১. ওৱাদসিক্খাপদৱণ্ণনা
১৪৪. কথানুসাৰেনাতি যো ভিক্খুনোৱাদকত্থিকো কিংসীলো কিংসমাচাৰো কতৰকুলা পব্বজিতোতিআদি কথানুসাৰেনাতি অত্থো. সগ্গমগ্গগমনেপীতি অপি-সদ্দেন মোক্খগমনেপি. ‘‘লক্খণপ্পটিৱেধপটিসংযুত্তো’’তি অট্ঠগৰুধম্মানুসাৰেন ৱত্তব্বং ধম্মকথং সন্ধায ৱুত্তং.
১৪৫-১৪৭. নিস্সীমন্তি ৱিহাৰে বদ্ধসীমতো অঞ্ঞং অবদ্ধসীমং, গামসীমাদিন্তি অত্থো. ‘‘সুপিনন্তেনপী’’তি ন সব্বেসন্তি ইধ বাহুল্লনযেন ৱুত্তং. ছব্বগ্গিযা হি কেচি ৱীসতিৱস্সাপি অত্থি অতিৰেকৱীসতিৱস্সাপীতি ইমিনা ইমং মজ্ঝিমবোধিকালে পঞ্ঞত্তন্তি ৱিঞ্ঞাযতি. ‘‘সীলৱা হোতী’’তি ৱত্ৱা তস্স চতুব্বিধত্তা ইধ অধিপ্পেতসীলমেৱ দস্সেতুং ‘‘পাতিমোক্খসংৱৰসংৱুতো’’তিআদি ৱুত্তং. গণ্ঠানুগণ্ঠিপদেসু ‘‘সতিসংৱৰাদযো ইধ নাধিপ্পেতা, তেন ৱিভঙ্গপাঠং দস্সেতি অট্ঠকথাচৰিযো’’তি ৱুত্তং. অত্থতোতি পাড়িঅত্থতো. কাৰণতোতি কাৰণূপপত্তিতো, অট্ঠকথাতোতি অধিপ্পাযো. অথ ৱা কাৰণতোতি ধম্মতো, তেন অত্থতো ধম্মতোতি ৱুত্তং হোতি. অথ ৱা অত্থতোতি ফলতো. ‘‘কাৰণতোতি হেতুতো. ধম্মপদম্পি জাতকেন সহা’’তি লিখিতং. পঞ্হং কথেতুন্তি ‘‘পঞ্হং পুট্ঠো কথেতী’’তি এত্থ ভিক্খুনিযা পুট্ঠেন ‘‘ন জানামী’’তি ন সক্কা কথেতুং. ‘‘ন খো পন তং ভগৱন্ত’’ন্তি পাঠো. ‘‘ন খো পনেত’’ন্তি চ লিখন্তি, তং ন সুন্দৰং. ‘‘কাসাযৱত্থৱসনাযা’’তি ৱচনতো পাৰাজিকাযপি ন ৱট্টতি. ভিক্খুনিযা কাযসংসগ্গমেৱ ৱুত্তং. মেথুনেন হি ভিক্খুনীদূসকো হোতি.
১৪৮-৯. ভিক্খূনং সন্তিকে উপসম্পন্না নাম পৰিৱত্তলিঙ্গা, পঞ্চসতা সাকিযানিযো ৱা. ‘‘ধম্মদেসনাপত্তিমোচনত্থং পনা’’তি ৱচনতো মাতুগামগ্গহণেন সব্বত্থ ভিক্খুনীসঙ্গহং গচ্ছতীতি সিদ্ধং. ভিক্খুনিগ্গহণেন পন মাতুগামো তিৰিযং তৰণসিক্খাপদে (পাচি. ১৮৭-১৯০) সঙ্গহিতো, ন অঞ্ঞত্থ. ‘‘ওসাৰেতব্বা’’তি পাড়িপাঠো, পাড়ি ওসাৰেতব্বাতি অত্থো. ‘‘ওসাৰেতব্ব’’ন্তি অট্ঠকথাপাড়ি. একস্মিং ঠানে ৱন্দিতে দোসাভাৱতো বহূসু একায ৱন্দিতে ৱট্টতীতি চে? ভিক্খূহি কত্তব্বং নত্থি, ভিক্খুনিযাযেৱ কত্তব্বং, তস্মা ন ৱট্টতি. ‘‘যত্থ কত্থচি নিসিন্নাযাতি অন্তোদ্ৱাদসহত্থে নিসিন্নাযা’’তি ৱদন্তি. ন নিমন্তিতা হুত্ৱা গন্তুকামাতি নিমন্তিতা হুত্ৱা গন্তুকামা ভিক্খূ ইধ নাধিপ্পেতা, ৱস্সং উপগন্তুকামাৱ অধিপ্পেতাতি অত্থো. যতো পনাতি ভিক্খুনীৱিহাৰতো. তত্থাতি ভিক্খুনীৱিহাৰে. কিঞ্চাপি ‘‘ওৱাদদাযকা ভিক্খূ’’তি ৱচনতো ওৱাদদাযকেহেৱ সভিক্খুকো আৱাসো হোতি, ন সব্বেহীতি আপন্নো, তথাপি অসতি ভিক্খুনোৱাদকে ওৱাদসংৱাসানং অত্থায যাচনত্থায অৱস্সং গন্তব্বত্তা অঞ্ঞেহিপি ভিক্খূহি সভিক্খুকোপি সভিক্খুকো এৱাতি ৱেদিতব্বো. সা ৰক্খিতব্বাতি ৱস্সচ্ছেদাপত্তি ৰক্খিতব্বা. কস্মা? আপদাসু হীতিআদি. ‘‘অযং উপোসথো চাতুদ্দসিকোতি পুচ্ছিতব্ব’’ন্তি ৱুত্তং, তম্পি তেৰসিযংযেৱ, এতৰহি পন ভিক্খুনিযো চাতুদ্দসিযংযেৱ গন্ত্ৱা ‘‘কদা অয্য উপোসথো’’তি পুচ্ছন্তি. ‘‘জাযাযো ৱা জাৰিযো ৱা’’তি অধিপ্পাযেন ৱুত্তং কিৰ. ‘‘গচ্ছেয্য চে, আপত্তী’’তি পাঠো. দ্ৱে তিস্সোতি দ্ৱীহি তীহি. একতো আগতানং ৱসেন ‘‘তাহী’’তি বহুৱচনং ৱুত্তন্তি অধিপ্পাযো. ‘‘একা ভিক্খুনী ৱা বহূ ভিক্খুনী ৱা বহূহি ভিক্খুনুপস্সযেহি ওৱাদত্থায পেসিতা’’তি ৱচনস্স ৱিত্থাৰো ‘‘ভিক্খুনিসঙ্ঘো চ অয্য ভিক্খুনিযো চা’’তিআদিনা ৱুত্তো. ‘‘ভিক্খুনিসঙ্ঘো চ অয্য ভিক্খুনিযো চা’তিআদি নানাউপস্সযেহি পেসিতায ৱচন’’ন্তি চ ‘‘অপৰিপুণ্ণসঙ্ঘপুগ্গলনানাৱাসদুতিযৱচনৱসেন পঞ্চক্খত্তুং উপসঙ্কমনং ৱুত্ত’’ন্তি চ লিখিতং. যস্মিং আৱাসে পাতিমোক্খুদ্দেসো ন পৱত্ততি, তত্থাপি যাচনং সম্পটিচ্ছিত্ৱা পুনদিৱসে যেন পটিগ্গহিতং, তেন ‘‘নত্থি কোচি ভিক্খু ভিক্খুনোৱাদকো সম্মতো’’তিআদি ৱত্তব্বং. অত্থি চে সম্মতো, নিদ্দিসিতব্বো. ‘‘সযমেৱ চে সম্মতো, অহ’ন্তি ৱত্তব্ব’’ন্তি ৱুত্তং. সচে সম্মতো ৱা ওৱাদপটিগ্গাহকো ৱা পাতিমোক্খং উদ্দিসতি, অঞ্ঞেন আৰোচাপেতব্বন্তি একে, ‘‘অত্তনাপি আৰোচেতুং ৱট্টতী’’তি চ ৱদন্তি. কেসুচি পোত্থকেসু ‘‘অয্যানং পৱাৰেতী’’তি লিখিতং, এৱং সতি ‘‘অয্যস্স পৱাৰেমী’’তি ৱত্তব্বং, পোত্থকে নত্থি.
ওৱাদসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.