৬. কুটিকাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা

৩৪২. ছট্ঠে এত্তকেনাতি এত্তকেন দাৰুআদিনা. অপৰিচ্ছিন্নপ্পমাণাযোতি অপৰিচ্ছিন্নদাৰুআদিপমাণাযো. মূলচ্ছেজ্জাযাতি পৰসন্তকভাৱতো মোচেত্ৱা অত্তনো এৱ সন্তককৰণৱসেনাতি অত্থো. এৱং যাচতো অঞ্ঞাতকৱিঞ্ঞত্তিদুক্কটঞ্চেৱ দাসপটিগ্গহণদুক্কটঞ্চ হোতি ‘‘দাসিদাসপটিগ্গহণা পটিৱিৰতো হোতী’’তি (দী. নি. ১.১০, ১৯৪) ৱচনং নিস্সায অট্ঠকথাসু পটিক্খিত্তত্তা. সককম্মন্তি পাণৱধকম্মং. ইদঞ্চ পাণাতিপাতদোসপৰিহাৰায দুক্কটং ৱুত্তং, ন ৱিঞ্ঞত্তিপৰিহাৰায. অনিযমেত্ৱাপি ন যাচিতব্বাতি সামীচিদস্সনত্থং ৱুত্তং, সুদ্ধচিত্তেন পন হত্থকম্মং যাচন্তস্স আপত্তি নাম নত্থি. যদিচ্ছকং কাৰাপেতুং ৱট্টতীতি ‘‘হত্থকম্মং যাচামি, দেথা’’তিআদিনা অযাচিত্ৱাপি ৱট্টতি. সকিচ্চপসুতম্পি এৱং কাৰাপেন্তস্স ৱিঞ্ঞত্তি নত্থি এৱ, সামীচিদস্সনত্থং পন ৱিভজিত্ৱা ৱুত্তং.

সব্বকপ্পিযভাৱদীপনত্থন্তি সব্বসো কপ্পিযভাৱদীপনত্থং. মূলং দেথাতি ৱত্তুং ৱট্টতীতি ‘‘মূলং দস্সামা’’তি পঠমং ৱুত্তত্তা ৱিঞ্ঞত্তি ৱা মূলন্তি ৱচনস্স কপ্পিযাকপ্পিযৱত্থুসামঞ্ঞৱচনত্তেপি নিট্ঠিতভতিকিচ্চানং দাপনতো অকপ্পিযৱত্থুসাদিযনং ৱা ন হোতীতি কত্ৱা ৱুত্তং. অনজ্ঝাৱুত্থকন্তি অপৰিগ্গহিতং.

মঞ্চ…পে… চীৱৰাদীনি কাৰাপেতুকামেনাপীতিআদীসু চীৱৰং কাৰাপেতুকামস্স অঞ্ঞাতকঅপ্পৱাৰিততন্তৱাযেহি হত্থকম্মযাচনৱসেন ৱাযাপনে ৱিঞ্ঞত্তিপচ্চযা দুক্কটাভাৱেপি চীৱৰৱাযাপনসিক্খাপদেন যথাৰহং পাচিত্তিযদুক্কটানি হোন্তীতি ৱেদিতব্বং. অকপ্পিযকহাপণাদি ন দাতব্বন্তি কপ্পিযমুখেন লদ্ধম্পি হত্থকম্মকৰণত্থায ইমস্স কহাপণং দেহীতি ৱত্ৱা দানং ন ৱট্টতীতি ৱুত্তং. পুব্বে কতকম্মস্স দাপনে কিঞ্চাপি দোসো ন দিস্সতি, তথাপি অসাৰুপ্পমেৱাতি ৱদন্তি. কতকম্মত্থাযপি কাতব্বকম্মত্থাযপি কপ্পিযৱোহাৰেন পৰিযাযতো ভতিং দাপেন্তস্স নত্থি দোসো. ৱত্তন্তি চাৰিত্তং, আপত্তি ন হোতীতি অধিপ্পাযো.

কপ্পিযং কাৰাপেত্ৱা পটিগ্গহেতব্বানীতি সাখায মক্খিকবীজনেন পণ্ণাদিচ্ছেদে বীজগামকোপনস্স চেৱ তত্থ লগ্গৰজাদিঅপ্পটিগ্গহিতস্স চ পৰিহাৰত্থায ৱুত্তং. তদুভযাসঙ্কায অসতি তথা অকৰণে দোসো নত্থি. নদীযাদীসু উদকস্স অপৰিগ্গহিততায ‘‘আহৰাতি ৱত্তুং ৱট্টতী’’তি ৱুত্তং. ‘‘ন আহটং পৰিভুঞ্জিতু’’ন্তি ৱচনতো ৱিঞ্ঞত্তিযা আপন্নং দুক্কটং দেসেত্ৱাপি তং ৱত্থুং পৰিভুঞ্জন্তস্স পুন পৰিভোগে দুক্কটমেৱ, পঞ্চন্নম্পি সহধম্মিকানং ন ৱট্টতি. ‘‘অলজ্জীহি পন ভিক্খূহি ৱা সামণেৰেহি ৱা হত্থকম্মং ন কাৰেতব্ব’’ন্তি সামঞ্ঞতো ৱুত্তত্তা অত্তনো অত্থায যংকিঞ্চি হত্থকম্মং কাৰেতুং ন ৱট্টতি. যং পন অলজ্জী নিৱাৰিযমানোপি বীজনাদিং কৰোতি, তত্থ দোসো নত্থি. চেতিযকম্মাদীনি পন তেহি কাৰাপেতুং ৱট্টতি. এত্থ চ ‘‘অলজ্জীহি সামণেৰেহী’’তি ৱুত্তত্তা ‘‘সঞ্চিচ্চ আপত্তিং আপজ্জতী’’তিআদি (পৰি. ৩৫৯) অলজ্জীলক্খণং উক্কট্ঠৱসেন উপসম্পন্নে পটিচ্চ উপলক্খণতো ৱুত্তন্তি তংলক্খণৱিৰহিতানং সামণেৰাদীনং লিঙ্গত্থেনকগোত্ৰভুপৰিযোসানানং ভিক্খুপটিঞ্ঞানং দুস্সীলানম্পি সাধাৰণৱসেন অলজ্জিতালক্খণং যথাৱিহিতপটিপত্তিযং সঞ্চিচ্চ অতিট্ঠনমেৱাতি গহেতব্বং.

আহৰাপেন্তস্স দুক্কটন্তি ৱিঞ্ঞত্তিক্খণে ৱিঞ্ঞত্তিপচ্চযা, পটিলাভক্খণে গোণানং সাদিযনপচ্চযা চ দুক্কটং. গোণঞ্হি অত্তনো অত্থায অৱিঞ্ঞত্তিযা লদ্ধম্পি সাদিতুং ন ৱট্টতি ‘‘হত্থিগৱস্সৱড়ৱপটিগ্গহণা পটিৱিৰতো হোতী’’তি (দী. নি. ১.১০, ১৯৪) ৱুত্তত্তা. তেনেৱাহ ‘‘ঞাতিপৱাৰিতট্ঠানতোপি মূলচ্ছেজ্জায যাচিতুং ন ৱট্টতী’’তি. এত্থ চ ৱিঞ্ঞত্তিদুক্কটাভাৱেপি অকপ্পিযৱত্থুযাচনেপি পটিগ্গহণেপি দুক্কটমেৱ. ৰক্খিত্ৱাতি চোৰাদিউপদ্দৱতো ৰক্খিত্ৱা. জগ্গিত্ৱাতি তিণদানাদীহি পোসেত্ৱা.

ঞাতিপৱাৰিতট্ঠানে পন ৱট্টতীতি সকটস্স সম্পটিচ্ছিতব্বত্তা মূলচ্ছেজ্জৱসেন যাচিতুং ৱট্টতি. তাৱকালিকং ৱট্টতীতি উভযত্থাপি ৱট্টতীতি অত্থো. ৱাসিআদীনি পুগ্গলিকানিপি ৱট্টন্তীতি আহ ‘‘এস নযো ৱাসী’’তিআদি. ৱল্লিআদীসু চ পৰপৰিগ্গহিতেসু চ এসেৱ নযোতি যোজেতব্বং. ‘‘গৰুভণ্ডপ্পহোনকেসুযেৱা’’তি ইদং ৱিঞ্ঞত্তিং সন্ধায ৱুত্তং. অদিন্নাদানে পন তিণসলাকং উপাদায পৰপৰিগ্গহিতং থেয্যচিত্তেন গণ্হতো অৱহাৰো এৱ, ভণ্ডগ্ঘেন কাৰেতব্বো. ৱল্লিআদীসূতি এত্থ আদি-সদ্দেন পাড়িআগতানং (পাৰা. ৩৪৯) ৱেড়ুআদীনং সঙ্গহো. তত্থ যস্মিং পদেসে হৰিতালজাতিহিঙ্গুলাদি অপ্পকম্পি মহগ্ঘং হোতি, তত্থ তং তালপক্কপমাণতো ঊনম্পি গৰুভণ্ডমেৱ, ৱিঞ্ঞাপেতুঞ্চ ন ৱট্টতি.

সাতি ৱিঞ্ঞত্তি. পৰিকথাদীসু ‘‘সেনাসনং সম্বাধ’’ন্তিআদিনা (ৱিসুদ্ধি. ১.১৯) পৰিযাযেন কথনং পৰিকথা নাম. উজুকমেৱ অকথেত্ৱা ‘‘ভিক্খূনং কিং পাসাদো ন ৱট্টতী’’তিআদিনা (ৱিসুদ্ধি. ১.১৯) অধিপ্পাযো যথাৱিভূতো হোতি, এৱং ভাসনং ওভাসো নাম. সেনাসনাদিঅত্থং ভূমিপৰিকম্মাদিকৰণৱসেন পচ্চযুপ্পাদায নিমিত্তকৰণং নিমিত্তকম্মং নাম. উক্কমন্তীতি অপগচ্ছন্তি.

৩৪৪. মণি কণ্ঠে অস্সাতি মণিকণ্ঠো. দেৱৱণ্ণন্তি দেৱত্তভাৱং.

৩৪৫. পাড়িযং পত্তেন মে অত্থোতি (পাৰা. ৩৪৫) অনত্থিকম্পি পত্তেন ভিক্খুং এৱং ৱদাপেন্তো ভগৱা সোত্থিযা মন্তপদৱসেন ৱদাপেসি. সোপি ভিক্খু ভগৱতা আণত্তৱচনং ৱদেমীতি অৱোচ, তেনস্স মুসা ন হোতি. অথ ৱা ‘‘পত্তেন মে অত্থো’’তি ইদং ‘‘পত্তং দদন্তূ’’তি ইমিনা সমানত্থন্তি দট্ঠব্বং. এস নযো মণিনা মে অত্থোতি এত্থাপি. তস্মা অঞ্ঞেসম্পি এৱৰূপং কথেন্তস্স, কথাপেন্তস্স চ ৱচনদোসো নত্থীতি গহেতব্বং.

৩৪৯. উদ্ধংমুখং লিত্তা উল্লিত্তা, ছদনস্স অন্তো লিম্পন্তা হি যেভুয্যেন উদ্ধংমুখা লিম্পন্তি. তেনাহ ‘‘অন্তোলিত্তা’’তি. অধোমুখং লিত্তা অৱলিত্তা. বহি লিম্পন্তা হি যেভুয্যেন অধোমুখা লিম্পন্তি. তেনাহ ‘‘বহিলিত্তা’’তি.

ব্যঞ্জনং ৱিলোমিতং ভৱেয্যাতি যস্মা ‘‘কাৰযমানেনা’’তি ইমস্স হেতুকত্তুৱচনস্স ‘‘কৰোন্তেনা’’তি ইদং সুদ্ধকত্তুৱচনং পৰিযাযৱচনং ন হোতি, তস্মা ‘‘কৰোন্তেন ৱা কাৰাপেন্তেন ৱা’’তি কাৰযমানেনাতি বহুউদ্দেসপদানুগুণং কৰণৱচনেনেৱ পদত্থং কত্ৱা নিদ্দেসে কতে ব্যঞ্জনং ৱিৰুদ্ধং ভৱেয্য, তথা পন পদত্থৱসেন অদস্সেত্ৱা সামত্থিযতো সিদ্ধমেৱত্থং দস্সেতুং পচ্চত্তৱসেন ‘‘কৰোন্তো ৱা কাৰাপেন্তো ৱা’’তি পদভাজনং ৱুত্তন্তি অধিপ্পাযো. তেনাহ ‘‘অত্থমত্তমেৱা’’তিআদি. পদত্থতো, সামত্থিযতো চ লব্ভমানং অত্থমত্তমেৱাতি অত্থো. যঞ্হি কাৰযমানেন পটিপজ্জিতব্বং, তং কৰোন্তেনাপি পটিপজ্জিতব্বমেৱাতি ইদমেত্থ সামত্থিযং দট্ঠব্বং.

উদ্দেসোতি সামিভাৱেন উদ্দিসিতব্বো. সেতকম্মন্তি সেতৱণ্ণকৰণত্থং সেতৱণ্ণমত্তিকায ৱা সুধায ৱা কততনুকলেপো, তেন পন সহ মিনিযমানে পমাণাতিক্কন্তং হোতীতি সঙ্কানিৱাৰণত্থং আহ ‘‘অব্বোহাৰিক’’ন্তি. তেন পমাণাতিক্কন্তৱোহাৰং ন গচ্ছতি কুটিযা অনঙ্গত্তাতি অধিপ্পাযো.

যথাৱুত্তস্স অত্থস্স ৱুত্তনযং দস্সেন্তেন ‘‘ৱুত্তঞ্হেত’’ন্তিআদি ৱুত্তং. তত্থ ‘‘আযামতো চ ৱিত্থাৰতো চা’’তি অৱত্ৱা ‘‘আযামতো ৱা ৱিত্থাৰতো ৱা’’তি ৱিকপ্পত্থস্স ৱা-সদ্দস্স ৱুত্তত্তা একতোভাগে ৱড্ঢিতেপি আপত্তীতি পকাসিতন্তি অধিপ্পাযো. তিহত্থাতি পকতিহত্থেন তিহত্থা, ‘‘ৱড্ঢকীহত্থেনা’’তিপি (সাৰত্থ. টী. ২.৩৪৮-৩৪৯) ৱদন্তি, তং ‘‘যত্থ…পে… অযং কুটীতি সঙ্খ্যং ন গচ্ছতী’’তি ইমিনা ৱিৰুজ্ঝতি ৱড্ঢকীহত্থেন তিহত্থাযপি কুটিযা পমাণযুত্তস্স মঞ্চস্স সুখেন পৰিৱত্তনতো. ‘‘ঊনকচতুহত্থা ৱা’’তি ইদঞ্চ পচ্ছিমপ্পমাণযুত্তস্স মঞ্চস্স অপৰিৱত্তনাৰহং সন্ধায ৱুত্তং. যদি হি পকতিহত্থেন চতুহত্থাযপি কুটিযা পমাণযুত্তো মঞ্চো ন পৰিৱত্ততি, সা অকুটীযেৱ, তস্মা মঞ্চপৰিৱত্তনমত্তেনেৱ পমাণন্তি গহেতব্বং. পমাণযুত্তো মঞ্চোতি সব্বপচ্ছিমপ্পমাণযুত্তো মঞ্চো. সো হি পকতিৱিদত্থিযা নৱৱিদত্থিকো, অট্ঠৱিদত্থিকো ৱা হোতি, ততো খুদ্দকো মঞ্চো সীসূপধানং ঠপেত্ৱা পাদং পসাৰেত্ৱা নিপজ্জিতুং ন পহোতি. পমাণতো ঊনতৰম্পীতি উক্কট্ঠপ্পমাণতো ঊনতৰম্পি, ইদঞ্চ হেট্ঠিমপ্পমাণযুত্তাযপি ৱত্থুদেসনা কাতব্বা, ন ৱাতি সন্দেহনিৱত্তনত্থং ৱুত্তং.

কলললেপোতি কেনচি সিলেসেন কতলেপো, সেতৰত্তাদিৱণ্ণকৰণত্থং কততম্বমত্তিকাদিকলললেপো ৱা. তেনাহ ‘‘অলেপো এৱা’’তি. তেন তড়াকাদীসু ঘনেন কললেন কতবহললেপো মত্তিকালেপনে এৱ পৱিসতি লেপৱোহাৰগমনতোতি দস্সেতি. পিট্ঠসঙ্ঘাটো নাম দ্ৱাৰবাহসঙ্খাতো চতুৰস্সদাৰুসঙ্ঘাটো, যত্থ সউত্তৰপাসং কৱাটং অপস্সায দ্ৱাৰং পিদহন্তি.

ওলোকেত্ৱাপীতি অপলোকেত্ৱাপি, অপলোকনকম্মৱসেনাপীতি অত্থো, অপসদ্দস্সাপি ওআদেসো কতোতি দট্ঠব্বো.

৩৫৩. নিবদ্ধগোচৰট্ঠানম্পীতি এত্থ গোচৰায পক্কমন্তানং হত্থীনং নিবদ্ধগমনমগ্গোপি সঙ্গয্হতি. এতেসন্তি সীহাদীনং. গোচৰভূমীতি আমিসগ্গহণট্ঠানং. ন গহিতাতি পটিক্খিপিতব্বভাৱেন ন গহিতা, ন ৱাৰিতাতি অত্থো. সীহাদীনঞ্হি গোচৰগ্গহণট্ঠানং হত্থীনং ৱিয নিবদ্ধং ন হোতি, যত্থ পন গোমহিংসাদিপাণকা সন্তি, দূৰম্পি তং ঠানং সীঘং গন্ত্ৱা গোচৰং গণ্হন্তি. তস্মা তেসং তং ন ৱাৰিতং, নিবদ্ধগমনমগ্গোৱ ৱাৰিতো আসযতো গমনমগ্গস্স নিবদ্ধত্তা. অঞ্ঞেসম্পি ৱাড়ানন্তি অৰঞ্ঞমহিংসাদীনং. আৰোগ্যত্থাযাতি নিৰুপদ্দৱায. সেসানীতি পুব্বণ্ণনিস্সিতাদীনি সোড়স. তানি চ জনসম্মদ্দমহাসম্মদ্দকুটিৱিলোপসৰীৰপীড়াদিউপদ্দৱেহি সউপদ্দৱানীতি ৱেদিতব্বানি. অভিহনন্তি এত্থাতি অব্ভাঘাতং. ‘‘ৱেৰিঘৰ’’ন্তি ৱুত্তমেৱত্থং ৱিভাৱেতুং ‘‘চোৰানং মাৰণত্থায কত’’ন্তি ৱুত্তং.

ধম্মগন্ধিকাতি ধম্মেন দণ্ডনীতিযা হত্থপাদাদিচ্ছিন্দনগন্ধিকা. গন্ধিকাতি চ যস্স উপৰি হত্থাদিং ঠপেত্ৱা ছিন্দন্তি, তাদিসং দাৰুখণ্ডফলকাতি ৱুচ্চতি, তেন চ উপলক্খিতং ঠানং. পাড়িযং ৰচ্ছানিস্সিতন্তি ৰথিকানিস্সিতং. চচ্চৰনিস্সিতন্তি চতুন্নং ৰথিকানং সন্ধিনিস্সিতং. সকটেনাতি ইট্ঠকসুধাদিভণ্ডাহৰণসকটেন.

পাচিনন্তি সেনাসনস্স ভূমিতো পট্ঠায যাৱ তলাৱসানং চিনিতব্বৱত্থুকং অধিট্ঠানং, যস্স উপৰি ভিত্তিথম্ভাদীনি চ পতিট্ঠপেন্তি. তেনাহ ‘‘ততো পট্ঠাযা’’তিআদি. কিঞ্চাপি ইধ পুব্বপযোগসহপযোগানং অদিন্নাদানে ৱিয ৱিসেসো নত্থি, তথাপি তেসং ৱিভাগেন দস্সনং ভিন্দিত্ৱা ৱা পুন কাতব্বাতি এত্থ কুটিযা ভেদেন পৰিচ্ছেদদস্সনত্থং কতং. তদত্থাযাতি তচ্ছনত্থায. এৱং কতন্তি অদেসিতৱত্থুকং পমাণাতিক্কন্তং ৱা কতং. পণ্ণসালন্তি পণ্ণকুটিযা তিণপণ্ণচুণ্ণস্স অপৰিপতনত্থায অন্তো চ বহি চ লিম্পন্তি, তং সন্ধাযেতং ৱুত্তং. তেনেৱ ৱক্খতি ‘‘পণ্ণসালং লিম্পতী’’তি.

অন্তোলেপেনেৱ নিট্ঠাপেতুকামং সন্ধায ‘‘অন্তোলেপে ৱা’’তিআদি ৱুত্তং. বহিলেপে ৱাতি এত্থাপি এসেৱ নযো. তস্মিন্তি দ্ৱাৰবন্ধে ৱা ৱাতপানে ৱা ঠপিতেতি যোজেতব্বং. তস্সোকাসন্তি তস্স দ্ৱাৰবন্ধাদিস্স ওকাসভূতং ছিদ্দং. পুন ৱড্ঢেত্ৱাতি পুব্বে ঠপিতোকাসং খুদ্দকং চে, তং দ্ৱাৰৱাতপানচ্ছিদ্দভেদনেন পুন ৱড্ঢেত্ৱা. ঠপিতেতি দ্ৱাৰবন্ধে ৱা গৱক্খসঙ্ঘাটে ৱা আনেত্ৱা তস্মিং ৱড্ঢিতে ৱা অৱড্ঢিতে ৱা ছিদ্দে পতিট্ঠাপিতে. লেপো ন ঘটীযতীতি সমন্ততো দিন্নো লেপো তথা ঠপিতেন দ্ৱাৰবন্ধনেন ৱা ৱাতপানেন ৱা সদ্ধিং ন ঘটীযতি, একাবদ্ধং ন হোতীতি ৱুত্তং হোতি. তন্তি দ্ৱাৰবন্ধং ৱা ৱাতপানং ৱা. পঠমমেৱ সঙ্ঘাদিসেসোতি তেসং সমন্ততো পুব্বেৱ লেপস্স ঘটেত্ৱা নিট্ঠাপিতত্তা দ্ৱাৰবন্ধৱাতপানানং ঠপনতো পুব্বে এৱ সঙ্ঘাদিসেসো.

লেপঘটনেনেৱাতি ইট্ঠকাহি কতৱাতপানাদীনি ৱিনা সমন্তা লেপঘটনেনেৱ আপত্তি ৱাতপানাদীনং অলেপোকাসত্তা, ইট্ঠকাহি কতত্তা ৱা, ৱাতপানাদীসুপি লেপস্স ভিত্তিলেপেন সদ্ধিং ঘটনেনেৱাতিপি অত্থং ৱদন্তি. তত্থাতি পণ্ণসালাযং. আলোকত্থায অট্ঠঙ্গুলমত্তং ঠপেত্ৱা লিম্পতীতি দাৰুকুট্টস্স দাৰূনমন্তৰা অট্ঠঙ্গুলমত্তং ৱিৱৰং যাৱ লিম্পতি, তাৱ আলোকত্থায ঠপেত্ৱা অৱসেসং সকুট্টচ্ছদনং লিম্পতি, পচ্ছা এতং ৱিৱৰং লিম্পিস্সামীতি এৱং ঠপনে অনাপত্তীতি অধিপ্পাযো. সচে পন এৱং অকত্ৱা সব্বদাপি আলোকত্থায ৱাতপানৱসেন ঠপেতি, ৱাতপানদ্ৱাৰসঙ্ঘাটে ঘটিতে লেপো চ ঘটীযতি, পঠমমেৱ সঙ্ঘাদিসেসোতি দস্সেন্তো আহ ‘‘সচে’’তিআদি. মত্তিকাকুট্টমেৱ মত্তিকালেপসঙ্খ্যং গচ্ছতীতি আহ ‘‘সচে মত্তিকায কুট্টং কৰোতি, ছদনলেপেন সদ্ধিং ঘটনে আপত্তী’’তি. উভিন্নং অনাপত্তীতি পুৰিমস্স লেপস্স অঘটিতত্তা দুতিযস্স অত্তুদ্দেসিকতায অসম্ভৱতো.

৩৫৪. আপত্তিভেদদস্সনত্থন্তি তত্থ ‘‘সাৰম্ভে চ অপৰিক্কমনে চ দুক্কটং অদেসিতৱত্থুকতায, পমাণাতিক্কন্ততায চ সঙ্ঘাদিসেসো’’তি এৱং আপত্তিযেৱ ৱিভাগদস্সনত্থং.

৩৬১. অনিট্ঠিতে কুটিকম্মেতি লেপপৰিযোসানে কুটিকম্মে একপিণ্ডমত্তেনপি অনিট্ঠিতে. ‘‘অঞ্ঞস্স পুগ্গলস্স ৱা’’তি ইদং মূলট্ঠস্স অনাপত্তিদস্সনত্থং ৱুত্তং. যেন পন লদ্ধং, তস্সাপি তং নিট্ঠাপেন্তস্স ‘‘পৰেহি ৱিপ্পকতং অত্তনা পৰিযোসাপেতি, আপত্তি সঙ্ঘাদিসেসস্সা’’তিআদিৱচনতো (পাৰা. ৩৬৩) আপত্তিযেৱ. পুব্বে কতকম্মম্পি লদ্ধকালতো পট্ঠায অত্তনো অত্থাযেৱ কতং নাম হোতি, তস্মা তেনাপি সঙ্ঘস্স ৱা সামণেৰাদীনং ৱা দত্ৱা নিট্ঠাপেতব্বং. ‘‘অঞ্ঞস্স ৱা’’তি ইদং অনুপসম্পন্নংযেৱ সন্ধায ৱুত্তন্তি গহেতব্বং, কেচি পন ‘‘পৰতো লদ্ধায কুটিযা নিট্ঠাপনে অনাপত্তিআদিতো পট্ঠায অত্তনো অত্থায অকতত্তা’’তি ৱদন্তি. অপচিনিতব্বাতি যাৱ পাচিনা ৱিদ্ধংসেতব্বা. ভূমিসমং কত্ৱাতি পাচিনতলাৱসানং কত্ৱা.

৩৬৪. লেণন্তি পব্বতলেণং. ন হেত্থ লেপো ঘটীযতীতি ছদনলেপস্স অভাৱতো ৱুত্তং, ৱিসুং এৱ ৱা অনুঞ্ঞাতত্তা. সচে লেণস্স অন্তো উপৰিভাগে চিত্তকম্মাদিকৰণত্থং লেপং দেন্তি, উল্লিত্তকুটিসঙ্খ্যং ন গচ্ছতি, ৱট্টতি এৱ. ইট্ঠকাদীহি কতং চতুৰস্সকূটাগাৰসণ্ঠানং এককণ্ণিকাবদ্ধং নাতিউচ্চং পটিস্সযৱিসেসং ‘‘গুহা’’তি ৱদন্তি, তাদিসং মহন্তম্পি উল্লিত্তাৱলিত্তং কৰোন্তস্স অনাপত্তি. ভূমিগুহন্তি উমঙ্গগুহং.

অট্ঠকথাসূতি কুক্কুটচ্ছিকগেহন্তিআদীসু অট্ঠকথাসু তিণকুটিকা কুক্কুটচ্ছিকগেহন্তি ৱত্ৱা পুন তং ৱিৱৰন্তেহি অট্ঠকথাচৰিযেহি ছদনং দণ্ডকেহি…পে… ৱুত্তাতি যোজনা দট্ঠব্বা. তত্থ দণ্ডকেহি জালবদ্ধং কত্ৱাতি দীঘতো, তিৰিযতো চ ঠপেত্ৱা ৱল্লিযাদীহি বদ্ধদণ্ডকেহি জালং ৱিয কত্ৱা. সো চাতি উল্লিত্তাদিভাৱো. ছদনমেৱ সন্ধায ৱুত্তোতি ছদনস্স অন্তো চ বহি চ লিম্পনমেৱ সন্ধায ৱুত্তো. মত্তিকাকুট্টে ভিত্তিলেপং ৱিনাপি ভিত্তিযা সদ্ধিং ছদনলেপস্স ঘটনমত্তেনাপি আপত্তিসম্ভৱতো ছদনলেপোৱ পধানন্তি ৱেদিতব্বং. কিঞ্চাপি এৱং, অথ খো ‘‘উপচিকামোচনত্থমেৱ হেট্ঠা পাসাণকুট্টং কত্ৱা তং অলিম্পিত্ৱা উপৰি লিম্পতি, লেপো ন ঘটীযতি নাম, অনাপত্তিযেৱা’’তিআদিৱচনতো পন ছদনলেপঘটনত্থং সকলাযপি ভিত্তিযা লেপো অৱস্সং ইচ্ছিতব্বোৱ তস্সা একদেসস্স অলেপেপি ছদনলেপস্স অঘটনতো. তেনাহ ‘‘লেপো ন ঘটীযতী’’তি. এত্থাতি তিণকুটিকাযং. ন কেৱলঞ্চ তিণকুটিকাযং এৱ, লেণগুহাদীসুপি সাৰম্ভাপৰিক্কমনপচ্চযাপি অনাপত্তি এৱ, ইমিনা পন নযেন অঞ্ঞস্সত্থায কুটিং কৰোন্তস্সাপি সাৰম্ভাদিপচ্চযাপি অনাপত্তিভাৱো অত্থতো দস্সিতো এৱ হোতীতি.

তত্থ পাড়িৱিৰোধং পৰিহৰিতুং ‘‘যং পনা’’তিআদি ৱুত্তং. অযঞ্হেত্থ অধিপ্পাযো – অঞ্ঞস্স উপজ্ঝাযাদিনো অত্থায কৰোন্তস্স সাৰম্ভাদিপচ্চযাপি অনাপত্তি এৱ, যং পন পাড়িযং ‘‘আপত্তিকাৰুকানং তিণ্ণং দুক্কটান’’ন্তিআদিৱচনং, তং অঞ্ঞস্সত্থায কৰোন্তস্স, ন সাৰম্ভাদিপচ্চযা আপত্তিদস্সনত্থং ৱুত্তং, কিঞ্চৰহি যথাসমাদিট্ঠায কুটিযা অকৰণপচ্চযা আপত্তিদস্সনত্থন্তি. তত্থ যথাসমাদিট্ঠাযাতি ‘‘ভিক্খু সমাদিসিত্ৱা পক্কমতি, ‘কুটিং মে কৰোথা’তি সমাদিসতি চ, দেসিতৱত্থুকা চ হোতু অনাৰম্ভা চ সপৰিক্কমনা চা’’তি এৱং কাৰাপকেন আণত্তিক্কমং মুঞ্চিত্ৱা কৰণপচ্চযাতি অধিপ্পাযো. কত্থচি পন পোত্থকে ‘‘কুটিলক্খণপ্পত্তম্পি কুটিং অঞ্ঞস্স…পে… কৰোন্তস্স অনাপত্তী’’তি ইমস্স পাঠস্স অনন্তৰং ‘‘যং পন আপত্তি কাৰুকান’’ন্তিআদিপাঠো দিস্সতি, সোৱ যুত্ততৰো. এৱঞ্হি সতি তত্থ অধিপ্পাযো পাকটো হোতি.

অনাপত্তীতি ৱত্ৱাতি ৱাসাগাৰত্থায এৱ অনিযমিতত্তা অনাপত্তীতি ৱত্ৱা. অদেসাপেত্ৱা কৰোতোতি পমাণযুত্তম্পি কৰোতো. অচিত্তকন্তি পণ্ণত্তিঅজাননচিত্তেন অচিত্তকং. উল্লিত্তাদীনং অঞ্ঞতৰতা, হেট্ঠিমপ্পমাণসম্ভৱো, অদেসিতৱত্থুকতা, পমাণাতিক্কন্ততা, অত্তুদ্দেসিকতা, ৱাসাগাৰতা, লেপঘটনাতি সত্ত ৱা পমাণযুত্তঙ্গাদীসু ছ ৱা অঙ্গানি.

কুটিকাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.