১৭. মঞ্চপীঠাদিসঙ্ঘিকসেনাসনেসুপটিপজ্জিতব্বৱিনিচ্ছযকথা
৮২. এৱং সহসেয্যৱিনিচ্ছযং কথেত্ৱা ইদানি সঙ্ঘিকে ৱিহাৰে সেয্যাসু কত্তব্বৱিনিচ্ছযং কথেতুং ‘‘ৱিহাৰে সঙ্ঘিকে সেয্য’’ন্ত্যাদিমাহ. তত্থ সমগ্গং কম্মং সমুপগচ্ছতীতি সঙ্ঘো, অযমেৱ ৱচনত্থো সব্বসঙ্ঘসাধাৰণো. সঙ্ঘস্স দিন্নো সঙ্ঘিকো, ৱিহৰতি এত্থাতি ৱিহাৰো, তস্মিং. সযন্তি এত্থাতি সেয্যা, তং. অসন্থৰীতি সন্থৰিত্ৱান. পক্কমনং পক্কমো, গমনন্তি অত্থো. ‘‘ৱিহাৰে সঙ্ঘিকে সেয্যং, সন্থৰিত্ৱান পক্কমো’’তি ইমস্স উদ্দেসপাঠস্স সঙ্ঘিকে ৱিহাৰে…পে… পক্কমনন্তি অত্থো দট্ঠব্বোতি যোজনা. তত্ৰাতি তস্মিং পক্কমনে অযং ঈদিসো মযা ৱুচ্চমানো ৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বোতি অত্থো. কতমো সো ৱিনিচ্ছযোতি আহ ‘‘সঙ্ঘিকে…পে… পাচিত্তিয’’ন্তি. অপৰিক্খিত্তস্স উপচাৰো নাম সেনাসনতো দ্ৱে লেড্ডুপাতা. পাচিত্তিযন্তি পঠমং পাদং অতিক্কামেন্তস্স দুক্কটং, দুতিযাতিক্কমে পাচিত্তিযং. কথং ৱিঞ্ঞাযতিচ্চাহ ‘‘যো পন ভিক্খু…পে… ৱচনতো’’তি.
তত্থ সঙ্ঘিকো ৱিহাৰো পাকটো, সেয্যা অপাকটা, সা কতিৱিধাইচ্চাহ ‘‘সেয্যা নাম…পে… দসৱিধা’’তি. তত্থাপি কতমা ভিসি, কতমা চিমিলিকাদযোতি আহ ‘‘তত্থ ভিসীতি…পে… এস নযো পণ্ণসন্থাৰে’’তি. তত্থ মঞ্চে অত্থৰিতব্বাতি মঞ্চকভিসি, এৱং ইতৰত্ৰ, ৱণ্ণানুৰক্খণত্থং কতাতি পটখণ্ডাদীহি সিব্বিত্ৱা কতা. ভূমিযং অত্থৰিতব্বাতি চিমিলিকায সতি তস্সা উপৰি, অসতি সুদ্ধভূমিযং অত্থৰিতব্বা. সীহধম্মাদীনং পৰিহৰণে এৱ পটিক্খেপোতি ইমিনা মঞ্চপীঠাদীসু অত্থৰিত্ৱা পুন সংহৰিত্ৱা ঠপনাদিৱসেন অত্তনো অত্থায পৰিহৰণমেৱ ন ৱট্টতি, ভূমত্থৰণাদিৱসেন পৰিভোগো পন অত্তনো পৰিহৰণং ন হোতীতি দস্সেতি. খন্ধকে হি ‘‘অন্তোপি মঞ্চে পঞ্ঞত্তানি হোন্তি, বহিপি মঞ্চে পঞ্ঞত্তানি হোন্তী’’তি এৱং অত্তনো অত্থায মঞ্চাদীসু পঞ্ঞপেত্ৱা পৰিহৰণৱত্থুস্মিং ‘‘ন, ভিক্খৱে, মহাচম্মানি ধাৰেতব্বানি সীহচম্মং ব্যগ্ঘচম্মং দীপিচম্মং, যো ধাৰেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (মহাৱ. ২৫৫) পটিক্খেপো কতো, তস্মা ৱুত্তনযেনেৱেত্থ অধিপ্পাযো দট্ঠব্বো. সাৰত্থদীপনিযং (সাৰত্থ. টী. পাচিত্তিয ৩.১১২) পন ‘‘যদি এৱং ‘পৰিহৰণেযেৱ পটিক্খেপো’তি ইদং কস্মা ৱুত্তন্তি চোদনং কত্ৱা ‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, সব্বং পাসাদপৰিভোগ’ন্তি (চূড়ৱ. ৩২০) ৱচনতো পুগ্গলিকেপি সেনাসনে সেনাসনপৰিভোগৱসেন নিযমিতং সুৱণ্ণঘটাদিকং পৰিভুঞ্জিতুং ৱট্টমানম্পি কেৱলং অত্তনো সন্তকং কত্ৱা পৰিভুঞ্জিতুং ন ৱট্টতি. এৱমিদং ভূমত্থৰণৱসেন পৰিভুঞ্জিতুং ৱট্টমানম্পি অত্তনো সন্তকং কত্ৱা তং তং ৱিহাৰং হৰিত্ৱা পৰিভুঞ্জিতুং ন ৱট্টতীতি দস্সনত্থং পৰিহৰণেযেৱ পটিক্খেপো ৱেদিতব্বো’’তি ৱুত্তং.
পাৱাৰো কোজৱোতি পচ্চত্থৰণত্থাযেৱ ঠপিতা উগ্গতলোমা অত্থৰণৱিসেসা. এত্তকমেৱ ৱুত্তন্তি অট্ঠকথাসু (পাচি. অট্ঠ. ১১৬) ৱুত্তং. ‘‘ইদং অট্ঠকথাসু তথাৱুত্তভাৱদস্সনত্থং ৱুত্তং, অঞ্ঞম্পি তাদিসং মঞ্চপীঠেসু অত্থৰিতব্বং অত্থৰণমেৱা’’তি তীসুপি গণ্ঠিপদেসু ৱুত্তং. মাতিকাট্ঠকথাযং (কঙ্খা. অট্ঠ. দুতিযসেনাসনসিক্খাপদৱণ্ণনা) পন ‘‘পচ্চত্থৰণং নাম পাৱাৰো কোজৱো’’তি নিযমেত্ৱা ৱুত্তং, তস্মা গণ্ঠিপদেসু ৱুত্তং ইমিনা ন সমেতি, ‘‘ৱীমংসিত্ৱা গহেতব্ব’’ন্তি সাৰত্থদীপনিযং (সাৰত্থ. টী. পাচিত্তিয ৩.১১৬) ৱুত্তং. ৱীমংসিতে পন এৱমধিপ্পাযো পঞ্ঞাযতি – মাতিকাট্ঠকথাপি অট্ঠকথাযেৱ, তস্মা মহাঅট্ঠকথাদীসু ৱুত্তনযেন ‘‘পাৱাৰো কোজৱো’’তি নিযমেত্ৱা ৱুত্তং, এৱং নিযমনে সতিপি যথা ‘‘লদ্ধাতপত্তো ৰাজকুমাৰো’’তি আতপত্তস্স লদ্ধভাৱেযেৱ নিযমেত্ৱা ৱুত্তেপি নিদস্সননযৱসেন ৰাজককুধভণ্ডসামঞ্ঞেন সমানা ৱালবীজনাদযোপি ৱুত্তাযেৱ হোন্তি, এৱং ‘‘পাৱাৰো কোজৱো’’তি নিযমেত্ৱা ৱুত্তেপি নিদস্সননযৱসেন তেহি মঞ্চপীঠেসু অত্থৰিতব্বভাৱসামঞ্ঞেন সমানা অঞ্ঞে অত্থৰণাপি ৱুত্তাযেৱ হোন্তি, তস্মা গণ্ঠিপদেসু ৱুত্তৱচনং অট্ঠকথাৱচনস্স পটিলোমং ন হোতি, অনুলোমমেৱাতি দট্ঠব্বং.
ইমস্মিং পন ঠানে ‘‘যেন ৱিহাৰো কাৰিতো, সো ৱিহাৰস্সামিকো’’তি পাঠং নিস্সায একচ্চে ৱিনযধৰা ‘‘সঙ্ঘিকৱিহাৰস্স ৱা পুগ্গলিকৱিহাৰস্স ৱা ৱিহাৰদাযকোযেৱ সামিকো, সোযেৱ ইস্সৰো, তস্স ৰুচিযা এৱ ৱসিতুং লভতি, ন সঙ্ঘগণপুগ্গলানং ৰুচিযা’’তি ৱিনিচ্ছযং কৰোন্তি, সো ৱীমংসিতব্বো, কথং অযং পাঠো কিমত্থং সাধেতি ইস্সৰত্থং ৱা আপুচ্ছিতব্বত্থং ৱাতি? এৱং ৱীমংসিতে ‘‘ভিক্খুম্হি সতি ভিক্খু আপুচ্ছিতব্বো’’তিআদিৱচনতো আপুচ্ছিতব্বত্থমেৱ সাধেতি, ন ইস্সৰত্থন্তি ৱিঞ্ঞাযতি.
অথ সিযা ‘‘আপুচ্ছিতব্বত্থে সিদ্ধে ইস্সৰত্থো সিদ্ধোযেৱ হোতি. ইস্সৰভাৱতোযেৱ হি সো আপুচ্ছিতব্বো’’তি. তত্থেৱং ৱত্তব্বং – ‘‘আপুচ্ছন্তেন চ ভিক্খুম্হি সতি ভিক্খু আপুচ্ছিতব্বো, তস্মিং অসতি সামণেৰো, তস্মিং অসতি আৰামিকো’’তিআদিৱচনতো আযস্মন্তানং মতেন ভিক্খুপি সামণেৰোপি আৰামিকোপি ৱিহাৰকাৰকোপি তস্স কুলে যো কোচি পুগ্গলোপি ইস্সৰোতি আপজ্জেয্য, এৱং ৱিঞ্ঞাযমানেপি ভিক্খুম্হি ৱা সামণেৰে ৱা আৰামিকে ৱা সতি তেযেৱ ইস্সৰা, ন ৱিহাৰকাৰকো. তেসু একস্মিম্পি অসতিযেৱ ৱিহাৰকাৰকো ইস্সৰো সিযাতি. ইমস্মিং পন অধিকাৰে সঙ্ঘিকং সেনাসনং ৰক্খণত্থায আপুচ্ছিতব্বংযেৱ ৱদতি, ন ইস্সৰভাৱতো আপুচ্ছিতব্বং. ৱুত্তঞ্হি অট্ঠকথাযং (পাচি. অট্ঠ. ১১৬) ‘‘অনাপুচ্ছং ৱা গচ্ছেয্যাতি এত্থ ভিক্খুম্হি সতি ভিক্খু আপুচ্ছিতব্বো’’তিআদি.
অথাপি এৱং ৱদেয্য ‘‘ন সকলস্স ৱাক্যপাঠস্স অধিপ্পাযত্থং সন্ধায অম্হেহি ৱুত্তং, অথ খো ‘ৱিহাৰস্সামিকো’তি এতস্স পদত্থংযেৱ সন্ধায ৱুত্তং. কথং? সং এতস্স অত্থীতি সামিকো, ৱিহাৰস্স সামিকো ৱিহাৰস্সামিকো. ‘কো ৱিহাৰস্সামিকো নামা’তি ৱুত্তে ‘যেন ৱিহাৰো কাৰিতো, সো ৱিহাৰস্সামিকো নামা’তি ৱত্তব্বো, তস্মা ৱিহাৰকাৰকো দাযকো ৱিহাৰস্সামিকো নামাতি ৱিঞ্ঞাযতি, এৱং ৱিঞ্ঞাযমানে সতি সামিকো নাম সস্স ধনস্স ইস্সৰো, তস্স ৰুচিযা এৱ অঞ্ঞে লভন্তি, তস্মা ৱিহাৰস্সামিকভূতস্স দাযকস্স ৰুচিযা এৱ ভিক্খূ ৱসিতুং লভন্তি, ন সঙ্ঘগণপুগ্গলানং ৰুচিযাতি ইমমত্থং সন্ধায ৱুত্ত’’ন্তি. তে এৱং ৱত্তব্বা – মা আযস্মন্তো এৱং অৱচুত্থ, যথা নাম ‘‘ঘটিকাৰো ব্ৰহ্মা’’তি ৱুত্তো সো ব্ৰহ্মা ইদানি ঘটং ন কৰোতি, পুৰিমত্তভাৱে পন কৰোতি, তস্মা ‘‘ঘটং কৰোতী’’তি ৱচনত্থেন ‘‘ঘটিকাৰো’’তি নামং লভতি. ইতি পুব্বে লদ্ধনামত্তা পুব্বৱোহাৰৱসেন ব্ৰহ্মভূতোপি ‘‘ঘটিকাৰো’’ইচ্চেৱ ৱুচ্চতি, এৱং সো ৱিহাৰকাৰকো ভিক্খূনং পৰিচ্চত্তকালতো পট্ঠায ৱিহাৰস্সামিকো ন হোতি ৱত্থুপৰিচ্চাগলক্খণত্তা দানস্স, পুব্বে পন অপৰিচ্চত্তকালে ৱিহাৰস্স কাৰকত্তা ৱিহাৰস্সামিকো নাম হোতি, সো এৱং পুব্বে লদ্ধনামত্তা পুব্বৱোহাৰৱসেন ‘‘ৱিহাৰস্সামিকো’’তি ৱুচ্চতি, ন, পৰিচ্চত্তস্স ৱিহাৰস্স ইস্সৰভাৱতো. তেনেৱ সম্মাসম্বুদ্ধেন ‘‘ৱিহাৰদাযকানং ৰুচিযা ভিক্খূ ৱসন্তূ’’তি অৱত্ৱা সেনাসনপঞ্ঞাপকো অনুঞ্ঞাতোতি দট্ঠব্বো. তথা হি ৱুত্তং ৱিমতিৱিনোদনিযং (ৱি. ৱি. টী. মহাৱগ্গ ২.২৯৫) ‘‘তেসং গেহানীতি এত্থ ভিক্খূনং ৱাসত্থায কতম্পি যাৱ ন দেন্তি, তাৱ তেসং সন্তকংযেৱ ভৱিস্সতীতি দট্ঠব্ব’’ন্তি, তেন দিন্নকালতো পট্ঠায তেসং সন্তকানি ন হোন্তীতি দস্সেতি. অযং পন কথা পাঠস্স সম্মুখীভূতত্তা ইমস্মিং ঠানে কথিতা. ৱিহাৰৱিনিচ্ছযো পন চতুপচ্চযভাজনৱিনিচ্ছযে (ৱি. সঙ্গ. অট্ঠ. ১৯৪ আদযো) আৱি ভৱিস্সতি. যো কোচীতি ঞাতকো ৱা অঞ্ঞাতকো ৱা যো কোচি. যেন মঞ্চং পীঠং ৱা ৱিনন্তি, তং মঞ্চপীঠকৱানং.
৮৩. সিলুচ্চযলেণন্তি সিলুচ্চযে লেণং, পব্বতগুহাতি অত্থো. ‘‘সেনাসনং উপচিকাহি খাযিত’’ন্তি ইমস্মিং ৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তত্তা ৱত্থুঅনুৰূপৱসেন অট্ঠকথাযং উপচিকাসঙ্কায অভাৱেন অনাপত্তি ৱুত্তা. ৱত্তক্খন্ধকে (চূড়ৱ. ৩৬০ আদযো) গমিকৱত্তং পঞ্ঞাপেন্তেন ‘‘সেনাসনং আপুচ্ছিতব্ব’’ন্তি ৱুত্তত্তা কেৱলং ইতিকত্তব্বতামত্তদস্সনত্থং ‘‘আপুচ্ছনং পন ৱত্ত’’ন্তি ৱুত্তং, ন পন ৱত্তভেদে দুক্কটন্তি দস্সনত্থং, তেনেৱ অন্ধকট্ঠকথাযং ‘‘সেনাসনং আপুচ্ছিতব্ব’’ন্তি এত্থ ‘‘যং পাসাণপিট্ঠিযং ৱা পাসাণত্থম্ভেসু ৱা কতসেনাসনং যত্থ উপচিকা নাৰোহন্তি, তং অনাপুচ্ছন্তস্সপি অনাপত্তী’’তি ৱুত্তং. তস্মা যং ৱুত্তং গণ্ঠিপদে ‘‘তাদিসে সেনাসনে অনাপুচ্ছা গচ্ছন্তস্স পাচিত্তিযং নত্থি, গমিকৱত্তে সেনাসনং অনাপুচ্ছা গচ্ছন্তো ৱত্তভেদো হোতি, তস্মা দুক্কটং আপজ্জতী’’তি, তং ন গহেতব্বং.
পচ্ছিমস্স আভোগেন মুত্তি নত্থীতি তস্স পচ্ছতো গচ্ছন্তস্স অঞ্ঞস্স অভাৱতো ৱুত্তং. একং ৱা পেসেত্ৱা আপুচ্ছিতব্বন্তি এত্থ গমনচিত্তস্স উপ্পন্নট্ঠানতো অনাপুচ্ছিত্ৱা গচ্ছন্তে দুতিযপাদুদ্ধাৰে পাচিত্তিযং. মণ্ডপে ৱাতি সাখামণ্ডপে ৱা পদৰমণ্ডপে ৱা. ৰুক্খমূলেতি যস্স কস্সচি ৰুক্খস্স হেট্ঠা. পলুজ্জতীতি ৱিনস্সতি.
৮৪. মজ্ঝে সংখিত্তং পণৱসণ্ঠানং কত্ৱা বদ্ধন্তি এৰকপত্তাদীহি ৱেণিং কত্ৱা তায ৱেণিযা উভোসু পস্সেসু ৱিত্থতট্ঠানে বহুং ৱেঠেত্ৱা ততো পট্ঠায যাৱ মজ্ঝট্ঠানং, তাৱ অন্তোআকড্ঢনৱসেন ৱেঠেত্ৱা মজ্ঝে সংখিপিত্ৱা তত্থ তত্থ বন্ধিত্ৱা কতং. যত্থ কাকা ৱা কুললা ৱা ন ঊহদন্তীতি যত্থ ধুৱনিৱাসেন কুলাৱকে কত্ৱা ৱসমানা এতে কাককুললা, অঞ্ঞে ৱা সকুণা তং সেনাসনং ন ঊহদন্তি, তাদিসে ৰুক্খমূলে নিক্খিপিতুং অনুজানামীতি অত্থো.
৮৫. নৱৱাযিমোতি অধুনা সুত্তেন ৱীতকচ্ছেন পলিৱেঠিতমঞ্চো. ওনদ্ধোতি কপ্পিযচম্মেন ওনদ্ধো, সোৱ ওনদ্ধকো সকত্থে ক-পচ্চযৱসেন. তেন হি ৱস্সেন সীঘং ন নস্সতি. উক্কট্ঠঅব্ভোকাসিকোতি ইদং তস্স সুখপটিপত্তিদস্সনমত্তং, উক্কট্ঠস্সাপি পন চীৱৰকুটি ৱট্টতেৱ. কাযানুগতিকত্তাতি ভিক্খুনো তত্থেৱ নিসিন্নভাৱং দীপেতি, তেন চ ৱস্সভযেন সযং অঞ্ঞত্থ গচ্ছন্তস্স আপত্তিং দস্সেতি. অব্ভোকাসিকানং অতেমনত্থায নিযমেত্ৱা দাযকেহি দিন্নম্পি অত্তানং ৰক্খন্তেন ৰক্খিতব্বমেৱ. ‘‘যস্মা পন দাযকেহি দানকালেযেৱ সতসহস্সগ্ঘনকম্পি কম্বলং ‘পাদপুঞ্ছনিং কত্ৱা পৰিভুঞ্জথা’তি দিন্নং তথেৱ পৰিভুঞ্জিতুং ৱট্টতি, তস্মা ইদম্পি মঞ্চপীঠাদিসেনাসনং ‘অজ্ঝোকাসেপি যথাসুখং পৰিভুঞ্জথা’তি দাযকেহি দিন্নং চে, সব্বস্মিম্পি কালে অজ্ঝোকাসে নিক্খিপিতুং ৱট্টতীতি ৱদন্তী’’তি সাৰত্থদীপনিযং (সাৰত্থ. টী. পাচিত্তিয ৩.১০৮-১১০) ৱুত্তং. পেসেত্ৱা গন্তব্বন্তি এত্থ ‘‘যো ভিক্খু ইমং ঠানং আগন্ত্ৱা ৱসতি, তস্স দেথা’’তি ৱত্ৱা পেসেতব্বং.
ৱলাহকানং অনুট্ঠিতভাৱং সল্লক্খেত্ৱাতি ইমিনা গিম্হানেপি মেঘে উট্ঠিতে অব্ভোকাসে নিক্খিপিতুং ন ৱট্টতীতি দীপেতি. তত্ৰ তত্ৰাতি চেতিযঙ্গণাদিকে তস্মিং তস্মিং অব্ভোকাসে নিযমেত্ৱা নিক্খিত্তা. মজ্ঝতো পট্ঠায পাদট্ঠানাভিমুখাতি যত্থ সমন্ততো সম্মজ্জিত্ৱা অঙ্গণমজ্ঝে সব্বদা কচৱৰস্স সঙ্কড্ঢনেন মজ্ঝে ৱালিকা সঞ্চিতা হোতি, তত্থ কত্তব্বৱিধিদস্সনত্থং ৱুত্তং, উচ্চৱত্থুপাদট্ঠানাভিমুখং, ভিত্তিপাদট্ঠানাভিমুখং ৱা ৱালিকা হৰিতব্বাতি অত্থো. ‘‘যত্থ ৱা পন কোণেসু ৱালিকা সঞ্চিতা, তত্থ ততো পট্ঠায অপৰদিসাভিমুখা হৰিতব্বা’’তি কেচি অত্থং ৱদন্তি. কেচি পন ‘‘সম্মট্ঠট্ঠানস্স পদৱলঞ্জেন অৱিকোপনত্থায সযং অসম্মট্ঠট্ঠানে ঠত্ৱা অত্তনো পাদাভিমুখং ৱালিকা হৰিতব্বাতি ৱুত্ত’’ন্তি ৱদন্তি. তত্থ ‘‘মজ্ঝতো পট্ঠাযা’’তি ৱচনস্স পযোজনং ন দিস্সতি. সাৰত্থদীপনিযং পন ‘‘পাদট্ঠানাভিমুখাতি নিসীদন্তানং পাদট্ঠানাভিমুখন্তি কেচি, সম্মজ্জন্তস্স পাদট্ঠানাভিমুখন্তি অপৰে, বহিৱালিকায অগমননিমিত্তং পাদট্ঠানাভিমুখা হৰিতব্বাতি ৱুত্তন্তি একে’’তি ৱুত্তং. কচৱৰং হত্থেহি গহেত্ৱা বহি ছড্ডেতব্বন্তি ইমিনা ‘‘কচৱৰং ছড্ডেস্সামী’’তি ৱালিকা ন ছড্ডেতব্বাতি দীপেতি.
৮৬. কপ্পং লভিত্ৱাতি ‘‘গচ্ছা’’তি ৱুত্তৱচনেন কপ্পং লভিত্ৱা. থেৰস্স হি আণত্তিযা গচ্ছন্তস্স অনাপত্তি. পুৰিমনযেনেৱাতি ‘‘নিসীদিত্ৱা সযং গচ্ছন্তো’’তিআদিনা পুব্বে ৱুত্তনযেনেৱ.
অঞ্ঞত্থ গচ্ছতীতি তং মগ্গং অতিক্কমিত্ৱা অঞ্ঞত্থ গচ্ছতি. লেড্ডুপাতুপচাৰতো বহি ঠিতত্তা ‘‘পাদুদ্ধাৰেন কাৰেতব্বো’’তি ৱুত্তং, অঞ্ঞত্থ গচ্ছন্তস্স পঠমপাদুদ্ধাৰে দুক্কটং, দুতিযপাদুদ্ধাৰে পাচিত্তিযন্তি অত্থো. পাকতিকং অকত্ৱাতি অপটিসামেত্ৱা. অন্তৰসন্নিপাতেতি অন্তৰন্তৰা সন্নিপাতে.
৮৭. আৱাসিকানংযেৱ পলিবোধোতি এত্থ আগন্তুকেসু আগন্ত্ৱা কিঞ্চি অৱত্ৱা তত্থ নিসিন্নেসুপি নিসীদিত্ৱা ‘‘আৱাসিকাযেৱ উদ্ধৰিস্সন্তী’’তি গতেসুপি আৱাসিকানমেৱ পলিবোধো. মহাপচ্চৰিৱাদে পন ‘‘ইদং অম্হাক’’ন্তি ৱত্ৱাপি অৱত্ৱাপি নিসিন্নানমেৱাতি অধিপ্পাযো. মহাঅট্ঠকথাৱাদে ‘‘আপত্তী’’তি পাচিত্তিযমেৱ ৱুত্তং. মহাপচ্চৰিযং পন সন্থৰাপনে পাচিত্তিযেন ভৱিতব্বন্তি অনাণত্তিযা পঞ্ঞত্তত্তা দুক্কটং ৱুত্তং. উস্সাৰকোতি সৰভাণকো. সো হি উদ্ধংউদ্ধং পাড়িপাঠং সাৰেতি পৱত্তেতীতি ‘‘উস্সাৰকো’’তি ৱুচ্চতি. ‘‘ইদং উস্সাৰকস্স, ইদং ধম্মকথিকস্সা’’তি ৱিসুং পঞ্ঞত্তত্তা অনাণত্তিযা পঞ্ঞত্তেপি পাচিত্তিযেনেৱ ভৱিতব্বন্তি অধিপ্পাযেন ‘‘তস্মিং আগন্ত্ৱা নিসিন্নে তস্স পলিবোধো’’তি ৱুত্তং. কেচি পন ৱদন্তি ‘‘অনাণত্তিযা পঞ্ঞত্তেপি ধম্মকথিকস্স অনুট্ঠাপনীযত্তা পাচিত্তিযেন ভৱিতব্বং, আগন্তুকস্স পন পচ্ছা আগতেহি ৱুড্ঢতৰেহি উট্ঠাপনীযত্তা দুক্কটং ৱুত্ত’’ন্তি.
৮৮. পাদপুঞ্ছনী নাম ৰজ্জুকেহি ৱা পিলোতিকায ৱা পাদপুঞ্ছনত্থং কতা. ফলকপীঠং নাম ফলকমযং পীঠং. অথ ৱা ফলকঞ্চেৱ দাৰুমযপীঠঞ্চ. দাৰুমযপীঠন্তি চ ফলকমযমেৱ পীঠং ৱেদিতব্বং. পাদকঠলিকন্তি অধোতপাদট্ঠাপনকং. অজ্ঝোকাসে ৰজনং পচিত্ৱা …পে… পটিসামেতব্বন্তি এত্থ থেৱে অসতি ৰজনকম্মে নিট্ঠিতে পটিসামেতব্বং. ‘‘ভিক্খু ৱা সামণেৰো ৱা আৰামিকো ৱা লজ্জী হোতীতি ৱুত্তত্তা অলজ্জিং আপুচ্ছিত্ৱা গন্তুং ন ৱট্টতী’’তি ৱদন্তি. ওতাপেন্তো…পে… গচ্ছতীতি এত্থ ‘‘কিঞ্চাপি ‘এত্তকং দূৰং গন্তব্ব’ন্তি পৰিচ্ছেদো নত্থি, তথাপি লেড্ডুপাতং অতিক্কম্ম নাতিদূৰং গন্তব্ব’’ন্তি ৱদন্তি.
ইতি ৱিনযসঙ্গহসংৱণ্ণনাভূতে ৱিনযালঙ্কাৰে
মঞ্চপীঠাদিসঙ্ঘিকসেনাসনেসুপটিপজ্জিতব্ব-
ৱিনিচ্ছযকথালঙ্কাৰো নাম
সত্তৰসমো পৰিচ্ছেদো.