১৪. পথৱীখণনৱিনিচ্ছযকথা

৭২. এৱং দানৱিস্সাসগ্গাহলাভপৰিণামনৱিনিচ্ছযং কথেত্ৱা ইদানি পথৱীৱিনিচ্ছযং কথেতুং ‘‘পথৱী’’ত্যাদিমাহ. তত্থ পত্থৰতীতি পথৱী, প-পুব্ব থৰ সন্থৰণেতি ধাতু, ৰ-কাৰস্স ৱ-কাৰো, সসম্ভাৰপথৱী. তপ্পভেদমাহ ‘‘দ্ৱে পথৱী, জাতা চ পথৱী অজাতা চ পথৱী’’তি. তাসং ৱিসেসং দস্সেতুং ‘‘তত্থ জাতা নাম পথৱী’’ত্যাদিমাহ. তত্থ সুদ্ধপংসুকা…পে… যেভুয্যেনমত্তিকাপথৱী জাতা নাম পথৱী হোতি. ন কেৱলং সাযেৱ, অদড্ঢা পথৱীপি ‘‘জাতা পথৱী’’তি ৱুচ্চতি. ন কেৱলং ইমা দ্ৱেযেৱ, যোপি পংসুপুঞ্জো ৱা…পে… চাতুমাসং ওৱট্ঠো, সোপি ‘‘জাতা পথৱী’’তি ৱুচ্চতীতি যোজনা. ইতৰত্ৰপি এসেৱ নযো.

তত্থ সুদ্ধা পংসুকাযেৱ এত্থ পথৱিযা অত্থি, ন পাসাণাদযোতি সুদ্ধপংসুকা. তথা সুদ্ধমত্তিকা. অপ্পা পাসাণা এত্থাতি অপ্পপাসাণা. ইতৰেসুপি এসেৱ নযো. যেভুয্যেন পংসুকা এত্থাতি যেভুয্যেনপংসুকা, অলুত্তসমাসোযং, তথা যেভুয্যেনমত্তিকা. তত্থ মুট্ঠিপ্পমাণতো উপৰি পাসাণা. মুট্ঠিপ্পমাণা সক্খৰা. কথলাতি কপালখণ্ডাদি. মৰুম্পাতি কটসক্খৰা. ৱালুকা ৱালুকাযেৱ. যেভুয্যেনপংসুকাতি এত্থ তীসু কোট্ঠাসেসু দ্ৱে কোট্ঠাসা পংসু, একো পাসাণাদীসু অঞ্ঞতৰকোট্ঠাসো. অদড্ঢাপীতি উদ্ধনপত্তপচনকুম্ভকাৰাতপাদিৱসেন তথা তথা অদড্ঢা, সা পন ৱিসুং নত্থি, সুদ্ধপংসুআদীসু অঞ্ঞতৰাৱাতি ৱেদিতব্বা. যেভুয্যেনসক্খৰাতি বহুতৰসক্খৰা. হত্থিকুচ্ছিযং কিৰ একং পচ্ছিপূৰং আহৰাপেত্ৱা দোণিযং ধোৱিত্ৱা পথৱিযা যেভুয্যেনসক্খৰভাৱং ঞত্ৱা সযং ভিক্খূ পোক্খৰণিং খণিংসূতি. যানি পন মজ্ঝে ‘‘অপ্পপংসুঅপ্পমত্তিকা’’তি দ্ৱে পদানি, তানি যেভুয্যেনপাসাণাদিপঞ্চকমেৱ পৱিসন্তি. তেসঞ্ঞেৱ হি দ্ৱিন্নং পভেদৱচনমেতং, যদিদং সুদ্ধপাসাণাদিআদি.

এত্থ চ কিঞ্চাপি যেভুয্যেনপংসুং অপ্পপংসুঞ্চ পথৱিং ৱত্ৱা উপড্ঢপংসুকাপথৱী ন ৱুত্তা, তথাপি পণ্ণত্তিৱজ্জসিক্খাপদেসু সাৱসেসপঞ্ঞত্তিযাপি সম্ভৱতো উপড্ঢপংসুকাযপি পথৱিযা পাচিত্তিযমেৱাতি গহেতব্বং. কেচি পন ‘‘সব্বচ্ছন্নাদীসু উপড্ঢচ্ছন্নে দুক্কটস্স ৱুত্তত্তা ইধাপি দুক্কটং যুজ্জতী’’তি ৱদন্তি, তং ন যুত্তং পাচিত্তিযৱত্থুকঞ্চ অনাপত্তিৱত্থুকঞ্চ দুৱিধং পথৱিং ঠপেত্ৱা অঞ্ঞিস্সা দুক্কটৱত্থুকায ততিযায পথৱিযা অভাৱতো. দ্ৱেযেৱ হি পথৱিযো ৱুত্তা ‘‘জাতা চ পথৱী অজাতা চ পথৱী’’তি, তস্মা দ্ৱীসু অঞ্ঞতৰায পথৱিযা ভৱিতব্বং. ৱিনযৱিনিচ্ছযে চ সম্পত্তে গৰুকলহুকেসু গৰুকেযেৱ ঠাতব্বত্তা ন সক্কা এত্থ অনাপত্তিযা ভৱিতুং. সব্বচ্ছন্নাদীসু পন উপড্ঢে দুক্কটং যুত্তং তত্থ তাদিসস্স দুক্কটৱত্থুনো সম্ভৱতো. ৱিমতিৱিনোদনিযম্পি (ৱি. ৱি. টী. পাচিত্তিয ২.৮৬) ‘‘অপ্পপংসুমত্তিকায পথৱিযা অনাপত্তিৱত্থুভাৱেন ৱুত্তত্তা উপড্ঢপংসুমত্তিকাযপি পাচিত্তিযমেৱাতি গহেতব্বং. ন হেতং দুক্কটৱত্থূতি সক্কা ৱত্তুং জাতাজাতৱিনিমুত্তায ততিযায পথৱিযা অভাৱতো’’তি ৱুত্তং.

খণন্তস্স খণাপেন্তস্স ৱাতি অন্তমসো পাদঙ্গুট্ঠকেনপি সম্মজ্জনিসলাকাযপি সযং ৱা খণন্তস্স অঞ্ঞেন ৱা খণাপেন্তস্স. ‘‘পোক্খৰণিং খণা’’তি ৱদতি, ৱট্টতীতি ‘‘ইমস্মিং ওকাসে’’তি অনিযমেত্ৱা ৱুত্তত্তা ৱট্টতি. ‘‘ইমং ৱল্লিং খণা’’তি ৱুত্তেপি পথৱিখণনং সন্ধায পৱত্তৱোহাৰত্তা ইমিনাৱ সিক্খাপদেন পাচিত্তিযং, ন ভূতগামসিক্খাপদেন, উভযম্পি সন্ধায ৱুত্তে পন দ্ৱেপি পাচিত্তিযানি হোন্তি.

৭৩. কুটেহীতি ঘটেহি. তনুককদ্দমোতি উদকমিস্সককদ্দমো, সো চ উদকগতিকত্তা ৱট্টতি. উদকপপ্পটকোতি উদকে অন্তোভূমিযং পৱিট্ঠে তস্স উপৰিভাগং ছাদেত্ৱা তনুকপংসু ৱা মত্তিকা ৱা পটলং হুত্ৱা পলৱমানা উট্ঠাতি, তস্মিং উদকে সুক্খেপি তং পটলং ৱাতেন চলমানং তিট্ঠতি, তং উদকপপ্পটকো নাম. ওমকচাতুমাসন্তি ঊনচাতুমাসং. ওৱট্ঠন্তি দেৱেন ওৱট্ঠং. অকতপব্ভাৰেতি অৱলঞ্জনট্ঠানদস্সনত্থং ৱুত্তং. তাদিসে হি ৱম্মিকস্স সব্ভাৱোতি. মূসিকুক্কুৰং নাম মূসিকাহি খণিত্ৱা বহি কতপংসুৰাসি.

এসেৱ নযোতি ওমকচাতুমাসং ওৱট্ঠোযেৱ ৱট্টতীতি অত্থো. একদিৱসম্পি ন ৱট্টতীতি ওৱট্ঠচাতুমাসতো একদিৱসাতিক্কন্তোপি ৱিকোপেতুং ন ৱট্টতি. হেট্ঠভূমিসম্বন্ধেপি চ গোকণ্টকে ভূমিতো ছিন্দিত্ৱা ছিন্দিত্ৱা উগ্গতত্তা অচ্চুগ্গতং মত্থকতো ছিন্দিতুং গহেতুঞ্চ ৱট্টতীতি ৱদন্তি. সকট্ঠানে অতিট্ঠমানং কত্ৱা পাদেহি মদ্দিত্ৱা আলোড়িতকদ্দমম্পি গহেতুং ৱট্টতি.

অচ্ছদনন্তিআদিনা ৱুত্তত্তা উজুকং আকাসতো পতিতৱস্সোদকেন ওৱট্ঠমেৱ জাতপথৱী হোতি, ন ছদনাদীসু পতিত্ৱা ততো পৱত্তউদকেন তিন্তন্তি ৱেদিতব্বং. ততোতি পুৰাণসেনাসনতো. ইট্ঠকং গণ্হামীতিআদি সুদ্ধচিত্তং সন্ধায ৱুত্তং. ‘‘উদকেনাতি উজুকং আকাসতোযেৱ পতিতউদকেন. সচে পন অঞ্ঞত্থ পহৰিত্ৱা পতিতেন উদকেন তেমিতং হোতি, ৱট্টতী’’তি ৱদন্তি. মণ্ডপত্থম্ভন্তি সাখামণ্ডপত্থম্ভং.

৭৪. উচ্চালেত্ৱাতি উক্খিপিত্ৱা. তেন অপদেসেনাতি তেন লেসেন. অৱিসযত্তা অনাপত্তীতি এত্থ সচেপি নিব্বাপেতুং সক্কা হোতি, পঠমং সুদ্ধচিত্তেন দিন্নত্তা দহতূতি সল্লক্খেত্ৱাপি তিট্ঠতি, অনাপত্তি. মহামত্তিকন্তি ভিত্তিলেপনং.

ইতি ৱিনযসঙ্গহসংৱণ্ণনাভূতে ৱিনযালঙ্কাৰে

পথৱীখণনৱিনিচ্ছযকথালঙ্কাৰো নাম

চুদ্দসমো পৰিচ্ছেদো.