২. পৰিক্খাৰৱিনিচ্ছযকথা

৬. পৰিক্খাৰোতি সমণপৰিক্খাৰো. তত্ৰাযং কপ্পিযাকপ্পিযপৰিক্খাৰৱিনিচ্ছযো (পাৰা. অট্ঠ. ১.৮৫) – কেচি তালপণ্ণচ্ছত্তং অন্তো ৱা বহি ৱা পঞ্চৱণ্ণেন সুত্তেন সিব্বিত্ৱা ৱণ্ণমট্ঠং কৰোন্তি, তং ন ৱট্টতি. একৱণ্ণেন পন নীলেন ৱা পীতকেন ৱা যেন কেনচি সুত্তেন অন্তো ৱা বহি ৱা সিব্বিতুং, ছত্তদণ্ডগ্গাহকং সলাকপঞ্জৰং ৱা ৱিনন্ধিতুং ৱট্টতি, তঞ্চ খো থিৰকৰণত্থং ৱট্টতি, ন ৱণ্ণমট্ঠত্থায. ছত্তপণ্ণেসু মকৰদন্তকং ৱা অড্ঢচন্দকং ৱা ছিন্দিতুং ন ৱট্টতি. ছত্তদণ্ডে গেহত্থম্ভেসু ৱিয ঘটকো ৱা ৱাড়ৰূপকং ৱা ন ৱট্টতি. সচেপি সব্বত্থ আৰগ্গেন লেখা দিন্না হোতি, সাপি ন ৱট্টতি. ঘটকং ৱা ৱাড়ৰূপকং ৱা ভিন্দিত্ৱা ধাৰেতব্বং, লেখাপি ঘংসিত্ৱা ৱা অপনেতব্বা, সুত্তকেন ৱা দণ্ডো ৱেঠেতব্বো. দণ্ডবুন্দে পন অহিচ্ছত্তকসণ্ঠানং ৱট্টতি. ৱাতপ্পহাৰেন অচলনত্থং ছত্তমণ্ডলিকং ৰজ্জুকেহি গাহেত্ৱা দণ্ডে বন্ধন্তি, তস্মিং বন্ধনট্ঠানে ৱলযমিৱ উক্কিৰিত্ৱা লেখং ঠপেন্তি, সা ৱট্টতি.

৭. চীৱৰমণ্ডনত্থায নানাসুত্তকেহি সতপদিসদিসং সিব্বন্তা আগন্তুকপট্টং ঠপেন্তি, অঞ্ঞম্পি যং কিঞ্চি সূচিকম্মৱিকাৰং কৰোন্তি, পট্টমুখে ৱা পৰিযন্তে ৱা ৱেণিং ৱা সঙ্খলিকং ৱা মুগ্গৰং ৱা এৱমাদি সব্বং ন ৱট্টতি, পকতিসূচিকম্মমেৱ ৱট্টতি. গণ্ঠিকপট্টকঞ্চ পাসকপট্টকঞ্চ অট্ঠকোণম্পি সোড়সকোণম্পি কৰোন্তি, তত্থ অগ্ঘিযগযমুগ্গৰাদীনি দস্সেন্তি, কক্কটক্খীনি উক্কিৰন্তি, সব্বং ন ৱট্টতি, চতুকোণমেৱ ৱট্টতি, কোণসুত্তপীড়কা চ চীৱৰে ৰত্তে দুৱিঞ্ঞেয্যৰূপা ৱট্টন্তি. কঞ্জিকপিট্ঠখলিঅঅলকাদীসু চীৱৰং পক্খিপিতুং ন ৱট্টতি, চীৱৰকম্মকালে পন হত্থমলসূচিমলাদীনং ধোৱনত্থং কিলিট্ঠকালে চ ধোৱনত্থং ৱট্টতি, গন্ধং ৱা লাখং ৱা তেলং ৱা ৰজনে পক্খিপিতুং ন ৱট্টতি.

ৰজনেসু চ হলিদ্দিং ঠপেত্ৱা সব্বং মূলৰজনং ৱট্টতি, মঞ্জিট্ঠিঞ্চ তুঙ্গহাৰঞ্চ ঠপেত্ৱা সব্বং খন্ধৰজনং ৱট্টতি. তুঙ্গহাৰো নাম একো সকণ্টকৰুক্খো, তস্স হৰিতালৱণ্ণং খন্ধৰজনং হোতি. লোদ্দঞ্চ কণ্ডুলঞ্চ ঠপেত্ৱা সব্বং তচৰজনং ৱট্টতি. অল্লিপত্তঞ্চ নীলিপত্তঞ্চ ঠপেত্ৱা সব্বং পত্তৰজনং ৱট্টতি. গিহিপৰিভুত্তকং পন অল্লিপত্তেন একৱাৰং ৰজিতুং ৱট্টতি. কিংসুকপুপ্ফঞ্চ কুসুম্ভপুপ্ফঞ্চ ঠপেত্ৱা সব্বং পুপ্ফৰজনং ৱট্টতি. ফলৰজনে পন ন কিঞ্চি ন ৱট্টতি (মহাৱ. অট্ঠ. ৩৪৪).

৮. চীৱৰং ৰজিত্ৱা সঙ্খেন ৱা মণিনা ৱা যেন কেনচি ন ঘট্টেতব্বং, ভূমিযং জাণুকানি নিহন্ত্ৱা হত্থেহি গহেত্ৱা দোণিযম্পি ন ঘংসিতব্বং. দোণিযং ৱা ফলকে ৱা ঠপেত্ৱা অন্তে গাহাপেত্ৱা হত্থেন পহৰিতুং পন ৱট্টতি, তম্পি মুট্ঠিনা ন কাতব্বং. পোৰাণকত্থেৰা পন দোণিযম্পি ন ঠপেসুং. একো চীৱৰং গহেত্ৱা তিট্ঠতি, অপৰো হত্থে কত্ৱা হত্থেন পহৰতি. চীৱৰস্স কণ্ণসুত্তকং ন ৱট্টতি, ৰজিতকালে ছিন্দিতব্বং. যং পন ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, কণ্ণসুত্তক’’ন্তি (মহাৱ. ৩৪৪) এৱং অনুঞ্ঞাতং, তং অনুৱাতে পাসকং কত্ৱা বন্ধিতব্বং ৰজনকালে লগ্গনত্থায. গণ্ঠিকেপি সোভাকৰণত্থং লেখা ৱা পীড়কা ৱা ন ৱট্টতি, নাসেত্ৱা পৰিভুঞ্জিতব্বং.

৯. পত্তে ৱা থালকে ৱা আৰগ্গেন লেখং কৰোন্তি অন্তো ৱা বহি ৱা, ন ৱট্টতি. পত্তং ভমং আৰোপেত্ৱা মজ্জিত্ৱা পচন্তি ‘‘মণিৱণ্ণং কৰিস্সামা’’তি, ন ৱট্টতি, তেলৱণ্ণো পন ৱট্টতি. পত্তমণ্ডলে ভিত্তিকম্মং ন ৱট্টতি, মকৰদন্তকং পন ৱট্টতি.

ধমকৰণছত্তকস্স উপৰি ৱা হেট্ঠা ৱা ধমকৰণকুচ্ছিযং ৱা লেখা ন ৱট্টতি, ছত্তমুখৱট্টিযং পনস্স লেখা ৱট্টতি.

১০. কাযবন্ধনস্স সোভনত্থং তহিং তহিং দিগুণং সুত্তং কোট্টেন্তি, কক্কটক্খীনি উট্ঠাপেন্তি, ন ৱট্টতি, উভোসু পন অন্তেসু দসামুখস্স থিৰভাৱায দিগুণং কোট্টেতুং ৱট্টতি. দসামুখে পন ঘটকং ৱা মকৰমুখং ৱা দেড্ডুভসীসং ৱা যং কিঞ্চি ৱিকাৰৰূপং কাতুং ন ৱট্টতি, তত্থ তত্থ অচ্ছীনি দস্সেত্ৱা মালাকম্মাদীনি ৱা কত্ৱা কোট্টিতকাযবন্ধনম্পি ন ৱট্টতি, উজুকমেৱ পন মচ্ছকণ্টকং ৱা খজ্জূৰিপত্তকং ৱা মট্ঠকপট্টিকং ৱা কত্ৱা কোট্টেতুং ৱট্টতি. কাযবন্ধনস্স দসা একা ৱট্টতি, দ্ৱে তীণি চত্তাৰিপি ৱট্টন্তি, ততো পৰং ন ৱট্টন্তি. ৰজ্জুককাযবন্ধনং একমেৱ ৱট্টতি, পামঙ্গসণ্ঠানং পন একম্পি ন ৱট্টতি, দসা পন পামঙ্গসণ্ঠানাপি ৱট্টতি, বহুৰজ্জুকে একতো কত্ৱা একেন নিৰন্তৰং ৱেঠেত্ৱা কতং বহুৰজ্জুকন্তি ন ৱত্তব্বং, তং ৱট্টতি.

কাযবন্ধনৱিধে অট্ঠমঙ্গলাদিকং যং কিঞ্চি ৱিকাৰৰূপং ন ৱট্টতি, পৰিচ্ছেদলেখামত্তং ৱট্টতি. ৱিধকস্স উভোসু অন্তেসু থিৰকৰণত্থায ঘটকং কৰোন্তি, অযম্পি ৱট্টতি.

১১. অঞ্জনিযং ইত্থিপুৰিসচতুপ্পদসকুণৰূপং ৱা মালাকম্মলতাকম্মমকৰদন্তকগোমুত্তকঅড্ঢচন্দকাদিভেদং ৱা ৱিকাৰৰূপং ন ৱট্টতি, ঘংসিত্ৱা ৱা ভিন্দিত্ৱা ৱা যথা ৱা ন পঞ্ঞাযতি, তথা সুত্তকেন ৱেঠেত্ৱা ৱড়ঞ্জেতব্বা. উজুকমেৱ পন চতুৰংসা ৱা অট্ঠংসা ৱা সোড়সংসা ৱা অঞ্জনী ৱট্টতি. হেট্ঠতোপিস্সা দ্ৱে ৱা তিস্সো ৱা ৱট্টলেখাযো ৱট্টন্তি, গীৱাযম্পিস্সা পিধানকবন্ধনত্থং একা ৱট্টলেখা ৱট্টতি.

অঞ্জনীসলাকাযপি ৱণ্ণমট্ঠকম্মং ন ৱট্টতি, অঞ্জনীথৱিকাযপি যং কিঞ্চি নানাৱণ্ণেন সুত্তেন ৱণ্ণমট্ঠকম্মং ন ৱট্টতি. এসেৱ নযো কুঞ্চিককোসকেপি. কুঞ্চিকায ৱণ্ণমট্ঠকম্মং ন ৱট্টতি, তথা সিপাটিকায. একৱণ্ণসুত্তেন পন যেন কেনচি যং কিঞ্চি সিব্বিতুং ৱট্টতি.

১২. আৰকণ্টকেপি ৱট্টমণিকং ৱা অঞ্ঞং ৱা ৱণ্ণমট্ঠং ন ৱট্টতি, গীৱাযং পন পৰিচ্ছেদলেখা ৱট্টতি. পিপ্ফলিকেপি মণিকং ৱা পীড়কং ৱা যং কিঞ্চি উট্ঠাপেতুং ন ৱট্টতি, দণ্ডকে পন পৰিচ্ছেদলেখা ৱট্টতি. নখচ্ছেদনং ৱলিতকংযেৱ কৰোন্তি, তস্মা তং ৱট্টতি. উত্তৰাৰণিযং ৱাপি অৰণিধনুকে ৱা উপৰিপেল্লনদণ্ডকে ৱা মালাকম্মাদি যং কিঞ্চি ৱণ্ণমট্ঠং ন ৱট্টতি. পেল্লনদণ্ডকস্স পন ৱেমজ্ঝে মণ্ডলং হোতি, তত্থ পৰিচ্ছেদলেখামত্তং ৱট্টতি. সূচিসণ্ডাসং কৰোন্তি, যেন সূচিং ডংসাপেত্ৱা ঘংসন্তি, তত্থ মকৰমুখাদিকং যং কিঞ্চি ৱণ্ণমট্ঠং ন ৱট্টতি, সূচিডংসনত্থং পন মুখমত্তং হোতি, তং ৱট্টতি.

দন্তকট্ঠচ্ছেদনৱাসিযম্পি যং কিঞ্চি ৱণ্ণমট্ঠং ন ৱট্টতি, উজুকমেৱ কপ্পিযলোহেন উভোসু ৱা পস্সেসু চতুৰংসং ৱা অট্ঠংসং ৱা বন্ধিতুং ৱট্টতি. কত্তৰদণ্ডেপি যং কিঞ্চি ৱণ্ণমট্ঠং ন ৱট্টতি, হেট্ঠা একা ৱা দ্ৱে ৱা ৱট্টলেখা উপৰি অহিচ্ছত্তকমকুড়মত্তঞ্চ ৱট্টতি.

১৩. তেলভাজনেসু ৱিসাণে ৱা নাড়িযং ৱা অলাবুকে ৱা আমণ্ডসাৰকে ৱা ঠপেত্ৱা ইত্থিৰূপং পুৰিসৰূপঞ্চ অৱসেসং সব্বম্পি ৱণ্ণমট্ঠকম্মং ৱট্টতি. মঞ্চপীঠে ভিসিবিম্বোহনে ভূমত্থৰণে পাদপুঞ্ছনে চঙ্কমনভিসিযা সম্মুঞ্জনিযং কচৱৰছড্ডনকে ৰজনদোণিকায পানীযউড়ুঙ্কে পানীযঘটে পাদকথলিকায ফলকপীঠকে ৱলযাধাৰকে দণ্ডাধাৰকে পত্তপিধানে তালৱণ্টে বীজনেতি এতেসু সব্বং মালাকম্মাদি ৱণ্ণমট্ঠকম্মং ৱট্টতি.

১৪. সেনাসনে পন দ্ৱাৰকৱাটৱাতপানকৱাটাদীসু সব্বৰতনমযম্পি ৱণ্ণমট্ঠকম্মং ৱট্টতি. সেনাসনে কিঞ্চি পটিসেধেতব্বং নত্থি অঞ্ঞত্ৰ ৱিৰুদ্ধসেনাসনা. ৱিৰুদ্ধসেনাসনং নাম অঞ্ঞেসং সীমায ৰাজৱল্লভেহি কতসেনাসনং ৱুচ্চতি. তস্মা যে তাদিসং সেনাসনং কৰোন্তি, তে ৱত্তব্বা ‘‘মা অম্হাকং সীমায সেনাসনং কৰোথা’’তি. অনাদিযিত্ৱা কৰোন্তিযেৱ, পুনপি ৱত্তব্বা ‘‘মা এৱং অকত্থ, মা অম্হাকং উপোসথপৱাৰণানং অন্তৰাযমকত্থ, মা সামগ্গিং ভিন্দিত্থ, তুম্হাকং সেনাসনং কতম্পি কতট্ঠানে ন ঠস্সতী’’তি. সচে বলক্কাৰেন কৰোন্তিযেৱ, যদা তেসং লজ্জিপৰিসা উস্সন্না হোতি, সক্কা চ হোতি লদ্ধুং ধম্মিকো ৱিনিচ্ছযো, তদা তেসং পেসেতব্বং ‘‘তুম্হাকং আৱাসং হৰথা’’তি. সচে যাৱততিযং পেসিতে হৰন্তি, সাধু. নো চে হৰন্তি, ঠপেত্ৱা বোধিঞ্চ চেতিযঞ্চ অৱসেসসেনাসনানি ভিন্দিতব্বানি, নো চ খো অপৰিভোগং কৰোন্তেহি, পটিপাটিযা পন ছদনগোপানসীইট্ঠকাদীনি অপনেত্ৱা তেসং পেসেতব্বং ‘‘তুম্হাকং দব্বসম্ভাৰে হৰথা’’তি. সচে হৰন্তি, সাধু. নো চে হৰন্তি, অথ তেসু দব্বসম্ভাৰেসু হিমৱস্সৱাতাতপাদীহি পূতিভূতেসু ৱা চোৰেহি ৱা হটেসু অগ্গিনা ৱা দড্ঢেসু সীমসামিকা ভিক্খূ অনুপৱজ্জা, ন লব্ভা চোদেতুং ‘‘তুম্হেহি অম্হাকং দব্বসম্ভাৰা নাসিতা’’তি ৱা ‘‘তুম্হাকং গীৱা’’তি ৱা. যং পন সীমসামিকেহি ভিক্খূহি কতং, তং সুকতমেৱ হোতি. যোপি ভিক্খু বহুস্সুতো ৱিনযঞ্ঞূ অঞ্ঞং ভিক্খুং অকপ্পিযপৰিক্খাৰং গহেত্ৱা ৱিচৰন্তং দিস্ৱা ছিন্দাপেয্য ৱা ভিন্দাপেয্য ৱা, অনুপৱজ্জো, সো নেৱ চোদেতব্বো ন সাৰেতব্বো, ন তং লব্ভা ৱত্তুং ‘‘অযং নাম মম পৰিক্খাৰো তযা নাসিতো, তং মে দেহী’’তি.

ইতি পাড়িমুত্তকৱিনযৱিনিচ্ছযসঙ্গহে

পৰিক্খাৰৱিনিচ্ছযকথা সমত্তা.