১. পত্তসিক্খাপদৱণ্ণনা
৬০২. ততিযৱগ্গস্স পঠমে অড্ঢতেৰসপলাতি মাগধিকায মানতুলায অড্ঢতেৰসপলপৰিমিতং উদকং গণ্হন্তং সন্ধায ৱুত্তং, তথা পৰিমিতং যৱমাসাদিং গণ্হন্তিং সন্ধাযাতি কেচি. আচৰিযধম্মপালত্থেৰেন পন ‘‘পকতিচতুমুট্ঠিকং কুডুৱং, চতুকুডুৱং নাড়ি, তায নাড়িযা সোড়স নাড়িযো দোণং, তং পন মগধনাড়িযা দ্ৱাদস নাড়িযো হোন্তীতি ৱদন্তী’’তি ৱুত্তং. দমিড়নাড়ীতি পুৰাণনাড়িং সন্ধায ৱুত্তং. সা চ চতুমুট্ঠিকেহি কুডুৱেহি অট্ঠ কুডুৱা, তায নাড়িযা দ্ৱে নাড়িযো মগধনাড়িং গণ্হাতি. পুৰাণা পন ‘‘সীহড়নাড়ি তিস্সো নাড়িযো গণ্হাতী’’তি ৱদন্তি, তেসং মতেন মগধনাড়ি ইদানি পৱত্তমানায চতুকুডুৱায দমিড়নাড়িযা চতুনাড়িকা হোতি, ততো মগধনাড়িতো উপড্ঢঞ্চ পুৰাণদমিড়নাড়িসঙ্খাতং পত্থং নাম হোতি, এতেন চ ‘‘ওমকো নাম পত্তো পত্থোদনং গণ্হাতী’’তি পাড়িৱচনঞ্চ সমেতি, লোকিযেহিপি –
‘‘লোকিযং মগধঞ্চেতি, পত্থদ্ৱযমুদাহটং;
লোকিযং সোড়সপলং, মাগধং দিগুণং মত’’ন্তি. –
এৱং লোকে নাড়িযা মগধনাড়ি দিগুণাতি দস্সিতা, এৱঞ্চ গয্হমানে ওমকপত্তস্স চ যাপনমত্তোদনগাহিকা চ সিদ্ধা হোতি. ন হি সক্কা অট্ঠকুডুৱতো ঊনোদনগাহিনা পত্তেন অথূপীকতং পিণ্ডপাতং পৰিযেসিত্ৱা যাপেতুং. তেনেৱ ৱেৰঞ্জকণ্ডট্ঠকথাযং ‘‘পত্থো নাম নাড়িমত্তং হোতি একস্স পুৰিসস্স অলং যাপনায. ৱুত্তম্পি হেতং ‘পত্থোদনো নালমযং দুৱিন্ন’’’ন্তি (জা. ২.২১.১৯২) ৱুত্তং, ‘‘একেকস্স দ্ৱিন্নং তিণ্ণং পহোতী’’তি চ আগহং, তস্মা ইধ ৱুত্তনযানুসাৰেনেৱ গহেতব্বং.
আলোপস্স অনুৰূপন্তি এত্থ ‘‘ব্যঞ্জনস্স মত্তা নাম ওদনতো চতুত্থভাগো’’তি (ম. নি. অট্ঠ. ২.৩৮৭) ব্ৰহ্মাযুসুত্তট্ঠকথাযং ৱুত্তত্তা আলোপস্স চতুত্থভাগমেৱ ব্যঞ্জনং অনুৰূপন্তি দট্ঠব্বং. ওদনগতিকানেৱাতি ওদনস্স অন্তো এৱ পৱিসনসীলানি সিযুং, অত্তনো ওকাসং ন গৱেসন্তীতি অত্থো. নামমত্তেতি ‘‘মজ্ঝিমো পত্তো মজ্ঝিমোমকো’’তিআদিনামমত্তে.
৬০৭-৮. এৱং পযোগে পযোগেতি পৰিযোসানালোপজ্ঝোহৰণপযোগে পযোগে, আলোপে আলোপেতি অত্থো. কত্ৱাতি পাকপৰিযোসানং কত্ৱা. পচিত্ৱা ঠপেস্সামীতি কাড়ৱণ্ণপাকং সন্ধায ৱুত্তং. ছিদ্দন্তি মুখৱট্টিতো দ্ৱঙ্গুলস্স হেট্ঠাছিদ্দং ৱুত্তং. সেসং পঠমকথিনে ৱুত্তনযমেৱ.
পত্তসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.