱিহাৰমজ্ঝে বহূনং সমোসৰণট্ঠানে অবন্ধিত্ৱা ৱিহাৰপচ্চন্তে ৱিৱিত্তোকাসে বন্ধিতব্বা. অকতৱিহাৰে বন্ধন্তেহি বোধিচেতিযাদীনং সব্বৱত্থূনং ঠানং সল্লক্খেত্ৱা যথা পতিট্ঠিতেসু ৱত্থূসু ৱিহাৰপচ্চন্তে ৱিৱিত্তোকাসে হোতি, এৱং বন্ধিতব্বা. সা হেট্ঠিমপৰিচ্ছেদেন সচে একৱীসতি ভিক্খূ গণ্হাতি, ৱট্টতি, ততো ওৰং ন ৱট্টতি, পৰং ভিক্খুসহস্সং গণ্হন্তীপি ৱট্টতি. তং বন্ধন্তেহি সীমমাড়কস্স সমন্তা নিমিত্তুপগা পাসাণা ঠপেতব্বা, ন খণ্ডসীমায ঠিতেহি মহাসীমা বন্ধিতব্বা, ন মহাসীমায ঠিতেহি খণ্ডসীমা, খণ্ডসীমাযমেৱ পন ঠত্ৱা খণ্ডসীমা বন্ধিতব্বা.

তত্ৰাযং বন্ধনৱিধি – সমন্তা ‘‘এসো পাসাণো নিমিত্ত’’ন্তি এৱং নিমিত্তানি কিত্তেত্ৱা কম্মৱাচায সীমা সম্মন্নিতব্বা. অথ তস্সা এৱ দড়্হীকম্মত্থং অৱিপ্পৱাসকম্মৱাচা কাতব্বা. এৱঞ্হি ‘‘সীমং সমূহনিস্সামা’’তি আগতা সমূহনিতুং ন সক্খিস্সন্তি. সীমং সম্মন্নিত্ৱা বহি সীমন্তৰিকপাসাণা ঠপেতব্বা. সীমন্তৰিকা পচ্ছিমকোটিযা একৰতনপ্পমাণা ৱট্টতি. ‘‘ৱিদত্থিপ্পমাণাপি ৱট্টতী’’তি কুৰুন্দিযং, ‘‘চতুৰঙ্গুলপ্পমাণাপি ৱট্টতী’’তি মহাপচ্চৰিযং ৱুত্তং. সচে পন ৱিহাৰো মহা হোতি, দ্ৱেপি তিস্সোপি ততুত্তৰিম্পি খণ্ডসীমাযো বন্ধিতব্বা.

এৱং খণ্ডসীমং সম্মন্নিত্ৱা মহাসীমসম্মুতিকালে খণ্ডসীমতো নিক্খমিত্ৱা মহাসীমাযং ঠত্ৱা সমন্তা অনুপৰিযাযন্তেহি সীমন্তৰিকপাসাণা কিত্তেতব্বা, ততো অৱসেসনিমিত্তানি কিত্তেত্ৱা হত্থপাসং অৱিজহন্তেহি কম্মৱাচায সমানসংৱাসকসীমং সম্মন্নিত্ৱা তস্সা দড়্হীকম্মত্থং অৱিপ্পৱাসকম্মৱাচাপি কাতব্বা. এৱঞ্হি ‘‘সীমং সমূহনিস্সামা’’তি আগতা সমূহনিতুং ন সক্খিস্সন্তি. সচে পন খণ্ডসীমায নিমিত্তানি কিত্তেত্ৱা ততো সীমন্তৰিকায নিমিত্তানি কিত্তেত্ৱা মহাসীমায নিমিত্তানি কিত্তেন্তি, এৱং তীসু ঠানেসু নিমিত্তানি কিত্তেত্ৱা যং সীমং ইচ্ছন্তি, তং পঠমং বন্ধিতুং ৱট্টতি. এৱং সন্তেপি যথাৱুত্তনযেন খণ্ডসীমতোৱ পট্ঠায বন্ধিতব্বা. এৱং বদ্ধাসু পন সীমাসু খণ্ডসীমায ঠিতা ভিক্খূ মহাসীমায কম্মং কৰোন্তানং ন কোপেন্তি, মহাসীমায ৱা ঠিতা খণ্ডসীমায কৰোন্তানং, সীমন্তৰিকায পন ঠিতা উভিন্নম্পি ন কোপেন্তি. গামখেত্তে ঠত্ৱা কম্মং কৰোন্তানং পন সীমন্তৰিকায ঠিতা কোপেন্তি. সীমন্তৰিকা হি গামখেত্তং ভজতি.

সীমা চ নামেসা ন কেৱলা পথৱীতলেযেৱ বদ্ধা বদ্ধা নাম হোতি, অথ খো পিট্ঠিপাসাণেপি কুটিগেহেপি লেণেপি পাসাদেপি পব্বতমত্থকেপি বদ্ধা বদ্ধাযেৱ হোতি. তত্থ পিট্ঠিপাসাণে বন্ধন্তেহি পাসাণপিট্ঠিযং ৰাজিং ৱা কোট্টেত্ৱা উদুক্খলং ৱা খণিত্ৱা নিমিত্তং ন কাতব্বং, নিমিত্তুপগপাসাণে ঠপেত্ৱা নিমিত্তানি কিত্তেতব্বানি. কম্মৱাচাপৰিযোসানে সীমা পথৱীসন্ধাৰকং উদকপৰিযন্তং কত্ৱা ওতৰতি. নিমিত্তপাসাণা যথাঠানে ন তিট্ঠন্তি, তস্মা সমন্ততো ৰাজি ৱা উপট্ঠাপেতব্বা, চতূসু ৱা কোণেসু পাসাণা ৱিজ্ঝিতব্বা, ‘‘অযং সীমাপৰিচ্ছেদো’’তি ৱত্ৱা অক্খৰানি ৱা ছিন্দিতব্বানি. কেচি উসূযকা ‘‘সীমং ঝাপেস্সামা’’তি অগ্গিং দেন্তি, পাসাণাৱ ঝাযন্তি, ন সীমা.

কুটিগেহেপি ভিত্তিং অকিত্তেত্ৱা একৱীসতিযা ভিক্খূনং ওকাসট্ঠানং অন্তোকৰিত্ৱা পাসাণনিমিত্তানি ঠপেত্ৱা সীমা সম্মন্নিতব্বা, অন্তোকুট্টমেৱ সীমা হোতি. সচে অন্তোকুট্টে একৱীসতিযা ভিক্খূনং ওকাসো নত্থি, পমুখে নিমিত্তপাসাণে ঠপেত্ৱা সম্মন্নিতব্বা. সচে এৱম্পি নপ্পহোতি, বহি নিব্বোদকপতনট্ঠানেপি নিমিত্তানি ঠপেত্ৱা সম্মন্নিতব্বা. এৱং সম্মতায পন সব্বং কুটিগেহং সীমট্ঠমেৱ হোতি.

চতুভিত্তিযলেণেপি বন্ধন্তেহি কুট্টং অকিত্তেত্ৱা পাসাণাৱ কিত্তেতব্বা, অন্তো ওকাসে অসতি পমুখেপি নিমিত্তানি ঠপেতব্বানি, এৱং লেণস্স অন্তো চ বহি চ সীমা হোতি.

উপৰিপাসাদেপি ভিত্তিং অকিত্তেত্ৱা অন্তোপাসাণে ঠপেত্ৱা সীমা সম্মন্নিতব্বা. সচে নপ্পহোতি, পমুখেপি পাসাণে ঠপেত্ৱা সম্মন্নিতব্বা. এৱং সম্মতা উপৰিপাসাদেযেৱ হোতি, হেট্ঠা ন ওতৰতি. সচে পন বহূসু থম্ভেসু তুলানং উপৰি কতপাসাদস্স হেট্ঠিমতলে কুট্টো যথা নিমিত্তানং অন্তো হোতি, এৱং উট্ঠহিত্ৱা তুলাৰুক্খেহি একসম্বন্ধো ঠিতো, হেট্ঠাপি ওতৰতি, একথম্ভপাসাদস্স পন উপৰিতলে বদ্ধা সীমা. সচে থম্ভমত্থকে একৱীসতিযা ভিক্খূনং ওকাসো হোতি, হেট্ঠা ওতৰতি. সচে পাসাদভিত্তিতো নিগ্গতেসু নিয্যূহকাদীসু পাসাণে ঠপেত্ৱা সীমং বন্ধন্তি, পাসাদভিত্তি অন্তোসীমায হোতি. হেট্ঠা পনস্সা ওতৰণানোতৰণং ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং.

হেট্ঠাপাসাদে কিত্তেন্তেহিপি ভিত্তি চ ৰুক্খত্থম্ভা চ ন কিত্তেতব্বা, ভিত্তিলগ্গে পন পাসাণত্থম্ভে কিত্তেতুং ৱট্টতি. এৱং কিত্তিতা সীমা হেট্ঠাপাসাদস্স পৰিযন্তথম্ভানং অন্তোযেৱ হোতি. সচে পন হেট্ঠাপাসাদস্স কুট্টো উপৰিমতলেন সম্বদ্ধো হোতি, উপৰিপাসাদম্পি অভিৰুহতি. সচে পাসাদস্স বহি নিব্বোদকপতনট্ঠানে নিমিত্তানি কৰোন্তি, সব্বো পাসাদো সীমট্ঠো হোতি.

পব্বতমত্থকে তলং হোতি একৱীসতিযা ভিক্খূনং ওকাসাৰহং, তত্থ পিট্ঠিপাসাণে ৱিয সীমং বন্ধন্তি, হেট্ঠাপব্বতেপি তেনেৱ পৰিচ্ছেদেন সীমা ওতৰতি. তালমূলকপব্বতেপি উপৰি সীমা বদ্ধা হেট্ঠা ওতৰতেৱ. যো পন ৱিতানসণ্ঠানো হোতি, উপৰি একৱীসতিযা ভিক্খূনং ওকাসো অত্থি, হেট্ঠা নত্থি, তস্সুপৰি বদ্ধা সীমা হেট্ঠা ন ওতৰতি. এৱং মুদিঙ্গসণ্ঠানো ৱা হোতু পণৱসণ্ঠানো ৱা, যস্স হেট্ঠা ৱা মজ্ঝে ৱা সীমপ্পমাণং নত্থি, তস্স উপৰি বদ্ধা সীমা হেট্ঠা ন ওতৰতি. যস্স পন দ্ৱে কূটানি আসন্নে ঠিতানি, একস্সপি উপৰি সীমপ্পমাণং নপ্পহোতি, তস্স কূটন্তৰং চিনিত্ৱা ৱা পূৰেত্ৱা ৱা একাবদ্ধং কত্ৱা উপৰি সীমা সম্মন্নিতব্বা. একো সপ্পফণসদিসো পব্বতো, তস্স উপৰি সীমপ্পমাণস্স অত্থিতায সীমং বন্ধন্তি, তস্স চে হেট্ঠা আকাসপব্ভাৰং হোতি, সীমা ন ওতৰতি. সচে পনস্স ৱেমজ্ঝে সীমপ্পমাণো সুসিৰপাসাণো হোতি, ওতৰতি, সো চ পাসাণো সীমট্ঠোযেৱ হোতি. অথাপিস্স হেট্ঠালেণস্স কুট্টো অগ্গকোটিং আহচ্চ তিট্ঠতি, ওতৰতি, হেট্ঠা চ উপৰি চ সীমাযেৱ হোতি. সচে পন হেট্ঠা উপৰিমস্স সীমাপৰিচ্ছেদস্স পাৰতো অন্তোলেণং হোতি, বহি সীমা ন ওতৰতি. অথাপি উপৰিমস্স সীমাপৰিচ্ছেদস্স ওৰতো বহি লেণং হোতি, অন্তো সীমা ন ওতৰতি. অথাপি উপৰি সীমাপৰিচ্ছেদো খুদ্দকো, হেট্ঠা লেণং মহন্তং সীমাপৰিচ্ছেদমতিক্কমিত্ৱা ঠিতং, সীমা উপৰিযেৱ হোতি, হেট্ঠা ন ওতৰতি. যদি পন লেণং খুদ্দকং সব্বপচ্ছিমসীমাপৰিমাণং, উপৰি সীমা মহতী নং অজ্ঝোত্থৰিত্ৱা ঠিতা, সীমা ওতৰতি. অথ লেণং অতিখুদ্দকং সীমপ্পমাণং ন হোতি, সীমা উপৰিযেৱ হোতি, হেট্ঠা ন ওতৰতি. সচে ততো উপড্ঢং ভিজ্জিত্ৱা পততি, সীমপ্পমাণং চেপি হোতি, বহি পতিতং অসীমা. অপতিতং পন যদি সীমপ্পমাণং, সীমা হোতিযেৱ.

খণ্ডসীমা চ নীচৱত্থুকা হোতি, তং পূৰেত্ৱা উচ্চৱত্থুকং কৰোন্তি, সীমাযেৱ. সীমায গেহং কৰোন্তি, সীমট্ঠকমেৱ হোতি. সীমায পোক্খৰণিং খণন্তি, সীমাযেৱ. ওঘো সীমামণ্ডলং ওত্থৰিত্ৱা গচ্ছতি, সীমামাড়কে অট্টং বন্ধিত্ৱা কম্মং কাতুং ৱট্টতি. সীমায হেট্ঠা উমঙ্গনদী হোতি, ইদ্ধিমা ভিক্খু তত্থ নিসীদতি. সচে সা নদী পঠমং গতা, সীমা পচ্ছা বদ্ধা, কম্মং ন কোপেতি. অথ পঠমং সীমা বদ্ধা, পচ্ছা নদী গতা, কম্মং কোপেতি, হেট্ঠাপথৱীতলে ঠিতো পন কোপেতিযেৱ.

সীমামাড়কে ৱটৰুক্খো হোতি, তস্স সাখা ৱা ততো নিগ্গতপাৰোহো ৱা মহাসীমায পথৱীতলং ৱা তত্থজাতৰুক্খাদীনি ৱা আহচ্চ তিট্ঠতি, মহাসীমং ৱা সোধেত্ৱা কম্মং কাতব্বং, তে ৱা সাখাপাৰোহা ছিন্দিত্ৱা বহিট্ঠকা কাতব্বা. অনাহচ্চ ঠিতসাখাদীসু আৰুড়্হভিক্খূ হত্থপাসং আনেতব্বা. এৱং মহাসীমায জাতৰুক্খস্স সাখা ৱা পাৰোহো ৱা ৱুত্তনযেনেৱ সীমামাড়কে পতিট্ঠাতি, ৱুত্তনযেনেৱ সীমং সোধেত্ৱা ৱা কম্মং কাতব্বং, তে ৱা সাখাপাৰোহা ছিন্দিত্ৱা বহিট্ঠকা কাতব্বা. সচে মাড়কে কম্মে কৰিযমানে কোচি ভিক্খু মাড়কস্স অন্তো পৱিসিত্ৱা ৱেহাসং ঠিতসাখায নিসীদতি, পাদা ৱাস্স ভূমিগতা হোন্তি, নিৱাসনপাৰুপনং ৱা ভূমিং ফুসতি, কম্মং কাতুং ন ৱট্টতি. পাদে পন নিৱাসনপাৰুপনঞ্চ উক্খিপাপেত্ৱা কাতুং কম্মং ৱট্টতি, ইদঞ্চ লক্খণং পুৰিমনযেপি ৱেদিতব্বং. অযং পন ৱিসেসো – তত্ৰ উক্খিপাপেত্ৱা কাতুং ন ৱট্টতি, হত্থপাসমেৱ আনেতব্বো. সচে অন্তোসীমতো পব্বতো অব্ভুগ্গচ্ছতি, তত্ৰট্ঠো ভিক্খু হত্থপাসং আনেতব্বো. ইদ্ধিযা অন্তোপব্বতং পৱিট্ঠেপি এসেৱ নযো. বজ্ঝমানা এৱ হি সীমা পমাণৰহিতং পদেসং ন ওতৰতি, বদ্ধায সীমায জাতং যং কিঞ্চি যত্থ কত্থচি একসম্বন্ধেন গতং সীমাসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতীতি.

তিযোজনপৰমং পন সীমং সম্মন্নন্তেন মজ্ঝে ঠত্ৱা যথা চতূসুপি দিসাসু দিযড্ঢদিযড্ঢযোজনং হোতি, এৱং সম্মন্নিতব্বা. সচে পন মজ্ঝে ঠত্ৱা একেকদিসতো তিযোজনং কৰোন্তি, ছযোজনং হোতীতি ন ৱট্টতি. চতুৰস্সং ৱা তিকোণং ৱা সম্মন্নন্তেন যথা কোণতো কোণং তিযোজনং হোতি, এৱং সম্মন্নিতব্বা. সচে হি যেন কেনচি পৰিযন্তেন কেসগ্গমত্তম্পি তিযোজনং অতিক্কামেতি, আপত্তিঞ্চ আপজ্জতি, সীমা চ অসীমা হোতি.

১৬৪. ‘‘ন, ভিক্খৱে, নদীপাৰসীমা সম্মন্নিতব্বা, যো সম্মন্নেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (মহাৱ. ১৪০) ৱচনতো নদীপাৰসীমা ন সম্মন্নিতব্বা. যত্ৰ পন ধুৱনাৱা ৱা ধুৱসেতু ৱা অভিমুখতিত্থেযেৱ অত্থি, এৱৰূপং নদীপাৰসীমং সম্মন্নিতুং ৱট্টতি. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, যত্থস্স ধুৱনাৱা ৱা ধুৱসেতু ৱা, এৱৰূপং নদীপাৰসীমং সম্মন্নিতু’’ন্তি হি ৱুত্তং. সচে ধুৱনাৱা ৱা ধুৱসেতু ৱা অভিমুখতিত্থে নত্থি, ঈসকং উদ্ধং অভিৰুহিত্ৱা অধো ৱা ওৰোহিত্ৱা অত্থি, এৱম্পি ৱট্টতি. কৰৱিকতিস্সত্থেৰো পন ‘‘গাৱুতমত্তব্ভন্তৰেপি ৱট্টতী’’তি আহ.

ইমঞ্চ পন নদীপাৰসীমং সম্মন্নন্তেন একস্মিঞ্চ তীৰে ঠত্ৱা উপৰিসোতে নদীতীৰে নিমিত্তং কিত্তেত্ৱা ততো পট্ঠায অত্তানং পৰিক্খিপন্তেন যত্তকং পৰিচ্ছেদং ইচ্ছতি, তস্স পৰিযোসানে অধোসোতেপি নদীতীৰে নিমিত্তং কিত্তেত্ৱা পৰতীৰে সম্মুখট্ঠানে নদীতীৰে নিমিত্তং কিত্তেতব্বং. ততো পট্ঠায যত্তকং পৰিচ্ছেদং ইচ্ছতি, তস্স ৱসেন যাৱ উপৰিসোতে পঠমং কিত্তিতনিমিত্তস্স সম্মুখা নদীতীৰে নিমিত্তং, তাৱ কিত্তেত্ৱা পচ্চাহৰিত্ৱা পঠমকিত্তিতনিমিত্তেন সদ্ধিং ঘটেতব্বং. অথ সব্বনিমিত্তানং অন্তো ঠিতে ভিক্খূ হত্থপাসগতে কত্ৱা কম্মৱাচায সীমা সম্মন্নিতব্বা. নদিযা ঠিতা অনাগতাপি কম্মং ন কোপেন্তি, সম্মুতিপৰিযোসানে ঠপেত্ৱা নদিং নিমিত্তানং অন্তো পৰতীৰে চ ওৰিমতীৰে চ একসীমা হোতি, নদী পন বদ্ধসীমাসঙ্খ্যং ন গচ্ছতি. ৱিসুং নদীসীমা এৱ হি সা.

সচে অন্তোনদিযং দীপকো হোতি, তং অন্তোসীমায কাতুকামেন পুৰিমনযেনেৱ অত্তনা ঠিততীৰে নিমিত্তানি কিত্তেত্ৱা দীপকস্স ওৰিমন্তে চ পাৰিমন্তে চ নিমিত্তং কিত্তেতব্বং. অথ পৰতীৰে নদিযা ওৰিমতীৰে নিমিত্তস্স সম্মুখট্ঠানে নিমিত্তং কিত্তেত্ৱা ততো পট্ঠায পুৰিমনযেনেৱ যাৱ উপৰিসোতে পঠমং কিত্তিতনিমিত্তস্স সম্মুখা নিমিত্তং, তাৱ কিত্তেতব্বং. অথ দীপকস্স পাৰিমন্তে চ ওৰিমন্তে চ নিমিত্তং কিত্তেত্ৱা পচ্চাহৰিত্ৱা পঠমং কিত্তিতনিমিত্তেন সদ্ধিং ঘটেতব্বং. অথ দ্ৱীসু তীৰেসু দীপকেসু চ ভিক্খূ সব্বে হত্থপাসগতে কত্ৱা কম্মৱাচায সীমা সম্মন্নিতব্বা, নদিযং ঠিতা অনাগচ্ছন্তাপি কম্মং ন কোপেন্তি, সম্মুতিপৰিযোসানে ঠপেত্ৱা নদিং নিমিত্তানং অন্তো তীৰদ্ৱযঞ্চ দীপকো চ একসীমা হোতি, নদী পন নদীসীমাযেৱ.

সচে পন দীপকো ৱিহাৰসীমাপৰিচ্ছেদতো উদ্ধং ৱা অধো ৱা অধিকতৰো হোতি, অথ ৱিহাৰসীমাপৰিচ্ছেদনিমিত্তস্স উজুকমেৱ সম্মুখীভূতে দীপকস্স ওৰিমন্তে নিমিত্তং কিত্তেত্ৱা ততো পট্ঠায দীপকসিখৰং পৰিক্খিপন্তেন পুন দীপকস্স ওৰিমন্তে নিমিত্তসম্মুখে পাৰিমন্তে নিমিত্তং কিত্তেতব্বং. ততো পৰং পুৰিমনযেনেৱ পৰতীৰে সম্মুখনিমিত্তমাদিং কত্ৱা পৰতীৰে নিমিত্তানি চ দীপকস্স পাৰিমন্তওৰিমন্তে নিমিত্তানি চ কিত্তেত্ৱা পঠমকিত্তিতনিমিত্তেন সদ্ধিং ঘটনা কাতব্বা. এৱং কিত্তেত্ৱা সম্মতা সীমা পব্বতসণ্ঠানা হোতি. সচে পন দীপকো ৱিহাৰসীমাপৰিচ্ছেদতো উদ্ধম্পি অধোপি অধিকতৰো হোতি, পুৰিমনযেনেৱ দীপকস্স উভোপি সিখৰানি পৰিক্খিপিত্ৱা নিমিত্তানি কিত্তেন্তেন নিমিত্তঘটনা কাতব্বা. এৱং কিত্তেত্ৱা সম্মতা সীমা মুদিঙ্গসণ্ঠানা হোতি. সচে দীপকো ৱিহাৰসীমাপৰিচ্ছেদস্স অন্তো খুদ্দকো হোতি, সব্বপঠমেন নযেন দীপকে নিমিত্তানি কিত্তেতব্বানি. এৱং কিত্তেত্ৱা সম্মতা সীমা পণৱসণ্ঠানা হোতি. এৱং তাৱ সীমাবন্ধনং ৱেদিতব্বং.

১৬৫. এৱং বদ্ধা পন সীমা কদা অসীমা হোতীতি? যদা সঙ্ঘো সীমং সমূহনতি, তদা অসীমা হোতি. কথং পনেসা সমূহনিতব্বাতি? ‘‘সীমং, ভিক্খৱে, সম্মন্নন্তেন পঠমং সমানসংৱাসসীমা সম্মন্নিতব্বা, পচ্ছা তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসো সম্মন্নিতব্বো. সীমং, ভিক্খৱে, সমূহনন্তেন পঠমং তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসো সমূহন্তব্বো, পচ্ছা সমানসংৱাসসীমা সমূহন্তব্বা’’তি ৱচনতো পঠমং অৱিপ্পৱাসো সমূহনিতব্বো, পচ্ছা সীমা সমূহনিতব্বাতি. কথং? ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যো সো সঙ্ঘেন তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসো সম্মতো, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো তং তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসং সমূহনেয্য, এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যো সো সঙ্ঘেন তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসো সম্মতো, সঙ্ঘো তং তিচীৰেন অৱিপ্পৱাসং সমূহনতি. যস্সাযস্মতো খমতি এতস্স তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসস্স সমুগ্ঘাতো, সো তুণ্হস্স. যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘সমূহতো সো সঙ্ঘেন তিচীৱৰেন অৱিপ্পৱাসো, খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি (মহাৱ. ১৪৫) –

এৱং তাৱ অৱিপ্পৱাসো সমূহনিতব্বো.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যা সা সঙ্ঘেন সীমা সম্মতা সমানসংৱাসা একূপোসথা, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো তং সীমং সমূহনেয্য সমানসংৱাসং একূপোসথং, এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো, যা সা সঙ্ঘেন সীমা সম্মতা সমানসংৱাসা একূপোসথা, সঙ্ঘো তং সীমং সমূহনতি সমানসংৱাসং একূপোসথং. যস্সাযস্মতো খমতি এতিস্সা সীমায সমানসংৱাসায একূপোসথায সমুগ্ঘাতো, সো তুণ্হস্স. যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘সমূহতা সা সীমা সঙ্ঘেন সমানসংৱাসা একূপোসথা, খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি (মহাৱ. ১৪৬) –

এৱং সীমা সমূহনিতব্বা.

সমূহনন্তেন পন ভিক্খুনা ৱত্তং জানিতব্বং. তত্ৰিদং ৱত্তং (মহাৱ. অট্ঠ. ১৪৪) – খণ্ডসীমায ঠত্ৱা অৱিপ্পৱাসসীমা ন সমূহন্তব্বা, তথা অৱিপ্পৱাসসীমায ঠত্ৱা খণ্ডসীমাপি. খণ্ডসীমায পন ঠিতেন খণ্ডসীমাৱ সমূহনিতব্বা, তথা ইতৰায ঠিতেন ইতৰা. সীমং নাম দ্ৱীহি কাৰণেহি সমূহনন্তি পকতিযা খুদ্দকং পুন আৱাসৱড্ঢনত্থায মহতিং ৱা কাতুং, পকতিযা মহতিং পুন অঞ্ঞেসং ৱিহাৰোকাসদানত্থায খুদ্দকং ৱা কাতুং. তত্থ সচে খণ্ডসীমঞ্চ অৱিপ্পৱাসসীমঞ্চ জানন্তি, সমূহনিতুঞ্চেৱ বন্ধিতুঞ্চ সক্খিস্সন্তি. খণ্ডসীমং পন জানন্তা অৱিপ্পৱাসং অজানন্তাপি সমূহনিতুঞ্চেৱ বন্ধিতুঞ্চ সক্খিস্সন্তি. খণ্ডসীমং অজানন্তা অৱিপ্পৱাসংযেৱ জানন্তা চেতিযঙ্গণবোধিযঙ্গণউপওসথাগাৰাদীসু নিৰাসঙ্কট্ঠানেসু ঠত্ৱা অপ্পেৱ নাম সমূহনিতুং সক্খিস্সন্তি, পটিবন্ধিতুং পন ন সক্খিস্সন্তেৱ. সচে বন্ধেয্যুং, সীমাসম্ভেদং কত্ৱা ৱিহাৰং অৱিহাৰং কৰেয্যুং, তস্মা ন সমূহনিতব্বা. যে পন উভোপি ন জানন্তি, তে নেৱ সমূহনিতুং, ন বন্ধিতুং সক্খিস্সন্তি. অযঞ্হি সীমা নাম কম্মৱাচায ৱা অসীমা হোতি সাসনন্তৰধানেন ৱা, ন চ সক্কা সীমং অজানন্তেহি কম্মৱাচা কাতুং, তস্মা ন সমূহনিতব্বা, সাধুকং পন ঞত্ৱাযেৱ সমূহনিতব্বা চেৱ বন্ধিতব্বা চাতি. অযং তাৱ বদ্ধসীমায ৱিনিচ্ছযো.

১৬৬. অবদ্ধসীমা পন গামসীমা সত্তব্ভন্তৰসীমা উদকুক্খেপসীমাতি তিৱিধা. তত্থ যাৱতা একং গামখেত্তং, অযং গামসীমা নাম, গামগ্গহণেন চেত্থ (মহাৱ. অট্ঠ. ১৪৭) নগৰম্পি নিগমম্পি গহিতমেৱ হোতি. তত্থ যত্তকে পদেসে তস্স তস্স গামস্স গামভোজকা বলিং লভন্তি, সো পদেসো অপ্পো ৱা হোতু মহন্তো ৱা, গামসীমাত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি. নগৰনিগমসীমাসুপি এসেৱ নযো. যম্পি একস্মিংযেৱ গামখেত্তে একং পদেসং ‘‘অযং ৱিসুংগামো হোতূ’’তি পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা ৰাজা কস্সচি দেতি, সোপি ৱিসুংগামসীমা হোতিযেৱ, তস্মা সা চ ইতৰা চ পকতিগামনগৰনিগমসীমা বদ্ধসীমাসদিসাযেৱ হোন্তি, কেৱলং পন তিচীৱৰৱিপ্পৱাসপৰিহাৰং ন লভন্তি.

অগামকে পন অৰঞ্ঞে সমন্তা সত্তব্ভন্তৰা সত্তব্ভন্তৰসীমা নাম. তত্থ অগামকং নাম অৰঞ্ঞং ৱিঞ্ঝাটৱীআদীসু ৱা সমুদ্দমজ্ঝে ৱা মচ্ছবন্ধানং অগমনপথে দীপকেসু লব্ভতি. সমন্তা সত্তব্ভন্তৰাতি মজ্ঝে ঠিতানং সব্বদিসাসু সত্তব্ভন্তৰা ৱিনিব্বেধেন চুদ্দস হোন্তি. তত্থ একং অব্ভন্তৰং অট্ঠৱীসতিহত্থপ্পমাণং হোতি. অযঞ্চ সীমা পৰিসৱসেন ৱড্ঢতি, তস্মা সমন্তা পৰিসপৰিযন্ততো পট্ঠায অব্ভন্তৰপৰিচ্ছেদো কাতব্বো. সচে পন দ্ৱে সঙ্ঘা ৱিসুং উপোসথং কৰোন্তি, দ্ৱিন্নং সত্তব্ভন্তৰানং অন্তৰে অঞ্ঞমেকং অব্ভন্তৰং উপচাৰত্থায ঠপেতব্বং.

১৬৭. যা পনেসা ‘‘সব্বা, ভিক্খৱে, নদী অসীমা, সব্বো সমুদ্দো অসীমো, সব্বো জাতস্সৰো অসীমো’’তি (মহাৱ. ১৪৭) এৱং নদীআদীনং বদ্ধসীমভাৱং পটিক্খিপিত্ৱা পুন ‘‘নদিযা ৱা, ভিক্খৱে, সমুদ্দে ৱা জাতস্সৰে ৱা যং মজ্ঝিমস্স পুৰিসস্স সমন্তা উদকুক্খেপা, অযং তত্থ সমানসংৱাসা একূপোসথা’’তি (মহাৱ. ১৪৭) ৱুত্তা, অযং উদকুক্খেপসীমা নাম. তত্থ নদী নদীনিমিত্তে ৱুত্তলক্খণাৱ, সমুদ্দোপি পাকটোযেৱ. যো পন যেন কেনচি খণিত্ৱা অকতো সযংজাতো সোব্ভো সমন্ততো আগতেন উদকেন পূৰিতো তিট্ঠতি, যত্থ নদিযং ৱুত্তপ্পকাৰে ৱস্সকালে উদকং সন্তিট্ঠতি, অযং জাতস্সৰো নাম. যোপি নদিং ৱা সমুদ্দং ৱা ভিন্দিত্ৱা নিক্খন্তউদকেন খতো সোব্ভো এতং লক্খণং পাপুণাতি, অযম্পি জাতস্সৰোযেৱ. এতেসু নদীআদীসু যং ঠানং থামমজ্ঝিমস্স পুৰিসস্স সমন্ততো উদকুক্খেপেন পৰিচ্ছিন্নং, অযং উদকুক্খেপসীমা নাম.

কথং পন উদকুক্খেপো কাতব্বোতি? যথা অক্খধুত্তা দাৰুগুড়ং খিপন্তি, এৱং উদকং ৱা ৱালুকং ৱা হত্থেন গহেত্ৱা থামমজ্ঝিমেন পুৰিসেন সব্বথামেন খিপিতব্বং. যত্থ এৱং খিত্তং উদকং ৱা ৱালুকা ৱা পততি, অযমেকো উদকুক্খেপো, তস্স অন্তোহত্থপাসং ৱিজহিত্ৱা ঠিতো কম্মং কোপেতি. যাৱ পৰিসা ৱড্ঢতি, তাৱ সীমাপি ৱড্ঢতি, পৰিসপৰিযন্ততো উদকুক্খেপোযেৱ পমাণং, অযং পন এতেসং নদীআদীনং অন্তোযেৱ লব্ভতি, ন বহি. তস্মা নদিযা ৱা জাতস্সৰে ৱা যত্তকং পদেসং পকতিৱস্সকালে চতূসু মাসেসু উদকং ওত্থৰতি, সমুদ্দে যস্মিং পদেসে পকতিৱীচিযো ওসৰিত্ৱা সণ্ঠহন্তি, ততো পট্ঠায কপ্পিযভূমি, তত্থ ঠত্ৱা উপোসথাদিকম্মং কাতুং ৱট্টতি, দুব্বুট্ঠিকালে ৱা গিম্হে ৱা নদীজাতস্সৰেসু সুক্খেসুপি সা এৱ কপ্পিযভূমি. সচে পন সুক্খে জাতস্সৰে ৱাপিং ৱা খণন্তি, ৱপ্পং ৱা কৰোন্তি, তং ঠানং গামখেত্তং হোতি. যা পনেসা ‘‘কপ্পিযভূমী’’তি ৱুত্তা, ততো বহি উদকুক্খেপসীমা ন গচ্ছতি, অন্তো গচ্ছতি, তস্মা তেসং অন্তো পৰিসপৰিযন্ততো পট্ঠায সমন্তা উদকুক্খেপপৰিচ্ছেদো কাতব্বো, অযমেত্থ সঙ্খেপো.

অযং পন ৱিত্থাৰো – সচে নদী নাতিদীঘা হোতি, পভৱতো পট্ঠায যাৱ মুখদ্ৱাৰা সব্বত্থ সঙ্ঘো নিসীদতি, উদকুক্খেপসীমায কম্মং নত্থি, সকলাপি নদী এতেসংযেৱ ভিক্খূনং পহোতি. যং পন মহাসুমত্থেৰেন ৱুত্তং ‘‘যোজনং পৱত্তমানাযেৱ নদী, তত্ৰাপি উপৰি অড্ঢযোজনং পহায হেট্ঠা অড্ঢযোজনে কম্মং কাতুং ৱট্টতী’’তি, তং মহাপদুমত্থেৰেনেৱ পটিক্খিত্তং. ভগৱতা হি ‘‘তিমণ্ডলং পটিচ্ছাদেত্ৱা যত্থ কত্থচি উত্তৰন্তিযা ভিক্খুনিযা অন্তৰৱাসকো তেমিযতী’’তি (পাচি. ৬৯২) ইদং নদিযা পমাণং ৱুত্তং, ন যোজনং ৱা অড্ঢযোজনং ৱা, তস্মা যা ইমস্স সুত্তস্স ৱসেন পুব্বে ৱুত্তলক্খণা নদী, তস্সা পভৱতো পট্ঠায সঙ্ঘকম্মং কাতুং ৱট্টতি. সচে পনেত্থ বহূ ভিক্খূ ৱিসুং ৱিসুং কম্মং কৰোন্তি, সব্বেহি অত্তনো চ অঞ্ঞেসঞ্চ উদকুক্খেপপৰিচ্ছেদস্স অন্তৰা অঞ্ঞো উদকুক্খেপো সীমন্তৰিকত্থায ঠপেতব্বো, ততো অধিকং ৱট্টতিযেৱ, ঊনং পন ন ৱট্টতীতি ৱুত্তং. জাতস্সৰসমুদ্দেপি এসেৱ নযো.

নদিযা পন ‘‘কম্মং কৰিস্সামা’’তি গতেহি সচে নদী পৰিপুণ্ণা হোতি সমতিত্তিকা, উদকসাটিকং নিৱাসেত্ৱা অন্তোনদিযংযেৱ কম্মং কাতব্বং. সচে ন সক্কোন্তি, নাৱাযপি ঠত্ৱা কাতব্বং. গচ্ছন্তিযা পন নাৱায কাতুং ন ৱট্টতি. কস্মা? উদকুক্খেপমত্তমেৱ হি সীমা. তং নাৱা সীঘমেৱ অতিক্কমতি, এৱং সতি অঞ্ঞিস্সা সীমায ঞত্তি, অঞ্ঞিস্সা অনুসাৱনা হোতি, তস্মা নাৱং অৰিত্তেন ৱা ঠপেত্ৱা পাসাণে ৱা লম্বেত্ৱা অন্তোনদিযং জাতৰুক্খে ৱা বন্ধিত্ৱা কম্মং কাতব্বং. অন্তোনদিযং বদ্ধঅট্টকেপি অন্তোনদিযং জাতৰুক্খেপি ঠিতেহি কাতুং ৱট্টতি. সচে পন ৰুক্খস্স সাখা ৱা ততো নিক্খন্তপাৰোহো ৱা বহিনদীতীৰে ৱিহাৰসীমায ৱা গামসীমায ৱা পতিট্ঠিতো, সীমং ৱা সোধেত্ৱা সাখং ৱা ছিন্দিত্ৱা কম্মং কাতব্বং. বহিনদীতীৰে জাতৰুক্খস্স অন্তোনদিযং পৱিট্ঠসাখায ৱা পাৰোহে ৱা নাৱং বন্ধিত্ৱা কম্মং কাতুং ন ৱট্টতি, কৰোন্তেহি সীমা ৱা সোধেতব্বা, ছিন্দিত্ৱা ৱাস্স বহিপতিট্ঠিতভাৱো নাসেতব্বো. নদীতীৰে পন খাণুকং কোট্টেত্ৱা তত্থ বদ্ধনাৱায ন ৱট্টতিযেৱ. নদিযং সেতুং কৰোন্তি, সচে অন্তোনদিযংযেৱ সেতু চ সেতুপাদা চ হোন্তি, সেতুম্হি ঠিতেহি কম্মং কাতুং ৱট্টতি. সচে পন সেতু ৱা সেতুপাদা ৱা বহিতীৰে পতিট্ঠিতা, কম্মং কাতুং ন ৱট্টতি, সীমং সোধেত্ৱা কাতব্বং. অথ সেতুপাদা অন্তো, সেতু পন উভিন্নম্পি তীৰানং উপৰিআকাসে ঠিতো, ৱট্টতি.

অন্তোনদিযং পাসাণো ৱা দীপকো ৱা হোতি, তত্থ যত্তকং পদেসং পুব্বে ৱুত্তপ্পকাৰে পকতিৱস্সকালে ৱস্সানস্স চতূসু মাসেসু উদকং ওত্থৰতি, সো নদীসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি. অতিৱুট্ঠিকালে ওঘেন ওত্থতোকাসো ন গহেতব্বো. সো হি গামসীমাসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি. নদিতো মাতিকং নীহৰন্তা নদিযং আৱৰণং কৰোন্তি, তং চে ওত্থৰিত্ৱা ৱা ৱিনিব্বিজ্ঝিত্ৱা ৱা উদকং গচ্ছতি, সব্বত্থ পৱত্তনট্ঠানে কম্মং কাতুং ৱট্টতি. সচে পন আৱৰণেন ৱা কোট্টকবন্ধনেন ৱা সোতং পচ্ছিন্দতি, উদকং নপ্পৱত্ততি, অপ্পৱত্তনট্ঠানে কাতুং ন ৱট্টতি, আৱৰণমত্তকেপি কাতুং ন ৱট্টতি. সচে কোচি আৱৰণপ্পদেসো পুব্বে ৱুত্তপাসাণদীপকপ্পদেসো ৱিয উদকেন অজ্ঝোত্থৰীযতি, তত্থ ৱট্টতি. সো হি নদীসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি. নদিং ৱিনাসেত্ৱা তড়াকং কৰোন্তি, হেট্ঠা পাড়িবদ্ধা উদকং আগন্ত্ৱা তড়াকং পূৰেত্ৱা তিট্ঠতি, এত্থ কম্মং কাতুং ন ৱট্টতি, উপৰি পৱত্তনট্ঠানে হেট্ঠা চ ছড্ডিতোদকং নদিং ওতৰিত্ৱা সন্দনট্ঠানতো পট্ঠায ৱট্টতি. দেৱে অৱস্সন্তে হেমন্তগিম্হেসু ৱা সুক্খনদিযাপি ৱট্টতি, নদিতো নীহটমাতিকায ন ৱট্টতি. সচে সা কালন্তৰেন ভিজ্জিত্ৱা নদী হোতি, ৱট্টতি. কাচি নদী উপ্পতিত্ৱা গামনিগমসীমং ওত্থৰিত্ৱা পৱত্ততি, নদীযেৱ হোতি, কম্মং কাতুং ৱট্টতি. সচে পন ৱিহাৰসীমং ওত্থৰতি, ৱিহাৰসীমাত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি.

সমুদ্দেপি কম্মং কৰোন্তেহি যং পদেসং উদ্ধং ৱড্ঢনউদকং ৱা পকতিৱীচি ৱা ৱেগেন আগন্ত্ৱা ওত্থৰতি, তত্থ কাতুং ন ৱট্টতি. যস্মিং পন পদেসে পকতিৱীচিযো ওসৰিত্ৱা সণ্ঠহন্তি, সো উদকন্ততো পট্ঠায অন্তো সমুদ্দো নাম, তত্থ ঠিতেহি কম্মং কাতব্বং. সচে ঊমিৱেগো বাধতি, নাৱায ৱা অট্টকে ৱা ঠত্ৱা কাতব্বং. তেসু ৱিনিচ্ছযো নদিযং ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বো. সমুদ্দে পিট্ঠিপাসাণো হোতি, তং কদাচি ঊমিযো আগন্ত্ৱা ওত্থৰন্তি, কদাচি ন ওত্থৰন্তি, তত্থ কম্মং কাতুং ন ৱট্টতি. সো হি গামসীমাসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি. সচে পন ৱীচীসু আগতাসুপি অনাগতাসুপি পকতিউদকেনেৱ ওত্থৰীযতি, ৱট্টতি. দীপকো ৱা পব্বতো ৱা হোতি, সো চে দূৰে হোতি মচ্ছবন্ধানং অগমনপথে, অৰঞ্ঞসীমাসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি. তেসং গমনপৰিযন্তস্স ওৰতো পন গামসীমাসঙ্খ্যং গচ্ছতি, তত্থ গামসীমং অসোধেত্ৱা কম্মং কাতুং ন ৱট্টতি. সমুদ্দো গামসীমং ৱা নিগমসীমং ৱা ওত্থৰিত্ৱা তিট্ঠতি, সমুদ্দোৱ হোতি, তত্থ কম্মং কাতুং ৱট্টতি. সচে পন ৱিহাৰসীমং ওত্থৰতি, ৱিহাৰসীমাত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি.

জাতস্সৰে কম্মং কৰোন্তেহি যত্থ পুব্বে ৱুত্তপ্পকাৰে ৱস্সকালে ৱস্সে পচ্ছিন্নমত্তে পিৱিতুং ৱা হত্থপাদে ৱা ধোৱিতুং উদকং ন হোতি, সুক্খতি, অযং ন জাতস্সৰো, গামখেত্তসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি, তত্থ কম্মং ন কাতব্বং. যত্থ পন ৱুত্তপ্পকাৰে ৱস্সকালে উদকং সন্তিট্ঠতি, অযমেৱ জাতস্সৰো. তস্স যত্তকে পদেসে ৱস্সানং চাতুমাসে উদকং তিট্ঠতি, তত্থ কম্মং কাতুং ৱট্টতি. সচে গম্ভীৰং উদকং, অট্টকং বন্ধিত্ৱা তত্থ ঠিতেহিপি জাতস্সৰস্স অন্তোজাতৰুক্খম্হি বদ্ধঅট্টকেপি কাতুং ৱট্টতি. পিট্ঠিপাসাণদীপকেসু পনেত্থ নদিযং ৱুত্তসদিসোৱ ৱিনিচ্ছযো. সমৱস্সদেৱকালে পহোনকজাতস্সৰো পন চেপি দুব্বুট্ঠিককালে ৱা গিম্হহেমন্তেসু ৱা সুক্খতি, নিৰুদকো হোতি, তত্থ সঙ্ঘকম্মং কাতুং ৱট্টতি. যং অন্ধকট্ঠকথাযং ৱুত্তং ‘‘সব্বো জাতস্সৰো সুক্খো অনোদকো গামখেত্তংযেৱ ভজতী’’তি, তং ন গহেতব্বং. সচে পনেত্থ উদকত্থায আৱাটং ৱা পোক্খৰণীআদীনি ৱা খণন্তি, তং ঠানং অজাতস্সৰো হোতি, গামসীমাসঙ্খ্যং গচ্ছতি. লাবুতিপুসকাদিৱপ্পে কতেপি এসেৱ নযো. সচে পন নং পূৰেত্ৱা থলং ৱা কৰোন্তি, একস্মিং দিসাভাগে পাড়িং বন্ধিত্ৱা সব্বমেৱ নং মহাতড়াকং ৱা কৰোন্তি, সব্বোপি অজাতস্সৰো হোতি, গামসীমাসঙ্খ্যং গচ্ছতি. লোণীপি জাতস্সৰসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি. ৱস্সিকে চত্তাৰো মাসে উদকট্ঠানোকাসে কম্মং কাতুং ৱট্টতীতি. অযং অবদ্ধসীমায ৱিনিচ্ছযো.

ইতি পাড়িমুত্তকৱিনযৱিনিচ্ছযসঙ্গহে

সীমাৱিনিচ্ছযকথা সমত্তা.