৩. ততিযকথিনসিক্খাপদৱণ্ণনা

৪৯৭. ততিযে পাড়িযং চীৱৰপচ্চাসা নিক্খিপিতুন্তি চীৱৰপচ্চাসায সতিযা নিক্খিপিতুন্তি অত্থো. নিট্ঠিতচীৱৰস্মিং ভিক্খুনাতি এত্থ দুতিযকথিনে ৱিয সামিৱসেনেৱ কৰণৱচনস্স অত্থো ৱেদিতব্বো.

৪৯৯-৫০০. তুয্হং দম্মীতি দিন্নন্তি ‘‘তুয্হং, ভন্তে, অকালচীৱৰং দম্মী’’তি এৱং দিন্নং, এতম্পি কালে আদিস্স দিন্নং নাম হোতীতি অধিপ্পাযো. ইদং পন অট্ঠকথাৱচনং, পাড়িযং ‘‘কালেপি আদিস্স দিন্ন’’ন্তি ইদঞ্চ ‘‘অকালচীৱৰ’’ন্তি ৱচনসামঞ্ঞতো লব্ভমানং সব্বম্পি দস্সেতুং অত্থুদ্ধাৰৱসেন ৱুত্তং পঠমঅনিযতে সোতস্স ৰহো ৱিয. সঙ্ঘস্স হি কালেপি আদিস্স দিন্নং অকালে উপ্পন্নচীৱৰং ৱিয সম্মুখীভূতেহি ৱুত্থৱস্সেহি, অৱুত্থৱস্সেহি চ সব্বেহিপি ভাজেতব্বতাসামঞ্ঞেন অকালচীৱৰং নাম হোতীতি দস্সনত্থং অত্থুদ্ধাৰৱসেন পাড়িযং ‘‘কালেপি আদিস্স দিন্ন’’ন্তি ৱুত্তং, ন পন ‘‘ততো ভাজেত্ৱা লদ্ধচীৱৰম্পি অকালে লদ্ধচীৱৰম্পি ৱুত্থৱস্সানং একমাসপৰিহাৰং, পঞ্চমাসপৰিহাৰং ৱা ন লভতি, পচ্চাসাচীৱৰে অসতি দসাহপৰিহাৰমেৱ লভতী’’তি দস্সনত্থং ৱুত্তং, অট্ঠকথাযম্পি ‘‘আদিস্স দিন্ন’’ন্তি ৱচনসামঞ্ঞতো লব্ভমানং সব্বং অত্থুদ্ধাৰৱসেন দস্সেতুং ‘‘একপুগ্গলস্স ৱা ইদং তুয্হং দম্মীতি দিন্ন’’ন্তি ৱুত্তং, ন পন তথালদ্ধং ৱা অকালে লদ্ধং ৱা অনত্থতকথিনানং দসাহব্ভন্তৰে অধিট্ঠাতব্বন্তি দস্সেতুন্তি ৱেদিতব্বং ইতৰথা পাড়িঅট্ঠকথাহি ৱিৰুজ্ঝনতো. তথা হি অচ্চেকচীৱৰসিক্খাপদে অকালে উপ্পন্নম্পি অচ্চেকচীৱৰং ‘‘যাৱচীৱৰকালসমযং নিক্খিপিতব্ব’’ন্তি (পাৰা. ৬৪৮) ৱুত্তং, তস্স অট্ঠকথাযঞ্চ ‘‘পৱাৰণমাসস্স জুণ্হপক্খপঞ্চমিযং উপ্পন্নস্স অচ্চেকচীৱৰস্স অনত্থতে কথিনে একাদসদিৱসাধিকো মাসো, অত্থতে কথিনে একাদসদিৱসাধিকা পঞ্চ মাসা চ পৰিহাৰো ৱুত্তো, তমেৱ পৰিহাৰং সন্ধায ‘ছট্ঠিতো পট্ঠায পন উপ্পন্নং অনচ্চেকচীৱৰম্পি পচ্চুদ্ধৰিত্ৱা ঠপিতচীৱৰম্পি এতং পৰিহাৰং লভতিযেৱা’তি (পাৰা. অট্ঠ. ২.৬৪৬-৬৪৯) ৱুত্তং. তস্মা কালেপি অকালেপি চ যথাতথা লদ্ধং অতিৰেকচীৱৰং ৱুত্থৱস্সানং একমাসং, পঞ্চমাসং ৱা যথাৰহং পৰিহাৰং লভতি এৱাতি গহেতব্বং.

এৱং পন অৱত্ৱা পদভাজনং ৱুত্তন্তি সম্বন্ধো. তত্থ এৱন্তি যং অট্ঠকথাযং ‘‘ততো চে উত্তৰী’’তি ইমস্স মাসপৰমতো উত্তৰীতি অত্থো ৱুত্তো, তং পৰামসতি. পদভাজনিযং এৱমত্থং অৱত্ৱা অঞ্ঞথা অত্থো ৱুত্তোতি অধিপ্পাযো. তাৱ উপ্পন্নং পচ্চাসাচীৱৰন্তি পচ্চত্তৱচনং. ‘‘মূলচীৱৰ’’ন্তি ইদং উপযোগৱচনং. অত্তনো গতিকং কৰোতীতি অনন্তৰা দুতিযদিৱসাদীসু উপ্পন্নং পচ্চাসাচীৱৰং মাসপৰমং মূলচীৱৰং ঠপেতুং অদত্ৱা অত্তনো দসাহপৰমতায এৱ পতিট্ঠাপেতীতি অত্তনো গতিকং কৰোতীতি. ততো উদ্ধং মূলচীৱৰন্তি এত্থ পন মূলচীৱৰন্তি পচ্চত্তৱচনং. তঞ্হি ৱীসতিমদিৱসতো উদ্ধং দ্ৱাৱীসতিমদিৱসাদীসু উপ্পন্নং পচ্চাসাচীৱৰং অত্তনা সদ্ধিং একতো সিব্বেত্ৱা ঘটিতং দসাহপৰমং গন্তুং অদত্ৱা নৱাহপৰমতাদিৱসেন অত্তনো গতিকং কৰোতি, একতো অসিব্বেত্ৱা ৱিসুং ঠপিতং পন পচ্চাসাচীৱৰং দসাহপৰমমেৱ.

পাড়িযং দসাহাতি দসাহেন. একাদসে উপ্পন্নেতিআদীসু একাদসাহে উপ্পন্নেতিআদিনা অত্থো, অযমেৱ ৱা পাঠো গহেতব্বো. একৱীসে উপ্পন্নে…পে… নৱাহা কাৰেতব্বন্তিআদি পচ্চাসাচীৱৰস্স উপ্পন্নদিৱসং ঠপেত্ৱা ৱুত্তং. তেনেৱ ‘‘তিংসে…পে… তদহেৱ অধিট্ঠাতব্ব’’ন্তি ৱুত্তং. ‘‘অঞ্ঞং পচ্চাসাচীৱৰং…পে… কাৰেতব্ব’’ন্তি ইদং সতিযা এৱ পচ্চাসায ৱুত্তং. সচে পন ‘‘ইতো পট্ঠায চীৱৰং ন লভিস্সামী’’তি ইচ্ছিতট্ঠানতো পচ্চাসায উপচ্ছিন্নায অঞ্ঞত্থাপি যেন কেনচি উপাযেন পচ্চাসং উপ্পাদেতি, মূলচীৱৰং ন অধিট্ঠাতব্বং, সব্বথা পচ্চাসায উপচ্ছিন্নায দসাহাতিক্কন্তং মূলচীৱৰং তদহেৱ অধিট্ঠাতব্বং. পচ্চাসাচীৱৰম্পি পৰিক্খাৰচোড়ং অধিট্ঠাতব্বন্তি পঠমতৰং উপ্পন্নং ৱিসভাগং সন্ধায ৱদতি. অঞ্ঞমঞ্ঞন্তি অঞ্ঞং অঞ্ঞং, অযমেৱ ৱা পাঠো. অঙ্গং পনেত্থ পঠমকথিনে ৱুত্তসদিসমেৱ. কেৱলঞ্হি তত্থ দসাহাতিক্কমো, ইধ মাসাতিক্কমোতি অযং ৱিসেসো.

ততিযকথিনসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.