১১. কযৱিক্কযসমাপত্তিৱিনিচ্ছযকথা
৫৭. কযৱিক্কযসমাপত্তীতি কযৱিক্কযসমাপজ্জনং. ‘‘ইমিনা ইমং দেহী’’তিআদিনা (পাৰা. অট্ঠ. ২.৫৯৫) হি নযেন পৰস্স কপ্পিযভণ্ডং গণ্হন্তো কযং সমাপজ্জতি, অত্তনো কপ্পিযভণ্ডং দেন্তো ৱিক্কযং. অযং পন কযৱিক্কযো ঠপেত্ৱা পঞ্চ সহধম্মিকে অৱসেসেহি গিহিপব্বজিতেহি অন্তমসো মাতাপিতূহিপি সদ্ধিং ন ৱট্টতি.
তত্ৰাযং ৱিনিচ্ছযো – ৱত্থেন ৱা ৱত্থং হোতু, ভত্তেন ৱা ভত্তং, যং কিঞ্চি কপ্পিযং ‘‘ইমিনা ইমং দেহী’’তি ৱদতি, দুক্কটং. এৱং ৱত্ৱা মাতুযাপি অত্তনো ভণ্ডং দেতি, দুক্কটং, ‘‘ইমিনা ইমং দেহী’’তি ৱুত্তো ৱা ‘‘ইমং দেহি, ইমং তে দস্সামী’’তি তং ৱত্ৱা ৱা মাতুযাপি ভণ্ডং অত্তনা গণ্হাতি, দুক্কটং, অত্তনো ভণ্ডে পৰহত্থং, পৰভণ্ডে চ অত্তনো হত্থং সম্পত্তে নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. মাতৰং ৱা পন পিতৰং ৱা ‘‘ইমং দেহী’’তি ৱদতো ৱিঞ্ঞত্তি ন হোতি, ‘‘ইমং গণ্হাহী’’তি দদতো সদ্ধাদেয্যৱিনিপাতনং ন হোতি. অঞ্ঞাতকং ‘‘ইমং দেহী’’তি ৱদতো ৱিঞ্ঞত্তি, ‘‘ইমং গণ্হাহী’’তি দদতো সদ্ধাদেয্যৱিনিপাতনং, ‘‘ইমিনা ইমং দেহী’’তি কযৱিক্কযং আপজ্জতো নিস্সগ্গিযং. তস্মা কপ্পিযভণ্ডং পৰিৱত্তন্তেন মাতাপিতূহিপি সদ্ধিং কযৱিক্কযং, অঞ্ঞাতকেহি সদ্ধিং তিস্সো আপত্তিযো মোচেন্তেন পৰিৱত্তেতব্বং.
তত্ৰাযং পৰিৱত্তনৱিধি – ভিক্খুস্স পাথেয্যতণ্ডুলা হোন্তি, সো অন্তৰামগ্গে ভত্তহত্থং পুৰিসং দিস্ৱা ‘‘অম্হাকং তণ্ডুলা অত্থি, ন চ নো ইমেহি অত্থো, ভত্তেন পন অত্থো’’তি ৱদতি, পুৰিসো তণ্ডুলে গহেত্ৱা ভত্তং দেতি, ৱট্টতি. তিস্সোপি আপত্তিযো ন হোন্তি, অন্তমসো নিমিত্তকম্মমত্তম্পি ন হোতি. কস্মা? মূলস্স অত্থিতায. যো পন এৱং অকত্ৱা ‘‘ইমিনা ইমং দেহী’’তি পৰিৱত্তেতি, যথাৱত্থুকমেৱ. ৱিঘাসাদং দিস্ৱা ‘‘ইমং ওদনং ভুঞ্জিত্ৱা ৰজনং ৱা দাৰূনি ৱা আহৰা’’তি ৱদতি, ৰজনছল্লিগণনায দাৰুগণনায চ নিস্সগ্গিযানি হোন্তি. ‘‘ইমং ওদনং ভুঞ্জিত্ৱা ইমং নাম কৰোথা’’তি দন্তকাৰাদীহি সিপ্পিকেহি ধম্মকৰণাদীসু তং তং পৰিক্খাৰং কাৰেতি, ৰজকেহি ৱা ৱত্থং ধোৱাপেতি, যথাৱত্থুকমেৱ. নহাপিতেন কেসে ছিন্দাপেতি, কম্মকাৰেহি নৱকম্মং কাৰেতি, যথাৱত্থুকমেৱ. সচে পন ‘‘ইদং ভত্তং ভুঞ্জিত্ৱা ইদং কৰোথা’’তি ন ৱদতি, ‘‘ইদং ভত্তং ভুঞ্জ, ভুত্তোসি, ভুঞ্জিস্সসি, ইদং নাম কৰোহী’’তি ৱদতি, ৱট্টতি. এত্থ চ কিঞ্চাপি ৱত্থধোৱনে ৱা কেসচ্ছেদনে ৱা ভূমিসোধনাদিনৱকম্মে ৱা পৰভণ্ডং অত্তনো হত্থগতং নিস্সজ্জিতব্বং নাম নত্থি, মহাঅট্ঠকথাযং পন দড়্হং কত্ৱা ৱুত্তত্তা ন সক্কা এতং পটিক্খিপিতুং, তস্মা যথা নিস্সগ্গিযৱত্থুম্হি পৰিভুত্তে ৱা নট্ঠে ৱা পাচিত্তিযং দেসেতি, এৱমিধাপি দেসেতব্বং.
যং কিঞ্চি কপ্পিযভণ্ডং গণ্হিতুকামতায অগ্ঘং পুচ্ছিতুং ৱট্টতি, তস্মা ‘‘অযং তৱ পত্তো কিং অগ্ঘতী’’তি পুচ্ছিতে ‘‘ইদং নামা’’তি ৱদতি, সচে অত্তনো কপ্পিযভণ্ডং মহগ্ঘং হোতি, এৱঞ্চ নং পটিৱদতি ‘‘উপাসক মম ইদং ৱত্থু মহগ্ঘং, তৱ পত্তং অঞ্ঞস্স দেহী’’তি. তং সুত্ৱা ইতৰো ‘‘অঞ্ঞং থালকম্পি দস্সামী’’তি ৱদতি, গণ্হিতুং ৱট্টতি. সচে সো পত্তো মহগ্ঘো, ভিক্খুনো ৱত্থু অপ্পগ্ঘং, পত্তসামিকো চস্স অপ্পগ্ঘভাৱং ন জানাতি, পত্তো ন গহেতব্বো, ‘‘মম ৱত্থু অপ্পগ্ঘ’’ন্তি আচিক্খিতব্বং. মহগ্ঘভাৱং ঞত্ৱা ৱঞ্চেত্ৱা গণ্হন্তোপি হি ভণ্ডং অগ্ঘাপেত্ৱা কাৰেতব্বতং আপজ্জতি. সচে পত্তসামিকো ‘‘হোতু, ভন্তে, সেসং মম পুঞ্ঞং ভৱিস্সতী’’তি দেতি, ৱট্টতি. কপ্পিযকাৰকস্স পন ‘‘ইমিনা ইমং গহেত্ৱা দেহী’’তি আচিক্খিতুং ৱট্টতি, তস্মা যস্স হত্থতো ভণ্ডং গণ্হাতি, তং ঠপেত্ৱা অঞ্ঞং অন্তমসো তস্স পুত্তভাতিকম্পি কপ্পিযকাৰকং কত্ৱা ‘‘ইমিনা ইমং নাম গহেত্ৱা দেহী’’তি আচিক্খতি, সো চে ছেকো হোতি, পুনপ্পুনং অপনেত্ৱা ৱিৱদিত্ৱা গণ্হাতি, তুণ্হীভূতেন ঠাতব্বং. নো চে ছেকো হোতি, ন জানাতি গহেতুং, ৱাণিজকো চ তং ৱঞ্চেতি, ‘‘মা গণ্হাহী’’তি ৱত্তব্বো.
‘‘ইদং পটিগ্গহিতং তেলং ৱা সপ্পি ৱা অম্হাকং অত্থি, অম্হাকঞ্চ অঞ্ঞেন অপ্পটিগ্গহিতকেন অত্থো’’তি ৱুত্তে পন সচে সো তং গহেত্ৱা অঞ্ঞং দেতি, পঠমং অত্তনো তেলং ন মিনাপেতব্বং. কস্মা? নাড়িযঞ্হি অৱসিট্ঠতেলং হোতি, তং পচ্ছা মিনন্তস্স অপ্পটিগ্গহিতং দূসেয্য. অযঞ্চ কযৱিক্কযো নাম কপ্পিযভণ্ডৱসেন ৱুত্তো. কপ্পিযেন হি কপ্পিযং পৰিৱত্তেন্তস্স কযৱিক্কযসিক্খাপদেন নিস্সগ্গিযং ৱুত্তং, অকপ্পিযেন পন অকপ্পিযং পৰিৱত্তেন্তস্স, কপ্পিযেন ৱা অকপ্পিযং অকপ্পিযেন ৱা কপ্পিযং পৰিৱত্তেন্তস্স ৰূপিযসংৱোহাৰসিক্খাপদেন নিস্সগ্গিযং, তস্মা উভোসু ৱা একস্মিং ৱা অকপ্পিযে সতি ৰূপিযসংৱোহাৰো নাম হোতি.
৫৮. ৰূপিযসংৱোহাৰস্স চ গৰুভাৱদীপনত্থং ইদং পত্তচতুক্কং ৱেদিতব্বং. যো হি ৰূপিযং উগ্গণ্হিত্ৱা তেন অযবীজং সমুট্ঠাপেতি, তং কোট্টাপেত্ৱা তেন লোহেন পত্তং কাৰেতি, অযং পত্তো মহাঅকপ্পিযো নাম, ন সক্কা কেনচি উপাযেন কপ্পিযো কাতুং. সচেপি তং ৱিনাসেত্ৱা থালকং কাৰেতি, তম্পি অকপ্পিযং. ৱাসিং কাৰেতি, তায ছিন্নদন্তকট্ঠম্পি অকপ্পিযং. বড়িসং কাৰেতি, তেন মাৰিতা মচ্ছাপি অকপ্পিযা. ৱাসিং তাপেত্ৱা উদকং ৱা খীৰং ৱা উণ্হাপেতি, তম্পি অকপ্পিযমেৱ.
যো পন ৰূপিযং উগ্গণ্হিত্ৱা তেন পত্তং কিণাতি, অযম্পি পত্তো অকপ্পিযো. ‘‘পঞ্চন্নম্পি সহধম্মিকানং ন কপ্পতী’’তি মহাপচ্চৰিযং ৱুত্তং. সক্কা পন কপ্পিযো কাতুং. সো হি মূলে মূলসামিকানং, পত্তে চ পত্তসামিকানং দিন্নে কপ্পিযো হোতি, কপ্পিযভণ্ডং দত্ৱা গহেত্ৱা পৰিভুঞ্জিতুং ৱট্টতি.
যোপি ৰূপিযং উগ্গণ্হাপেত্ৱা কপ্পিযকাৰকেন সদ্ধিং কম্মাৰকুলং গন্ত্ৱা পত্তং দিস্ৱা ‘‘অযং ময্হং ৰুচ্চতী’’তি ৱদতি, কপ্পিযকাৰকো চ তং ৰূপিযং দত্ৱা কম্মাৰং সঞ্ঞাপেতি, অযম্পি পত্তো কপ্পিযৱোহাৰেন গহিতোপি দুতিযপত্তসদিসোযেৱ, মূলস্স সম্পটিচ্ছিতত্তা অকপ্পিযো. কস্মা সেসানং ন কপ্পতীতি? মূলস্স অনিস্সট্ঠত্তা.
যো পন ৰূপিযং অসম্পটিচ্ছিত্ৱা ‘‘থেৰস্স পত্তং কিণিত্ৱা দেহী’’তি পহিতকপ্পিযকাৰকেন সদ্ধিং কম্মাৰকুলং গন্ত্ৱা পত্তং দিস্ৱা ‘‘ইমে কহাপণে গহেত্ৱা ইমং দেহী’’তি কহাপণে দাপেত্ৱা গহিতো, অযং পত্তো এতস্সেৱ ভিক্খুনো ন ৱট্টতি দুব্বিচাৰিতত্তা, অঞ্ঞেসং পন ৱট্টতি মূলস্স অসম্পটিচ্ছিতত্তা. মহাসুমত্থেৰস্স কিৰ উপজ্ঝাযো অনুৰুদ্ধত্থেৰো নাম অহোসি. সো অত্তনো এৱৰূপং পত্তং সপ্পিস্স পূৰেত্ৱা সঙ্ঘস্স নিস্সজ্জি. তিপিটকচূড়নাগত্থেৰস্স সদ্ধিৱিহাৰিকানং এৱৰূপো পত্তো অহোসি. তং থেৰোপি সপ্পিস্স পূৰেত্ৱা সঙ্ঘস্স নিস্সজ্জাপেসীতি. ইদং অকপ্পিযপত্তচতুক্কং.
সচে পন ৰূপিযং অসম্পটিচ্ছিত্ৱা ‘‘থেৰস্স পত্তং কিণিত্ৱা দেহী’’তি পহিতকপ্পিযকাৰকেন সদ্ধিং কম্মাৰকুলং গন্ত্ৱা পত্তং দিস্ৱা ‘‘অযং ময্হং ৰুচ্চতী’’তি ৱা ‘‘ইমাহং গহেস্সামী’’তি ৱা ৱদতি, কপ্পিযকাৰকো চ তং ৰূপিযং দত্ৱা কম্মাৰং সঞ্ঞাপেতি, অযং পত্তো সব্বকপ্পিযো বুদ্ধানম্পি পৰিভোগাৰহো. ইমং পন ৰূপিযসংৱোহাৰং কৰোন্তেন ‘‘ইমিনা ইমং গহেত্ৱা দেহী’’তি কপ্পিযকাৰকম্পি আচিক্খিতুং ন ৱট্টতি.
ইতি পাড়িমুত্তকৱিনযৱিনিচ্ছযসঙ্গহে
কযৱিক্কযসমাপত্তিৱিনিচ্ছযকথা সমত্তা.