১৬. সহসেয্যৱিনিচ্ছযকথা

৭৯. এৱং ভূতগামৱিনিচ্ছযং কথেত্ৱা ইদানি সহসেয্যৱিনিচ্ছযং কথেতুং ‘‘দুৱিধং সহসেয্যক’’ন্তিআদিমাহ. তত্থ দ্ৱে ৱিধা পকাৰা যস্স সহসেয্যকস্স তং দুৱিধং, সহ সযনং, সহ ৱা সযতি এত্থাতি সহসেয্যা, সহসেয্যা এৱ সহসেয্যকং সকত্থে ক-পচ্চযৱসেন. তং পন অনুপসম্পন্নেনসহসেয্যামাতুগামেনসহসেয্যাৱসেন দুৱিধং. তেনাহ ‘‘দুৱিধং সহসেয্যক’’ন্তি. দিৰত্ততিৰত্তন্তি এত্থ ৱচনসিলিট্ঠতামত্তেন দিৰত্তগ্গহণং কতন্তি ৱেদিতব্বং. তিৰত্তঞ্হি সহৱাসে লব্ভমানে দিৰত্তে ৱত্তব্বমেৱ নত্থীতি দিৰত্তগ্গহণং ৱিসুং ন পযোজেতি. তেনেৱাহ ‘‘উত্তৰিদিৰত্ততিৰত্তন্তি ভগৱা সামণেৰানং সঙ্গহকৰণত্থায তিৰত্তপৰিহাৰং অদাসী’’তি. নিৰন্তৰং তিৰত্তগ্গহণত্থং ৱা দিৰত্তগ্গহণং কতং. কেৱলঞ্হি ‘‘তিৰত্ত’’ন্তি ৱুত্তে অঞ্ঞত্থ ৱাসেন অন্তৰিকম্পি তিৰত্তং গণ্হেয্য. দিৰত্তৱিসিট্ঠং পন তিৰত্তং ৱুচ্চমানং তেন অনন্তৰিকমেৱ তিৰত্তং দীপেতি. ৱিমতিৱিনোদনিযম্পি (ৱি. ৱি. টী. পাচিত্তিয ২.৫০-৫১) ‘‘দিৰত্তগ্গহণং ৱচনালঙ্কাৰত্থং. নিৰন্তৰং তিস্সোৱ ৰত্তিযো সযিত্ৱা চতুত্থদিৱসাদীসু সযন্তস্সেৱ আপত্তি, ন একন্তৰিকাদিৱসেন সযন্তস্সাতি দস্সনত্থম্পীতি দট্ঠব্ব’’ন্তি ৱুত্তং. সহসেয্যং একতো সেয্যং. সেয্যন্তি চেত্থ কাযপ্পসাৰণসঙ্খাতং সযনম্পি ৱুচ্চতি, যস্মিং সেনাসনে সযন্তি, তম্পি, তস্মা সেয্যং কপ্পেয্যাতি এত্থ সেনাসনসঙ্খাতং সেয্যং পৱিসিত্ৱা কাযপ্পসাৰণসঙ্খাতং সেয্যং কপ্পেয্য সম্পাদেয্যাতি অত্থো. দিযড্ঢহত্থুব্বেধেনাতি এত্থ দিযড্ঢহত্থো ৱড্ঢকিহত্থেন গহেতব্বো. পঞ্চহি ছদনেহীতি ইট্ঠকাসিলাসুধাতিণপণ্ণসঙ্খাতেহি পঞ্চহি ছদনেহি. ৱাচুগ্গতৱসেনাতি পগুণৱসেন.

একূপচাৰোতি ৱড়ঞ্জনদ্ৱাৰস্স একত্তং সন্ধায ৱুত্তং. ৱিমতিৱিনোদনিযং (ৱি. ৱি. টী. পাচিত্তিয ২.৫০-৫১) পন ‘‘একূপচাৰো একেন মগ্গেন পৱিসিত্ৱা অব্ভোকাসং অনোক্কমিত্ৱা সব্বত্থ অনুপৰিগমনযোগ্গো, এতং বহুদ্ৱাৰম্পি একূপচাৰোৱ. যত্থ পন কুট্টাদীহি ৰুন্ধিত্ৱা ৱিসুং দ্ৱাৰং যোজেন্তি, নানূপচাৰো হোতি. সচে পন ৰুন্ধতি এৱ, ৱিসুং দ্ৱাৰং ন যোজেন্তি, এতম্পি একূপচাৰমেৱ মত্তিকাদীহি পিহিতদ্ৱাৰো ৱিয গব্ভোতি গহেতব্বং. অঞ্ঞথা গব্ভে পৱিসিত্ৱা পমুখাদীসু নিপন্নানুপসম্পন্নেহি সহসেয্যাপৰিমুত্তিযা গব্ভদ্ৱাৰং মত্তিকাদীহি পিদহাপেত্ৱা উট্ঠিতে অৰুণে ৱিৱৰাপেন্তস্সপি অনাপত্তি ভৱেয্যা’’তি ৱুত্তং. চতুসালং একূপচাৰং হোতীতি সম্বন্ধো. তেসং পযোগে পযোগে ভিক্খুস্স আপত্তীতি এত্থ কেচি ‘‘অনুট্ঠহনেন অকিৰিযসমুট্ঠানা আপত্তি ৱুত্তা, তস্মিং খণে নিদ্দাযন্তস্স কিৰিযাভাৱা. ইদঞ্হি সিক্খাপদং সিযা কিৰিযায, সিযা অকিৰিযায সমুট্ঠাতি. কিৰিযায সমুট্ঠানতা চস্স তব্বহুলৱসেন ৱুত্তা’’তি ৱদন্তি. ‘‘যথা চেতং, এৱং দিৱাসযনম্পি. অনুট্ঠহনেন, হি দ্ৱাৰাসংৱৰণেন চেতং অকিৰিযসমুট্ঠানম্পি হোতী’’তি ৱদন্তি, ইদঞ্চ যুত্তং ৱিয দিস্সতি, ৱীমংসিত্ৱা গহেতব্বং.

৮০. উপৰিমতলেন সদ্ধিং অসম্বদ্ধভিত্তিকস্সাতি ইদং সম্বদ্ধভিত্তিকে ৱত্তব্বমেৱ নত্থীতি দস্সনত্থং ৱুত্তং. উপৰিমতলে সযিতস্স সঙ্কা এৱ নত্থীতি ‘‘হেট্ঠাপাসাদে’’তিআদি ৱুত্তং. নানূপচাৰেতি যত্থ বহি নিস্সেণিং কত্ৱা উপৰিমতলং আৰোহন্তি, তাদিসং সন্ধায ৱুত্তং ‘‘উপৰিমতলেপী’’তি. আকাসঙ্গণে নিপজ্জন্তস্স আপত্তিঅভাৱতো ‘‘ছদনব্ভন্তৰে’’তি ৱুত্তং. সভাসঙ্খেপেনাতি সভাকাৰেন. অড্ঢকুট্টকে সেনাসনেতি এত্থ ‘‘অড্ঢকুট্টকং নাম যত্থ উপড্ঢং মুঞ্চিত্ৱা তীসু পস্সেসু ভিত্তিযো বদ্ধা হোন্তি, যত্থ ৱা একস্মিং পস্সে ভিত্তিং উট্ঠাপেত্ৱা উভোসু পস্সেসু উপড্ঢং উপড্ঢং কত্ৱা ভিত্তিযো উট্ঠাপেন্তি, তাদিসং সেনাসন’’ন্তি তীসুপি গণ্ঠিপদেসু ৱুত্তং, গণ্ঠিপদে পন ‘‘অড্ঢকুট্টকেতি ছদনং অড্ঢেন অসম্পত্তকুট্টকে’’তি ৱুত্তং, তম্পি নো ন যুত্তং. ৱিমতিৱিনোদনিযং পন ‘‘সভাসঙ্খেপেনাতি ৱুত্তস্সেৱ অড্ঢকুট্টকেতি ইমিনা সণ্ঠানং দস্সেতি. যত্থ তীসু, দ্ৱীসু ৱা পস্সেসু ভিত্তিযো বদ্ধা, ছদনং ৱা অসম্পত্তা অড্ঢভিত্তি, ইদং অড্ঢকুট্টকং নামা’’তি ৱুত্তং. ৱাড়সঙ্ঘাটো নাম পৰিক্খেপস্স অন্তো থম্ভাদীনং উপৰি ৱাড়ৰূপেহি কতসঙ্ঘাটো.

পৰিক্খেপস্স বহি গতেতি এত্থ যত্থ যস্মিং পস্সে পৰিক্খেপো নত্থি, তত্থাপি পৰিক্খেপাৰহপদেসতো বহি গতে অনাপত্তিযেৱাতি দট্ঠব্বং. ৱিমতিৱিনোদনিযং (ৱি. ৱি. টী. পাচিত্তিয ২.৫০-৫১) পন ‘‘পৰিক্খেপস্স বহি গতেতি এত্থ যস্মিং পস্সে পৰিক্খেপো নত্থি, তত্থ সচে ভূমিতো ৱত্থু উচ্চং হোতি, উভতো উচ্চৱত্থুতো হেট্ঠা ভূমিযং নিব্বকোসব্ভন্তৰেপি অনাপত্তি এৱ তত্থ সেনাসনৱোহাৰাভাৱতো. অথ ৱত্থু নীচং ভূমিসমমেৱ সেনাসনস্স হেট্ঠিমতলে তিট্ঠতি, তত্থ পৰিক্খেপৰহিতদিসায নিব্বকোসব্ভন্তৰে সব্বত্থ আপত্তি হোতি, পৰিচ্ছেদাভাৱতো পৰিক্খেপস্স বহি এৱ অনাপত্তীতি দট্ঠব্ব’’ন্তি ৱুত্তং. অপৰিচ্ছিন্নগব্ভূপচাৰেতি এত্থ মজ্ঝে ৱিৱটঙ্গণৱন্তাসু মহাচতুসালাসু যথা আকাসঙ্গণং অনোতৰিত্ৱা পমুখেনেৱ গন্ত্ৱা সব্বগব্ভে পৱিসিতুং ন সক্কা হোতি, এৱং একেকগব্ভস্স দ্ৱীসু পস্সেসু কুট্টং নীহৰিত্ৱা কতং পৰিচ্ছিন্নগব্ভূপচাৰং নাম, ইদং পন তাদিসং ন হোতীতি ‘‘অপৰিচ্ছিন্নগব্ভূপচাৰে’’তি ৱুত্তং. সব্বগব্ভেপি পৱিসন্তীতি গব্ভূপচাৰস্স অপৰিচ্ছিন্নত্তা আকাসঙ্গণং অনোতৰিত্ৱাপি পমুখেনেৱ গন্ত্ৱা তং তং গব্ভং পৱিসন্তি. অথ কুতো তস্স পৰিক্খেপোযেৱ সব্বপৰিচ্ছিন্নত্তাতি ৱুত্তন্তি আহ ‘‘গব্ভপৰিক্খেপোযেৱ হিস্স পৰিক্খেপো’’তি, ইদঞ্চ সমন্তা গব্ভভিত্তিযো সন্ধায ৱুত্তং. চতুসালৱসেন হি সন্নিৱিট্ঠে সেনাসনে গব্ভপমুখং ৱিসুং অপৰিক্খিত্তম্পি সমন্তা ঠিতং গব্ভভিত্তীনং ৱসেন পৰিক্খিত্তং নাম হোতি.

৮১. একদিসায উজুকমেৱ দীঘং কত্ৱা সন্নিৱেসিতো পাসাদো একসালসন্নিৱেসো. দ্ৱীসু তীসু চতূসু ৱা দিসাসু সিঙ্ঘাটকসণ্ঠানাদিৱসেন কতা দ্ৱিসালাদিসন্নিৱেসা ৱেদিতব্বা. সালপ্পভেদদীপনমেৱ চেত্থ পুৰিমতো ৱিসেসোতি. অট্ঠ পাচিত্তিযানীতি উপড্ঢচ্ছন্নং উপড্ঢপৰিচ্ছন্নং সেনাসনং দুক্কটৱত্থুস্স আদিং কত্ৱা পাড়িযং দস্সিতত্তা ততো অধিকং সব্বচ্ছন্নউপড্ঢপৰিচ্ছন্নাদিকম্পি সব্বং পাড়িযং অৱুত্তম্পি পাচিত্তিযস্সেৱ ৱত্থুভাৱেন দস্সিতং সিক্খাপদস্স পণ্ণত্তিৱজ্জত্তা, গৰুকে ঠাতব্বতো চাতি ৱেদিতব্বং. ‘‘সত্ত পাচিত্তিযানী’’তি পাড়িযং ৱুত্তপাচিত্তিযদ্ৱযং সামঞ্ঞতো একত্তেন গহেত্ৱা ৱুত্তং. পাড়িযং (পাচি. ৫৪) ‘‘ততিযায ৰত্তিযা পুৰাৰুণা নিক্খমিত্ৱা পুন সযতী’’তি ইদং উক্কট্ঠৱসেন ৱুত্তং, অনিক্খমিত্ৱা পুৰাৰুণা উট্ঠহিত্ৱা অন্তোছদনে নিসিন্নস্সাপি পুন দিৱসে সহসেয্যেন অনাপত্তি এৱ. এত্থ চতুভাগো চূড়কং, দ্ৱেভাগা উপড্ঢং, তীসু ভাগেসু দ্ৱে ভাগা যেভুয্যন্তি ইমিনা লক্খণেন চূড়কচ্ছন্নপৰিচ্ছন্নাদীনি ৱেদিতব্বানি. ইদানি দুতিযসিক্খাপদেপি যথাৱুত্তনযং অতিদিসন্তো ‘‘মাতুগামেন…পে… অযমেৱ ৱিনিচ্ছযো’’তি আহ. ‘‘মতিত্থিযা পাৰাজিকৱত্থুভূতাযপি অনুপাদিন্নপক্খে ঠিতত্তা সহসেয্যাপত্তিং ন জনেতী’’তি ৱদন্তি. ‘‘অত্থঙ্গতে সূৰিযে মাতুগামে নিপন্নে নিপজ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্সা’’তি (পাচি. ৫৭) ৱচনতো দিৱা তস্স সযন্তস্স সহসেয্যাপত্তি ন হোতিযেৱাতি দট্ঠব্বং.

ইতি ৱিনযসঙ্গহসংৱণ্ণনাভূতে ৱিনযালঙ্কাৰে

সহসেয্যৱিনিচ্ছযকথালঙ্কাৰো নাম

সোড়সমো পৰিচ্ছেদো.