১০. ভণ্ডপটিসামনৱিনিচ্ছযকথা
৫৩. এৱং চীৱৰৱিপ্পৱাসৱিনিচ্ছযং কথেত্ৱা ইদানি ভণ্ডপটিসামনৱিনিচ্ছযং কথেতুং ‘‘ভণ্ডস্স পটিসামন’’ন্তিআদিমাহ. তত্থ ভডিতব্বং ভাজেতব্বন্তি ভণ্ডং, ভডিতব্বং ইচ্ছিতব্বন্তি ৱা ভণ্ডং, ভণ্ডন্তি পৰিভণ্ডন্তি সত্তা এতেনাতি ৱা ভণ্ডং, মূলধনং, পৰিক্খাৰো ৱা. ৱুত্তঞ্হি অভিধানপ্পদীপিকাযং –
‘‘ভাজনাদিপৰিক্খাৰে, ভণ্ডং মূলধনেপি চা’’তি.
তস্স ভণ্ডস্স, পটিসামিযতে পটিসামনং, ৰক্খণং গোপনন্তি অত্থো. তেনাহ ‘‘পৰেসং ভণ্ডস্স গোপন’’ন্তি. মাতু কণ্ণপিড়ন্ধনং তালপণ্ণম্পীতি পি-সদ্দো সম্ভাৱনত্থো. তেন পগেৱ অঞ্ঞাতকানং সন্তকন্তি দস্সেতি. গিহিসন্তকন্তি ইমিনা পঞ্চন্নং সহধম্মিকানং সন্তকং পটিসামেতুং ৱট্টতীতি দীপেতি. ভণ্ডাগাৰিকসীসেনাতি এতেন ৱিস্সাসগ্গাহাদিনা গহেত্ৱা পটিসামেন্তস্স অনাপত্তীতি দস্সেতি. তেন ৱক্খতি ‘‘অত্তনো অত্থায গহেত্ৱা পটিসামেতব্ব’’ন্তি. ছন্দেনপি ভযেনপীতি ৱড্ঢকীআদীসু ছন্দেন, ৰাজৱল্লভাদীসু ভযেন বলক্কাৰেন পাতেত্ৱা গতেসু চ পটিসামেতুং ৱট্টতীতি যোজেতব্বং.
সঙ্গোপনত্থায অত্তনো হত্থে নিক্খিত্তস্স ভণ্ডস্স গুত্তট্ঠানে পটিসামনপযোগং ৱিনা ‘‘নাহং গণ্হামী’’তিআদিনা অঞ্ঞস্মিং পযোগে অকতে ৰজ্জসঙ্খোভাদিকালে ‘‘ন দানি তস্স দস্সামি, ন ময্হং দানি দস্সতী’’তি উভোহিপি সকসকট্ঠানে নিসীদিত্ৱা ধুৰনিক্খেপে কতেপি অৱহাৰো নত্থি. কেচি পনেত্থ ‘‘পাৰাজিকমেৱ পটিসামনপযোগস্স কতত্তা’’তি ৱদন্তি, তং তেসং মতিমত্তং, ন সাৰতো পচ্চেতব্বং. পটিসামনকালে হিস্স থেয্যচিত্তং নত্থি, ‘‘ন দানি তস্স দস্সামী’’তি থেয্যচিত্তুপ্পত্তিক্খণে চ সামিনো ধুৰনিক্খেপচিত্তপ্পৱত্তিযা হেতুভূতো কাযৱচীপযোগো নত্থি, যেন সো আপত্তিং আপজ্জেয্য. ন হি অকিৰিযসমুট্ঠানা অযং আপত্তীতি. দানে সউস্সাহো, ৰক্খতি তাৱাতি অৱহাৰং সন্ধায অৱুত্তত্তা ‘‘নাহং গণ্হামী’’তিআদিনা মুসাৱাদকৰণে পাচিত্তিযমেৱ হোতি, ন দুক্কটং থেয্যচিত্তাভাৱেন সহপযোগস্সপি অভাৱতোতি গহেতব্বং.
যদিপি মুখেন দস্সামীতি ৱদতি…পে… পাৰাজিকন্তি এত্থ কতৰপযোগেন আপত্তি, ন তাৱ পঠমেন ভণ্ডপটিসামনপযোগেন তদা থেয্যচিত্তভাৱা, নাপি ‘‘দস্সামী’’তি কথনপযোগেন তদা থেয্যচিত্তে ৱিজ্জমানেপি পযোগস্স কপ্পিযত্তাতি? ৱুচ্চতে – সামিনা ‘‘দেহী’’তি বহুসো যাচিযমানোপি অদত্ৱা যেন পযোগেন অত্তনো অদাতুকামতং সামিকস্স ঞাপেসি, যেন চ সো অদাতুকামো অযং ৱিক্খিপতীতি ঞত্ৱা ধুৰং নিক্খিপতি, তেনেৱ পযোগেনস্স আপত্তি. ন হেত্থ উপনিক্খিত্তভণ্ডে পৰিযাযেন মুত্তি অত্থি. অদাতুকামতায হি ‘‘কদা তে দিন্নং, কত্থ তে দিন্ন’’ন্তিআদিপৰিযাযৱচনেনপি সামিকস্স ধুৰেনিক্খিপাপিতে আপত্তিযেৱ. তেনেৱ অট্ঠকথাযং ৱুত্তং ‘‘কিং তুম্হে ভণথ…পে… উভিন্নং ধুৰনিক্খেপেন ভিক্খুনো পাৰাজিক’’ন্তি. পৰসন্তকস্স পৰেহি গণ্হাপনে এৱ হি পৰিযাযতো মুত্তি, ন সব্বত্থাতি গহেতব্বং. অত্তনো হত্থে নিক্খিত্তত্তাতি এত্থ অত্তনো হত্থে সামিনা দিন্নতায ভণ্ডাগাৰিকট্ঠানে ঠিতত্তা চ ঠানাচাৱনেপি নত্থি অৱহাৰো, থেয্যচিত্তেন পন গহণে দুক্কটতো ন মুচ্চতীতি ৱেদিতব্বং. এসেৱ নযোতি অৱহাৰো নত্থি, ভণ্ডদেয্যং পন হোতীতি অধিপ্পাযো.
৫৪. পঞ্চন্নং সহধম্মিকানন্তি ভিক্খুভিক্খুনীসিক্খমানসামণেৰসামণেৰীনং. এতেন ন কেৱলং গিহীনং এৱ, অথ খো তাপসপৰিব্বাজকাদীনম্পি সন্তকং পটিসামেতুং ন ৱট্টতীতি দস্সেতি. নট্ঠেপি গীৱা ন হোতি, কস্মা? অসম্পটিচ্ছাপিতত্তাতি অত্থো. দুতিযে এসেৱ নযোতি গীৱা ন হোতি, কস্মা? অজানিতত্তা. ততিযে চ এসেৱ নযোতি গীৱা ন হোতি, কস্মা? পটিক্খিপিতত্তা. এত্থ চ কাযেন ৱা ৱাচায ৱা চিত্তেন ৱা পটিক্খিত্তোপি পটিক্খিত্তোযেৱ নাম হোতি.
তস্সেৱ গীৱা হোতি, ন সেসভিক্খূনং, কস্মা? তস্সেৱ ভণ্ডাগাৰিকস্স ভণ্ডাগাৰে ইস্সৰভাৱতো. ভণ্ডাগাৰিকস্স গীৱা ন হোতি অলসজাতিকস্সেৱ পমাদেন হৰিতত্তা. দুতিযে ভণ্ডাগাৰিকস্স গীৱা ন হোতি তস্স অনাৰোচিতত্তা. নট্ঠে তস্স গীৱা তেন ঠপিতত্তা. তস্সেৱ গীৱা, ন অঞ্ঞেসং তেন ভণ্ডাগাৰিকেন সম্পটিচ্ছিতত্তা ঠপিতত্তা চ. নত্থি গীৱা তেন পটিক্খিপিতত্তা. নট্ঠং সুনট্ঠমেৱ ভণ্ডাগাৰিকস্স অসম্পটিচ্ছাপনতো. নট্ঠে গীৱা তেন ঠপিতত্তা. সব্বং তস্স গীৱা তস্স ভণ্ডাগাৰিকস্স পমাদেন হৰণতো. তত্থেৱ উপচাৰে ৱিজ্জমানেতি ভণ্ডাগাৰিকস্স সমীপেযেৱ উচ্চাৰপস্সাৱট্ঠানে ৱিজ্জমানে.
৫৫. মযি চ মতে সঙ্ঘস্স চ সেনাসনে ৱিনট্ঠেতি এত্থ কেৱলং সঙ্ঘস্স সেনাসনং মা ৱিনস্সীতি ইমিনা অধিপ্পাযেন ৱিৱৰিতুম্পি ৱট্টতিযেৱাতি ৱদন্তি. ‘‘তং মাৰেস্সামী’’তি এত্তকে ৱুত্তেপি ৱিৱৰিতুং ৱট্টতি ‘‘গিলানপক্খে ঠিতত্তা অৱিসযো’’তি ৱুত্তত্তা. মৰণতো হি পৰং গেলঞ্ঞং অৱিসযত্তঞ্চ নত্থি. ‘‘দ্ৱাৰং ছিন্দিত্ৱা হৰিস্সামা’’তি এত্তকে ৱুত্তেপি ৱিৱৰিতুং ৱট্টতিযেৱ. সহাযেহি ভৱিতব্বন্তি তেহিপি ভিক্খাচাৰাদীহি পৰিযেসিত্ৱা অত্তনো সন্তকম্পি কিঞ্চি কিঞ্চি দাতব্বন্তি ৱুত্তং হোতি. অযঞ্হি সামীচীতি ভণ্ডাগাৰে ৱসন্তানং ইদং ৱত্তং. লোলমহাথেৰোতি মন্দো মোমূহো আকিণ্ণৱিহাৰী সদা কীড়াপসুতো ৱা মহাথেৰো.
৫৬. ইতৰেহীতি তস্মিংযেৱ গব্ভে ৱসন্তেহি ভিক্খূহি. ৱিহাৰৰক্খণৱাৰে নিযুত্তো ৱিহাৰৱাৰিকো, ৱুড্ঢপটিপাটিযা অত্তনো ৱাৰে ৱিহাৰৰক্খণকো. নিৱাপন্তি ভত্তৱেতনং. চোৰানং পটিপথং গতেসূতি চোৰানং আগমনং ঞত্ৱা ‘‘পঠমতৰংযেৱ গন্ত্ৱা সদ্দং কৰিস্সামা’’তি চোৰানং অভিমুখং গতেসু. ‘‘চোৰেহি হটভণ্ডং আহৰিস্সামা’’তি তেসং অনুপথং গতেসুপি এসেৱ নযো. নিবদ্ধং কত্ৱাতি ‘‘অসুককুলে যাগুভত্তং ৱিহাৰৱাৰিকানংযেৱা’’তি এৱং নিযমনং কত্ৱা. দ্ৱে তিস্সো যাগুসলাকা চ চত্তাৰি পঞ্চ সলাকভত্তানি চ লভমানোৱাতি ইদং নিদস্সনমত্তং, ততো ঊনং ৱা হোতু অধিকং ৱা, অত্তনো চ ৱেয্যাৱচ্চকৰস্স চ যাপনমত্তং লভনমেৱ পমাণন্তি গহেতব্বং. নিস্সিতকে জগ্গাপেন্তীতি অত্তনো অত্তনো নিস্সিতকে ভিক্খাচৰিযায পোসেন্তা নিস্সিতকেহি ৱিহাৰং জগ্গাপেন্তি. অসহাযস্সাতি সহাযৰহিতস্স. ‘‘অসহাযস্স অদুতিযস্সা’’তি পাঠো যুত্তো. পচ্ছিমং পুৰিমস্সেৱ ৱেৱচনং. অসহাযস্স ৱা অত্তদুতিযস্স ৱাতি ইমস্মিং পন পাঠে একেন আনীতং দ্ৱিন্নং নপ্পহোতীতি অত্তদুতিযস্সপি ৱাৰো নিৱাৰিতোতি ৱদন্তি, তং ‘‘যস্স সভাগো ভিক্খু ভত্তং আনেত্ৱা দাতা নত্থী’’তি ইমিনা ন সমেতি, ৱীমংসিতব্বং. ৱিমতিৱিনোদনিযং (ৱি. ৱি. টী. ১.১১২) পন ‘‘অত্তদুতিযস্সাতি অপ্পিচ্ছস্স. অত্তাসৰীৰমেৱ দুতিযো, ন অঞ্ঞোতি হি অত্তদুতিযো, তদুভযস্সপি অত্থস্স ৱিভাৱনং ‘যস্সা’তিআদি. এতেন সব্বেন একেকস্স ৱাৰো ন পাপেতব্বোতি দস্সেতী’’তি ৱুত্তং.
পাকৱত্তত্থাযাতি নিচ্চং পচিতব্বযাগুভত্তসঙ্খাতৱত্তত্থায. ঠপেন্তীতি দাযকা ঠপেন্তি. তং গহেত্ৱাতি তং আৰামিকাদীহি দীযমানং ভাগং গহেত্ৱা. উপজীৱন্তেন ঠাতব্বন্তি অব্ভোকাসিকৰুক্খমূলিকেনপি পাকৱত্তং উপনিস্সায জীৱন্তেন অত্তনো পত্তচীৱৰৰক্খণত্থায ৱিহাৰৱাৰে সম্পত্তে ঠাতব্বং. ন গাহাপেতব্বোতি এত্থ যস্স অব্ভোকাসিকস্সপি অত্তনো অধিকপৰিক্খাৰো চে ঠপিতো অত্থি, চীৱৰাদিসঙ্ঘিকভাগেপি আলযো অত্থি, সোপি গাহাপেতব্বো. পৰিপুচ্ছন্তি পুচ্ছিতপঞ্হৱিস্সজ্জনং, অট্ঠকথং ৱা. দিগুণন্তি অঞ্ঞেহি লব্ভমানতো দ্ৱিগুণং. পক্খৱাৰেনাতি অড্ঢমাসৱাৰেন.
ইতি ৱিনযসঙ্গহসংৱণ্ণনাভূতে ৱিনযালঙ্কাৰে
ভণ্ডপটিসামনৱিনিচ্ছযকথালঙ্কাৰো নাম
দসমো পৰিচ্ছেদো.